LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi. Nội
dung luận văn có tham khảo và sử dụng một số tài liệu, thông tin trên các tác phẩm
và các trang web theo danh mục tài liệu tham khảo của luận văn.
Tác giả luận văn
Đỗ Thu Dung

LỜI CẢM ƠN
Trước tiên, em xin gửi lời cám ơn đến Ban giám hiệu, Viện đào tạo sau đại
học cùng các thầy cô giảng dạy tại Trường đại học Kinh tế quốc dân đã tận tình
giảng dạy, tạo điều kiện để chúng em hoàn thành khóa học.
Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất đến người thầy đã hướng dẫn em-
PGS.TS Nguyễn Danh Sơn. Thầy đã tận tình hướng dẫn, chỉ dạy, tạo điều kiện,
động viên và giúp đỡ em hoàn thành luận văn này.
Em xin chân thành cám ơn PGS.TS Lê Thu Hoa, TS Lê Hà Thanh và các thầy
cô trong Khoa Kinh tế và Quản lý môi trường đã quan tâm, giúp đỡ và đưa ra những
chỉ dẫn cho luận văn của em.
Em cũng xin cám ơn các cán bộ, nhân viên trong Công ty TNHH một thành viên
than Đồng Vông đã tạo điều kiện cho em thu thập thông tin thực hiện luận văn này.
Em xin chân thành cảm ơn.
Hà Nội, năm 2012
Học viên
Đỗ Thu Dung
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ ii
MÔI TRƯỜNG VÀ HIỆU QUẢ QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG TRONG HOẠT
ĐỘNG KHAI THÁC MỎ ii
1.1. Cơ sở lý luận ii
1.1.1. Một số khái niệm ii

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ 3
MÔI TRƯỜNG VÀ HIỆU QUẢ QUẢN LÝ MÔI RƯỜNG 3
TRONG HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC MỎ 3
1.1 Cơ sở lý luận 3
1.1.1 Một số khái niệm 3
1.1.2 Hệ thống quản lý môi trường doanh nghiệp 7
1.1.3 Các tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý môi trường trong hoạt động khai thác
mỏ 13
1.2 Công cụ quản lý tác động đến hiệu quả quản lý môi trường trong hoạt động
khai thác mỏ 14
1.2.1. Công cụ quản lý và tác động đến hiệu quả quản lý môi trường 14
1.3 Hệ thống quản lý môi trường ở Việt Nam và các vấn đề quản lý môi trường
trong khai thác mỏ của Việt Nam 22
1.3.3 Một số nét khái quát về hệ thống quản lý môi trường ở Việt Nam 22
1.3.4 Các vấn đề quản lý môi trường trong khai thác mỏ của Việt Nam 23
CHƯƠNG II- THỰC TRẠNG QUẢN LÝ MÔI TRƯỚNG ĐỐI VỚI HOẠT
ĐỘNG KHAI THÁC MỎ TẠI CÔNG TY THAN ĐỒNG VÔNG 25
2.1 Giới thiệu chung 25
2.1.1 Giới thiệu công ty than Đồng Vông 25
2.1.2. Hoạt động khai thác mỏ của công ty 26
2.1.3. Tác động của hoạt động khai thác mỏ của công ty tới môi trường địa bàn khu
vực 29
2.2 Công tác quản lý môi trường tại Công ty than Đồng Vông 35
2.2.1 Chính sách bảo vệ môi trường trong khai thác mỏ của Nhà nước và Ngành mỏ
35
2.2.2 Hiện trạng công tác quản lý môi trường tại công ty than Đồng Vông 36
2.3 Hiệu quả quản lý môi trường đối với hoạt động khai thác mỏ tại công ty47
2.3.1 Đánh giá hiệu quả quản lý môi trường đối với hoạt động khai thác mỏ tại
công ty 47
2.3.2 Các vấn đề đặt ra đối với nâng cao hiệu quả quản lý môi trường đối với hoạt

1.1.3. Các tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý môi trường trong hoạt động khai thác
mỏ iii
1.2. Công cụ quản lý tác động đến hiệu quả quản lý môi trường trong hoạt
động khai thác mỏ iii
1.2.1. Công cụ quản lý và tác động đến hiệu quả quản lý môi trường iii
1.3 Hệ thống quản lý môi trường ở Việt Nam và các vấn đề quản lý môi trường
trong khai thác mỏ của Việt Nam iv
1.3.1 Một số nét khái quát về hệ thống quản lý môi trường ở Việt Nam iv
1.3.2 Các vấn đề quản lý môi trường trong khai thác mỏ của Việt Nam iv
CHƯƠNG II- THỰC TRẠNG QUẢN LÝ MÔI TRƯỚNG ĐỐI VỚI HOẠT
ĐỘNG KHAI THÁC MỎ TẠI CÔNG TY THAN ĐỒNG VÔNG v
2.1 Giới thiệu chung v
2.1.1 Giới thiệu công ty than Đồng Vông v
2.2 Công tác quản lý môi trường tại Công ty than Đồng Vông v
2.2.1 Các chương trình, chính sách bảo vệ môi trường trong khai thác mỏ của
Chính phủ và Ngành mỏ v
2.2.2 Hiện trạng công tác quản lý môi trường tại công ty than Đồng Vông vi
2.3 Hiệu quả quản lý môi trường đối với hoạt động khai thác mỏ tại công tyvi
2.3.1 Đánh giá hiệu quả quản lý môi trường đối với hoạt động khai thác mỏ tại
công ty vii
2.3.2 Các vấn đề đặt ra đối với nâng cao hiệu quả quản lý môi trường đối với hoạt
động khai thác mỏ tại công ty vii
3.1 Quan điểm và định hướng chung về quản lý môi trường đối với hoạt động
khai thác mỏ viii
3.1.1 Quan điểm về bảo vệ môi trường trong phát triển kinh tế -xã hội viii
3.1.2 Định hướng quản lý môi trường ngành than viii
3.2 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý môi trường đối với hoạt động
khai thác mỏ tại công ty than Đồng Vông viii
PHẦN MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ 3

3.1 Quan điểm và định hướng chung về quản lý môi trường đối với hoạt động
khai thác mỏ 58
3.1.1 Quan điểm về bảo vệ môi trường trong phát triển kinh tế -xã hội 58
3.1.2 Định hướng quản lý môi trường ngành than 59
3.2 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý môi trường đối với hoạt động
khai thác mỏ tại công ty than Đồng Vông 60
3.3 Một số kiến nghị đối với quản lý môi trường trong hoạt động khai thác mỏ
71
3.3.1 Tăng cường hiệu quả các công cụ quản lý 71
3.3.2 Xây dựng và tổ chức thực hiện sản xuất sạch hơn 78
KẾT LUẬN 80
MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Những năm gần đây, cùng với sự phát triển chung của đất nước, các hoạt
động khoáng sản đã và đang góp phần to lớn vào công cuộc công nghiệp hóa, hiện
đại hóa đất nước. Tuy nhiên, các hoạt động khai thác khoáng sản đã gây ra nhiều tác
động xấu đến môi trường xung quanh. Để hạn chế tối đa các tác động này và sử
dụng hợp lý và tiết kiệm tài nguyên trong lòng đất, ngành mỏ cần thực hiện tốt hơn
nữa nghĩa vụ và trách nhiệm bảo vệ môi trường. Để thực hiện được điều này, cần
phải xem xét thực trạng áp dụng các công cụ quản lý môi trường với hoạt động khai
thác mỏ, để từ đó có những giải pháp phù hợp để giảm thiểu các vấn đề môi trường
nêu trên.
Trước tình hình đó, tôi lựa chọn đề tài “Nâng cao hiệu quả quản lý môi
trường trong hoạt động khai thác mỏ tại công ty than Đồng Vông”.
2. Mục tiêu nghiên cứu
- Mục tiêu tổng thể: Đóng góp hoàn thiện chính sách quản lý môi trường với
hoạt động khai thác mỏ.
- Mục tiêu cụ thể: Đánh giá hiệu quả quản lý môi trường tại công ty than
Đồng Vông, từ đó đưa ra những giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý môi trường
đối với hoạt động này.

chủ thể quản lý môi trường lên cá nhân hoặc cộng đồng người tiến hành các hoạt
động phát triển trong hệ thống môi trường và khách thể quản lý môi trường, sử
dụng một cách tốt nhất mọi tiềm năng và cơ hội nhằm đạt được mục tiêu quản lý
môi trường đã đề ra, phù hợp với luật pháp và hệ thống hiện hành
1
.
- Quản lý môi trường là tổng hợp các biện pháp, luật pháp, chính sách kinh
tế, kỹ thuật, xã hội thích hợp nhằm bảo vệ chất lượng môi trường sống và phát triển
bền vững kinh tế- xã hội quốc gia.
2
1.1.1.2 Hiệu quả và hiệu quả quản lý môi trường
Hiệu quả là một phạm trù kinh tế phản ánh mối tương quan giữa kết quả thu
được với chi phí bỏ ra để thực hiện một chính sách hay dự án nào đó.
Hiệu quả quản lý môi trường phản ánh mốí tương quan giữa kết quả, thành
tựu thu được với chi phí đã bỏ ra trong thực hiện quản lý môi trường.
1.1.1.3 Đối tượng quản lý môi trường
Đối tượng quản lý môi trường là toàn bộ môi trường xung quanh bao gồm
các yếu tố tự nhiên và các yếu tố vật chất nhân tạo, có ảnh hưởng tới đời sống, sản
1
Đặng Như Toàn, 2001, Giáo trình Quản lý môi trường, Trường đại học kinh tế quốc dân, tr.23,24
2
Nguyễn Thế Chinh, 2003, Giáo trình Kinh tế và quản lý môi trường, Nhà xuất bản thống kê, tr. 338
ii
xuất, sự tồn tại và phát triển của con người và thiên nhiên.
1.1.1.4 Mục tiêu của quản lý môi trường
Mục tiêu chung, lâu dài và nhất quán nhất của quản lý môi trường là nhằm
góp phần tạo lập sự phát triển bền vững, sự tiến triển đồng thời của cả bốn lĩnh vực:
kinh tế, xã hội, môi trường và kỹ thuật.
1.1.1.5 Nguyên tắc quản lý môi trường
Ở cấp độ doanh nghiệp, quản lý môi trường bên cạnh các nguyên tắc chung

phạm vi tác động nhất định đến hiệu quả quản lý môi trường.
1.2.2. Các công cụ quản lý môi trường trong hoạt động khai thác mỏ
 Công cụ luật pháp và chính sách
Đây là loại công cụ điều chỉnh vĩ mô, do Nhà nước ban hành để định hướng,
điều chỉnh và giám sát thực hiện chính sách bảo vệ môi trường, bao gồm hệ thống
các văn bản pháp luật liên quan đến hoạt động bảo vệ môi trường, chính sách, chiến
lược/quy hoạch/kế hoạch bảo vệ môi trường.
 Công cụ kỹ thuật quản lý
Công cụ kỹ thuật quản lý là công cụ thực hiện vai trò kiểm soát và giám sát
của Nhà nước về chất lượng và thành phần môi trường. Các công cụ kỹ thuật quản
lý môi trường có thể bao gồm các đánh giá môi trường, kiểm toán môi trường, các
hệ thống quan trắc môi trường, xử lý chất thải…
 Công cụ kinh tế
Ở cấp độ vĩ mô, các công cụ kinh tế thường áp dụng trong quản lý hoạt động
khai thác mỏ, là: thuế, quỹ, ký quỹ, phí/lệ phí, … Ở cấp độ vi mô, bên cạnh việc
tuân thủ các công cụ quản lý vĩ mô, doanh nghiệp còn sử dụng các công cụ kinh tế
trong quản lý môi trường của mình, như hạch toán môi trường, phân tích chi phí –
lợi ích mở rộng.
 Công cụ giáo dục và truyền thông môi trường
Giáo dục và truyền thông là công cụ được áp dụng nhằm nâng cao nhận thức
về môi trường để bảo vệ môi trường trở thành trách nhiệm của toàn xã hội, trong đó
có các doanh nghiệp.
1.3 Hệ thống quản lý môi trường ở Việt Nam và các vấn đề
quản lý môi trường trong khai thác mỏ của Việt Nam
1.3.1 Một số nét khái quát về hệ thống quản lý môi trường ở Việt Nam
Việt Nam đã xây dựng được hệ thống quản lý môi trường từ cấp TW đến cấp
địa phương với cơ quan đứng đầu là Bộ Tài nguyên và Môi trường. Các cấp, các
ngành trong hệ thống này đều được quy định chức năng, nhiệm vụ, trách nhiệm của
mình và có hệ thống văn bản pháp quy nhằm đảm bảo mục tiêu thực hiện quản lý
môi trường một cách hiệu quả nhất.

Đã có rất nhiều văn bản được ban hành, từ cấp Trung ương đến địa phương,
mà cao nhất là Luật bảo vệ môi trường. Trong hoạt động khai thác khoáng sản có
riêng Luật khoáng sản. Ngoài ra còn có các văn bản dưới Luật quy định, hướng dẫn
v
chi tiết việc thi hành Luật, như: Nghị định số 15/2012/NĐ-CP, Nghị định số
80/2006/NĐ-CP, Thông tư số 08/2006/TT-BTNMT…
Ngành mỏ cũng có Chiến lược phát triển riêng của mình.
2.2.2 Hiện trạng công tác quản lý môi trường tại công ty than Đồng Vông
2.2.2.1 Việc thực hiện chính sách bảo vệ môi trường
Từ những năm đầu thành lập, Công ty than Đồng Vông đã nghiêm túc thực
hiện các chương trình, chính sách bảo vệ môi trường của Chính phủ và ngành mỏ
đưa ra, như:
Các khu vực khai thác của công ty đều có giấy phép quản lý, khai thác
khoáng sản do Bộ Tài Nguyên và Môi trường cấp phép quản lý với thời gian khai
thác khác nhau.
Công ty tuân thủ thực hiện các loại thuế, phí bảo vệ môi trường được đặt ra
đối với hoạt động khai thác mỏ, như: thuế tài nguyên, thuế bảo vệ môi trường, các
loại phí và lệ phí…Theo số liệu 3 năm gần đây, số tiền thuế công ty nộp ngày càng
tăng và có những tác động nhất định đến công tác quản lý môi trường.
Công ty cũng phải tuân thủ thực hiện các yêu cầu trong công nghệ khai thác
than bằng phương pháp hầm lò như các đánh giá môi trường, kiểm toán môi trường,
các hệ thống quan trắc môi trường, xử lý chất thải…mà cụ thể là các tiêu chuẩn:
Quy phạm kỹ thuật an toàn trong các hầm lò than và diệp thạch TCN-14-06-2006,
quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp.
2.2.2.2 Tổ chức hệ thống quản lý môi trường
Công ty Than Đồng Vông thực hiện chương trình quản lý môi trường dưới
sự giám sát, kiểm tra của Sở Tài nguyên và Môi trường Quảng Ninh. Công ty có bộ
phận chuyên trách môi trường, đó là Phòng xây dựng môi trường với nhiệm vụ
chính là hoạt động trong công tác an toàn lao động, còn nhiệm vụ quản lý môi
trường mang tính chất kiêm nhiệm và chưa đủ nhân lực để đảm nhiệm hết được

thải mỏ hầm lò tại các trạm xử lý nước thải. Ngoài ra, công ty phải chịu rất nhiều
khoản chi phí phát sinh không cần thiết do bất cập từ chính sách.
2.3.1.3 Đối với mục tiêu xã hội
Công ty đã nỗ lực trong việc thực hiện các mục tiêu xã hội, như nâng cao
mức sống cho các cán bộ, công nhân viên, đảm bảo sức khỏe, an toàn cho người lao
động, đảm bảo vệ sinh môi trường.
2.3.2 Các vấn đề đặt ra đối với nâng cao hiệu quả quản lý môi trường đối
với hoạt động khai thác mỏ tại công ty
2.3.2.1Hệ thống quản lý môi trường của công ty
Hệ thống quản lý môi trường chưa đầy đủ nên công tác kiểm định môi trường
chưa được đề cập nhiều, việc kiểm tra và xem xét lại các chương trình môi trường
vii
không được thực hiện, các giải pháp kỹ thuật đưa ra nhằm giảm thiểu các tác động
tiêu cực của hoạt động khai thác mỏ là không có hiệu quả.
2.3.2.2 Năng lực cho công tác quản lý môi trường
Công tác quản lý môi trường của công ty than Đồng Vông bộc lộ nhiều yếu
kém. Ngoài việc tổ chức hệ thống quản lý môi trường chưa hoàn thiện, năng lực con
người và tài chính cho công tác quản lý môi trường cũng còn nhiều hạn chế.
2.3.2.3 Các công cụ quản lý môi trường
Việc thực hiện các chính sách của Nhà nước và ngành mỏ dưới tác động của
các công cụ quản lý vĩ mô còn nhiều bất cập. Bên cạnh việc tuân thủ các quy định
quản lý về tài nguyên, môi trường của Nhà nước, công ty cần sử dụng các công cụ
kinh tế trong quản lý môi trường của mình như hạch toán quản lý môi trường.
CHƯƠNG III- GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN
LÝ MÔI TRƯỜNG TRONG HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC MỎ TẠI
CÔNG TY THAN ĐỒNG VÔNG
3.1 Quan điểm và định hướng chung về quản lý môi trường đối
với hoạt động khai thác mỏ
3.1.1 Quan điểm về bảo vệ môi trường trong phát triển kinh tế -xã hội
Quan điểm về bảo vệ môi trường được đề cập đến trong nhiều chủ trương,

trường…
3.2.3 Nâng cao năng lực của công ty trong việc xử lý các vấn đề môi trường
phát sinh
Công ty cần có giải pháp hình thành nguồn tài chính cho quản lý môi trường,
có chiến lược kinh doanh cụ thể để khai thác tối đa những tiềm lực vốn có và tranh
thủ nguồn vốn hỗ trợ từ Nhà nước để đảm bảo mục tiêu môi trường đã đề ra.
3.2.4. Tăng cường công tác quản lý kỹ thuật- công nghệ để giảm các tác động
tiêu cực đến môi trường
Công ty có thể sử dụng phương pháp cải tiến nâng cao kỹ thuật của các trang
thiết bị xử lý chất thải, góp phần hạn chế tác nhân gây ô nhiễm môi trường; thay đổi
công nghệ độc hại gây ô nhiễm môi trường bằng các công nghệ sạch, ít hoặc không
gây ô nhiễm; đầu tư công nghệ xử lý chất thải…, tập trung vào các tác động tiêu
cực và sự cố môi trường của hoạt động khai thác.
3.2.5. Tiếp cận và sử dụng hạch toán môi trường như một công cụ bảo vệ môi
trường và phát triển kinh doanh bền vững
Hạch toán môi trường thực sự cần thiết cho sự phát triển bền vững của doanh
nghiệp, đem lại nhiều lợi ích cho chủ thể sử dụng nó. Vì vậy, trong thời gian tới,
công ty nên tiếp cận và sử dụng công cụ này để hướng tới bảo vệ môi trường và
phát triển kinh doanh một cách bền vững.
ix
3.3 Một số kiến nghị vĩ mô đối với quản lý môi trường trong hoạt động khai
thác mỏ
3.3.1 Tăng cường hiệu quả các công cụ quản lý
3.3.1.1 Công cụ luật pháp chính sách
Cần phải hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật, quy định chặt chẽ và cụ thể,
rõ ràng hơn về công tác quản lý và bảo vệ môi truờng, rà soát lại các thủ tục hành
chính, làm rõ hơn nữa vai trò quản lý nhà nước về môi trường, hoàn thiện hệ thống
thanh tra, kiểm soát từ Trung ương đến địa phương để kiểm soát chặt chẽ hơn công
tác bảo vệ môi trường của cấp dưới.
3.3.1.2 Công cụ kinh tế

cao hiệu quả quản lý môi trường.
xi
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Những năm gần đây, cùng với sự phát triển chung của đất nước, các hoạt
động khoáng sản đã và đang góp phần to lớn vào công cuộc công nghiệp hóa, hiện
đại hóa đất nước. Tuy vậy, Việt Nam đang phải đương đầu giải quyết nhiều vấn đề
bức xúc về môi trường do hoạt động khai thác khoáng sản gây ra. Các hoạt động
khai thác khoáng sản đã gây ra nhiều tác động xấu đến môi trường xung quanh do
một số tác động chính, như tác động đến cảnh quan và hình thái môi trường; sử
dụng chưa thực sự có hiệu quả nguồn khoáng sản tự nhiên; làm ảnh hưởng đến sử
dụng nước, ô nhiễm nước, tiềm ẩn nguy cơ về dòng thải axit mỏ; ô nhiễm không
khí; ô nhiễm đất; làm ảnh hưởng đến đa dạng sinh học; gây tiếng ồn và chấn động;
sự cố môi trường; tác động đến công nghiệp và kinh tế-xã hội; gây ảnh hưởng đến
sức khỏe và an toàn cho người lao động. Do đó, để hạn chế tối đa các tác động xấu
của hoạt động khai thác khoáng sản tới môi trường, sử dụng hợp lý và tiết kiệm tài
nguyên trong lòng đất, ngành mỏ cần thực hiện tốt hơn nữa nghĩa vụ và trách nhiệm
bảo vệ môi trường.
Đã có nhiều công trình nghiên cứu về đề tài quản lý môi truờng nói chung và
quản lý môi truờng trong hoạt động khai thác mỏ nói riêng. Tuy nhiên, các công
trình này nghiên cứu trên phương diện quản lý cấp vĩ mô, như quản lý Nhà nước về
môi truờng, quản lý môi trường ngành than hay quản lý môi trường trong hoạt động
khai thác mỏ…
Trước tình hình đó, tôi lựa chọn đề tài “Nâng cao hiệu quả quản lý môi
trường trong hoạt động khai thác mỏ tại công ty than Đồng Vông”.
2. Mục tiêu nghiên cứu
- Mục tiêu tổng thể: Đóng góp luận cứ cho việc hoàn thiện chính sách quản
lý môi trường với hoạt động khai thác mỏ nhìn từ giác độ doanh nghiệp.
- Mục tiêu cụ thể: Đánh giá hiệu quả quản lý môi trường tại công ty than
Đồng Vông, từ đó đưa ra những giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý môi trường

TRONG HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC MỎ
1.1 Cơ sở lý luận
1.1.1 Một số khái niệm
1.1.1.1 Quản lý môi trường
Quản lý là sự tác động của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý và khách thể
quản lý nhằm đạt được mục tiêu đặt ra trong điều kiện biến động của môi trường ngoài.
Quản lý có nhiều dạng khác nhau: quản lý kinh tế, quản lý xã hội, quản lý
môi trường, quản lý giới sinh vật, quản lý giới vô sinh. Trong phạm vi nghiên cứu
của luận văn này, chỉ xét đến quản lý môi trường.
Khái niệm về quản lý môi trường là khái niệm tương đối mới mẻ, tuy nhiên
cũng đã có nhiều tiếp cận khác nhau về quản lý môi trường, như:
- Quản lý môi trường là sự tác động liên tục, có tổ chức và hướng đích của
chủ thể quản lý môi trường lên cá nhân hoặc cộng đồng người tiến hành các hoạt
động phát triển trong hệ thống môi trường và khách thể quản lý môi trường, sử
dụng một cách tốt nhất mọi tiềm năng và cơ hội nhằm đạt được mục tiêu quản lý
môi trường đã đề ra, phù hợp với luật pháp và hệ thống hiện hành
3
.
- Quản lý môi trường là tổng hợp các biện pháp, luật pháp, chính sách kinh
tế, kỹ thuật, xã hội thích hợp nhằm bảo vệ chất lượng môi trường sống và phát triển
bền vững kinh tế- xã hội quốc gia.
4
Mặc dù có nhiều tiếp cận khác nhau về quản lý môi trường, nhưng chúng đều
có điểm chung là: tác động thường xuyên, liên tục, có tổ chức và có hướng đích của
chủ thể quản lý môi trường bằng các công cụ quản lý nhằm phối hợp mục tiêu và
lợi ích các bên liên quan tới mục tiêu chung của hệ thống môi trường.
Xét về bản chất kinh tế- xã hội, quản lý môi trường là hoạt động tác động có
3
Đặng Như Toàn, 2001, Giáo trình Quản lý môi trường, Trường đại học kinh tế quốc dân, tr.23,24
4

Việt Nam, khi bàn về hiệu quả quản lý thì vẫn nói tới phương pháp CBA nhưng với
sự phân biệt phân tích chi phí – lợi ích đối với dự án đầu tư (thí dụ cho xử lý chất
thải hay sản xuất sạch hơn) là mang tính định lượng và phân tích chi phí- lợi ích đối
với chính sách (trong đó thực hiện chính sách môi trường là một nội dung của quản
4
lý doanh nghiệp) là mang tính định tính, chủ yếu về các tác động tích cực, tiêu cực
đối với môi trường.
Ngoài ra, khi nói về hiệu quả quản lý từng khía cạnh kinh tế, xã hội, môi
trường, người ta còn xác định, đánh giá hiệu quả của các khía cạnh khác của quản
lý. Cụ thể, khi nói về hiệu quả quản lý môi trường còn cần phải đề cập cả hiệu quả
về kinh tế và xã hội đối với quản lý môi trường. Trong cuốn giáo trình “Kinh tế môi
trường” của Trường Đại học Tài chính Kế toán Hà Nội có một phần đề cập về hiệu
quả kinh tế - xã hội của quản lý môi trường một cách định tính, trong đó xác định
cụ thể là tác động của quản lý môi trường cho phép
5
:
- Khai thác, sử dụng thông minh các nguồn tài nguyên thiên nhiên và thành
phần môi trường;
- Tái sản xuất (tái sử dụng, tái chế chất thải), tiết kiệm tài nguyên, tiết kiệm chi
phí sản xuất và bảo vệ, cải thiện chất lượng môi trường;
- Cải thiện môi trường sống và làm việc cho người lao động và dân cư;
- Các lợi ích khác, như uy tín, thương hiệu, lòng tin của người tiêu dùng đối
với sản phẩm của doanh nghiệp, …
1.1.1.3 Đối tượng quản lý môi trường
Đối tượng quản lý môi trường là toàn bộ môi trường xung quanh bao gồm
các yếu tố tự nhiên và các yếu tố vật chất nhân tạo, có quan hệ mật thiết với nhau,
có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại và phát triển của con người và thiên
nhiên. Đó là một hệ thống bao gồm các phần tử của thế giới vô sinh và hữu sinh
hoạt động theo quy luật khác nhau và có con người tham dự. Quản lý môi trường
thực chất cũng là quản lý các hoạt động phát triển thường diễn ra trong hệ thống

Quản lý môi trường là để bảo vệ môi trường, trên cơ sở đảm bảo tính hệ
thống, tính tổng hợp, tính liên tục, nhất quán của hệ thống môi trường, đảm bảo kết
hợp các lợi ích của các bên liên quan trong hoạt động quản lý và đảm bảo hiệu quả
trong khai thác, sử dụng hệ thống môi trường.
Các nguyên tắc chủ yếu của công tác quản lý môi trường nói chung bao gồm:
- Hướng công tác quản lý môi trường tới mục tiêu phát triển bền vững, phát
triển kinh tế xã hội gắn với bảo vệ môi trường.
- Kết hợp các mục tiêu quốc tế - quốc gia - vùng lãnh thổ và cộng đồng dân
cư trong việc quản lý môi trường.
- Quản lý môi trường cần được thực hiện bằng nhiều biện pháp và công cụ
thích hợp.
- Ưu tiên phòng chống, ngăn ngừa tai biến và suy thoái môi trường, xử lý
phục hồi môi trường.
6
Nguyễn Thế Chinh, 2003, Giáo trình Kinh tế và quản lý môi trường, Nhà xuất bản thống kê, trang 338 –
339.
6