PHẦN MỞ ĐẦU
Giáo dục và đào tạo Đại học là quá trình chuyển giao tri thức và nghiên cứu
khoa học ở mức độ tương đối cao. Vì vậy, mà nhiệm vụ trọng tâm của bất kỳ
trường Đại học nào cũng được xác định là đào tạo đội ngũ tri thức có trình độ đẻ
phục vụ cho công cuộc phát triển kinh tế xã hội của đất nước.
Đại học Quốc gia Hà Nội là một trong những trường trọng điểm trong hệ
thống Đại học ở Việt Nam. Đào tạo đa nghành đa lĩnh vực nhằm đào tạo cho đất
nước đội ngũ những nhà khoa học, cán bộ, những nhà quản lý, doanh nghiệp có
trình độ cao. Để thực hiện tốt nhiệm vụ này Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội đã
xác dịnh khả năng cung cấp nguồn tin để thúc đẩy việc tự học, tự nghiên cứu cho
sinh viên là một trong những yếu tố quan trọng quyết định chất lượng giáo dục.
Bởi vậy ngay từ những ngày đầu mới thành lập, Ban Giám đốc Đại học Quốc gia
Hà Nội đã quan tâm xây dựng và phát triển Trung tâm Thông tin Thư viện theo mô
hình một Trung tâm thông tin thư viện hiện đại nhằm năng cao chất lượng giáo dục
của nhà trường. Đặc biệt là đối với công tác phục vụ quá trình học tập và nghiên
cứu của sinh viên. Theo quyết định số 66/TCCB ngày 14/2/1997 trên cơ sở hợp
nhất các thư viện thành viên của các trường đại học thuộc Đại học Quốc gia Hà
Nội, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội đã ký quyết định thành lập Trung tâm
Thông tin Thư viện với nhiệm vụ tổ chức phục vụ tài liệu kịp thời, cập nhật và đầy
đủ cho công tác đào taọ giáo dục của trường.
Trong chu trình hoạt động của Trung tâm Thông tin Thư viện Đại học Quốc
gia Hà Nội bao gồm rất nhiều công đoạn khác nhau, nhằm đảm bảo tốt nhất công
tác phục vụ bạn đọc mà đối tượng chủ yếu ở đây là sinh viên. Trong đó công tác
phục vụ tra cứu tài liệu của sinh viên giữ một vai trò đặc biệt quan trọng. Để thực
hiện tốt công tác này cũng như các Trung tâm Thông tin Thư viện khác,Trung tâm
Thông tin Thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội đã sử dụng các biện pháp, phương
tiện truyền thống như các loại sổ và phích biên mục vốn tài liệu hiện có trong kho
tài liệu cuả trung tâm Trung tâm để sinh viên tra tìm trong quá trình học tập và
nghiên cứu. Tuy nhiên việc tra tìm bằng các loại sổ và phích thủ công như vậy
trong thời đại bùng nổ thông tin như hiện nay đã không còn phù hợp và khiến cho
sinh viên đặc biệt là những sinh viên năm thứ nhất lần đầu tiên tiếp cận với khối

Trong quá trình nghiên cứu đề tài này chúng tôi đã sử dụng các phương
pháp nghiên cứu cụ thể như; phương pháp
duy vật biện chứng, phương pháp lịch
sử và logic
, nghiên cứu và khảo sát thực tế việc ứng dụng công nghệ thông tin
trong công tác thư viện của Trung tâm Thông tin Thư viện Đại học Quốc gia Hà
Nội; nghiên cứu và phân tích các tài liệu có liên quan đến nội dung đề tài; phương
pháp phỏng vấn, thu thập ý kiến của sinh viên về hiệu qủa của việc ứng dụng công
nghệ thông tin trong công tác thư viện đặc biệt là trong công tác trực tiếp phục vụ
sinh viên tra tìm và sử dụng tài liệu.
Để hoàn thành đề tài nghiên cứu của mình chúng tôi đã sử dụng nguồn tài
liệu tham khảo sau:
- Những bài viết, liên quan đến việc ứng dụng công nghệ thông tin trong
công tác thông tin thư viện;
- Khoá luận tốt nghiệp cử nhân, luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ liên quan đến
việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác thư viện:
- Sách về tin học hoá.
- Trang Web cuả Trung tâm Thông tin Thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội .
- Cùng một số tài liệu có liên quan khác.
Đề tài về ứng dụng công nghệ thông tin là một đề tài tương đối khó. Đối với
những sinh viên năm thứ hai khi chưa có trình độ chuyên môn, kinh nghiệm nghiên
cứu khoa học còn ít thì đây là một khó khăn lớn.Nhưng được sự ủng hộ, động viên
và hướng dẫn nhiệt tình của PGS. Nguyễn Văn Hàm, và các cán bộ của Trung tâm
chúng tôi đã hoàn thành được đề tài nghiên cứu của mình với những nội dung chính
sau đây.
Ngoài phần mở đầu và kết luận, báo cáo bao gồm 3 phần sau:
1. Trung tâm Thông tin Thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội với vai trò phục
vụ sinh viên tra tìm tài liệu.
2. Ứng dụng công nghệ thông tin, hiệu quả đạt được trong công tác phục vụ
sinh viên tra tìm tài liệu.

gia trong nhiều lĩnh vực khác nhau; tự nhiên, xã hội, công nghệ…để đáp ứng nhu
cầu và phục đất nước trong quá trình công nghiệp hoá hiện đại hoá. Đưa đất nước
đi lên sánh vai cùng các cường quốc trên thế giới. Để hoàn thành tốt nhiệm vụ đào
tạo của mình thì các trường đại học nói chung và Đại học Quốc gia Hà Nội nói
riêng thì việc cung cấp tốt nguồn thông tin , tư liệu để phục vụ cho sinh viên trong
quá trình học tập và nghiên cứu, nâng cao trình độ hiểu biết của là một nhiệm vụ
được đặt lên hàng đầu. Nhận thức rõ điều đó nên các trường đại học nói chung và
Đại học Quốc gia Hà Nội nói riêng đã chú trọng đầu tư phát triển và ngày càng
hoàn thiện hơn nữa hệ thống thư viện để phục vụ ngày càng tốt hơn:
Ngày 14/2/1997, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội đã ký quyết định số
6/TCCB thành lập Trung tâm Thông tin Thư viện. Trung tâm được thành lập trên
cơ sở hợp nhất các thư viện: Trung tâm Thông tin Thư viện trường Đại Học Tổng
Hợp; Thư viện trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội 1; Thư viện Đại Học Ngoại Ngữ
Hà Nội; có tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản riêng và có tên giao dịch quốc tế
là LIBRARY AND IMFORMATION CENTER, VIETNAMNATIONNAL
UNIVERSITY, HANOI và tên viết tắt là LIC, có trang Web riêng là:
[email protected]
(11)
Trong những ngày đầu thành lập trung tâm đã gặp rất nhiều khó khăn về cơ
sở vật chất cũng như nguồn nhân lực. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong
hoạt động của trung tâm hầu như chưa có gì. Công tác kỹ thuật nghiệp vụ thư viện
1
Trang web của Đại học Quốc gia Hà Nội.
của các trường thành viên còn có nhiều điểm chưa tương đồng. Đặc biệt là khâu xử
lý tài liệu, phục vụ tra tìm tài liệu cho bạn đọc mà đối tượng đông đảo là sinh viên.
Đặc biệt là những sinh viên năm đầu và năm thứ hai mới bước đầu tiếp cận với thư
viện ở môi trường đại học với khối lượng tài liệu thông tin đa dạng và phong phú.
Để khắc phục tình trạng này, thì Trung tâm Thông tin Thư viện Đại học Quốc gia
Hà nội đã bước đầu đưa công nghệ thông tin vào trong công tác thư viện nhằm
phục vụ ngày càng tốt hơn nhu cầu của bạn đọc và đã đạt được những hiệu quả

Đại học Quốc gia Hà Nội.
- Xây dựng kế hoạch ngắn hạn và chiến lược phát triển, tổ chức và điều phối
toàn bộ hệ thống thông tin, tư liệu, thư viện trong Đại học Quốc gia Hà Nội.
- Thu thập, bổ sung, trao đổi phân tích xử lý tài liệu tin, tổ chức sắp xếp, lưu
trữ, bảo quản kho tư liệu Đại học Quốc gia Hà Nội bao gồm các loại hình ấn phẩm
và vật mang tin.
- Xây dựng hệ thống tra cứu tìm tin thích hợp, thiết lập mạng lưới truy cập và
tìm kiếm thông tin tự động hoá, tổ chức cho toàn thể bạn đọc Đại học Quốc gia Hà
Nội khai thác, sử dụng thuận lợi có hiệu quả kho tin tài liệu của trung tâm và các
nguồn tin bên ngoài.
1.2.2. Cơ cấu tổ chức của Trung tâm
Bộ máy tổ chức của Trung tâm gồm Ban Giám đốc, các phòng chuyên môn
và chức năng.
- Ban Giám đốc gồm Giám đốc và Phó Giám đốc
- Các phòng chức năng gồm: Phòng Hành chính tổng hợp, Phòng Tài vụ
- Các phòng chuyên môn bao gồm:
+ Phòng bổ sung- trao đổi
+ Phòng phân loại biên mục
+ Phòng thông tin- thư mục- nghiệp vụ
+ Phòng máy tính và mạng
+ Hệ thống phục vụ bạn đọc gồm các phòng:
+ Phòng phục vụ chung
+ Phòng phục vụ Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Khoa học Xã hội và
Nhân văn gồm: Phòng đọc, phòng mượn Thượng Đình, phòng đọc Mễ Trì, phòng
đọc 19 Lê Thánh Tông.
+ Phòng đọc phục vụ Đại học Ngoại ngữ.
1.2.3. Đội ngũ cán bộ- nhân viên
Đội ngũ cán của trung tâm bao gồm 98 người: trong đó có 01 tiến sỹ, 06 thạc
sỹ, 69 cử nhân, 22 trung cấp.
1.2.4. Tiềm lực của trung tâm

hợp Hà Nội, Đại học Ngoại ngữ, Đại học Sư phạm I Hà Nội nên đã được thừa
hưởng nguồn tài liệu đồ sộ của các trường thành viên với các loại tài liệu thuộc các
ngành, các lĩnh vực khác nhau đúng như nhiệm vụ chức năng đào tạo của trường là
đào tạo, nghiên cứu đa ngành, đa lĩnh vực…
Hiện nay theo thống kê chưa đầy đủ thì trung tâm có khoảng:
- Sách: 200.000 tên sách với gần 1.000.000 bản
- Tạp chí: 3.4000 tên tạp chí với 450.000 bản
- Thác bản văn bia: gần 2.000 bản
- Băng hình, băng tiếng, đĩa CD: gần 300 băng và đĩa
Trong đó, số lượng tài liệu đã được sử lý và xây dựng cơ sở dữ liệu chỉ
chiếm tỷ lệ rất nhỏ:
- Cơ sở dữ liệu sách (hồi cố và bản mới) có khoảng 37.898 biểu ghi.
- Cơ sở dữ liệu luận án tiến sỹ và luận văn thạc sỹ được bảo vệ tại hội đồng
của trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn là
387 biểu ghi.
- Cơ sở dữ liệu luận án tiến sỹ và luận văn thạc sỹ được bảo vệ tại Đại học
Sư phạm I Hà Nội là 2.025 biểu ghi.
- Cơ sở dữ liệu tạp chí là 1.657 biểu ghi.
Để nhằm đáp ứng ngày một tốt hơn nhu cầu thông tin, tài liệu trong công tác
đào tạo, học tập, nghiên cứu khoa học của cán bộ và sinh viên trong trường, trung
tâm đã không ngừng bổ sung nguồn tài liệu bằng nhiều con đường khác nhau vì
vậy vốn tài liệu của trung tâm không ngừng được nâng cao cả về số lượng và nội
dung.
Qua đó, ta thấy rằng đặc điểm quan trọng nhất của nguồn vốn tài liệu hiện có
của trung tâm là rất đa dạng và phong phú về môn loại, chuyên sâu và chuyên
ngành. Vì vậy, để nhằm giúp cho bạn đọc đặc biệt là đối tương sinh viên có thể
khai thác triệt để được đặc điểm này và cũng là thế mạnh của Trung tâm thì nhà
trường và Tung tâm cần phải có những phương pháp tối ưu nhất nhằm phục vụ tốt
nhất việc tra tìm tài liệu của sinh viên. Biện pháp đó chỉ có thể là việc ứng dụng
công nghệ thông tin trong công tác thư viện trong đó công tác phục vụ việc tra cứu