1
LỜI NÓI ĐẦU
Trong chiến lược con người, Đảng và Nhà nước ta luôn đề cao vai trò của giáo
dục đạo đức, chính đạo đức đã góp phần quan trọng vào quá trình giáo dục nhân cách
con người ở mọi lứa tuổi, đặc biệt là thế hệ trẻ. Bác Hồ đã dạy: “ Đạo đức là cái gốc
của người cách mạng. Đạo đức cũng phải là cái gốc của con người phát triển toàn diện
mà nhà trường phổ thông có trách nhiệm đào tạo”.
Một trong những tư tưởng đổi mới nền giáo dục hiện nay là tăng cường giáo
dục đạo đức cho học sinh, đặc biệt là học sinh chưa ngoan và giảm nguy cơ bỏ học
của học sinh được thể hiện trong nghị quyết của Đảng, Luật giáo dục và các văn bản
của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Luật giáo dục đã xác định: “ Mục tiêu của giáo dục phổ
thông là giúp cho học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ
và các kỹ năng cơ bản nhằm hình thành nhân cách con người Việt Nam Xã hội Chủ
nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân…( Điều 23-Luật giáo dục).
Gần đây, trên các phương tiện thông tin báo chí, truyền hình đã lên tiếng khá
nhiều về hiện tượng học sinh chưa ngoan, học sinh bỏ học tụ tập băng nhóm, gây gổ
đánh nhau. Vấn đề này đã trở thành một mối quan ngại của dư luận, nhất là đối với gia
đình và nhà trường.
Thực vậy, trong nhà trường phổ thông hiện nay, vấn đề giáo dục học sinh chưa
ngoan luôn là nội dung được các nhà quản lý – thầy cô giáo đặc biệt quan tâm, họ
đang tìm và thực hiện nhiều giải pháp để giáo dục có hiệu quả. Tuy nhiên thực tế vẫn
còn là điều bức xúc của nhà trường, gia đình và xã hội. Các nhà giáo dục, các thầy cô
giáo vẫn luôn đau đầu về tình trạng học sinh chưa ngoan được biểu hiện ở các hành vi
lệch lạc so với chuẩn mực nhà trường, năng lực học tập yếu kém với những cái tên
khá phổ biến thông thường như: học sinh cá biệt, khó dạy, hư hỏng, chậm tiến, lười
học…thực trạng này luôn tồn tại ở các nhà trường phổ thông trong đó có ở học sinh
khối 10 trường THCS & THPT Hậu Thạnh Đông, huyện Tân Thạnh tỉnh Long An .
Ngoài ra, do ảnh hưởng mặt trái của cơ chế thị trường: game online, các trang web
-Trang 1 -
2
kích dục, bạo lực ảnh hưởng đến các hoạt động của nhà trường trong công tác giáo

nhiều khó khăn, chưa thật sự phù hợp, chưa mang lại hiệu quả cao nhất. Chính vì thế,
trong năm học 2012 -2013 bản thân tôi đã nghiên cứu và thực hiện các giải pháp nâng
cao công tác giáo dục học sinh chưa ngoan ở khối 10 trường THCS & THPT Hậu
Thạnh Đông và áp dụng trong năm học 2013 -2014. Mặc dù vận dụng các hình thức
này chưa nhiều, nhưng tôi cũng đã tích lũy cho mình một số kinh nghiệm, những kinh
nghiệm này giúp tôi thành công trong công tác giáo dục học sinh chưa ngoan ở trường
với mong muốn góp phần nhỏ phương pháp của mình nhằm nâng cao chất lượng giáo
dục trong trường.
-Trang 3 -
4
PHẦN I: THỰC TRẠNG ĐỀ TÀI
Quan điểm giáo dục của Hồ Chí Minh là phát triển cái tốt, cái thiện để khắc
phục, đẩy lùi cái xấu, cái ác trong bản thân mỗi con người. Niềm tin vào khả năng
hướng thiện và hoàn lương đối với con người chỉ có trên cơ sở thấu hiểu tính nhân bản
của con người để tin cậy và ra sức giúp đỡ, giáo dục con người trở nên tốt đẹp với tất
cả tấm lòng nhân ái và bao dung.
Kế thừa và phát triển tư tưởng giáo dục lại con người của Hồ Chí Minh, trong
sự nghiệp giáo dục, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến vấn đề giáo dục lại trẻ
em hư, người chưa thành niên phạm pháp. Từ đó các Bộ, Ngành chức năng luôn chú
trọng vần đề này. Một số công trình và dự án nghiên cứu tình hình, nguyên nhân và
các giải pháp ngăn chặn, giáo dục lại trẻ em hư, người chưa thành niên phạm pháp đã
được thực hiện. Một số công trình, đề tài nghiên cứu về vấn đề này đực thể hiện trong
các tác phẩm, bài báo khoa học… hỗ trợ tích cực cho công tác giáo dục học sinh chưa
ngoan ở các trường phổ thông.
Ở nước ta, từ ngày chuyển sang nền kinh tế thị trường, đời sống vật chất và tinh
thần của nhân dân được nâng cao, nhưng bên cạnh đó những tiêu cực của cơ chế thị
trường đã tác động đến một bộ phận thanh niên, học sinh. Do rất nhiều nguyên nhân
khác nhau đã dẫn đến một bộ phận thanh thiếu niên học sinh chưa ngoan, cá biệt, khó
giáo dục, vi phạm chuẩn mực đạo đức, chuẩn mực pháp luật do xã hội quy định như:
Thiếu ý thức tổ chức kỉ luật, kết quả học tập yếu kém, trốn học, bỏ học, thái độ vô lễ,

phối kết hợp với nhà trường trong việc giáo dục đạo đức con em mình.
- Học sinh chủ yếu là con gia đình nông dân nên có bản chất hiền lành, chất phác
và có ý thức tự rèn luyện phấn đấu trở thành học sinh ngoan, giỏi.
- Đội ngũ cán bộ đoàn là lực lượng chủ đạo trong việc giáo dục đạo đức học sinh
là những người có lòng nhiệt tình cao, trẻ năng động.
Tuy nhiên để đạt hiệu quả cao trong công tác giáo dục học sinh chưa ngoan bản thân
tôi thường gặp không ít những khó khăn.
*Về phía học sinh:
- Một số học sinh là con em nông dân nên trình độ nhận thức về mọi mặt còn
-Trang 5 -
6
thấp. Đa số học sinh có hoàn cảnh đặc biệt: gia đình kinh tế khó khăn, đông anh em,
cha mẹ thường đi làm ăn xa nhà không quan tâm đến việc học tập và giáo dục các
em… Các em thường không nhận thức được khó khăn trên để làm động cơ phấn đấu
trong học tập, rèn luyện mà trái lại các em xem đó là nguyên nhân làm các em chán
nản dẫn đến việc bê trễ trong học tập cũng như rèn luyện, thậm chí tâm lý không ổn
định. Hoặc một số học sinh có kinh tế gia đình khá giả thì tận dụng tiền bạc của cha
mẹ làm ra để ăn chơi, đua đòi với các bạn…
- Ngoài giờ học chính khóa ở trường, các em thường nói dối gia đình đi học
ngoại khóa để có thời gian tụ tập ở các tiệm game, bàn bida, banh bàn, hoặc đi uống
bia rượu, karaoke…Từ đó, em thường lười biếng học tập, không chuyên cần, nghỉ học
tùy tiện. Hoặc có những hành vi chống đối vô lễ với giáo viên, có thái độ xem thường
bạn bè, thầy cô
- Cán bộ lớp thường ngại va chạm, thường hay bao che cho bạn, chưa mạnh dạn
phối hợp với giáo viên trong việc động viên giúp đỡ những học sinh chưa ngoan tiến
bộ nên kết quả thực hiện việc giáo dục đạo đức cho đối tượng này trong nhà trường
vẫn chưa đạt được kết quả cao
* Về phía giáo viên:
-Hệ thống giáo viên chủ nhiệm thường xuyên thay đổi theo từng năm nên rất
khó nắm vững tâm lý và tính cách của các em.

ngoan
đầu
Biểu hiện học sinh chưa ngoan Số
lượng
học
sinh
chưa
ngoan
cuối
Thiếu ý
thức tổ
chức kỉ
luật
Thường
xuyên
trốn học,
bỏ học
Thái độ
vô lễ,
thiếu
tôn
trọng
thầy cô,
người
lớn
Sống
đôi
trá,
nói
tục,

cho các em vừa học giỏi vừa chăm ngoan.
-Trang 8 -
9
PHẦN II: CÁC GIẢI PHÁP
Giáo dục học sinh chưa ngoan, chậm tiến là quá trình giáo dục lại nhằm làm
thay đổi, làm từ bỏ những cái cũ kỹ, sai lầm trong nhân cách của học sinh so với
những yêu cầu phát triển mới, phù hợp với các chuẩn mực xã hội. Như vậy, việc giáo
dục lại bao gồm cả việc giáo dục học sinh lưu ban, học sinh vô kỷ luật, gắn liền nhiều
hơn với những học sinh có biểu hiện của tính chất khó dạy, những trẻ có nhiều thiếu
sót, sai lầm đã trở thành nét nhân cách, cần sửa chữa, gọi chung là trẻ khó dạy.
Qua nhiều năm giảng dạy và phụ trách công tác quản lý nề nếp trật tự kỷ luật
học sinh, nắm bắt hoàn cảnh cụ thể của học sinh và rút kinh nghiệm qua các trường
hợp xử lý học sinh vi phạm nội quy, nề nếp trật tự kỷ luật của bản thân và của các
đồng nghiệp, tôi rút ra được một số kinh nghiệm, giải pháp để áp dụng vào công tác
của mình.
1. Đổi trong nhà trường
Trong công tác giáo dục đạo đức học sinh chưa ngoan, tại sao chúng ta cần phải
nâng cao chất lượng hoạt động của Đoàn thanh niên? Do đặc điểm tâm sinh lý của lứa
tuổi học sinh chưa ngoan lớp 10: là lứa tuổi dậy thì, có sự biến đổi nhiều, dễ dạng bị
xã ngã, cám dỗ trước những hoạt động không lành mạnh từ phía ngoài xã hội. Do đó
muốn giáo dục tốt học sinh chưa ngoan hướng các em vào các hoạt động bên trong
nhà trường, có tiến bộ trong họa tập và rèn luyện dần trở thành một học sinh ngoan.
Trước hết, là một cán bộ Đoàn, ngay từ đầu năm học tôi đã tìm hiểu từng đối tượng
học sinh chưa ngoan; nguyên nhân nào làm cho các các em này trở thành học sinh
chưa ngoan. Khi đã xác định được đối tượng nguyên nhân, tôi cùng với Ban chấp
hành Đoàn tiến hành các hoạt động nhằm giúp đỡ các em.
VD: Đối với nhóm học sinh chưa ngoan do thiếu ý thức tổ chức kỉ luật : thường
trốn học, đi trễ, nghỉ học không xin phép, tự ý ra khỏi lớp khi giáo viên đang giảng
bài…tôi cho các em viết bảng tường trình để tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến vi phạm
của các em, sau đó tôi gọi từng học sinh làm việc riêng phân tích cho các em thấy

là các em sẽ tiến bộ ngay sau vài lần nhắc nhở hay xử phạt. Có khi, các em vẫn tiếp
tục lười, tiếp tục phạm lỗi lầm với mức độ liên tục hơn, nghiêm trọng hơn - như một
cách thách thức, một cách khẳng định mình với bạn, với thầy cô, với mọi người.
-Trang 10 -
11
Như chúng ta đã biết giáo dục đạo đức cho học sinh chưa ngoan là công việc
khó khăn phức tạp cần trãi qua nhiều giai đoạn, chúng ta không thể nóng vội mà bỏ
qua bất cứ một giai đoạn nào, giáo dục học sinh chưa ngoan là một quá trình lâu dài,
vì thế đòi hỏi người giáo viên phải xây dựng kế hoạch thật cụ thể phù hợp với nhóm
đối đượng học sinh chưa ngoan. Từ đó chúng ta sẽ thành công trong việc giúp các em
có những thay đổi tốt hơn, phù hợp với những qui định của nhà trường và chuẩn mực
của xã hội. Và bản thân tôi đã đạt được những kết quả khả quan khi tôi xây dựng cho
mình một kế hoạch hợp lí trong việc giáo dục đạo đức học sinh chưa ngoan
VD: Sau khi bắt đầu năm học mới, bản thân tôi đã xây dựng cho mình kế hoạch
giáo dục học sinh chưa ngoan như sau:
Bước 1: Căn cứ vào danh sách học sinh các xã nhập học lớp 10 ở trường, từ đó
tôi tìm đến giáo viên tổng phụ trách các trường THCS để lấy danh sách học sinh chưa
ngoan và tập hợp thành một danh sách chung.
Bước 2: Dựa vào danh sách trên tôi phối hợp cùng với giáo viên chủ nhiệm các
lớp tìm hiểu hoàn cảnh của từng học sinh. Phân loại các em thành từng nhóm riêng.
Bước 3: Phối hợp với các bộ phận trong nhà trường: Giáo viên chủ nhiệm, giáo
viên bộ môn, Đoàn thanh niên, quản sinh cùng nhau thảo luận, bàn bạc đưa ra các biện
pháp tốt nhất, phù hợp nhất để giáo dục các nhóm đối tượng này đạt hiệu quả cao
nhất.
Bước 4: Hàng tháng, thông qua các biện pháp trên tôi kiểm tra sự tiến bộ của
học sinh. Nếu các em không có sự tiến bộ, tôi sẽ tiếp tục tham mưu với ban giám hiệu
trường, Hội cha mẹ học sinh, chính quyền địa phương để tiếp tục đưa ra các giải pháp
tối ưu nhất cho đến khi nào các em có sự tiến bộ.
Như vậy, giáo dục học sinh chưa ngoan là một quá trình không có điểm cuối
cùng, đó là công việc kéo dài người chứ không phải là chuyện của ngày một, ngày hai.

thế, người GVCN không bao giờ được chủ quan, nóng vội. Trước mọi sai lầm, vi
phạm của học sinh, GVCN cần hết sức bình tĩnh, bao dung và độ lượng để xem xét,
giải quyết, xử lý vấn đề.
VD: Với một học sinh lười, một học sinh chưa ngoan, chúng ta không nên ảo tưởng là
các em sẽ tiến bộ ngay sau vài lần nhắc nhở hay xử phạt của GVCN. Có khi, các em
-Trang 12 -
13
vẫn tiếp tục lười, tiếp tục phạm lỗi lầm với mức độ liên tục hơn, nghiêm trọng hơn -
như một cách thách thức, một cách khẳng định mình với bạn, với thầy cô, với mọi
người. Chính ở những khoảnh khắc này, người GVCN cần thể hiện rõ bản lĩnh và
năng lực sư phạm - trong đó - có cả năng lực "chịu đựng" của mình. Cần tạo được ở
các em, trước hết là sự tôn trọng và sau đó là một sự gần gũi, cảm thông.
3. Nâng cao tính tích cực của giáo viên bộ môn
Giáo viên bộ môn ngoài việc có chuyên môn kinh nghiệm truyền đạt tri thức
cho học sinh cần phải có tình thương yêu học sinh, không thương yêu học sinh thì
không có động lực nghề nghiệp để dạy dỗ học sinh, khó mà vượt qua những khó khăn
để hoàn thành công việc nặng nề là đào tạo con người. Phải tin vào sự tiến bộ của các
em để tạo tiền đề chỗ dựa cho các em tiến bộ. GVBM là thành phần cơ bản và chính
yếu của nhà trường, lực lượng đông đảo, hàng ngày lên lớp giảng dạy học sinh, là lực
lượng góp phần đắc lực cho nhà trường trong việc vừa “dạy chữ” vừa “dạy người”.
Mỗi bộ môn đều có đặc trưng, có thế mạnh riêng trong việc lồng ghép nội dung giáo
dục đạo đức cho học sinh. tùy theo đặc điểm tâm sinh lý của các em mà có cách giáo
dục đạo đức các em trong các tiết dạy sao cho phù hợp, khoa học, tự nhiên, tránh
gượng ép, máy móc mà phải vận dụng một cách lôgic, linh hoạt để tác động vào
tâm tư, tình cảm, khơi dậy ở các em những giá trị đạo đức trong sáng, tạo cho các em
sự hưng phấn, thoải mái học tập, rèn luyện sự phấn đấu đạt hiệu quả cao trong học tập.
VD: Đối với các môn khoa học tự nhiên (Toán, Lý, Hóa, Sinh, ) là những
môn mà học sinh cá biệt thường ngại học, khó hiểu, mất hẳn căn bản, một yếu tố
khiến những học sinh năng lực học yếu, có cá tính biếng nhát, lười học, ngại hỏi sẽ bế
tắc và dần trở thành học sinh chưa ngoan. Là GVBM chúng ta cần có cái tâm và trách

lệch lạc từ phía học sinh. Tất cả học sinh lớp 10 đều có những biểu hiệ về tâm sinh lí
giống nhau. Nhưng ở học sinh chưa ngoan phần nhiều chịu sự tác động của những
nguyên nhân khác nhau, khiến cho các em có những biểu hiện không giông như
những hộc sinh bình thường nữa: Thiếu ý thức tổ chức kỉ luật, thường xuyên trốn học,
tụ tập băng nhóm gây gổ, đánh nhau…. Do đó chúng ta cần phối hợp chặt chẽ với gia
-Trang 14 -
15
đình học sinh chưa ngoan trong việc giáo dục các em nhằm chấn chỉnh kịp thời các
hành vi lệch chuẩn, giúp các em có sự tiến bộ tốt hơn trong học tập và rèn luyện.
Vd: Đối với một số học sinh chưa ngoan do các em thường hay nói dối gia đình
và thầy cô trốn học kết bạn với những thanh niên bên ngoài nhà trường tụ tập thành
băng nhóm để gây sự, đánh nhau với các bạn trong trường, khi vào lớp học thì thiếu ý
thức tổ chức kỉ luật…Đối với trường hợp này, tôi thường đến nhà trao đổi trực tiếp
với cha mẹ (hoặc người đỡ đầu) của các em, tìm hiểu nguyên nhân vì sao các em lại
có những hành động như vậy, từ đó phối hợp chặt chẽ với phụ huynh đưa ra các biện
pháp giúp đỡ các em: tôi cùng với phụ huynh cần nắm được thời gian biểu của con em
mình, quản lí chặt chẽ giờ sinh hoạt của các em, thường xuyên quan tâm trò chuyện
với học sinh về mối quan hệ bạn bè bên ngoài nhà trường của các em., phân tích cho
các em thấy hậu quả của những việc làm sai trái của các em…Việc làm này cần phải
được thực hiện thường xuyên dến khi nào các em có sự tiến bộ. Khi thực hiện việc
này cần sự khéo léo, tế nhị tránh gây cho các em có cảm giác bị bó buộc, sắp đặt…
+ Nhà trường : là môi trường giáo dục chuyên nghiệp, không chỉ phát triển về
kiến thức mà còn phải truyền tải cho học sinh những giá trị chuẩn mực của xã hội để
các em trở thành những con người trí thức thật sự có đời sống tinh thần phong phú bên
cạnh cuộc sống gia đình. Nhưng để giáo dục một học sinh chưa ngoan có sự tiến bộ
thì ngoài sự nỗ lực của cá nhân, bản thân tôi còn có sự hỗ trợ tích cực từ các bộ phận
của trường: Ban giám hiệu, bộ phận quản sinh, và giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ
môn.
- Giáo viên chủ nhiệm ( GVCN): Vào đầu năm học để nắm bắt chính xác
thông tin của học sinh, tôi thường thông qua giáo viên chủ nhiệm

ngoan
Tác động ảnh hưởng làm cho học sinh chưa ngoan
Nhận thức chưa
sâu sắc, đúng đắn
Tham gia vào các hoạt động không
lành mạnh bên ngoài nhà trường
10
Số
lượng
60
60 60
Tỉ lệ 100% 100%
Bảng khảo sát học sinh vào năm học 2013– 2014
Khối
Lớp
Tổng
số hs
chưa
ngoan
Tác động ảnh hưởng làm cho học sinh chưa ngoan
Nhận thức chưa
sâu sắc, đúng đắn
Tham gia vào các hoạt động không
lành mạnh bên ngoài nhà trường
10
Số
lượng
60
15 10
Tỉ lệ 25% 25%

có khác nhau. Qua nghiên cứu, khảo sát tình hình học sinh chưa ngoan lớp 10 trường
THCS & THPT Hậu Thạnh Đông cùng các giải pháp đã thực hiện đem lại kết quả
bước đầu đáng trân trọng và khích lệ. Nội dung đề tài sát với tình hình mà nhà trường,
gia đình, xã hội cùng quan tâm góp phần nâng cao tinh thần cộng đồng trách nhiệm
đối với thế hệ trẻ. Những vấn đề cơ bản để nâng cao công tác quản lý, giáo dục học
sinh chưa ngoan lớp 10 trường THCS & THPT Hậu Thạnh Đông được thể hiện qua
các nội dung cơ bản sau:
Để làm tốt công tác giáo dục học sinh chưa ngoan trước hết chúng ta cần nâng
cao chất lượng hoạt động của Đoàn Thanh niên trong nhà trường, tăng cường công tác
giáo dục đạo đức, lối sống lành mạnh, ý thức tuân thủ pháp luật cho các em, coi trọng
việc giáo dục những giá trị đúng đắn, các hành vi xã hội tích cực, giáo dục kỹ năng
sống để trang bị cho học sinh khả năng thích ứng với môi trường và xử lý tình huống
đúng đắn nhất trước những hiện tượng phức tạp xảy ra trong xã hội. Trong việc giáo
dục học sinh chưa ngoan cần quan tâm đến phương pháp thuyết phục, nêu gương để
tác động vào ý thức, tình cảm, niềm tin và ý chí các em. Phát hiện kịp thời, không bỏ
qua, biết động viên các em dù là những tiến bộ nhỏ, vì phần lớn các em chưa ngoan đã
đánh mất niềm tin vào bản thân mình, nếu được khơi dậy sẽ có cơ hội vươn lên. Các
em không bị mặc cảm bị ghét bỏ, động cơ học tập và ý chí vươn lên dần dần phục hồi.
Bên cạnh đó, giáo dục học sinh chưa ngoan trở thành học sinh ngoan là khó
nhưng không phải là không thực hiện được, vấn đề là đòi hỏi người giáo viên nhất là
giáo viên chủ nhiệm phải có kiến thức về tâm lý lứa tuổi, kiên trì trong biện pháp, tâm
huyết với ngành nghề, luôn nêu cao tấm gương của mình để cảm hóa học sinh. Trong
thái độ cần thẳng thắn, công bằng, nghiêm túc, tạo niềm tin của các em, lấy dư luận để
thuyết phục, cần có định hướng và kế hoạch cụ thể trong việc kết hợp với gia đình và
-Trang 19 -
20
các lực lượng giáo dục khác trong và ngoài nhà trường để tạo ra môi trường giáo dục
thuận lợi, đồng thời giữ mối liên lạc thường xuyên trong công tác phối hợp.
Ngoài ra, chúng ta cần nâng cao tính tích cực của giáo viên bộ môn, đây là thành phần
cơ bản và chính yếu của nhà trường, lực lượng đông đảo, hàng ngày lên lớp giảng dạy

nghiệm này đòi hỏi người giáo viên phải tốn nhiều công sức, yêu nghề, chịu khó, quan
tâm, yêu thương học sinh. Đề tài này tôi chỉ áp dụng ở năm học 2013-2014 của trường
THCS & THPT Hậu Thạnh Đông.
Đề tài tôi nghiên cứu áp dụng trong phạm vi nhất định, khả năng bản thân, thời
gian và điều kiện hạn chế nên không tránh khỏi những thiếu sót. Vì vậy tôi mong
muốn nhận được sự đóng góp ý kiến, bổ sung cho đề tài này ngày càng hoàn thiện
hơn.
-Trang 21 -