chơng X
Đồng phạm
1. Khái niệm
Đồng phạm là trờng hợp có 2 ngời trở
lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm
Sự nguy hiểm của đồng phạm so với phạm tội
đơn lẻ thể hiện ở chỗ:
Do có nhiều ng#ời tham gia nên tính chất
nguy hiểm của hành vi phạm tội tăng lên
HQ th#ờng là nghiêm trọng hơn so với tr#ờng
hợp phạm tội đơn lẻ
Do có nhiều ng#ời tham gia nên chúng th#
ờng quyết tâm thực hiện tội phạm đến cùng
Chúng dễ dàng thực hiện một tội phạm mà
một ng#ời khó có thể hoặc không thể thực
hiện đ#ợc
Chúng dễ dàng che dấu tội phạm gây khó
khăn cho việc phát hiện, điều tra, xử lý tội
phạm
1.1. Những dấu hiệu của MKQ của đồng phạm
gióp ng#êi kh¸c thùc hiÖn HV ®#îc m« t¶ trong
CTTP. Ng#êi cã HV nµy lµ ng#êi gióp søc.
Trong một vụ đồng phạm:
Có thể có cả 4 loại HV, có thể chỉ có 1 loại HV;
Một ng#ời đồng phạm có thể tham gia thực hiện
1 HV có thể tham gia thực hiện nhiều HV;
Ng#ời đồng phạm có thể tham gia từ đầu, có thể
tham gia khi tội phạm xảy ra nh#ng ch#a kết
thúc
Những hành vi đ#ợc thực hiện trong mối liên kết
thống nhất với nhau. Hành vi của mỗi ng#ời là
điều kiện hỗ trợ cho hoạt động chung của đồng
bọn
Có thể những ng#ời đồng phạm cùng trực tiếp
thực hiện một tội phạm, có thể có 1 hoặc 1 số
ng#ời tham gia trực tiếp, những ng#ời khác chỉ
có HV góp phần vào việc thực hiện TP
HQ của TP là kết quả chung do hành vi của tất
cả những ng#ời tham gia đồng phạm đ#a lại
Có mối QHNQ giữa HV của mỗi ng#ời với HQ
(ii) Tất cả những ng#ời đồng phạm cùng mong
muốn hoặc có ý thức để mặc cho HQ xảy ra.
Nh# vậy, có thể có đồng phạm với lỗi CYTT và
có thể có đồng phạm với lỗi CYGT
Sơ đồ về cấu trúc lỗi trong đồng phạm
cùng cố ý
ý chí
lý trí
Thấy trớc
đợc HQ
do HV của
mình và
ngời
khác
Mong
muốn có
hoạt
động
chung
Mong
muốn
hoặc bỏ
mặc cho
HQ xảy
ra
NT đợc
HV của
mình và
Tr#ờng hợp 1: Tự mình thực hiện hành vi đ#ợc
mô tả trong CTTP
Có thể có sử dụng công cụ hoặc không sử dụng
công cụ ph#ơng tiện
Nhiều ng#ời thực hiện hành vi đ#ợc mô tả
trong CTTP, có 2 tr#ờng hợp:
(i) Mỗi ng#ời tham gia đều thực hiện trọn vẹn
HV đ#ợc mô tả trong CTTP
Ví dụ: MKQ tội A có quy định các HV: a, b, c.
X và Y là 2 ng#ời thực hành trong đó X thực
hiện HV: a, b, c và Y cũng thực hiện: a, b, c
(ii) Mỗi ng#ời tham gia chỉ thực hiện một phần
HV đ#ợc mô tả trong CTTP. Tổng hợp HV của
họ tạo nên HV trong MKQ của TP
Ví dụ: MKQ tội A có quy định các HV:a, b, c.
X, Y và Z là 3 ng#ời thực hành trong đó, X
thực hiện a; Y thực hiện b và Z thực hiện c.
Nh# vậy: X+Y+Z = a+b+c = MKQ tội A
Tr#ờng hợp thứ 2: Ng#ời thực hành không trực
tiếp thực hiện HV đ#ợc mô tả trong CTTP mà có
HV tác động đến ng#ời khác để ng#ời này thực
hiện HV đ#ợc mô tả trong CTTP nh#ng ng#ời bị
tác động là ng#ời không phải chịu TNHS.
Ng#ời bị tác động thực cất là công cụ của ng#ời
m#u, cầm đầu, chỉ huy đ#ợc dùng để chỉ
ng#ời tổ chức trong các vụ án phản CM
Thực tiễn đấu tranh chống tội phạm trong
thời gian gần đây cho thấy vai trò ng#ời tổ
chức khá đa dạng nên việc quy định nh# tại
Khoản 2 điều 20 BLHS99 là phù hợp
Ng#ời chủ m#u là ng#ời đề ra âm m#u, ph#
ơng h#ớng hoạt động của đồng phạm. Chủ m#u
có thể trực tiếp điều khiển hoạt động của nhóm,
có thể không
Ng#ời cầm đầu là ng#ời thành lập nhóm đồng
phạm hoặc tham gia vào việc soạn thảo kế
hoạch, phân công, giao trách nhiệm cho đồng
bọn, đôn đóc, điều khiển hoạt động của đồng
phạm
Ng#ời chỉ huy là ng#ời điều khiển trực tiếp của
nhóm đồng phạm có vũ trang hoặc bán vũ
trang
Tóm lại, trong mối quan hệ với những ng#ời
đồng phạm khác, ng#ời tổ chức là ng#ời thành
lập nhóm đồng phạm hoặc điều khiển hoạt
động của nhóm
Ngời xúi giục là ngời kích động, dụ dỗ, thúc
đẩy ngời khác thực hiện tội phạm
Đặc điểm của ng#ời xúi giục là tác động đến t# t#
ởng, ý chí của ng#ời khác khiến họ thực hiện TP
Ng#ời xúi giục có thể:
Nghĩ ra việc PT và thuc đẩy ng#ời khác thực hiện
Thúc đẩy ng#ời khác thực hiện ý định PT đã có
Tham gia vào việc thực hiện TP hoặc không tham
gia
Sự xúi giục có thể thực hiện bằng nhiều thủ đoạn:
Kích động;
Lôi kéo;
Dụ dỗ;
Lừa phỉnh;
Hứa hẹn
C#ỡng ép
Nếu chỉ có lời nói hoặc việc làm ảnh h#
ởng đến việc phạm tội của ng#ời khác nh#
ng không có ý định thúc đẩy thì không
phải là HV xúi giục
Lợi dụng chức vụ quyền hạn, tôn giáo, tín
ng#ỡng, sự nhẹ dạ của ng#ời ch#a thành
niên để thúc đẩy họ phạm tội là những
tình tiết tăng nặng
2.4. Ngời giúp sức
Ng#ời giúp sức là ng#ời tạo ra điều kiện
tinh thần hay vật chất cho việc thực hiện
tội phạm
Ng#ời giúp sức có thể là giúp sức về vật
chất, có thể giúp sức về tinh thần
HV giúp sức về vật chất có thể là:
Cung cấp công cụ, ph#ơng tiện cho ng#ời
khác phạm tội;
Khắc phục các trở ngại khách quan
HV giúp sức về tinh thần có thể là:
Sự chỉ dẫn;