Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Lời mở đầu
Con ngời từ khi sinh ra đến khi chết đi đều có nhu cầu thiết yếu nhu cầu đợc
ăn nhu cầu ở sinh hoạt các nhu cầu đó muốn đợc đáp ứng thì con ngời phải sản xuất
ra của cải vật chất mà vật chất lại không tự nhiên sinh ra mà vật chất lại là thế giới tự
nhiên tồn tại xung quanh con ngời con ngời muốn tồn tại phát triển thì phải tác
động vào giới tự nhiên cải tạo tự nhiên nhng qua quá trình tác động vào tự nhiên lại
nay sinh ra một vấn đề rằng là bản thân tự nhiên là một khối hoàn hảo thống nhất
liên quan chặt trẽ đến nhau bao gồm nhiều yếu tố liên kết thành những mắt xich chặt
chẽ nếu một trong những yếu tố mất đi sẽ gây ra phản ứng dây truyền đến các yếu tố
khác gây mât cân bằng sinh thái dẫn đến những thảm hoạ thiên nhiên mà con ngời
ngày nay đang phải chịu cớp đi sinh mạng con ngời cũng nh thiệt hại về kinh tế mà
con ngời đang phải chịu nh: Sóng thần, lũ lụt, hiệu ứng nhà kính... đó là mặt trái của
phát triển kinh tế mang lại là môi trờng bị tàn phá.
Đó là mâu thuẫn căn bản nhất của phát triển kinh tế và môi trờng
Mặc dù đó là hai mặt mâu thuẫn đối lập nhau nhng mâu thuẫn đó nếu đợc giải
quyết tốt sẽ là động lực để phát triển xã hội để giải quyết mâu thuẫn này thì cách tốt
nhất là phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trờng đó là hớng phát triển bền lâu do
đó em trọn đề tài: Phép biện chứng giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trờng
sinh thái trong điều kiện nớc ta hiện nay
Phạm vi của đề tài là rất rộng, tuy nhiên trong phạm vi của một bài tiểu luận
em chỉ xem xét, giải quyết một số vấn đề sau:
- Quan hệ phép biện chứng giữa phát triển kinh tế với bảo vệ mi trờng sinh thái.
- Thực trạng phát triển kinh tế với môi trờng sinh thái ở nớc ta trong thời gian
qua.
- Một số giải pháp kết hợp giữa mục tiêu kinh tế với bảo vệ môi trờng sinh thái.
Với đề tài rộng và không đơn giản nhng đợc sự hớng dẫn của PGS. TS - Đoàn
Quang Thọ và nguồn tài liệu của trung tâm th viện trờng ĐH Kinh tế Quốc dân nên
em đã hoàn thành đợc đề tài. Mặc dù vậy bài viết của em không tránh khỏi những sai
sót và hạn chế. Rất mong đợc sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo.
Em xin chân thành cảm ơn!
tất cả những nhân tố tác động qua lại trực tiếp hoặc gián tiếp với sinh vật và quần xã
sinh vật.
2
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Ngày nay, ngời ta đã thống nhất với nhau về định nghĩa: môi trờng là các yếu
tố vật chất tự nhiên và nhân tạo, lý học, hoá học, sinh học cùng tồn tại trong một
không gian bao quanh con ngời. Các yếu tố đó quan hệ mật thiết, tơng tác lẫn nhau
và tác động lên các cá thể sinh vật hay con ngời để cùng tồn tại và phát triển. Tổng
hoà của các chiều hớng phát triển của từng nhân tố này quyết định chiều hớng phát
triển của cá thể sinh vật của hệ sinh thái và của xã hội con ngời.
I.3 Ô nhiễm môi trờng
Ô nhiễm môi trờng là hiện tợng suy giảm chất lợng môi trờng quá một giới
hạn cho phép, đi ngợc lại mục đích sử dụng môi trờng, ảnh hởng đến sức khoẻ của
con ngời và sinh vật.
I.4 Bảo vệ môi trờng
Bảo vệ môi trờng đợc hiểu là bao gồm những hoạt động, những việc làm trực
tiếp, tạo điều kiện giữ cho môi trờng trong lành sạch đẹp, cải thiện điều kiện vật chất,
cải thiện điều kiện sống của con ngời, sinh vật ở trong đó, làm sức sống tốt hơn, duy
trì cân bằng sinh thái, tăng đa dạng sinh học. Bảo vệ môi trờng gồm các chính sách
chủ trơng, các chỉ thị nhằm ngăn chặn hậu quả xấu của con ngời đối với môi trờng,
các sự cố môi trờng do con ngời và thiên nhiên gây ra. Bảo vệ môi trờng bao hàm cả
ý nghĩa sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên.
I.5 Kinh tế môi trờng
Kinh tế môi trờng là một khoa học thuộc môi trờng học, kinh tế môi trờng
chuyên nghiên cứu các quy luật phát triển kinh tế và bảo vệ môi trờng. Nó đánh giá
tầm quan trọng về mặt kinh tế của sự suy thoái môi trờng, tìm nguyên nhân kinh tế
gây nên sự suy thoái đó vá đa ra các biện pháp kinh tế khả thi để làm chậm lại hay
chấm dứt, thậm chí đảo ngợc các quá trình suy thoái đó.
2. Quan hệ biện chứng giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trờng sinh thái
- ảnh hởng của điều kiện tự nhiên đến hoạt động kinh tế và sản xuất vật chất:
Một là: Từ những sản phẩm của bản thân tự nhiên con ngời chế tạo thành
nguyên liệu, nhiên liệu, năng lợng, và cả những t liệu sản xuất phục vụ cho quá
trình sản xuất, lẫn t liệu tiêu dùng .
4
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Hai là: Điều kiện tự nhiên ảnh hởng đến quá trình phân công lao động xã hội ,
phân bố lực lợng sản xuất , ngành sản xuất. Ví dụ: Căn cứ vào sự phân bố tài nguyên
mà ngời ta chia sản xuất thành các khu vực nh khu công nghiệp khai khoáng, công
nghiệp dầu khí, công nghiệp chế biến, nông nghiệp , ng nghiệp, Ngoài ra, điều
kiện tự nhiên cũng ảnh hởng rất quan trọng đến năng suất lao động , hiệu quả , quy
mô, tốc độ của nền sản xuất nói chung.
II. Thực trạng phát triển kinh tế với bảo vệ môi trờng
ở nớc ta trong thời gian qua
Mỗi một hoạt động của con ngời đều có tác động đến tài nguyên Môi trờng
xung quanh theo chiều hớng thuận lợi hay không thuận lợi cho đời sống và phát triển
của con ngời. Ngay từ xa xa, con ngời đã có những hình thức nhằm bảo vệ tài nguyên
nh : hình thành các quy ớc bảo vệ rừng đầu nguồn, lập các miếu thờ để dựa vào uy
thế của thần linh nhằm ngăn cấm việc phá rừng
Chỉ khi xã hội phát triển, nhờ tiến bộ khoa học và kỹ thuật mà kinh tế tăng tr-
ởng nhanh, song tài nguyên cạn kiệt, cân bằng sinh thái bị đảo lộn, chất lợng môi tr-
ờng sống suy thoái thì quản lí môi trờng đã trở thành một hoạt động cụ thể của quản
lí Nhà nớc.
Nhận thức rõ vai trò của điều kiện tự nhiên đối với sự nghiệp phát triển kinh tế
xã hội, Đảng và Nhà nớc ta đã có rất nhiều chủ trơng , chính sách nhằm bảo vệ và
khai thác tài nguyên một cách hợp lí. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng
cộng sản Việt Nam đã khẳng định: Phát triển nhanh, bền vững, tăng trởng kinh tế
đi đôi với tiến bộ công bằng xã hội và bảo vệ môi trờng và Phát triển kinh tế-
xã hội gắn chặt với bảo vệ và cải thiện môi trờng, bảo đảm sự hài hoà giữa môi tr-
ờng nhân tạo với môi trờng tự nhiên, giữ gìn đa dạng sinh học. Chủ động phòng