ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
----------------------

NGUYỄN THỊ THÚY VÂN

KỸ NĂNG HỌC TẬP THEO NHÓM
TRONG ĐÀO TẠO TÍN CHỈ CỦA SINH VIÊN
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành: Tâm lý học
Mã số: 60 31 04 01

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS. HOÀNG MỘC LAN

Hà Nội – 2014


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU........................................................................................................................1
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KỸ NĂNG HỌC TẬP THEO NHÓM CỦA SINH
VIÊN TRONG ĐÀO TẠO TÍN CHỈ ..........................................................................6
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề về kỹ năng và kỹ năng học tập theo nhóm…........6
1.1.1. Nghiên cứu nƣớc ngoài .................................................................................6
1.1.2. Nghiên cứu trong nƣớc ..................................................................................9
1.2. Lý luận về hoạt động học tập theo nhóm trong đào tạo tín chỉ ......................12
1.2.1. Học tập theo nhóm của sinh viên .................................................................12
1.2.2. Đào tạo tín chỉ theo tín chỉ và học tập theo nhóm của sinh viên trong đào
tạo tín chỉ………………………………………….......................................20
1.3. Lý luận về kỹ năng và kỹ năng học tập theo nhóm trong đào tạo tín chỉ…...23
1.3.1. Một số vấn đề lý luận về kỹ năng………………………………………….23
1.3.2. Kỹ năng học tập theo nhóm trong đào tạo tín chỉ của sinh viên…………..25



nhóm trong đào tạo tín chỉ của sinh viên .......................................................79
3.3. Các yếu tố ảnh hƣởng đến sự hình thành và phát triển kỹ năng học tập theo nhóm
trong đào tạo tín chỉ……………………….. ..............................................................81
3.3.1. Yếu tố chủ quan ................................................................................................82
3.3.2. Yếu tố khách quan…………………………………….....................................83
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ....................................................................................86
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Tổ chức đào tạo theo phƣơng thức tín chỉ ở các trƣờng đại học là một chủ trƣơng
lớn của Bộ giáo dục và Đào tạo. Đây là sự chuyển hƣớng mạnh mẽ theo hƣớng đáp
ứng nhu cầu ngƣời học với triết lý “Tôn trọng ngƣời học, lấy ngƣời học là trung tâm”,
đồng thới góp phần tăng tín tự chủ trong học tập của sinh viên. Đào tạo theo phƣơng
thức tín chỉ cũng là xu hƣớng của các trƣờng đại học trên thế giới. Việc đào tạo theo
phƣơng thức tín chỉ yêu cầu quản lý khoa học chặt chẽ, linh hoạt và mềm dẻo, đòi hỏi
cả ngƣời dạy và ngƣời học phải thay đổi tƣ duy, đổi mới phƣơng pháp dạy và học tự bị
động sang chủ động một cách nghiêm túc. Đào tạo theo phƣơng thức tín chỉ, chỉ có thể
thành công, đi vào thế ổn định và phát triển, khi có sự phối hợp đồng bộ giữa các đơn
vị trong trƣờng, đội ngũ giảng viên nhận thức đƣợc trách nhiệm và tham gia vào quá
trình đào tạo một cách nghiêm túc, đội ngũ sinh viên tích cực tự giác học tập. Nghị
quyết số 14/2005/NQ-CP ngày 2/11/2005 của chính phủ về đổi mới cơ bản, toàn diện
giáo dục Đại học Việt Nam giai đoạn 2006 – 2020 đã nêu rõ: “Triển khai đổi mới
phƣơng pháp đào tạo theo tiêu chí: trang bị cách học, phát huy tính tích cực chủ động
của sinh viên”. Việc chuyển đổi sang đào tạo theo tín chỉ trƣớc hết tạo một cơ chế mềm
dẻo hƣớng về sinh viên để tăng cƣờng tính chủ động và khả năng cơ động của sinh


- Khách thể nghiên cứu của đề tài gồm 600 sinh viên, trong đó có: 150 sinh viên
trƣờng Đại học khoa học Tự nhiên, 150 sinh viên trƣờng Đại học khoa học xã hội nhân
văn, 150 sinh viên trƣờng Đại học Ngoại ngữ, và 150 sinh viên trƣờng Đại học Công
nghệ của các khoa và các khóa học khác nhau.
- Bên cạnh đó, chúng tôi còn nghiên cứu 30 giảng viên và 4 cán bộ phụ trách đào
tạo của 04 trƣờng trực thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội.
3.2.

Đối tượng nghiên cứu

2


Biểu hiện và mức độ kỹ năng học tập theo nhóm của sinh viên Đại học Quốc gia Hà
Nội và các yếu tố ảnh hƣởng tới việc thực hiện kỹ năng này.
4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
4.1.

Về nội dung nghiên cứu

+ Nghiên cứu chỉ tập trung nghiên cứu các biểu hiện và mức độ thực hiện 03 thành tố
của kỹ năng học tập theo nhóm của sinh viên là kỹ năng lắng nghe tích cực, kỹ năng trình
bày mạch lạc tri thức và kỹ năng tự điều khiển, điều chỉnh hành vi, cảm xúc của mình khi
học tập theo nhóm.
+ Xem xét mô ̣t số yế u tố chủ quan và yế u tố khách quan ảnh hƣởng đến kỹ năng học tập
theo nhóm của sinh viên trong đào tạo tín chỉ.
4.2.

Về địa bàn nghiên cứu

7.1.

Phương pháp luận

- Quan điể m tiế p cận hoạt động:
Quan điể m hoa ̣t đô ̣ng cho thấ y tâm lý là sản phẩ m của hoa ̣t đô ̣ng . Nhƣ vâ ̣y, nghiên cƣ́u
kỹ năng học tập theo nhóm theo đào tạo tín chỉ của sinh viên đƣợc gắn với hoạt động
học tập của ho .̣ Kỹ năng học tập theo nhóm của sinh viên đƣơ ̣c hình thành và thể hiê ̣n
trong hoa ̣t đô ̣ng học tập.
- Quan điể m tiế p cận hê ̣ thố ng:
Nghiên cứu kỹ năng học tập theo nhóm của sinh viên trong đào tạo tín chỉ đƣợc đặt
trong mối quan hệ với môi trƣờng đại học, với sinh viên, giảng viên. Trong từng thời
điểm, từng hoàn cảnh khác nhau có nhiều yếu tố ảnh hƣởng tới kỹ năng học tập theo
nhóm của sinh viên trong đào tạo tín chỉ, đặc biệt là yếu tố cá nhân nhƣ nhâ ̣n thƣ́c và
động cơ học tập, hành động thực hiện các k ỹ năng này trong trƣ ờng đại học đang tiến
hành đào tạo theo tín chỉ. Kỹ năng học tập theo nhóm của sinh viên trong đào tạo tín
chỉ đƣợc chúng tôi nhìn nhận trong một thể thống nhất bao gồm đặc điểm tâm lý sinh
viên, đặc điểm môi trƣờng học tập, đặc điểm đào tạo đại học theo tín chỉ, trong đó hoạt
4


động học tập của sinh viên trong trƣờng đại học đóng vai trò quan trọng và có ý nghĩa
nhất ảnh hƣởng đế n viê ̣c thƣ̣c hiê ̣n thành tha ̣o kỹ năng học tập theo nhóm của sinh viên
trong đào tạo tín chỉ.
7.2.

Các phương pháp nghiên cứu cụ thể

-


Ngƣời đầu tiên có thể nói tới là Aritstotx, trong cuốn sách Bàn về Tâm hồn đã đặc biệt
quan tâm tới phẩm hạnh con ngƣời. Theo ông nội dung của phẩm hạnh là: biết định
hƣớng, biết làm việc, biết tìm tòi có nghĩa là con ngƣời có phẩm hạnh, là con ngƣời có
kĩ năng làm việc.
Đầu thế kỷ XX, ở Mỹ tâm lý học hành vi ra đời, đại diện là J.Watson, E.C
Tolman, K.Hull, B.F Skinner,…. mặc dù xuất phát từ quan niệm máy móc về con
ngƣời, nhƣng nghiên cứu về kỹ năng trong lý luận dạy học do B.F Skinner khởi xƣớng
là một thành tựu lớn. Sau đó Tolman khi nghiên cứu quá trình luyện tập của động vật
đã đi đến kết luận là quá trình luyện tập theo cơ chế lấy hành vi làm tác nhân kích thích
sẽ hình thành trong não động vật bản đồ nhận thức, nhờ đó động vật sẽ thực hiện đƣợc
hai hành vi: bản năng và học tập. Từ đây ông đã xây dựng lý luận dạy học chƣơng trình
hóa nổi tiếng. Vấn đề không chỉ là rèn luyện kỹ năng hành động mà cần phải hình
thành hình thành kỹ năng tổ chức hành động nhằm tìm ra đƣợc cách làm có hiệu quả,
có chƣơng trình thao tác, biết hình thành biểu tƣợng về kết quả cần đạt tới và giữ biểu
tƣợng đó làm cái để so sánh với kết quả của quá trình hành động.
A.Bandura (1961) – nhà tâm lý học ngƣời Mỹ đã đƣa ra lý thuyết học tập xã hội.
Ông cho rằng, học tập bao giờ cũng diễn ra trong mối quan hệ với những ngƣời khác,
trong xã hội. Khái niệm học tập xã hội nhấn mạnh đến mẫu hành vi chỉ dẫn hành vi của

6


TÀI LIỆU THAM KHẢO
TÀI LIỆU TIẾNG VIỆT
1. Phan Dũng (1997), Phương pháp luận sang tạo khoa học kỹ thuật, NXB Đại
học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
2. Vũ Dũng (2000), Từ điển Tâm lý học, NXB Khoa học xã hội
3. Đại học Quốc gia Hà Nội (2006), Hướng dẫn sử dụng phương pháp dạy học phù
hợp với phương thức đào tạo theo tín chỉ.
4. Đại học Quốc gia Hà Nội (2007), Quy định đào tạo đại học hệ chính quy theo

với SPSS, NXB Thống kê
20. Trƣờng Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội (2008),
Kiểm định, đánh giá và quản lý chất lƣợng đào tạo đại học
21. Trƣờng Đại học Luật Hà Nội (2010), Sự thích ứng với hoạt động học tập theo
phương thức đào tạo tín chỉ của sinh viên trường Đại học Luật Hà Nội, Đề tài
nghiên cứu khoa học mã số LH-09-02/ĐHL-HN
22. Nguyễn Quang Uẩn, Trần Hữu Luyến, Trần Quốc Thành (2000), Tâm lý học đại
cương, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội
23. Nguyễn Khắc Viện (2001), Từ điển Tâm lý học, NXB văn hóa thông tin
24. />25. />TÀI LIỆU TIẾNG ANH
26. Ellis, D. (1994), Becoming a master student, Rapid City, USA
27. Bandura, A. (1986), Social foundations of thought and action: A social
cognitive theory, Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
28. Bergan and Tombali (1976). The importance of interpersonal skill in consultee.
New York

8


29. Butler, D. L., & Winne, P. H. (1995), Feedback and self-regulated learning: A
theoretical synthesis, Review of Educational Research
30. David W. Johnson, Roger T. Johnson, Edythe J. Holubec (1994), Cooperative
Learning in the Classroom.
31. Jane Burdett (2003), Making Group work: University Students’ Perceptions,
International Education Journal Vol 4, No 3.

9