A. PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀ
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Rèn kĩ năng sống cho học sinh là một mặt giáo dục cần đặc biệt coi trọng
nhất là trong thập kỉ XXI khi sự nghiệp giáo dục đang được đẩy mạnh .Việc rèn kĩ
năng sống cho học sinh là đòi hỏi thường xuyên của công tác giáo dục đồng thời
cũng là đòi hỏi cấp thiết của việc hình thành nhân cách cho học sinh trong công tác
giáo dục hiện nay. Thực tế cho thấy nền giáo dục mỗi ngày một cao hơn, học sinh
có nhiều hiểu biết hơn nhưng lại ít đi những tri thức lành mạnh và kĩ năng phán
đoán vấn đề, xử lí tình huống. Bên cạnh những thành quả đạt được của toàn ngành
giáo dục trong những năm gần đây chúng ta đều thấy thực trạng trẻ vị thành niên
có xu hướng gia tăng về bạo lực học đường, về phạm tội, ứng phó không lành
mạnh, dễ mắc các tệ nạn xã hội, sống ích kỉ, vô tâm, khép mình… Đồng thời kĩ
năng thực hành, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng giải quyết vấn đề, khả năng phục vụ bản
thân giảm… Hơn thế nữa, đứng trước thềm hội nhập quốc tế đòi hỏi thế hệ trẻ phải
tự tin; phải nắm bắt kịp thời các cơ hội cũng như phải có một kĩ năng sống khoẻ,
sống lành mạnh…
Học sinh THPT, đặc biệt là học sinh lớp 10 - lứa tuổi có nhiều thay đổi mạnh
mẽ về thể chất, sức khoẻ và tâm sinh lý , các em dễ thay đổi tình cảm, hành vi. Mâu
thuẫn giữa ý muốn thoát khỏi sự giám sát của bố mẹ, thầy cô, muốn tự khẳng định
mình đã nảy sinh những xung đột mà các em chưa được trang bị những kĩ năng cần
thiết để ứng phó và giải quyết.
Năm học 2012-2013 tôi rất vinh dự được BGH nhà trường tin tưởng giao cho
chủ nhiệm lớp 10D một trong những lớp đầu khá của trường. Theo ý kiến chủ quan
của riêng tôi cũng như ý kiến khách quan của một số thầy cô giáo bộ môn nhìn
chung các em đều ngoan, có ý thức học tập tốt nhưng tôi nhận thấy trong sâu thẳm
tâm hồn dường như các em vẫn còn bao điều phải bận tâm suy nghĩ như các em rất
dễ nổi nóng, có những ứng phó không lành mạnh (em Lê Thị Linh một học sinh nữ
đã từng gây gỗ đánh nhau với bạn trong và ngoài nhà trường, em Nguyễn Văn Tư
hay nói tục, chửi bậy, rất dễ nổi nóng…). Một số em ngoan hiền nhưng tự ti mặc
cảm về hoàn cảnh gia đình như em Thư, em Phương…
Từ thực tế đó cho thấy, việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh ngày càng trở

trong cuộc sống, học tập và làm việc hiệu quả.
II. Kĩ năng sống của học sinh THPT hiện nay:
Việc rèn kĩ năng sống cho học sinh là việc làm không mới vì từ xa xưa cha ông
ta đã đúc kết “Tiên học lễ, hậu học văn” nhưng do sức ép lớn về chương trình về
điểm số hoặc nhiều nguyên nhân khác nhau nó đã bị giảm nhẹ hoặc xao nhãng.
2
Đứng trước thực tế xã hội của những năm gần đây, Bộ giáo dục và đào tạo đã nhận
thấy việc rèn kĩ năng sống cho học sinh là việc làm cấp bách ở mọi bậc học nhưng
đặc biệt là với học sinh THPT vì:
+ Ở lứa tuổi này các em thích tìm tòi, học hỏi cái mới, điều lạ, không phân biệt
nó là tốt hay xấu.
+ Đã xuất hiện tình yêu nam nữ dẫn đến có những quan niệm không đúng. Chịu
những áp lực lớn trong thi cử khiến các em dễ rơi vào trạng thái tiêu cực ảnh hưởng
tới sức khoẻ, tinh thần.
+ Các em cần lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với năng lực của mình, cần đưa ra
những quyết định đúng đắn cho tương lai sau này.
+ Thích bộc lộ cái tôi…
Thực hiện nghị quyết số 40/2008/CT-BGDĐT ngày 22 tháng 7 năm 2008 của
Bộ giáo dục và đào tạo về việc phát động phong trào thi đua: “ Xây dựng trường
học thân thiện học sinh tích cực” trong các trường phổ thông trong đó nội dung:
Rèn luyện kĩ năng sống phù hợp với lứa tuổi cho học sinh được đặt lên hàng đầu.
Căn cứ vào nhiệm vụ năm học 2012-2013 của ngành, của trường về việc chú
trọng: Rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh
Mỗi giáo viên chúng ta đều nhận thấy giáo dục đạo đức , giáo dục kĩ năng sống
cho học sinh là việc làm hết sức quan trọng đòi hỏi sự tham gia của cả gia đình, nhà
trường và xã hội . Tuy nhiên việc giáo dục kĩ năng sống tại các nhà trường mới chỉ
dừng lại chủ yếu trong các tiết học giáo dục công dân; các buổi sinh hoạt ngoại
khoá vừa thiếu, vừa chưa đáp ứng được nhu cầu rèn kĩ năng sống cho học sinh.
Cách truyền đạt còn mang tính giáo điều, sáo rỗng, lí thuyết suông mà không thực
tế bên cạnh đó nhiều phụ huynh học sinh với tâm lí chỉ chú trọng cho con em mình

hỗ trợ cho giáo viên trong công tác giảng dạy cũng như trong giáo dục.
Học sinh của trường thuộc nhiều xã khác nhau; ý thức học tập của các em
tương đối tốt nên không cần đến ban quản sinh. Được sự cho phép của Sở giáo dục
và đào tạo trường tổ chức cho học sinh học hai buổi một ngày. Buổi sáng học thời
khoá biểu chính khoá, buổi chiều học theo thời khoá biểu học thêm các môn Toán,
Lí, Hoá, Sinh, Văn, Sử, Địa, Tiếng Anh nên học sinh có điều kiện học tập, vui
chơi sinh hoạt tập thể, tránh tình trạng học sinh đến trường một buổi còn một buổi
rong chơi lêu lổng. Mô hình tổ chức này được toàn thể phụ huynh hoan nghênh,
ủng hộ.
Hơn nữa nhận thấy tính cấp bách của việc rèn kĩ năng sống cho học sinh,
chúng tôi các giáo viên của trường đều rất trăn trở, làm thế nào để rèn kĩ năng sống
cho các em.
4
Tuy nhiên thực tế vẫn còn tồn tại rất nhiều vấn đề đáng phải suy nghĩ như tình
trạng học sinh nói tục, chửi bậy; thường xuyên gây gỗ đánh nhau trong và ngoài
nhà trường. Có những học sinh cư xử thiếu lễ độ trước thầy cô giáo như tỏ thái độ
thách thức, xem thường, xé bài kiểm tra ngay trước mặt thầy cô vì bị điểm kém.
Nhiều em ý thức kỉ luật yếu, kĩ năng sống còn thiếu dẫn đến các em có những ứng
xử không lành mạnh trước thầy cô, bạn bè.
Tập thể lớp 10D do tôi phụ trách có 45 học sinh, gia đình các em phần lớn
thuộc vùng bãi ngang ven biển; có đủ các thành phần kinh tế.Các em dồi dào về thể
lực, trí tuệ nhạy bén, thích tìm tòi, sáng tạo,thích tự khẳng định mình, có em ngoan
hiền, ý thức học tập tốt.
Ngoài ra cũng có một số học sinh trầm, ít bộc lộ cảm xúc; một số em chưa
ngoan sống ích kỉ, có em từng lưu ban, thường xuyên bỏ học, đánh nhau trong và
ngoài nhà trường những năm cấp II như em Linh, em Tư, em Nam, Em Trần
Anh…
Phụ huynh học sinh của lớp chưa thực sự quan tâm chăm lo tới việc học tập,
rèn luyện của con em mà chủ yếu tạo điều kiện về kinh tế, quan tâm đến kết quả
cuối kì. Còn có trường hợp suy nghĩ khoán trắng cho giáo viên chủ nhiệm và nhà

thể để rèn kĩ năng sống cho học sinh đây chính là những định hướng giúp giáo viên
thực hiện rèn các kĩ năng sống và giáo dục đạo đức cho học sinh. Tuy nhiên thực tế
cũng cho thấy việc rèn kĩ năng sống cho học sinh còn gặp rất nhiều khó khăn .
a. Đối với giáo viên :
Trong thực tế hiện nay ,việc nhận thức tầm quan trọng, cần thiết trong việc
rèn kĩ năng sống cho học sinh ở một số giáo viên còn hạn chế. Phần lớn giáo viên
tập trung dạy văn hoá mà ít chú trọng tới công tác giáo dục đạo đức, giáo dục kĩ
năng sống cho học sinh. Bên cạnh đó năng lực làm công tác chủ nhiệm ở các giáo
viên chưa đồng bộ , gây nên tính khập khiểng trong công tác chủ nhiệm lớp.
b. Đối với xã hội :
Xã hội phát triển kéo theo nhiều hệ lụy như sự bùng nổ của công nghệ thông
tin, sự hội nhập của nhiều nền văn hoá các nước phương Tây, của lối sống thực
dụng …Nhận thức của xã hội chưa cao, chưa chú trọng hợp tác trong giáo dục; văn
hoá xã hội thấp trong đó kĩ năng sống của các em yếu dẫn đến dễ vấp ngã, ảnh
hưởng đến sự phát triển nhân cách, đạo đức của học sinh.
c. Đối với gia đình :
Gia đình, cha mẹ các em phải bươn trải trong cuộc mưu sinh, bỏ quên con cái,
dẫn đến sự buông lỏng trong quản lí, nhiều phụ huynh có tư tưởng khoán trắng cho
nhà trường, “trăm sự nhờ thầy, nhờ cô”, họ chỉ chú trọng đến việc con mình học có
giỏi hay không, có được lên lớp không. Họ tìm thầy dạy giỏi cho con học thêm vào
mọi khoảng thời gian trống mà quên đi điều quan trọng rằng cái gốc của sự học là
6
học làm người. Bởi vậy ngoài việc học văn hoá, thời gian còn lại một số em lao vào
các trò chơi vô bổ trên mạng, trên điện thoại di động, số còn lại thì sống thờ ơ, vô
cảm, ích kỉ. Không ít cha mẹ khi được thông báo về tình hình của con mới giật
mình bởi mọi chuyện đã đi quá tầm kiểm soát …
Đã có nhiều lời cảnh báo, lên án từ các phương tiện đài báo chỉ trích, phê
phán lối sống của các em. Các em sẵn sàng thanh toán nhau chỉ vì một ánh nhìn
không thiện cảm, các em chế nhạo, xem thường bạn chỉ vì cách ăn mặc, đi đứng
của bạn không hợp với mình, tệ hại hơn các em còn hành hung thầy cô giáo ngay

+ Kiên trì trong giáo dục học sinh theo kiểu mưa dầm thấm lâu; giáo dục đạo
đức, giáo dục kỹ năng sống phải trở thành thói quen của mình.
Có người từng quan niệm rằng sau cha mẹ, thầy cô là người gần gũi với học
sinh hơn ai hết, nên hiểu các em và nắm rõ hoàn cảnh để có định hướng đúng trong
dạy dỗ là then chốt của thành công trong giáo dục. Người giáo viên chủ nhiệm phải
coi mình là người trồng cây, gieo hạt, phải xác định rõ quan điểm “Giáo dục là vạn
năng”, phải chống lại quan điểm sai lầm bế tắc trước việc giáo dục con cái của một
số phụ huynh học sinh theo quan niệm : “Cha mẹ sinh con trời sinh tính”.
Cần thấm thía lời dạy của Bác Hồ :
“Hiền dữ phải đâu là tính sẵn
Phần nhiều do giáo dục mà nên”
Ở trường trung học phổ thông Quảng Xương IV nơi tôi công tác rất chú trọng
đến việc bồi dưỡng, rèn luyện để tăng cường năng lực của giáo viên chủ nhiệm
trong công tác giáo dục.
- Trước khi chọn đội ngũ giáo viên chủ nhiệm Ban giảm hiệu nhà trường đã bỏ
phiếu thăm dò lựa chọn đội ngũ giáo viên chủ nhiệm thật sự có đủ tài năng và phẩm
chất cần thiết trong công tác chủ nhiệm.
- Hàng năm Ban giám hiêụ nhà trường còn có kế hoạch cụ thể chi tiết để bồi
dưỡng thêm năng lực làm công tác chủ nhiệm cho đội ngũ giáo viên chủ nhiệm
như: việc học tập nội quy, quy định về việc đánh giá xếp loại học sinh, bồi dưỡng
giáo dục đạo đức, giáo dục kĩ năng sống cho học sinh, bồi dưỡng nâng cao năng lực
công tác đoàn cho đội ngũ giáo viên chủ nhiệm…
- Bản thân tôi tuy là một giáo viên chủ nhiệm còn trẻ, kinh nghiệm còn ít nhưng
trong quá trình làm công tác chủ nhiệm tôi đã không ngừng cố gắng phấn đấu, học
hỏi trong sách vở, tài liệu, ở bạn bè, đồng nghiệp để nâng cao năng lực của người
giáo viên chủ nhiệm trong công tác giáo dục.
+ Chú ý từng cử chỉ, lời ăn tiếng nói, tác phong sư phạm cho đến trình độ
chuyên môn để làm gương cho học sinh noi theo.
8
+ Quan tâm gần gũi các em để động viên các em một cách kịp thời hoặc có biện

ghế nhà trường. Tuy nhiên nội quy cần linh hoạt, mềm dẻo để phát huy tính chủ
động, tích cực của học sinh.
Trên cơ sở đó, điều đầu tiên khi nhận lớp tôi tiến hành những giải pháp sau:
- Tìm hiểu đặc điểm tình tình lớp chủ nhiệm
9
+ Đến thăm gia đình học sinh để tìm hiểu hoàn cảnh sống của các em
+ Phân loại học sinh theo các thành phần kinh tế để có biện pháp giáo dục
phù hợp.
+ Tiếp đến tôi tiến hành xếp loại học lực và hạnh kiểm của học sinh qua học
bạ cấp 2 và kết quả thi vào 10 của học sinh.
+ Qua các tiết sinh hoạt 15 phút đầu năm tôi dành thời gian cho các em được
giới thiệu về mình, động viên khuyến khích các em chia sẻ với mình về sở thích,
ước mơ…Đây là điều kiện quan trọng giúp phát triển khả năng giao tiếp của học
sinh. Bởi học sinh không thể mạnh dạn, tự tin trong môi trường mà người giáo viên
gò bó, và áp đặt. Từ đó tôi đánh giá về kĩ năng giao tiếp và khả năng nhận thức của
từng học sinh
- Dựa trên những nội quy, quy định của nhà trường tôi cùng các em xây dựng
nội quy của lớp sau đó tổ chức bộ máy tự quản, phân công trách nhiệm của từng
thành viên ban cán sự lớp.
- Bước tiếp theo tôi phân loại học sinh, chia tổ, nhóm sao cho có sự đồng đều
về giới tính, học lực, hạnh kiểm và hoàn cảnh sống…Đội ngũ cán bộ lớp sẽ tích
cực duy trì nề nếp và nội quy đã đề ra. Ban đầu tôi cho học sinh tự ứng cử vai trò
ban cán sự lớp, sau đó tôi đặc biệt chú trọng quan sát, nhận định theo kinh nghiệm
kết hợp với việc cho các em bầu dân chủ để tìm ra đội ngũ cán bộ lớp mới, làm việc
hiệu quả và có uy tín với số học sinh trong lớp.
- Tôi đặc biệt chú trọng trong việc yêu cầu ban cán sự lớp theo dõi sĩ số xe
của học sinh lớp mình một cách chặt chẽ.
+ Trước hết tôi cho các em ghi lại những học sinh vắng xe.
+ Đối chiếu với số học sinh vắng xe trong nhà trường ngày hôm đó để tìm hiểu
nguyên nhân xem học sinh lớp mình có liên quan gì đến số học sinh đó không. Vì

có thể bi đát hơn đó là tâm lí bất cần sẽ nảy sinh.
Giáo viên chủ nhiệm sẽ mất cảm hứng để tiếp tục khi lớp có nhiều học sinh
vi phạm, thầy cô sẽ dễ rơi vào trạng thái bực tức, nóng nảy, chắc chắn sẽ kéo dài
thời gian rầy la cả lớp một cách không có chủ đích rõ ràng.
- Thay đổi tiến trình giờ sinh hoạt chủ nhiệm sao cho tăng tính chủ động của
học sinh nhiều hơn nữa, nâng cao vai trò của tập thể chứ không phải vai trò của
giáo viên chủ nhiệm hay vai trò của lớp trưởng là biện pháp hữu ích trong giờ sinh
hoạt lớp nhằm rèn kĩ năng sống cho học sinh.
+ Trước hết cần có giáo án soạn và chuẩn bị kĩ những nội dung cần triển khai
trong giờ sinh hoạt , cụ thể hoá những việc làm được và chưa làm được của học
sinh để có biện pháp uốn nắn kịp thời.
11
+ Để tạo không khí giáo viên nên ổn định lớp, tạo sự chú ý ở học sinh bằng trò
chơi khởi động rồi mới tiến hành các nội dung giờ sinh hoạt.
+ Khi đánh giá, nhận xét giáo viên chủ nhiệm nên cho các tổ nhận xét chéo ,
cho học sinh nêu suy nghĩ của mình về những vi phạm của bản thân hoặc của người
khác để các em có tinh thần phê và tự phê, tạo sự công bằng , khách quan trong tập
thể lớp.
+ Biến giờ sinh hoạt chủ nhiệm thành một buổi chơi với nhiều trò chơi khác
nhau. Các trò chơi này phải được lựa chọn có chủ đích nhằm giáo dục kĩ năng
tương ứng cho học sinh ( có thể dựa vào kế hoạch hoạt động ngoài giờ lên lớp của
nhà trường hoặc chủ đề dài hơi do giáo viên chủ nhiệm và tập thể lớp đưa ra).
- Việc đưa giáo dục kĩ năng sống vào giờ sinh hoạt chủ yếu với cách làm sao
cho tăng tính chủ đông của học sinh trong lớp, phát huy khả năng từng cá nhân và
nhấn mạnh vai trò của tập thể, để học sinh thấy được và luôn phát huy khả năng
phối hợp của nhóm trong khi giải quyết các vấn đề chung
- Không nên sa đà vào việc tổ chức các trò chơi mang tính đơn thuần, sẽ làm
sai lệch mục đích của việc lồng ghép nội dung giáo dục kĩ năng sống trong giờ sinh
hoạt.
* Yêu cầu:

+ Về hoạt động nhân đạo từ thiện: trong năm học vừa qua trường THPT
Quảng Xương IV đã tổ chứa rất nhiều các hoạt động nhân đạo từ thiện. Tập thể lớp
tôi dưới sự khuyến khích của giáo viên chủ nhiệm các em tham gia rất nhiệt tình
như phong trào ủng hộ đồng bào bão lụt, xây dựng tượng đài Nguyễn Bá Ngọc,
phong trào chia khó vùng cao… không những thế các em còn quyên góp , ủng hộ 3
trường hợp học sinh của lớp có hoàn cảnh khó khăn trong dịp tết Nguyên Đán.
Cũng từ các hoạt động nhân đạo từ thiện đã rèn luyện cho các em lòng nhân ái, yêu
thương, sự đồng cảm và chia sẻ trong cuộc sống. Các em có ý thức trách nhiệm hơn
trong cuộc sống, sinh hoạt; không còn thờ ơ, vô cảm trước những mảnh đời bất
hạnh mà sống chan hoà, yêu thương nhau nhiều hơn
5. Giải pháp 5 : Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua hoạt động giáo
dục ngoài giờ lên lớp :
- Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là một mảng hoạt động quan trọng
trong công tác chủ nhiệm ở các nhà trường hiện nay. Hoạt động này đã được tổ
chức triển khai trong nhà trường song chưa được chú trọng đầu tư đúng mức, tổ
chức cũng mới chỉ mang tính hình thức, mới chỉ dựa vào kinh nghiệm. Đội ngũ
giáo viên chủ nhiệm chưa nắm vững nội dung, phương pháp. Bản thân học sinh
chưa nhận thức đúng đắn vai trò, tầm quan trọng của hoạt động giáo dục ngoài giờ
13
lên lớp do vậy cũng ảnh hưởng đến hiệu quả giáo dục và việc thực hiện mục tiêu,
nhiệm vụ của hoạt động ngoài giờ lên lớp cũng hạn chế.
- Đối với việc tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, giáo viên chủ
nhiệm lại càng có vai trò quan trọng hơn bao giờ hết. Bởi họ là người trực tiếp chịu
trách nhiệm trước nhà trường trong việc tổ chức nội dung chương trình hoạt động
cho học sinh. Tuỳ từng giai đoạn phát triển của tập thể học sinh, khả năng tự quản,
khả năng tổ chức của ban cán sự và các thành viên trong lớp, giáo viên chủ nhiệm
xây dựng, định hướng cho ban cán sự lớp trong việc lựa chọn nội dung chương
trình, cách thức tổ chức hoạt động. Sau mỗi hoạt động giáo viên còn tổ chức cho
học sinh rút kinh nghiệm việc tổ chức hoạt động. Báo cáo với ban giám hiệu nhà
trường về kết quả thực hiện hoạt động giáo giục ngoài giờ lên lớp ở lớp chủ nhiệm .

b. Áp dụng một số kĩ thuật dạy học tích cực vào thực hiện hoạt động
ngoài giờ lên lớp
*. Kĩ thuật chia nhóm :
- Sử dụng nhiều cách chia nhóm khác nhau để gây hứng thú cho học sinh, đồng
thời tạo cơ hội cho các em được học hỏi, giao lưu với nhiều bạn khác nhau trong
lớp nhằm nâng cao kĩ năng giao tiếp ứng xử . Với một số cách chia nhóm như:
Chia nhóm theo tổ, theo sổ điểm danh, theo sở thích, theo tháng sinh, mùa sinh…
*. Kĩ thuật “động não” :
Giúp cho học sinh trong một thời gian ngắn nảy sinh nhiều ý tưởng độc đáo,
mới mẻ về chủ đề hoạt động nhằm nâng cao kĩ năng suy nghĩ sáng tạo.
Gồm các bước :
+ Giáo viên nêu câu hỏi cần tìm hiểu trước cả lớp
+ Khích lệ học sinh phát biểu và đóng góp ý kiến càng nhiều càng tốt
+ Liệt kê các ý kiến lên bảng trừ ý kiến trùng lặp
+ Phân loại ý kiến
+ Tổng hợp ý kiến của học sinh và rút ra kết luận
Ví dụ : Giáo viên đặt câu hỏi :Quan niêm của em về tình yêu tuổi học trò ?
- Đây là vấn đề nhạy cảm nên học sinh sẽ có rất nhiều ý kiến đưa ra. Giáo viên
khuyến khích các em đưa ra ý kiến; sau đó tổng hợp đưa ra đáp án cuối cùng.
*. Kĩ thuật trình bày một phút :
Là kĩ thuật tạo cơ hội cho học sinh tống kết lại các vấn đề thảo luận và đặt ra
những câu hỏi về những điều băn khoăn, thắc mắc bằng bài trình bày ngắn gọn và
cô đọng với các bạn cùng lớp . Với kĩ thuật dạy học này kĩ năng giao tiếp của học
sinh được rèn luyện đáng kể.
Gồm các bước:
+ Giáo viên đưa ra vấn đề cần trao đổi, bàn bạc
+ Các nhóm cùng trao đổi thảo luận và viết ra giấy
15
+ Mỗi nhóm cử đại diện trình bày cô đọng trong thời gian một phút
Thời gian thực hiện cần tuỳ thuộc vào điều kiện và nội dung cần trao đổi mà

các kiến thức xã hội và các kĩ năng cần thiết trong cuộc sống. Thông qua trò chơi
16
góp phần giáo dục học sinh phát triển tính nhanh nhẹn, hoạt bát, thông minh, sámg
tạo… làm trạng thái tâm lí cân bằng giúp tiếp thu nhanh các tri thức.
Hiện nay với nội dung chương trình và phương pháp dạy học mới, phương
pháp trò chơi đã được đưa nhiều vào trong tiết học và quả thật đã góp phần đáng kể
trong việc hình thành kiến thức và kĩ năng cho học sinh . Thu hút học sinh hứng thú
trong hoạt động học tập
Nhận thức được điều này tôi đã dùng trò chơi giúp học sinh hình thành, phát
triển các kĩ năng cần thiết cho cuộc sống.
Một số trò chơi :
*. Trò chơi : “Đứng- ngồi- nằm- ngủ” :
Tạo không khí sôi động, vui vẻ, phát triển phản xạ, rèn luyện trí nhớ.
+ Nội dung : Người dẫn chương trình hướng dẫn cách chơi: tư thế ngồi học.
- “Đứng” : Bàn tay phải nắm, giơ thẳng lên đầu.
- “Ngồi” : Bàn tay phải nắm, hai cánh tay vuông góc, để trên mặt bàn
- “Nằm” : Bàn tay phải nắm, nghiêng về bên phải, đầu gối lên cónh tay phải
- “Ngủ” : Bàn tay phải nắm,để vuông góc trên bàn, đầu gục lên cánh tay, hô khò
- Người dẫn chương trình có thể hô đúng, làm đúng hoặc hô đúng làm sai, hô
một đằng làm một nẻo.
- Người chơi phải làm đúng theo lời hô và các động tác qui định của người dẫn
chương trình.
* Phạm luật : Người chơi làm sai, làm chậm, không nhìn người dẫn chương trình.
* Chú ý: Tốc độ nhanh, chậm tuỳ thuộc vào đối tượng chơi có thể dùng những từ
khác để lừa người chơi như: “nằm”, “ngủ”, “khò” , “giơ” …
*. Trò chơi “Hát theo chủ đề” :
+ Hát theo chủ đề giữa các nhóm: Hát về thầy cô, mái trường, bạn bè …
+ Tạo không khí sôi nổi để hoạt động đồng thời phát triển kĩ năng suy nghĩ.
sáng tạo ở học sinh.
+ Nội dung : Thuộc nhiều bài hát theo đúng chủ đề

công việc được giao. Các em biết nhường nhịn, giúp đỡ nhau trong học tập, sinh
hoạt và cuộc sống. Biết lắng nghe ý kiến của nhau, tôn trọng nhau và đặc biệt có
tình cảm đối xử với nhau rất chân thành. Học sinh sống có trách nhiệm với bản
thân và những người xung quanh.
- Các em được cuốn vào hoạt động phong trào nên đã tránh được thói hư tật
xấu ngoài xã hội. Nhờ những kiến thức thực tế được hình thành phong phú, đa
dạng mà các em tránh được những ảnh hưởng không tốt của các tệ nạn xã hội,
những thói hư tật xấu khác. Tình trạng học sinh gây gỗ đánh nhau, kéo bè kéo phái
không còn. Một số em đã khẳng định được ý chí, lòng quyết tâm vươn lên trong
18
học tập, vượt qua những khó khăn trong cuộc sống như em Phương, em Thư, em
Linh…
- Mối quan hệ tình cảm của các em trong lớp đã gắn bó khăng khít hơn trước
nhiều. Các thành viên trong lớp đã quan tâm đến nhau nhiều hơn, một số em đã tự
nhận trách nhiệm giúp đỡ các bạn học yếu, chưa cố gắng như em Thu giúp đỡ em
Vân, em Hằng kèm em Hương, em Cường; em Hùng giúp đỡ em Nghĩa Các em
cũng thường xuyên quan tâm thăm hỏi các bạn trong lớp khi ốm đau, gặp chuyện
buồn vui.
- Cùng với hoạt động của trường, tập thể lớp đã tự tổ chức thăm hỏi và giúp
đỡ 3 học sinh có hoàn cảnh khó khăn trong dịp tết Nguyên Đán đó là em Linh con
mồ côi, em Thư, em Phương có hoàn cảnh khó khăn- bố mất, mẹ đi làm ăn xa. Qua
những hoạt động đó các học sinh trong lớp thêm hiểu, thông cảm và gắn bó với
nhau nhiều hơn.
- Ban cán sự lớp ngày càng trưởng thành trong việc triển khai và tổ chức
thực hiện các công việc được giao. Đa số các em đã tự tin, mạnh dạn hơn. Một số
em thường đưa ra các ý kiến sáng tạo tham gia xây dựng các hoạt động của của lớp
như Trịnh Thị Thu, Nguyễn Công Hiếu, Nguyễn Hoàng Huy, Nguyễn Thị Thuỷ,
Nguyễn Thị Hằng …các em đã trưởng thành rất nhanh.
- Một số em trong học tập năng lực không tốt nên thường rất tự ti khi học các
môn văn hoá, nhưng qua hoạt động ngoài giờ lên lớp các em lại tỏ ra rất nhanh

em với một tình cảm chân thành cần có cách cư xử nhẹ nhàng, chừng mực với từng
đối tượng học sinh, thể hiện sự quan tâm đến các em để tạo cho các em sự tin tưởng
đối với giáo viên.
Phải biết kết hợp các phương pháp, rèn luyện một cách nhuần nhuyễn. Phải
nghiên cứu tìm hiểu nắm bắt kịp thời tâm sinh lí cũng như những biểu hiện bất
thường của từng đối tượng một cách chính xác để sử dụng các giải pháp rèn kĩ năng
sống cho từng học sinh, làm thay đổi những suy nghĩ sai lệch ở các em.
Cần chú ý đến việc xây dựng tốt nề nếp học tập, thu hút các em vào các hoạt
động bổ ích như: văn nghệ, thể dục thể thao, hoạt động ngoài giờ lên lớp, nhân đạo
từ thiện…Xây dựng mô hình lớp tự quản gắn cá nhân với tập thể.Trong quá trình
giáo dục, phải tạo cho học sinh môi trường, động lực phấn đấu. Trong các phong
trào thi đua, phải thường xuyên khen ngợi, khuyến khích các em là chính, không
được dùng các hình phạt, xúc phạm, đay nghiến, chì chiết học sinh dù dưới bất kì
hình thức nào. Sự khen ngợi phải dựa trên sự tiến bộ của học sinh dù chỉ là việc
làm rất nhỏ. Các kiến thức thực tế và các kĩ năng cần thiết cho cuộc sống chỉ được
hình thành một cách tự nhiên thoải mái qua các hoạt động tập thể với tính tự giác
tham gia cao của các học sinh
20
Phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường gia đình và xã hội để rèn kĩ năng sống cho
học sinh một cách toàn diện. Bởi “Không có phương pháp phương tiện nào là duy
nhất, không có nhà sư phạm nào đơn phương độc mã có thể đào tạo, giáo dục thành
công. Sản phẩm của giáo dục là con người, đó là kết quả của sự kết hợp, phối hợp
với mọi điều kiện, mọi tác động của to9àn bộ xã hội mà nhà sư phạm là người điều
chỉnh, phối hợp với tất cả những yếu tố đó”. (Makarenco)
2. Đề xuất :
a. Về phía nhà trường
Từ những vấn đề trên có thể thấy để làm tốt giáo dục kĩ năng sống cho học
sinh để các em trở thành những con ngoan trò giỏi, nhà trường cần làm tăng cường
công tác tuyên truyền, giáo dục các chủ trương, chính sách pháp luật của nhà nước,
đẩy mạnh công tác giáo dục ý thức chấp hành pháp luật, đạo đức cho học sinh, chủ

ngoài thẩm quyền của nhà trường.
3. Lời kết:
Trên đây là những đúc rút kinh nghiệm rèn kĩ năng sống thông qua công tác chủ
nhiệm của tôi qua thực tế giảng dạy. Bản thân tôi đã cố gắng áp dụng những kinh
nghiệm, sáng tạo thêm những phương pháp mới nhằm nâng cao kĩ năng sống cho
học sinh từ môi trường giáo dục ở nhà trường, nhằm giáo dục và xây dựng cho các
em có năng lực tốt, lối sống lành mạnh để các em có thể tự lập, tự tin hơn trong
cuộc sống. Do thời gian nghiên cứu ngắn, phạm vi nghiên cứu chỉ là ở một trường
THPT, đối tượng nghiên cứu còn eo hẹp ở một tập thể lớp nên có nhiều vấn đề
chưa được phân tích một cách đầy đủ. Các biện pháp đưa ra chưa có tính khả thi
cao những ít nhiều cũng giúp cho chúng ta nhận thấy những biện pháp thực tế trong
công tác chủ nhiệm hiện nay rất đa dạng giúp cho chúng ta định hướng lại một số
việc trong thời gian tới để góp phần thành công trong sự nghiệp trồng người. Rất
mong nhận được sự giúp đỡ góp ý bổ sung của Ban giám hiệu nhà trường, các cấp
quản lý giáo dục và các đồng nghiệp để sáng kiến của tôi có được các kinh nghiệm
bổ ích áp dụng cho các năm học sau.
Xin chân thành cảm ơn!
Thanh Hoá, ngày 10 tháng 5 năm 2013
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết,
không sao chép nội dung của người khác
Người viết
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Nguyễn Thị Hằng
MỤC LỤC
22
A. Phần thứ nhất: Đặt vấn đề.
I. Lý do chọn đề tài………………………………………………………………1
B. Nội dung
I. Khái niệm kĩ năng sống……………………………………………………… 2
II. Kĩ năng sống của học sinh THPT hiện nay………………………………… 2

6. Hạt giống tâm hồn
7. Cẩm nang xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực
8. Cẩm nang giáo dục kĩ năng sống cho học sinh THPT
9. Một số biện pháp xây dựng trường học “ Xanh - Sạch - Đẹp – An toàn”
10.Một số biện pháp xây dựng xã hội hoá để xây dựng và phát triển trường học
11.Hướng dẫn viết sáng kiến kinh nghiệm.
12. Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh THPT . Nguyễn Thanh Bình-
13. Tài liệu tập huấn kĩ năng sống và giới. NXBGD- TPHCM.
14. Giáo dục kĩ năng sống trong hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường
THPT- NXBGD Hà Nội.
24