Trờng đại học kinh tế quốc dân

trần thị hảo
HOàN THIệN CHíNH SáCH đầu t phát
triển khoa học và công nghệ ở tỉnh
vĩnh phúc
Chuyên ngành: khoa học quản lý

Ngời hớng dẫn khoa học: ts. phạm vũ thắng

Hµ Néi - 2010
2
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của riêng tôi với
sự cố vấn của Người hướng dẫn khoa học: Tiến sỹ Phạm Vũ Thắng. Tất cả
các nguồn tài liệu tham khảo đã được công bố đầy đủ. Nội dung của luận văn
là trung thực.
Tác giả luận văn
TRẦN THỊ HẢO
MỤC LỤC
MỤC LỤC 4
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 5
2. Mục tiêu nghiên cứu i
1.1 Khoa học và công nghệ và đầu tư phát triển khoa học công nghệ ii
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH ĐẦU TƯ PHÁT
TRIỂN KH&CN Ở VĨNH PHÚC VI
2. Mục tiêu nghiên cứu 2
1.1 Khoa học công nghệ và đầu tư phát triển khoa học công nghệ 5
1.1.1 Khái niệm về khoa học và công nghệ 5
CHƯƠNG 3 75
GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH ĐẦU TƯ 75

TCĐLCL : Tiêu chuẩn – Đo lường – Chất lượng
TN&MT : Tài nguyên và môi trường
UBND : Ủy ban nhân dân
UDKHCN : Ứng dụng khoa học công nghệ
XDCB : Xây dựng cơ bảnDANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ
MỤC LỤC 4
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 5
2. Mục tiêu nghiên cứu i
1.1 Khoa học và công nghệ và đầu tư phát triển khoa học công nghệ ii
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH ĐẦU TƯ PHÁT
TRIỂN KH&CN Ở VĨNH PHÚC VI
2. Mục tiêu nghiên cứu 2
1.1 Khoa học công nghệ và đầu tư phát triển khoa học công nghệ 5
1.1.1 Khái niệm về khoa học và công nghệ 5
a. Khái niệm khoa học 5
Bảng 1.2 Quy mô thực hiện điều tra 32
CHƯƠNG 3 75
GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH ĐẦU TƯ 75
PHÁT TRIỂN KH&CN Ở VĨNH PHÚC 75
PHỤ LỤC 102
Phụ lục 1: Mẫu phiếu điều tra chính sách đầu tư phát triển KH&CN ở tỉnh Vĩnh Phúc 102
Phụ lục 1.1 Mẫu điều tra các doanh nghiệp 102
Ngày…….tháng……năm 2010 104
Đại diện đơn vị 104
(Ký tên, đóng dấu) 104
 PHÙ HỢP VỚI THỰC TẾ  CHƯA PHÙ HỢP  KHÓ TRẢ LỜI
106
TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO: CỬ NHÂN THẠC SỸ 107
PHỤ LỤC 1.3 MẪU ĐIỀU TRA CHỦ ĐẦU TƯ 108

phấn đấu đạt mức đầu tư kinh phí là 2% trong tổng ngân sách của tỉnh để cho
KH&CN. Tuy nhiên, các chính sách KHCN nói chung và chính sách đầu tư phát
triển KH&CN nói riêng ở tỉnh Vĩnh Phúc còn nhiều bất cập, nguồn vốn huy động
cho đầu tư thấp nhưng lại đầu tư dàn trải, quá trình kiểm tra, giám sát chưa phù hợp
nên hiệu quả sử dụng thấp. Do đó việc nghiên cứu đề tài “Hoàn thiện chính sách
đầu tư phát triển khoa học và công nghệ tỉnh Vĩnh Phúc” nhằm nâng cao hiệu quả
sử dụng các nguồn vốn đầu tư là hết sức cần thiết
2. Mục tiêu nghiên cứu
Hệ thống hoá những vấn đề lý luận chính sách đầu tư phát triển KH&CN
trên địa bàn một tỉnh. Phân tích thực trạng chính sách đầu tư phát triển KH&CN ở
tỉnh Vĩnh Phúc trong giai đoạn 1997 – 2009. Đề xuất quan điểm và giải pháp hoàn
thiện chính sách đầu tư phát triển KH&CN trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc trong giai
đoạn tiếp theo.
3. Câu hỏi nghiên cứu:
Chính sách đầu tư phát triển KH&CN ở tỉnh Vĩnh Phúc cần hoàn thiện
những nội dung nào?
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu:
Luận văn nghiên cứu chính sách đầu tư phát triển KH&CN ở tỉnh Vĩnh Phúc
trong giai đoạn 1997 - 2009.
i
5. Phương pháp nghiên cứu.
Luận văn sử dụng kết hợp cả hai phương pháp nghiên cứu định tính và
nghiên cứu định lượng.
6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
- Góp phần hệ thống hoá lý luận về chính sách đầu tư phát triển khoa học và
công nghệ.
- Góp phần đề xuất phương hướng và giải pháp hoàn thiện chính sách đầu tư
phát triển KH&CN tỉnh Vĩnh Phúc trong thời gian tới.
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ CHÍNH SÁCH
ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

- Mục tiêu chính sách: là xây dựng và phát triển tiềm lực KH&CN đạt trình
độ trung bình tiên tiến trong khu vực.
- Các quan điểm, nguyên tắc chính sách đầu tư phát triển KHCN: Coi
đầu tư cho KH&CN là đầu tư phát triển; tập trung đầu tư có trọng tâm, trọng điểm;
khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia nghiên cứu, ứng dụng và đầu tư phát
triển KH&CN.
- Các chính sách đầu tư phát triển KH&CN cơ bản: bao gồm các chính
sách 1) Chính sách đầu tư của Nhà nước cho KH&CN 2) Chính sách xã hội hóa
nguồn vốn đầu tư cho KH&CN 3) Chính sách ưu đãi về thuế cho hoạt động
KH&CN 4) Chính sách ưu đãi tín dụng cho hoạt động KH&CN.
1.2.5 Đánh giá chính sách
Đánh giá chính sách có thể được hiểu là quá trình xem xét, so sánh, đánh giá
các mục tiêu, giải pháp và công cụ chính sách đầu tư phát triển KH&CN. Phân tích
những ảnh hưởng của chính sách, tính hiệu lực và hiệu quả của chính sách đối với
hoạt động đầu tư phát triển KH&CN.
iii
1.3 Kinh nghiệm một số địa phương trong thực hiện chính sách đầu tư
phát triển KH&CN
Trên cơ sở phân tích kinh nghiệm của Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố
Hà Nội và thành phố Đà Nẵng trong thực hiện chính sách đầu tư phát triển KH&CN
rút ra những bài học kinh nghiệm thực tế có thể áp dụng vào điều kiện cụ thể của
tỉnh Vĩnh Phúc.
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH ĐẦU TƯ PHÁT
TRIỂN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ Ở VĨNH PHÚC
2.1. Thực trạng chính sách đầu tư phát triển KH&CN ở tỉnh Vĩnh Phúc
2.1.1 Đặc điểm kinh tế - xã hội tỉnh Vĩnh Phúc
Vĩnh Phúc là tỉnh thuộc Vùng Kinh tế Trọng điểm Bắc Bộ, có vị trí địa lý
thuận lợi cho phát triển KT-XH. Từ năm 1997 (tái lập tỉnh Vĩnh Phúc), GDP toàn
tỉnh tăng trưởng rất nhanh. Tính chung cả giai đoạn 1998-2008, GDP Vĩnh Phúc
tăng trưởng bình quân 17,22%/năm, trong đó: nông, lâm nghiệp, thuỷ sản tăng

phục vụ cho các tổ chức, cá nhân có nhu cầu vay vốn thực hiện các hoạt động
KH&CN tuy nhiên đến năm 2009 mới chỉ thực hiện cho 01 dự án vay.
2.2 Đánh giá về kết quả thực hiện chính sách đầu tư phát triển KH&CN
của tỉnh trong thời gian qua
- Những thành công: Thứ nhất, chính sách đầu tư phát triển KH&CN đã
thúc đẩy quá trình huy động vốn, nhất là nguồn vốn NSNN đầu tư cho phát triển
KH&CN tạo điều kiện thực hiện các nhiệm vụ KH&CN phục vụ sự nghiệp CNH-
HĐH của tỉnh. Thứ hai, các chính sách ưu đãi về thuế, lãi suất ngày càng được bổ
sung, hoàn thiện để thúc đẩy hoạt động đầu tư phát triển KH&CN ở các doanh
nghiệp. Thứ ba, Quỹ KH&CN đã được hình thành tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ
chức cá nhân vay vốn để thực hiện các đề tài, dự án phát triển KH&CN, đồng thời
cũng là kênh huy động các nguồn vốn ngoài NSNN cho hoạt động KH&CN.
v
- Những hạn chế: Thứ nhất, chính sách về huy động và sử dụng vốn đầu tư
cho KH&CN chưa thực sự có hiệu quả, nguồn vốn đầu tư từ NSNN còn thấp. Thứ
hai, chính sách ưu đãi về thuế, lãi suất chưa có tính khả thi cao. Thứ ba, cơ chế phân
công, phân cấp quản lý hoạt động KH&CN còn nhiều hạn chế. Thứ tư, cơ chế quản lý
tài chính mặc dù đã được đổi mới theo hướng khoán kinh phí nhưng vẫn còn nhiều
vướng mắc gây khó khăn cho các nhà khoa học. Thứ năm, cơ chế kiểm tra, giám sát
hiệu quả sử dụng nguồn vốn NSNN, đặc biệt là sau đầu tư còn nhiều bất cập.
2.2.3 Nguyên nhân của hạn chế
Nguồn vốn NSNN hạn chế trong khi có nhiều nội dung yêu cầu phải đầu tư
nên tỷ lệ danh cho KH&CN không cao.
Đa phần các doanh nghiệp ở Vĩnh Phúc có quy mô nhỏ, nguồn vốn hạn chế
do đó lúng túng trong tiếp cận với thị trường công nghệ, đầu tư đổi mới công nghệ.
Hệ thống tài chính tiền tệ chưa phát triển đủ mạnh để các doanh nghiệp có thể tự
huy động được nguồn vốn để đầu tư phát triển KH&CN.
Các chính sách hỗ trợ của nhà nước chậm được triển khai. Vĩnh Phúc chưa
chủ động cụ thể hóa các chính sách khuyến khích đầu tư phù hợp với điều kiện của
địa phương.

mọi thành phần kinh tế
Vĩnh Phúc nên tập ưu tiên đầu tư phát triển hoạt động nghiên cứu ứng dụng
và phát triển công nghệ cao.
Lấy hiệu quả KT-XH làm một trong những tiêu chí chủ yếu để đánh giá hoạt
động đầu tư phát triển KH&CN
3.2 Các giải pháp hoàn thiện chính sách đầu tư phát triển KH&CN
3.2.1 Tăng tính thống nhất trong nhận thức về vai trò của đầu tư phát triển
KH&CN ở các cấp, các ngành trên địa bàn tỉnh
Trong thời gian tới cần nhận thức sâu sắc rằng KH&CN chính là nền tảng và
động lực khách quan của sự nghiệp CNH-HĐH đất nước. Đầu tư cho KH&CN chính
là đầu tư vào tương lai, là khoản đầu tư đem lại nhiều lợi nhuận nhất.
vii
3.2.2 Hoàn thiện chính sách đầu tư của Nhà nước cho KH&CN
Nguồn vốn từ NSNN đầu tư cho KH&CN phải đảm bảo 2% tổng chi ngân
sách theo tinh thần Nghị quyết trung ương 2 khóa VIII và Nghị quyết 13 của Tỉnh
ủy. Cần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư cho khoa học và công nghệ. Thực
hiện đầu tư tập trung, có trọng điểm vào một số lĩnh vực ưu tiên. Thực hiện đầu tư
đồng bộ từ cơ sở vật chất kỹ thuật tới con người. Trong vốn đầu tư xây dựng cơ bản
của ngân sách nhà nước cần dành một tỷ lệ thích đáng tuỳ theo từng ngành cho đổi
mới công nghệ, đảm bảo tốc độ tăng chi cho đổi mới công nghệ cao hơn tốc độ tăng
đầu tư cơ bản chung.
3.2.3 Hoàn thiện chính sách xã hội hóa đầu tư cho KH&CN
Xã hội hóa hoạt động khoa học và công nghệ là một giải pháp mang tính
khách quan, xác định vai trò, phân công nhiệm vụ hợp lý giữa nhà nước và cộng
đồng trong quá trình phát triển khoa học và công nghệ. Xã hội hóa việc xây dựng hệ
thống các tổ chức khoa học và công nghệ; thực hiện việc liên kết các doanh nghiệp
có tiềm lực khoa học, công nghệ đang hoạt động trên cùng địa bàn, tạo ra sự phối
hợp, hỗ trợ lẫn nhau trong hoạt động khoa học, công nghệ. Giải pháp xã hội hóa tạo
điều kiện để phát triển nguồn nhân lực, cung cấp nguồn vốn để thực hiện các nhiệm
vụ khoa học công nghệ.

địa phương; nghiên cứu, ban hành các chính sách khuyến khích đầu tư phát triển
phù hợp với đặc thù của từng loại doanh nghiệp.
- Bộ Tài chính nghiên cứu xây dựng văn bản quy định cụ thể quản lý tài
chính đối với hoạt động KH&CN
Với chính quyền địa phương
Nâng cao nhận thức về vai trò, vị trí của KH&CN đối với phát triển cho các
cấp ủy Đảng, chính quyền.
Nghiên cứu lựa chọn định hướng phát triển KH&CN phù hợp phát huy được
thế mạnh của địa phương; ban hành những chính sách đầu tư phát triển phù hợp với
ix
đặc thù của địa phương.
Đối với doanh nghiệp
Cần nhận thức rõ vai trò của công nghệ đối với sự phát triển, đầu tư thích
đáng cho việc đổi mới công nghệ và đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý cả về chuyên
môn, nghiệp vụ đặc biệt là kiến thức pháp luật.
Cần chủ động tham gia vào các diễn đàn đối thoại, đóng góp ý kiến xây dựng
chính sách với các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan ở Trung ương và địa
phương để phối hợp giải quyết những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn hoạt
động sản xuất kinh doanh.
Thành lập quỹ phát triển KH&CN của doanh nghiệp theo các quy định của
nhà nước để thực hiện các hoạt động nghiên cứu đổi mới công nghệ.
KẾT LUẬN
Luận văn đã chỉ rõ những hạn chế, bất cập trong chính sách đầu tư phát triển
ở tỉnh Vĩnh Phúc như: đầu tư NSNN cho KH&CN thấp, chưa có giải pháp huy động
nguồn vốn khác; các chính sách ưu đãi về thuế, lãi suất chưa phát huy tác dụng; cơ
chế kiểm tra, giám sát chưa phù hợp…
Để hoàn thiện chính sách đầu tư phát triển KH&CN ở tỉnh Vĩnh Phúc, tác giả
đề xuất một số giải pháp liên quan tới chính sách đầu tư của nhà nước cho KH&CN
và chính sách xã hội hóa hoạt động đầu tư phát triển KH&CN thông qua các biện
pháp ưu đãi về thuế, tín dụng, hỗ trợ lãi suất đối với các đề tài, dự án KH&CN từ

là: “tập trung mọi cố gắng, dành ưu tiên cao nhất cho phát triển giáo dục và đào tạo,
khoa học và công nghệ ” đồng thời khẳng định: “Khoa học công nghệ là quốc sách
hàng đầu, là động lực phát triển kinh tế, xã hội, là điều kiện cần thiết để giữ vững
độc lập dân tộc và xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội”. Để thực hiện mục tiêu
trên điều cần thiết là phải hoàn thiện và đổi mới cơ chế quản lý, chính sách cho
KH&CN nói chung và chính sách đầu tư vốn phát triển KH&CN nói riêng. Đầu tư
vào lĩnh vực nào, tỷ lệ là bao nhiêu, huy động vốn ở từ đâu là những vấn đề cần
phải quan tâm giải quyết.
Vĩnh Phúc sau hơn 10 năm tái lập tỉnh đã có nhiều thành tích đáng khích lệ
trong phát triển kinh tế - xã hội, tỉnh đã chú trọng đầu tư cho phát triển KH&CN,
phấn đấu đạt mức đầu tư kinh phí là 2% trong tổng ngân sách của tỉnh để cho
1
KH&CN. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, chính sách KHCN nói chung và
chính sách đầu tư phát triển KH&CN nói riêng ở tỉnh Vĩnh Phúc còn bộc lộ nhiều
bất cập, hạn chế như: nguồn vốn NSNN dành cho KH&CN ít nhưng lại đầu tư dàn
trải, quá trình kiểm tra, giám sát chưa phù hợp nên hiệu quả sử dụng thấp, chính
sách huy động nguồn vốn khác, chính sách khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư
phát triển KH&CN chưa có tính khả thi cao đồng thời cũng chưa được chú trọng
thực hiện nên không phát huy hiệu quả. Vì vậy tôi đã chọn đề tài “Hoàn thiện chính
sách đầu tư phát triển khoa học và công nghệ tỉnh Vĩnh Phúc” làm luận văn tốt
nghiệp thạc sĩ quản lý kinh tế.
2. Mục tiêu nghiên cứu
- Hệ thống hoá những vấn đề lý luận về KH&CN, chính sách đầu tư phát
triển KH&CN và tầm quan trọng của đầu tư phát triển KH&CN trong quá trình phát
triển KT-XH.
- Thông qua phân tích tình hình thực hiện các chính sách đầu tư cho phát
triển KH&CN chỉ ra những thành tựu, hạn chế, nguyên nhân những hạn chế trong
chính sách đầu tư phát triển KH&CN.
- Trên cơ sở định hướng phát triển KH&CN của Việt Nam và với chiến lược
phát triển KH-XH của Vĩnh Phúc đề xuất các giải pháp hoàn thiện chính sách đầu

KH&CN mà có tác động lớn đến sự phát triển KT-XH của tỉnh.
5. Phương pháp nghiên cứu.
Luận văn sử dụng kết hợp cả hai phương pháp nghiên cứu định tính và
nghiên cứu định lượng.
Phương pháp định tính: nhằm mô tả và phân tích đặc điểm, nhận thức của
từng đối tượng đối với chính sách đầu tư phát triển KH&CN, hoàn thiện các thông
tin định lượng thu được trong quá trình nghiên cứu.
Phương pháp định lượng: dùng để xử lý những thông tin định lượng thu thập
3
được từ các tài liệu thống kê bằng cách biểu diễn dưới dạng: các con số rời rạc,
bảng số liệu, biểu đồ giúp người đọc dễ dàng so sánh, hình dung được sự thay đổi
trong chính sách đầu tư phát triển KH&CN.
Về nguồn số liệu, luận văn sử dụng các nguồn số liệu như sau:
- Số liệu sơ cấp: thu thập qua phương pháp điều tra nhằm mục đích đánh giá
thực trạng huy động, sử dụng và quản lý vốn đầu tư phát triển KHCN.
- Số liệu thứ cấp: thông qua hệ thống hồ sơ lưu trữ của các cơ quan, đơn vị;
số liệu thống kê để đánh giá thực trạng đầu tư vốn cho phát triển KHCN
6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
Về mặt lý luận:
- Góp phần hệ thống hoá lý luận về chính sách đầu tư phát triển khoa học và
công nghệ.
Về mặt thực tiễn:
- Rút ra những tồn tại của chính sách đầu tư phát triển KH&CN ở địa phương
để có những kiến nghị, đề xuất phương hướng và giải pháp điều chỉnh chính sách,
góp phần hoàn thiện chính sách đầu tư phát triển KH&CN tỉnh Vĩnh Phúc trong
thời gian tới.
4