SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
"MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH HỌC TỐT MÔN TOÁN
LỚP 4 "
1. Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến
a. Sự cần thiết (Lí do nghiên cứu)
Giáo dục Việt Nam trong thập niên đầu tiên của thế kỉ 21 chứng kiến sự bứt phá
ngoạn mục từ nội tại và cả sự tác động từ phía xã hội. Lộ trình đổi mới chương trình, đổi
mới phương pháp, thay sách giáo khoa như là một bước đột phá sống còn của giáo dục
nhằm nâng cấp sản phẩm bắt kịp xu thế toàn cầu hóa của thời đại và bước đầu đã cho
thấy những kết quả rất đáng ghi nhận. Trong đó, vai trò của thầy, cô giáo được xác định
như là yếu tố mấu chốt để giải quyết kịp thời những bức bách, mâu thuẫn đang hiện hữu
trong nền giáo dục chúng ta. Vì vậy, sự trăn trở cho mỗi giờ dạy, mỗi môn học là điều mà
mỗi giáo viên như chúng tôi không thể không quan tâm.
Qua nghiên cứu các tài liệu, tìm hiểu từ các phương tiện truyền thông và thông tin
đại chúng và đặc biệt từ thực tế việc dạy, việc học tại Trường Tiểu học I Khánh Bình Tây
Bắc, bản thân tôi nhận thấy vẫn còn nhiều vấn đề không thể không trăn trở. Cho dù lộ
trình đổi mới phương pháp đã có một thời gian dài thực hiện và những ưu thế của nó là
điều không thể phủ nhận, song chưa có ai dám khẳng đinh rằng ở mọi nhà trường đã thực
hiện một cách hoàn hảo nhất các tiêu chí của dạy học hiện đại. Một bộ phận không ít giáo
viên vẫn tỏ ra chần chừ, không thật mặn mà với phương pháp mới và thiếu sự quyết liệt
trong quá trình thực hiện đổi mới. Một bộ phận học sinh tiếp cận với phương pháp mới
một cách hờ hửng, thiếu sẳn sàng và thiếu tính chủ động, sáng tạo, linh hoạt trong xử lí
thông tin còn hạn chế.Trường Tiểu học I Khánh Bình Tây Bắc nơi tôi đang công tác cũng
không thể tránh khỏi những khiếm khuyết chung của nền giáo dục nước nhà. Trước thực
tế đó, bản thân đã dành một thời gian đáng kể đầu tư cho việc đổi mới phương pháp, đặc
biệt là đối với môn toán, sau nhiều lần thử nghiệm, bước đầu chúng tôi đã tìm được một
số biện pháp hữu hiệu giúp học sinh tiếp cận nhanh với phương pháp dạy học hiện
đại.Chính vì vậy tôi đã đi sâu vào tìm hiểu “Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh
học tốt môn toán lớp 4 ”, để giúp các em nắm vững các kiến thức trong môn học này.
2. Mục đích của việc thực hiện sáng kiến
tự học của các em cho dù đã được giáo viên hướng dẫn rất kĩ nhưng chưa thể đáp ứng
được yêu cầu đề ra.
- Đối tượng học sinh trong mỗi lớp không đồng đều, nhiều em quá yếu. Việc chú ý đối
tượng đã ảnh hưởng nhiều đến quá trình nghiên cứu.
- Phương tiện dạy học vẫn chưa thể đáp ứng tốt nhất yêu cầu của thực tiễn dạy học
hiện đại.
c.Số li ệ u t hống kê
Kết quả khảo sát chất lượng môn Toán lớp 4A2 đầu năm học 2012 – 2013 như
sau:
Tổng
số học
Điểm giỏi
( 9 - 10 )
Điểm khá
( 7 - 8 )
Điểm
Trung bình
Điểm yếu
( Dưới 5 )
sinh ( 5 - 6 )
35
TS % TS % TS % TS %
3 8.5 7 20. 20 57. 5 14.
Từ kết quả khảo sát cho thấy , việc nắm bắt kiến thức môn toán của các em còn chậm. vì
vậy, tôi nghiên cứu “ Một số biện pháp giúp học sinh học tốt môn toán lớp 4”.
4.3 Các biện pháp giúp học sinh học tốt môn toán lớp 4
* Phát huy tính tích cực hóa của học sinh trong PPDH vấn đáp kết hợp với một số
PPDH khác trong hình thành tri thức mới.
Học sinh muốn tiếp thu tri thức mới cần có sự hướng dẫn của giáo viên bắng một hệ
* Bài toán: Có một băng giấp màu, bạn Hà lấy băng giấy, Bạn An lấy băng giấy. Hỏi cả
2 bạn lấy bao nhiêu phấn băng giấy màu? ( Toán 4 trang 127 ).
Sau khi học xong học sinh biết cách cộng hai phân số khác mẫu số và rèn luyện kỹ năng
tính toán cho học sinh
Hướng dẫn giải như sau: Muốn tìm số phần băng giấy của 2 bạn Hà và An đã lấy, cần
thực hiện phép tính gì? ( phép cộng: + ).
Như vậy, việc yêu cầu học sinh tính tổng hai phân số khác mẫu số là một tình huống gợi
vấn đề, là một yêu cầu nhận thức mà học sinh chưa thể giải quyết được bằng vốn kiến
thức và kinh nghiệm sẵn có của mình (học sinh chỉ mới biết tính tổng hai phân số có cùng
mẫu số).
Tuy nhiên nếu học sinh chịu khó suy nghĩ hoặc được giáo viên hướng dẫn tìm cách biến
đổi để đưa hai phân số đã cho thành hai phân số có cùng mẫu số (Quy đồng mẫu số) thì
học sinh có thể giải quyết vấn đề kết hợp với PPDH vấn đáp để tổ chức hoạt động dạy
học hình thành phép cộng 2 phân số khác mẫu số.
*. Phát huy tính tích cực hóa của học sinh trong PPDH hợp tác theo nhóm nhỏ và
kết hợp với PPDH khác để tổ chức hoạt động dạy học nhằm phát huy tính chủ động
sáng tạo, hợp tác của học sinh.
Mục tiêu, nội dung bài học yêu cầu hình thành tri thức mới cho học sinh. Tri thức mới đó
cần có sự kiểm nghiệm kết quả qua nhiều học sinh khác nhau, cần có sự phát hiện, đóng
góp trí tuệ. Tập thể học sinh cần phải đo đạc, thu thập các số liệu điều tra thống kê.
Ví dụ bài: Diện tích hình thoi.
- Yêu cầu tính diện tích hình thoi ABCD, khi biết 2 đường chéo AC = m,
BD = n (hình a)
- Để tìm công thức tính diện tích hình thoi theo độ dài 2 đường chéo, học sinh có thể thực
hiện theo nhiều cách khác nhau:
* Cách 1: Cắt hình tam giác AOD và hình tam giác COD rồi ghép với hình tam giác
ABC để được hình chữ nhật AMNC (hình b).
Ta có: Diện tích( hình thoi ABCD) = diện tích ( hình chữ nhật AMNC ) = m
* Cách 2: Cắt hình tam giác COB và hình tam giác COD rồi ghép với hình tam
giác ABC để được hình chữ nhật MNBD (hình c).
tiễn, học sinh phải được thao tác trên đồ dùng trực quan. Từ đó các em sẽ tự phát hiện và
tự giải quyết nhiệm vụ bài học.
Ví dụ: Trong bài “Phép cộng phân số”.
Để hình thành phép cộng hai phân số có mẫu số bằng nhau, giáo viên và học sinh cùng
thực hành trên băng giấy
– Chia băng giấy thành 8 phần bằng nhau, bằng cách gấp đôi ba lần theo chiều ngang:
+ Tô màu vào băng giấy
+ Tô màu vào băng giấy
Nhìn vào băng giấy HS dễ nêu được hai lần đã tô màu được băng giấy.
Học sinh nêu: + = .
Kết luận: Nêu được cách cộng hai phân số bằng cách lấy tử số cộng với nhau và giữ
nguyên mẫu số.
*. Khi dạy thực hành luyện tập GV cần lưu ý giúp mọi học sinh đều tham gia vào
hoạt động thực hành, luyện tập theo khả năng của mình, bằng cách:
– Cho các em làm các bài theo thứ tự trong sách giáo khoa, không bỏ bài nào, kể cả bài
dễ, bài khó.
- Không bắt học sinh chờ đợi nhau trong khi làm bài. Làm xong chuyển sang bài tiếp
theo.
- Học sinh này có thể làm nhiều bài hơn học sinh khác:
- Ví dụ: Khi dạy bài : “ Tính bằng cách thuận tiện nhất ”
- + + = + ( + ) = + =
Có thể một số em vẫn thực hiện theo thứ tự của các phép tính trong biểu thức, ra kết quả
đúng nhưng chưa nhanh và chưa hợp lí. Giáo viên nên hướng dẫn học sinh các tính chất
đã học của phép cộng để tìm ra cách giải thuận tiện.
Hoặc trong bài luyện tập của phép nhân thì giáo viên phải dẫn dắt học sinh nhớ lại kiến
thức đã học đó là:
Tính chất giao hoán của phép nhân.
Tính chất kết hợp của phép nhân.
Tính chất nhân một số với một tổng ( Hoặc một tổng nhân với một số ).
Tính chất nhân một hiệu với một số ( Hoặc một số nhân với một hiệu ).
3 10 7 23.3 15 50 5 16.6
Kết quả kiểm tra cuối năm học 2012 - 2013:
Tổng
số học
sinh
Điểm giỏi
( 9 - 10 )
Điểm khá
( 7 - 8 )
Điểm Trung
bình ( 5 -
6 )
Điểm
yếu
( Dưới 5
)
30 TS % TS % TS % TS %
10 33.3 13 43.3 7 23.3
Qua bảng thống kê chất lượng trên phần nào cho thấy số lượng học sinh khá giỏi
tăng lên giảm được học sinh yếu, số học sinh ham thích học môn toán cũng tăng lên so
với đầu năm học. Nếu chúng ta vận dụng linh hoạt việc đổi mới phương pháp dạy học thì
chắc chắn chất lượng cuối năm sẽ tăng cao.
6. Đánh giá về phạm vi ảnh hưởng của sáng kiến :
-Trước hết phải nói đội ngũ giáo viên tham gia giảng dạy tích cực và nhiệt tình trong
đổi mới PPDH, góp phần chứng minh ưu thế và hiệu quả việc giảng dạy môn toán.
- Muốn nâng cao chất lượng dạy học toán ở tiểu học chúng ta cần lưu ý:
+ Linh hoạt trong đổi mới PPDH.
+ Tạo cho học sinh hứng thú và ham thích học môn toán.
+ Nắm được từng đối tượng học sinh, tạo được nhu cầu học tập trong các em.
+ Tổ chức hướng dẫn các phương pháp học tập chu đáo( học nhóm, học tổ,…)
bàn bạc của quý cấp quản lí và các đồng nghiệp.
Trên đây là một số kinh nghiệm tôi nhận thấy, mong quí đồng nghiệp góp ý, bổ sung
thêm cho tốt hơn, tôi chân thành cảm ơn.
Khánh Bình Tây Bắc, ngày 25 tháng 5 năm 2013
Ý kiến xác nhận của thủ trưởng đơn vị
Người thực hiện
Trần Kim Cương