I. Đặt vấn đề
ở Tiểu học, từ cha biết đọc tới biết đọc chữ, học sinh đã trải qua một
bớc nhảy vọt về chất để thoát khỏi nạn mù chữ. Do đó đọc thông, viết thạo là
hai kĩ năng đầu tiên nhà trờng phải phấn đấu rèn luyện cho học sinh. Suốt thời
gian học tập từ nhỏ tới lớn, học sinh sử dụng hoạt động đọc nhiều nhất. Hoạt
động đọc chỉ xảy ra khi ngời đọc nắm đợc chữ viết. Tập đọc là phân môn có
tầm quan trọng đặc biệt trong môn Tiếng Việt. Nó là tiền đề để giúp các em
học tốt các phân môn khác của môn Tiếng Việt đó là: Kể chuyện, Chính tả,
Tập làm văn, Luyện từ và câu, Tập viết.
ở lớp 1 học sinh chỉ mới đợc học đọc vần, tiếng, từ, câu và đoạn văn
ngắn. Lên lớp 2, yêu cầu đọc đợc nâng dần về tốc độ đạt khoảng 50 tiếng/1
phút, đọc rõ ràng, rành mạch, biết hiểu và cảm nhận văn bản, cao hơn nữa là
bớc đầu biết đọc diễn cảm. Thông qua việc dạy tập đọc để giúp học sinh tiếp
cận với tri thức, rèn luyện các thao tác t duy, bồi dỡng tình yêu Tiếng Việt và
giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt.
Để đạt đợc mục tiêu trên giáo viên cần phải sử dụng những biện pháp
nào? Bắt nguồn từ thực tiễn dạy học tôi có suy nghĩ: Có nâng cao chất lợng
của phân môn tập đọc thì mới nâng cao chất lợng cho tất cả các môn học
khác. Chính vì vậy mà tôi có Một vài suy nghĩ về rèn kĩ năng đọc cho học
sinh lớp 2 cùng trao đổi với các bạn đồng nghiệp.
1
II. Nội dung
A. Thực trạng:
Về phía giáo viên:
- Vận dụng kênh hình còn hạn chế, cha khai thác hết nội dung trong
kênh hình nên cha lôi cuốn đợc sự chú ý, tập trung của học sinh vào
bài học.
- Một số giáo viên còn nói nhiều, ôm đồm kiến thức, giọng đọc mẫu của
giáo viên cha diễn cảm, vì thế hiệu quả giờ dạy cha cao.
- Do đề cao quá mức yêu cầu cảm thụ văn học nên có giáo viên đã biến
giờ tập đọc thành giờ giảng văn, cô giảng là chính, trò chỉ còn nghe, ít

ợng
Tỉ lệ
32 em 6 em 18,8% 6 em 18,8% 13 em 40,6% 7 em 21,8%
2. Nắm vững yêu cầu của tiết học
2
ở trờng tiểu học, phân môn Tập đọc có nhiệm vụ rèn kĩ năng đọc. Trớc
tiên là rèn yêu cầu đọc thành tiếng với các mức độ đọc đúng, đọc rõ ràng
rành mạch, đọc thông thạo và lu loát. Bên cạnh đó là yêu cầu đọc hiểu. Ngoài
ra, yêu cầu đọc diễn cảm với quan niệm: đọc diễn cảm là một hình thức đọc
thơ văn của thầy và trò nhằm mục đích rèn luyện kĩ năng đọc và kĩ năng cảm
thụ văn học cho học sinh. Đọc diễn cảm tốt tức là truyền đợc một phần nội
dung và cảm xúc bài văn tới ngời nghe mà cha cần giảng. Thông qua đọc các
bài văn thơ trong chơng trình, học sinh đợc tiếp xúc với ngôn ngữ nghệ thuật
và cảm thụ đợc cái hay, cái đẹp của văn chơng. Nh vậy đọc diễn cảm không
chỉ đơn thuần thuộc phạm trù ngôn ngữ mà còn thuộc phạm trù văn học,
phạm trù thẩm mĩ.
Xét ở cách đọc có thể chia ra: đọc thành tiếng và đọc thầm.
Những yếu tố ảnh hởng đến kĩ năng đọc là khả năng hoạt động của cơ
quan thị giác và cơ quan phát âm, trình độ am hiểu về đề tài sẽ đọc, năng lực
cảm thụ văn học, các kĩ thuật xử lí giọng đọc để diễn đạt cảm xúc.
Đọc thành tiếng là hoạt động chuyển các kí hiệu chữ viết trong văn bản
thành dòng âm thanh vang lên trong không khí. Xét về đối tợng đọc có thể
chia ra: đọc cá nhân và đọc đồng thanh (của nhiều ngời), xét về mặt chất lợng
đọc có thể chia ra: đọc thông thờng và đọc diễn cảm.
Đọc thầm là hình thức đọc không thành tiếng của mỗi cá nhân. Đọc thầm
có u thế giúp ngời đọc dễ có điều kiện tiếp nhận thông tin. Trong thực tế cuộc
sống đọc thầm có vai trò quan trọng vìhoạt động đọc chủ yếu của con ngời là
đọc thầm.
Đọc hiểu là đích của hoạt động đọc. Để hiểu đợc nội dung văn bản đọc,
ngời đọc phải thực hiện hàng loạt các thao tác t duy (phân tích, tổng hợp, hệ

lặng lẽ đọc là lặng lẹ
(Bài Bàn tay dịu dàng Tiếng Việt 2 tập 1, trang 166)
Để sửa sai cho học sinh tôi cho 2 em ngồi cạnh nhau, em đọc tốt đọc
trớc, em đọc yếu nghe bạn đọc rồi đọc theo.
Hầu hết học sinh đã biết đọc to, rõ ràng, biết ngắt nghỉ ở chỗ có dấu
câu, nhng khi đọc những câu dài không có dấu phẩy ngăn cách giữa các cụm
từ các em thờng tỏ ra lúng túng. Với đối tợng này tôi ghi sẵn các câu khó cần
luyện đọc ra bảng phụ, đọc mẫu giúp học sinh tìm ra cách đọc cho mình.
Ví dụ: Sói sắp tóm đợc Dê Non/ thì bạn con đã kịp lao tới, dùng
đôi gạc chắc khoẻ/ húc Sói ngã ngửa.//
(Bài Bạn của Nai Nhỏ-Tiếng Việt 2 tập 1, trang 23)
- Cô đã ngắt hơi chỗ nào?
- Học sinh phát hiện chỗ ngắt hơi rồi đọc lại
Khi đọc thơ các em cũng gặp khó khăn vì cha biết ngắt nhịp, tôi cũng tiến
hành tơng tự nh trên.
4
Ví dụ: Những ngôi sao/ thức ngoài kia
Chẳng bằng mẹ/ đã thức vì chúng con.
(Bài Mẹ - Tiếng Việt 2 tập 1, trang 101)
Ai mang nớc ngọt, nớc lành,
Ai đeo/ bao hũ rợu/ quanh cổ dừa.
(Bài Cây dừa - Tiếng Việt 2 tập 2, trang 88)
- Cô đã ngắt nhịp nh thế nào?
- Học sinh phát hiện chỗ ngắt nhịp rồi đọc lại.
Để giúp học sinh đọc các dấu câu đúng ngữ điệu tôi hớng dẫn các em với
kiểu câu cảm thì chú ý đến cảm xúc của tác giả (vui, buồn, giận dữ, hài hớc,
). Với kiểu câu hỏi thì cần lên giọng ở cuối câu, nhấn giọng ở các từ để hỏi.
Với kiểu câu cầu khiến giọng đọc cao hơn và nhấn giọng ở các từ cầu khiến.
Tôi giúp học sinh nắm cách đọc đặc trng của từng loại văn bản. Chẳng
hạn với thể thơ lục bát các em đọc giọng êm, nhẹ, nhấn giọng ở các tiếng gieo

để tiện theo dõi trong các tiết học, xếp xen kẽ các em đọc tốt vào các bàn để
các em giúp nhau nhận xét, sửa sai trong hình thức đọc nhóm.
6. Động viên khen chê kịp thời
Xuất phát từ đặc điểm của lứa tuổi học sinh tiểu học: rất thích đợc cô giáo
khen, thích gần gũi, vui vẻ cùng cô giáo, luôn cố gắng làm nhiều việc tốt để
đợc cô giáo chú ý, khen ngợi. Ngợc lại nếu không đợc cô giáo động viên kịp
thời thì các em cũng rất dễ thất vọng. Vì vậy khi các em đọc có tiến bộ hơn
dù rất ít tôi cũng kịp thời khen ngợi, khuyến khích các em để các em phấn
khởi, vui vẻ và tự tin hơn.
Mặt khác tôi hạn chế việc chê bai học sinh một cách lộ liễu trớc cả lớp.
Đối với những em chậm tiến bộ tôi nhẹ nhàng nhắc nhở, tìm hiểu nguyên
nhân để tìm cách khắc phục chứ không phê bình gay gắt.
6
III. Kết quả đạt đợc
Trên đây là những biện pháp mà tôi đã thực hiện trong quá trình dạy học
phân môn Tập đọc lớp 2 và thấy có kết quả khả quan. Đặc biệt càng gần cuối
năm học kĩ năng đọc của các em càng thành thạo, đáp ứng đợc yêu cầu đặc tr-
ng của phân môn. Các em ham thích đọc sách báo nhiều hơn trớc, cách diễn
đạt trong giao tiếp và học tập cũng tốt hơn trớc. Qua lần khảo sát chất lợng
phân môn Tập đọc vừa qua lớp tôi đạt kết quả nh sau:
Tổng số
học sinh
dự kiểm
tra
Giỏi Khá Trung bình Yếu
Số l-
ợng
Tỉ lệ
Số l-
ợng

Hội đồng khoa học ngành.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Vinh, tháng 4 năm 2008
8