SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN
ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN NHẰM NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY Ở TRƯỜNG
TIỂU HỌC
tâm của nhà trường trước yêu cầu đổi mới của bậc học hiện nay.
2. Đối tượng và khách thể nghiên cứu:
a. Đối tượng:
Nghiên cứu nội dung và phương pháp bồi dưỡng đội ngũ giáo viên trong trường Tiểu học
Số 1 Quài Tở. Cụ thể là nâng cao chất lượng về trình độ nghiệp vụ, phục vụ thiết thực cho
việc dạy và học theo chương trình sách giáo khoa mới, từng bước đáp ứng yêu cầu đổi
mới giáo dục phổ thông.
b. Khách thể:
Là biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục ở cấp học mà một trong những nội dung chủ
yếu đó là biện pháp bồi dưỡng chuyên môn đội ngũ để nâng cao chất lượng giáo dục trong
trường Tiểu học.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu: Đề tài này có hai nhiệm vụ cơ bản:
a) Nhiệm vụ thứ nhất: Tìm hiểu thực trạng nội dung, kế hoạch, biện pháp bồi dưỡng
chuyên môn đội ngũ và chất lượng thực tế về đội ngũ giáo viên ở Trường Tiểu học Số 1
Quài Tở.
b) Nhiệm vụ thứ hai: Đề xuất biện pháp nâng cao chất lượng chuyên môn đội ngũ để đáp
ứng nội dung đổi mới của giáo dục hiện nay - phù hợp với tình hình phát triển của đất
nước.
4. Phương pháp nghiên cứu: * Nghiên cứu tài liệu:
- Chuyên san, tạp chí giáo dục Tiểu học của Bộ Giáo dục và đào tạo.
- Tài liệu hướng dẫn bồi dưỡng thường xuyên hè.
- Đổi mới phương pháp dạy học của ngành.
- Thông tin giáo dục Tiểu học của Vụ Giáo dục Phổ thông.
- Một số thông tin trên mạng Internet về Giáo dục Tiểu học.
* Phương pháp điều tra:
a) Điều tra giáo viên: kiểm tra, dự giờ thăm lớp.
b) Điều tra học sinh: khảo sát chất lưọng đầu năm học, các lần kiểm tra định kì.
c) Phương pháp quan sát sư phạm:
* Phương pháp thực nghiệm.
* Phương pháp nghiên cứu và tổng kết kinh nghiệm.
thời để thực hiện phương châm nâng cao chất lượng dạy và học ở trường Tiểu học, làm
nền tảng cho lớp kế cận cũng như sự phát triển, đổi mới ở ngành. Vì vậy, tôi đã chọn đề
tài nghiên cứu khoa học: “Biện pháp bồi dưỡng chuyên môn đội ngũ giáo viên nhằm
nâng cao chất lượng giảng dạy ở Trường Tiểu học”.
2. Mục đích nghiên cứu:
Mục đích nghiên cứu của đề tài là tìm ra biện pháp chỉ đạo hoạt động chuyên môn
nhằm bồi dưỡng đội ngũ giáo viên để nâng cao chất lượng giáo dục - đáp ứng nhiệm vụ
trọng tâm của nhà trường trước yêu cầu đổi mới của bậc học hiện nay.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
a. Đối tượng:
Nghiên cứu nội dung và phương pháp bồi dưỡng đội ngũ giáo viên trong trường Tiểu
học Số 1 Quài Tở. Cụ thể là nâng cao chất lượng về trình độ nghiệp vụ, phục vụ thiết thực
cho việc dạy và học theo chương trình sách giáo khoa mới, từng bước đáp ứng yêu cầu
đổi mới giáo dục phổ thông.
b. Phạm vị nghiên cứu:
Đội ngũ giáo viên trường Tiểu học Số 1 Quài Tở.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu: Đề tài này có hai nhiệm vụ cơ bản:
a) Nhiệm vụ thứ nhất: Tìm hiểu thực trạng nội dung, kế hoạch, biện pháp bồi dưỡng
chuyên môn đội ngũ và chất lượng thực tế về đội ngũ giáo viên ở Trường Tiểu học Số 1
Quài Tở.
b) Nhiệm vụ thứ hai: Đề xuất biện pháp nâng cao chất lượng chuyên môn đội ngũ để
đáp ứng nội dung đổi mới của giáo dục hiện nay - phù hợp với tình hình phát triển của đất
nước.
5. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu tài liệu:
Khi nghiên cứu đề tài này, tôi đã sử dụng một số tài liệu:
- Chuyên san, tạp chí giáo dục Tiểu học của Bộ Giáo dục và đào tạo.
- Tài liệu hướng dẫn bồi dưỡng thường xuyên hè (Các năm học chương trình sách
giáo khoa mới.)
- Đổi mới phương pháp dạy học của ngành.
- Thông tin giáo dục Tiểu học của Vụ Giáo dục Phổ thông.
Thông tư 32 đánh giá xếp loại học sinh tiểu học.
1.2. Cơ sở lý luận: Xuất phát từ quan điểm giáo dục phải thích ứng với thực tiễn sự phát
triển kinh tế xã hội và xu thế thời đại. Xã hội càng tiến bộ, đòi hỏi người giáo viên cần
phải có những hiểu biết và cập nhật thông tin để tổ chức hướng dẫn học sinh tham gia vào
các hoạt động một cách tích cực. Giáo viên cần phải có khả năng thích ứng với thực tiễn
để tiếp cận với sự phát triển của xã hội, cần phải có sự hiểu biết về mọi lĩnh vực tự nhiên,
xã hội để có thể dự kiến được những việc cần làm, những tình huống sẽ xảy ra để lựa
chọn cách ứng xử cho thích hợp. Vì thế để giảng dạy có chất lượng tốt hơn thì người giáo
viên phải học tập, rèn luyện, bồi dưỡng thường xuyên về mọi mặt để nâng cao năng lực
chuyên môn.
1.3. Cơ sở thực tiễn: Xuất phát từ đặc thù lao động của người giáo viên Tiểu học. Hoạt
động lao động sư phạm của người giáo viên tiểu học đòi hỏi phải linh hoạt, nhạy bén, kịp
thời và sáng tạo nhằm đổi mới phương pháp dạy học sao cho phù hợp với trình độ và đối
tượng học sinh, tránh dập khuôn máy móc dẫn đến gò ép, căng cứng trong việc vận dụng
phương pháp.
Lao động của người giáo viên không chỉ khép kín trong nhà trường mà phải biết kết hợp
chặt chẽ với việc chăm sóc giáo dục trong gia đình, hòa nhập với chương trình văn hóa
địa phương. Thực hiện phối hợp tốt với các lực lượng giáo dục trong xã hội .
Để làm tốt những yêu cầu trên, đòi hỏi người giáo viên phải có kiến thức, năng lực sư
phạm, có trình độ chuyên môn, có sức khoẻ và uy tín, luôn là tấm gương sáng cho học
sinh noi theo.
* Chất lượng giáo dục trong nhà trường
Chất lượng giáo dục trong nhà trường là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố, trong đó
chất lượng đội ngũ giáo viên giữ vai trò quyết định để nâng cao chất lượng đào tạo. Để
thực hiện được mục tiêu giáo dục Tiểu học là dạy cho trẻ cách học và cách sống - phát
triển hài hoà toàn diện, tự trang bị cho mình những kiến thức kĩ năng cần thiết để học tiếp
hoặc bước vào cuộc sống. Dạy cho trẻ những phương pháp tư duy khoa học, bồi dưỡng
phẩm chất đạo đức, dạy các kĩ năng về đọc, nói viết, tính toán và lao động để đáp ứng
công cuộc đổi mới của đất nước.
Vì vậy, việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên là biện pháp duy trì và phát triển giáo
2.3. Nguyên nhân của thực trạng:
Mục tiêu giáo dục và yêu cầu của bậc học ngày càng cao. Dạy và học theo chương
trình sách giáo khoa mới với đội ngũ giáo viên là một sự thay đổi hoàn toàn mới. Nội
dung chương trình được nâng cao hơn nhiều so với chương trình cũ. Việc đánh giá xếp
loại học sinh theo Thông tư 32 cũng hoàn toàn mới. Phương pháp dạy học không còn đơn
thuần như trước, quy trình giờ dạy có nhiều đổi mới. Mức độ yêu cầu của mỗi tiết học
cao hơn. Đây cũng chính là vấn đề cơ bản khó khăn mà đội ngũ giáo viên phải tiếp cận.
Việc tự học và bồi dưỡng chuyên môn của đội ngũ chưa cao. Từ đó dẫn đến việc điều
chỉnh, bổ sung để nâng cao trình độ nghiệp vụ chưa kịp thời. Đây là nguyên nhân cơ bản
của vấn đề.
3. Biện pháp, giải pháp chủ yếu để thực hiện đề tài
3.1. Cơ sở đề xuất các giải pháp:
Nâng cao trình độ tư tưởng chính trị, phẩm chất đạo đức, ý thức trách nhiệm cho mỗi
giáo viên là hết sức cần thiết. Cán bộ quản lí trong nhà trường cần giúp cho giao viên nắm
bắt kịp thời những chủ trương đường lối của Đảng - pháp luật nhà nước. Giúp giáo viên
tin tưởng vào mục tiêu, kế hoạch của giáo dục Tiểu học, có nhận thức đúng vị trí, vai trò
của mình, có trách nhiệm với học sinh, phụ huynh và nhân dân. Luôn luôn tu dưỡng và
kịp thời nắm bắt thông tin, thời sự về tình hình trong nước và ngành giáo dục. Có thói
quen đọc sách báo, tài liệu để cập nhật thông tin, góp phần nâng cao và mở rộng tầm
nhìn, sự hiểu biết về đổi mới xã hội.
Nâng cao trình độ nghiệp vụ sư phạm (Đây là nội dung trọng tâm): Giáo viên Tiểu học
phải hiểu được việc giáo dục trẻ là hết sức quan trọng, hình thành cho trẻ về nhân cách
con người để chuẩn bị những tiền đề cần thiết cho các em trong học tâp và cuộc sống
cộng đồng.
Do mục tiêu của từng môn học khác nhau, vì vậy giáo viên phải nắm được phương
pháp đặc trưng của từng môn để vận dụng trong quá trình giảng dạy cho phù hợp và hiệu
quả. Biết kết hợp phương pháp dạy học cổ truyền với phương pháp dạy học hiện đại. Nắm
được đặc điểm tâm sinh lí của trẻ, trình độ đối tượng học sinh để từ đó giáo viên lựa chọn
hình thức tổ chức, phương pháp dạy học cho hợp lí. Xác định đúng mục tiêu của bài để sử
dụng đồ dùng dạy học- tránh lạm dụng và thiếu tính khoa học. Ngoài ra, ngôn ngữ, phong
+ Thống nhất phương pháp soạn, giảng và cách ghi chép hồ sơ, giáo án.
+ Học tập Thông tư 32 về đánh giá xếp loại học sinh.
+ Tổ chức thăm lớp dự giờ, trao đổi kinh nghiệm (dự giờ đánh giá xếp loại trình độ
nghiệp vụ; tổ chức dạy mẫu, mở chuyên đề, dự giờ thao giảng, )
+ Giải đáp vướng mắc, trao đổi bài khó, chương khó và hướng thực hiện giải quyết.
+ Triển khai kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu để đảm bảo chất
lượng.
+ Bàn và thống nhất cách sử dụng thiết bị dạy học, tự làm đồ dùng dạy học.
+ Giúp đỡ đồng nghiệp, trao đổi, hoc tập để vận dụng công nghệ thông tin vào soạn
giảng.
+ Kiểm tra chéo hồ sơ, giáo án, thực hiện tiến độ chương trình và nội dung giảm tải.
+ Quan tâm tới việc giúp đỡ đồng nghiệp để từng bước nâng cao trình độ chuyên môn
cho các thành viên trong tổ. Đối với việc dự giờ, các thành viên trong tổ phải thẳng thắn
góp ý trên tinh thần xây dựng, giúp đỡ đồng nghiệp, chỉ ra những ưu điểm và hạn chế để
cùng nhau trao đổi kinh nghiệm và giải quyết tồn tại. Có như vậy, hoạt động dự giờ mới
thực sự có tác dụng thiết thực đối với đội ngũ giáo viên trong việc bồi dưỡng nghiệp vụ sư
phạm.
Để tránh sự gò bó, đơn điệu, vai trò tổ chức, điều hành của tổ trưởng vô cùng quan
trọng. Phải tạo được không khí thoải mái, đoàn kết, thống nhất trên tinh thần tình đồng
nghiệp, thu hút mọi thành viên vào hoạt động của tổ, phát huy và thúc đẩy sức mạnh của
mỗi cá nhân với tập thể.
Tổ chức giờ dạy mẫu và mở chuyên đề.
Căn cứ vào kế hoạch chỉ đạo của ngành và tình hình thực tiễn của nhà trường, Ban
Giám hiệu lên kế hoạch sắp xếp các chuyên đề cần thực hiện theo nội dung cụ thể, mỗi
chuyên đề được thể hiện theo các bước sau:
Bước 1: Thông qua kế hoạch tổ chức các chuyên đề trong năm học tới toàn thể cán bộ
giáo viên trong nhà trường.
Bước 2: Phân công tổ và giáo viên thực hiện chủ động xây dựng kế hoạch giờ dạy sau đó
tổ trưởng và Ban Giám hiệu duyệt.
Bước 3: Tổ chức dự giờ để bổ sung nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức tiết dạy
chế.
Ngoài các biện pháp, hình thức bồi dưỡng đội ngũ nâng cao chất lượng giảng dạy đã
nêu, nhà trường còn tạo điều kiện, động viên khích lệ để đội ngũ tham gia học tập nâng
cao trình độ thông qua các lớp học tại chức:
Hiện tại nhà trường Có 3 đồng chí học lớp Đại học Tiểu học.
1 đồng chí học lớp Đại học GD thể chất.
4. Kết quả:
Trong quá trình triển khai và vận dụng các biện pháp, nội dung hình thức bồi dưỡng đội
ngũ giáo viên trường đã thu được một số kết quả bước đầu:
100% các đồng chí giáo viên trong đơn vị đều hiểu rõ sự cần thiết phải đổi mới
phương pháp dạy học theo chương trình sách giáo khoa ở bậc học. Từ đó, chị em có ý
thức tự bồi dưỡng rèn luyện về nghiệp vụ sư phạm để từng bước nâng cao chất lượng dạy
và học. Tạo được không khí làm việc sôi nổi, say sưa nhiệt tình, học tập kinh nghiệm, trao
đổi, giúp đỡ để cùng tiến bộ. Hoạt động chuyên môn được coi là hoạt động trọng tâm ở
các tổ.
Hoạt động dạy và học được nhà trường xác định luôn là hoạt động chính của trường.
Các đồng chí giáo viên đều thực hiện tốt quy chế chuyên môn.
Năm học 2010-2011: Tổng số là 19 giáo viên.
Giáo viên giỏi cấp tỉnh 1/19 đ/c (bảo lưu kết quả); giỏi cấp huyện 6/19 đ/c; giỏi cấp
trường 8/19 đ/c; 4/19 đ/c xếp loại khá.
Kết quả xếp loại chuyên môn thẩm định trường chuẩn quốc gia mức độ 1, có 10 đ/c
được thẩm định: Tốt 9/10đ/ ; Khá 1/10 đ/c.
Có 1 đ/c đạt giải khuyến khích trong hội thi ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy
học cấp huyện.
Kết quả xếp loại chuyên môn học kỳ I: Tốt 15/19 đ/c ; Khá 4/19 đ/c.
Kết quả xếp loại chuyên môn cả năm: Tốt 16/19 đ/c ; Khá 3/19 đ/c.
Xếp loại về chuẩn nghề nghiệp giáo viên Tiểu học:
Xếp loại Xuất sắc: đồng chí.
Xếp loại Khá: đồng chí.
Toán Tiếng Việt
SL Tỷ lệ % SL Tỷ lệ %
G
K
TB
Y
+) Kiểm tra chất lượng cuối học kỳ II:
Xếp loại
Toán Tiếng Việt
SL Tỷ lệ % SL Tỷ lệ %
G
K
TB
Y +) Kết quả thẩm định trường chuẩn quốc gia mức độ 1:
Xếp loại
Toán Tiếng Việt
SL Tỷ lệ % SL Tỷ lệ %
G 50 50 10 10
K 32 32 41 41
TB 17 17 44 44
Y 1 1 5 5
+) Trường có 3 em học sinh lớp 5 tham gia thi học sinh giỏi cấp huyện, kết quả như sau:
1 em đạt giải ba, 1 em đạt giải khuyến khích.
+) Thi viết chữ đẹp cấp huyện: 15/19 em đạt giải. Có 5 em được chọn tham gia thi cấp
tỉnh
Thi viết chữ đẹp cấp Tỉnh: em đạt giải nhất.
+) Học sinh Giỏi:
- Đề nghị chuyên môn phòng Giáo dục và Đào tạo hỗ trợ kinh phí và tổ chức những đợt
thăm quan, học hỏi về công tác xây dựng tổ khối chuyên môn vững mạnh ở các trường
điểm trong huyện, tỉnh khác.
- Đề nghị ban giám hiệu nhà trường kết hợp với ban giám hiệu trường bạn trong xã tổ
chức các chuyên đề về công tác xây dựng tổ chuyên môn vững mạnh.
Trên đây là một số suy nghĩ của tôi nhằm xây dựng tập thể khối chuyên môn vững
mạnh. Kính mong các cấp, các ngành ghi nhận và đóng góp ý kiến bổ sung cho tôi để tôi
vận dụng tốt hơn cho những năm sau. Xin trân trọng cảm ơn!
Quài Tở, ngày 5 tháng 5 năm 2010
Xác nhận
của nhà trường
Xác nhận của CĐ Người thực hiện Trần Thế Hoàng