SỞ GD & ĐÀO TẠO HUYỆN LẮK
TRƯỜNG THCS LÊ QUÝ ĐÔN

  
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO
HIỆU QUẢ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
Người thực hiện: Phạm Thị Đượm
Trường : THCS. Lê Quý Đôn
Tổ: Xã Hội.

Năm học: 2013- 2014
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM Ở
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ LÊ QUÝ ĐÔN.
I.PHẦN MỞ ĐẦU
1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: "Vì lợi ích 10 năm trồng cây vì lợi ích trăm năm trồng
người".Hiện nay, Đảng và nhà nước ta đã nêu ra việc phát triển toàn diện, giáo dục toàn
diện. Vậy mỗi người giáo viên chủ nhiệm phải có nhận thức hết sức đúng đắn về vai trò
của mình trong lớp học. Đối với giáo viên chủ nhiệm thì việc chỉ đạo, điều khiển lớp,
không chỉ dạy các em về kiến thức, văn hoá mà còn dạy các em về nền nếp, cách sống,
cách làm người và làm chủ tương lai của đất nước.
Người giáo viên chính là chiến sĩ tiên phong trên mặt trận tư tưởng văn hoá, có nhiệm
vụ bồi dưỡng và rèn luyện phẩm chất của một con người mới. Bên cạnh truyền thụ
những kiến thức trong sách giáo khoa, họ còn có một nhiệm vụ hết sức quan trọng, đó
là thực hiện công tác chủ nhiệm lớp, biết dìu dắt, hướng dẫn học sinh phấn đấu trong
học tập cũng như rèn luyện đạo đức, tác phong. Do vậy, trình độ tổ chức, điều khiển
quá trình dạy học và giáo dục phải phù hợp với lứa tuổi và đặc điểm tâm sinh lý đối

Đối với công tác chủ nhiệm lớp, người giáo viên phải có tính kiên trì, tận tình. Sự nhiệt
tâm, chu đáo của giáo viên là một trong những yếu tố quan trọng đảm bảo sự thành
công của họ trong công tác chủ nhiệm lớp. Song với lứa tuổi học sinh ở cấp THCS, mặc
dù cơ thể phát triển mạnh nhưng sự nhận thức của các em còn non trẻ, có thể nói là
bồng bột, tư duy chưa đạt tới đỉnh cao. Do vậy, các em cần có người hướng dẫn chỉ đạo
để đi vào nền nếp, dần dần trở thành người sống có ích trong xã hội. Mà người có thể
làm tốt điều này không ai khác đó chính là giáo viên chủ nhiệm lớp.
Ngày nay, do sự phát triển nhảy vọt của khoa học kĩ thuật và công nghệ cũng như sự
xuất hiện của xu thế toàn cầu hóa, học sinh được tiếp xúc với nhiều luồng tư tưởng, lối
sống mới từ bên ngoài, đặc biệt là ở phương Tây, trong đó có những lối sống, hành vi
không lành mạnh, nếu tiếp thu có thể gây ảnh hưởng xấu tới thuần phong, mĩ tục của
dân tộc. Bên cạnh đó là sự xuất hiện nhiều trò chơi điện tử mang tính chất kích động
bạo lực, Điều đó đã làm thoái hóa, biến chất một bộ phận học sinh vốn học kém, lười
học và ý thức không tốt.
II.2.Thực trạng
Nhưng thực trạng hiện nay, công tác chủ nhiệm chưa đạt được hiệu quả cao về nền nếp,
công tác tổ chức lớp học và các hoạt động khác. Điều đó cho thấy rằng, người giáo viên
chủ nhiệm lớp có vai trò hết sức quan trọng trong việc hướng dẫn, chỉ đạo lớp và đào
tạo thế hệ trẻ theo mục đích giáo dục toàn diện. Người giáo viên chủ nhiệm lớp đóng rất
nhiều vai trò: vừa là thầy dạy học, vừa là người cha, người mẹ và cũng có lúc giống như
bạn tốt nhất của các em. Từ đó có thể uốn nắn các em đi theo quỹ đạo của mình. Giáo
viên có chỉ đạo, quản lí lớp tốt thì mới dẫn đến việc giảng dạy tốt. Khi mọi hoạt động
của lớp đã đi vào nề nếp thì việc học tập của các em chắc chắn sẽ tốt hơn.
a.Thuận lợi – Khó khăn:
- Thuận lợi: Trường THCS Lê Quý Đôn đang trên đà phát triển toàn diện cả về số lượng
và chất lượng để tiến tới trường chuẩn quốc gia. Trường học khang trang với đầy đủ các
phòng đa năng, chức năng phục vụ cho việc dạy và học. Ban giám hiệu vững mạnh đầy
năng lực về tổ chức, chuyên môn, đội ngũ giáo viên trẻ khỏe có tay nghề cao hết lòng vì
học sinh thân yêu. Học sinh của trường đa số học khá, giỏi, ngoan lễ phép, kính trọng
thầy cô, đoàn kết bạn bè… Phụ huynh học sinh nhiệt tinh quan tâm

- Được dự các giờ học, hoạt động giáo dục khác của học sinh lớp mình.
- Được dự các cuộc họp của Hội đồng khen thưởng và Hội đồng kỷ luật khi giải quyết
những vấn đề có liên quan đến học sinh của lớp mình.
- Được dự các lớp bồi dưỡng, hội nghị chuyên đề về công tác chủ nhiệm.
- Được quyền cho phép cá nhân học sinh nghỉ học không quá 3 ngày liên tục.
* Mặt yếu: Song với lứa tuổi học sinh ở cấp THCS, mặc dù cơ thể phát triển mạnh
nhưng sự nhận thức của các em còn non trẻ, có thể nói là bồng bột, tư duy chưa đạt tới
đỉnh cao. Do vậy, các em cần có người hướng dẫn chỉ đạo để đi vào nền nếp, dần dần
trở thành người sống có ích trong xã hội. Mà người có thể làm tốt điều này không ai
khác đó chính là giáo viên chủ nhiệm lớp.
d. Các nguyên nhân, các yếu tố tác động.
Ngày nay, do sự phát triển công nghệ thông tin điện tử, học sinh được tiếp xúc với
nhiều luồng tư tưởng, lối sống, hành vi không lành mạnh, nếu tiếp thu có thể gây ảnh
hưởng xấu tới thuần phong, mĩ tục của dân tộc. Bên cạnh đó là sự xuất hiện nhiều trò
chơi điện tử mang tính chất kích động bạo lực,bị một số thành phần hư hỏng lôi kéo sẽ
làm thoái hóa, biến chất một bộ phận học sinh vốn học kém, lười học và ý thức không
tốt, rồi sẽ chán và bỏ học và trở thành những tàn dư xâú cho xã hội
e.Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra :
Hiện nay, Đảng và nhà nước ta đã nêu ra việc phát triển toàn diện, giáo dục toàn diện.
Người giáo viên chính là chiến sĩ tiên phong trên mặt trận tư tưởng văn hoá, có nhiệm
vụ bồi dưỡng và rèn luyện phẩm chất của một con người mới. Bên cạnh truyền thụ
những kiến thức trong sách giáo khoa, họ còn có một nhiệm vụ hết sức quan trọng, đó
là thực hiện công tác chủ nhiệm lớp, biết dìu dắt, hướng dẫn học sinh phấn đấu trong
học tập cũng như rèn luyện đạo đức, tác phong. Do vậy, trình độ tổ chức, điều khiển
quá trình dạy học và giáo dục phải phù hợp với lứa tuổi và đặc điểm tâm sinh lý đối
tượng. Lứa tuổi học sinh ở cấp THCS, mặc dù cơ thể phát triển mạnh nhưng sự nhận
thức của các em còn non trẻ, có thể nói là bồng bột, tư duy chưa đạt tới đỉnh cao. Do
vậy, các em cần có người hướng dẫn chỉ đạo để đi vào nền nếp, dần dần trở thành người
sống có ích trong xã hội. Mà người có thể làm tốt điều này không ai khác đó chính là
giáo viên chủ nhiệm lớp.

tôi đang chủ nhiệm như sau:
- Tình hình học sinh lớp 9b.
Lớp TSHS Nữ DT NDT TB,BB KT MC Nghèo Ghi chú
9B 38 23 6 4 5
b.Nội.dung.dung,cách.thức.thực.hiện.giải.pháp,biện.pháp:
-Trường THCS Lê Quý Đôn địa bàn nằm ở trung tâm xã Buôn Triết, có đường xá thuận
lợi cho việc đi lại của học sinh và giáo viên. Trường học khang trang với đầy đủ các
phòng đa năng, chức năng phục vụ cho việc dạy và học. Ban giám hiệu đầy năng lực về
tổ chức, chuyên môn, đội ngũ giáo viên trẻ khỏe có tay nghề cao hết lòng vì học sinh
thân yêu. Học sinh của trường đa số học khá, giỏi, ngoan lễ phép, kính trọng thầy cô,
đoàn kết bạn bè… Phụ huynh học sinh nhiệt tình quan tâm Đây cũng là những điều
kiện tốt cho các giáo viên chủ nhiệm hoàn thành nhiệm vụ được giao. Để đạo tạo ra các
thế hệ tương lai của đất nước mai sau, đó là nhiệm vụ quan trọng của các giáo viên làm
công tác chủ nhiệm cần đạt. Vậy việc xây dựng cho học sinh những thói quen về hành
vi, đạo đức, tác phong tốt là việc làm hết sức cần thiết. Bản thân tôi được giao nhiệm
vụ làm giáo viên chủ nhiệm nên tôi rất hiểu rõ tầm quan trọng của mình đối với học
sinh lớp chủ nhiệm. Vì thế, tôi đã tìm hiểu kinh nghiệm từ những người đi trước, và rút
kinh nghiệm từ những hạn chế của bản thân để đưa ra những biện pháp nhằm quản lí,
giáo dục học sinh có hiệu quả cao.
Dưới đây là những việc làm cụ thể mà tôi đã áp dụng trong nhiều năm qua:
c. Điều kiện thực hiện giải pháp:
1. Tổ chức điều tra nắm hoàn cảnh, khả năng của từng học sinh:
- Thông thường ở trường THSC Lê Quý Đôn, giáo viên chủ nhiệm thường không chủ
nhiệm hết một khóa vì sĩ số học sinh không đảm bảo. Nhưng dù chủ nhiệm theo năm
hay theo khóa, theo tôi phải có sự nắm bắt rõ về hoàn cảnh gia đình cũng như khả năng
học tập, rèn luyện của học sinh. Cho nên khi tiếp quản một lớp nào đó, tôi đã chuẩn bị
một phiếu mẫu điều tra về học sinh, tạm gọi là lí lịch học sinh:
LÍ LỊCH HỌC SINH
Họ và tên:…………………………………………Ngày, tháng, năm sinh:……………
Quê quán:……………………………………………………………………………….

ngoan, gương mấu, quan tâm và tạo niềm tin với các em. Từ đó, thông qua thiện cảm
của các em với mình, tôi sẽ nhận được những phản hồi từ những học sinh trong lớp về
thái độ của các em đối với công tác quản lí của mình, cũng nắm bắt rõ hơn về tình hình
hàng ngày trên lớp. Thông qua đó có biện pháp quản lí, giáo dục hợp lí hơn. Vì tôi nghĩ
ở lứa tuổi này các em đang phát triển sang lứa tuổi trưởng thành, có một số em còn bao
che thậm chí không dám phê bình trước lớp. Để theo dõi và nắm tình hình của lớp tôi
thường xuyên trao đổi với ban cán sự lớp thông qua các buổi hội ý đột xuất và hội ý giờ
sinh hoạt lớp cuối tuần. Nhờ đó mà những vi phạm của học sinh trong lớp được tôi nắm
bắt khá cụ thể và giải quyết ngay sau khi vi phạm xảy ra, chậm nhất là giải quyết cuối
tuần.
Ngoài ra, tôi còn tìm cách tạo ra nhiệt tình trong công việc cho đội ngũ cán sự lớp.
Thông thường thì các em không thích làm cán sự lớp vì “chẳng được gì, mất thời gian
tập trung cho việc theo dõi bài giảng, mất lòng các bạn trong lớp”. Bởi vậy, ngoài việc
động viên tinh thần của các em, tôi còn đưa ra một số biện pháp khuyến khích các em
làm việc nhiệt tình. Chẳng hạn như san sẻ công việc cho đội ngũ cán sự lớp để giảm
gánh nặng và áp lực cho các em. Ví dụ như bên cạnh lớp trưởng, tôi còn giao trách
nhiệm cho một lớp phó thi đua và các tổ trưởng giúp đỡ lớp trưởng trong việc quản lí
lớp giờ sinh hoạt 15 phút cũng như trong các tiết học chính. Đối với việc tổ chức sửa
bài tập 15 phút đầu giờ, tôi chọn những học sinh xuất sắc nhất của từng bộ môn làm lớp
phó học tập của môn đó, thay vì chỉ một lớp phó học tập duy nhất. Đến giờ sinh hoạt,
các em sẽ tự giác thực hiện nhiệm vụ sinh hoạt nếu có môn sở trường của mình.
Nhờ có những biện pháp khuyến khích và san sẻ trách nhiệm đó, tôi đã tạo nên sự thoải
mái và nhiệt tình trong công việc của đội ngũ cán sự lớp. Kết quả là đã ổn định hơn về
kỉ luật, trật tự và hiệu quả trong học tập của lớp.
3. Tổ chức tốt giờ sinh hoạt lớp:
Giờ sinh hoạt lớp ở trường THCS rất quan trọng. Mặc dù chỉ có 15 phút đầu giờ nhưng
đó là thời gian có thể giúp các em ôn lại những kiến thức đã học mà có thể các em chưa
nhớ rõ (nhất là đối với những môn học thuộc lòng như môn Sử, Địa…).
Còn đối với những môn khoa học tự nhiên như Toán, Lí, Hóa…, một số em học chưa
tốt có thể có điều kiện để nắm được những kiến thức cần thiết thông qua việc hướng

Trong công tác chủ nhiệm, để duy trì một tập thể lớp vững mạnh, cần phải có những
biện pháp khen thưởng, kỉ luật hợp lí.
Trước hết là khen thưởng. Hàng tuần, tôi phát động thi đua giữa các tổ. Tiêu chí để
đánh giá là cộng tổng điểm thi đua của tất cả cá nhân trong tổ. Tổ nào có tổng điểm cao
nhất thì nhận được một phần quà hoặc tiền (kinh phí lấy từ quĩ hội phụ huynh lớp).
Dưới đây là bảng thi đua mà tôi áp dụng:
Tên tổ Họ và tên Điểm cá nhân
1/
2/
3/
4/
5/
6/
7/
8/
Tổng điểm tổ
Bên cạnh việc phát động thi đua theo tổ, tôi còn phát động thi đua cá nhân. Hàng tuần,
học sinh nào đạt nhiều điểm cao nhất hoặc có những đóng góp nổi bật trong phong trào
của lớp sẽ nhận được một phần thưởng (thường là bút, vở hoặc cuốn sổ). Việc trao
thưởng dựa vào theo dõi và báo cáo của lớp phó thi đua.
Ngoài ra, cuối mỗi học kì tôi còn dùng nguồn quĩ phụ huynh để khen thưởng cho những
học sinh tiên tiến, học sinh giỏi, cán sự lớp, những học sinh có đóng góp xuất sắc trong
phong trào thi đua của lớp. Phần thưởng là sách vở, đôi khi là tiền.
Có thể nói, nhờ có hình thức khen thưởng hợp lí, tôi đã tạo được không khí thi đua sôi
nổi trong lớp và sự nhiệt tình của cán sự lớp. Từ đó đưa lớp thành một tập thể vững
mạnh.
Thế nhưng, để duy trì một tập thể lớp có kỉ luật, nền nếp cũng không phải đơn giản,
không chỉ áp dụng hình thức khen thưởng mà còn có biện pháp kỉ luật để ngăn ngừa,
chặn đứng những vi phạm. Để làm được điều đó, bên cạnh nội quy của trường, tôi còn
lập ra một bản nội qui riêng của lớp, cụ thể và chi tiết hơn. Cụ thể như sau:

phải báo cáo thường xuyên với giáo viên chủ nhiệm về những vi phạm của lớp
24. Cán sự lớp được phân công phải tổ chức sinh hoạt đầu giờ đúng quy định và có
chất lượng
25. Tổ trực nhật phải thực hiện đúng và tốt nhiệm vụ, nếu làm không tốt sẽ bị phạt
-Nội qui này được tôi triển khai và phát cho từng học sinh. Khi học sinh vi phạm nội
qui của lớp, tôi sẽ có những biện pháp xử phạt hợp lí. Tôi đã chứng kiến nhiều giáo viên
rất khắt khe khi học sinh vi phạm, thậm chí dùng biện pháp mạnh (nhiều người còn gọi
là bạo lực) để xử lí học sinh vi phạm.
Điều đó nhiều khi phản tác dụng, khiến học sinh ghét giáo viên, từ đó có những hành vi
phá rối do bất mãn. Bản thân tôi, trước khi xử lí vi phạm, tôi phải tìm hiểu cụ thể
nguyên nhân để tránh xử lí không đúng mực, khiến các em không phục.
- Bên cạnh đó, đối với những vi phạm khác nhau thì xử lí theo cách khác nhau. Ví dụ
như đối với những học sinh vi phạm đồng phục, tác phong thì nhắc nhở, nếu tái phạm
thì kiểm điểm, mời phụ huynh giải quyết. Tái phạm nhiều lần thì không cho vào trường.
Đối với những học sinh vi phạm nặng như hút thuốc, chửi thề, đánh nhau tôi dùng biện
pháp kiên quyết hơn như kiểm điểm trước lớp, phê bình trước cờ, mời phụ huynh và
đưa ra hội đồng kỉ luật. Đối với những học sinh thường xuyên vi phạm, hoặc có những
hành vi không tốt (nói tục, hút thuốc, chửi thề, đánh nhau) ảnh hưởng tới thi đua của
lớp, tôi yêu cầu đóng tiền vi phạm (tất nhiên tiền phạt này đã có sự thống nhất với phụ
huynh qua buổi họp đầu năm). Tiền phạt sẽ sung vào quĩ lớp dùng cho hoạt động của
lớp.
- Thông qua những hình thức xử phạt, kỉ luật đó, tôi đã duy trì nền nếp của lớp tương
đối tốt. Học sinh lớp tôi chủ nhiệm tác phong rất nghiêm túc, có tinh thần kỉ luật cao và
hầu hết đều rất chăm ngoan. Điều đó đã tạo nên niềm vui lớn trong công tác chủ nhiệm
của tôi.
5. Vi phạm tới đâu, giải quyết tới đó
- Theo tôi, đây là một việc làm rất hữu ích, có hiệu quả cao. Thường thì giáo viên chủ
nhiệm giải quyết những vi phạm vào cuối tuần. Khi đó, có rất nhiều học sinh, nhiều vi
phạm sẽ phải giải quyết. Cho nên, việc xử lí sẽ bị “loãng”, nhiều khi không cặn kẽ, hợp
tình, thiếu tính thuyết phục (nhiều học sinh cho rằng thầy cô xử lí thiên vị người này,

TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ, XẾP LOẠI HẠNH KIỂM HÀNG TUẦN
A. NHỮNG HÀNH VI BỊ TRỪ ĐIỂM :
I. Trừ 2 điểm/ 1 lần vi phạm :
1. Đi học trễ
2. Nộp tiền trễ
3. Trống báo vào lớp vẫn đứng ngoài cổng trường.
4. Chào cờ lộn xộn
5. Nghỉ học có phép
6. Đổi chỗ ngồi
7. Trang phục không đúng quy định (đầu tóc, phù hiệu, dép, quần áo, huy hiệu…)
8. Xả rác bừa bãi
9. Điểm kiểm tra dưới 5
10.Leo, trượt cầu thang
II. Trừ 3 điểm/ 1 lần vi phạm :
1. Mất trật tự trong giờ học
2. Vẽ bậy lên bàn ghế
3. Phát biểu tự do, đùa giỡn trong giờ học
4. Nghỉ học không có giấy phép
5. Sinh hoạt 15 phút không nghiêm túc
6. Thiếu ý thức bảo vệ tài sản chung
7. Không chuẩn bị bài ở nhà
8. Trực nhật không tốt
III. Trừ 4 điểm/ 1 lần vi phạm:
1. Thực hiện không nghiêm túc hình thức kỷ luật của giáo viên
2. Chọc giỡn người làm nhiệm vụ kiểm tra đầu giờ (15 phút)
3. Cho bạn xem bài, cop py bài, trao đổi bài khi kiểm tra, thi
4. Vắng mặt trong các hoạt động ngoại khóa, lao động
5. Tự ý coi sổ điểm lớn
6. Mang quà, đồ ăn vào lớp
7. Cán bộ lớp bao che hoặc không thực hiện tốt việc quản lí, sinh hoạt lớp đầu giờ

1. Tất cả mọi học sinh đều nhận được 100 điểm hàng tuần để thi đua
2. Học sinh không phát biểu xây dựng bài xếp hạnh kiểm khá
3. Yêu cầu mỗi học sinh phải có một cuốn sổ tự đánh giá cá nhân về các mặt : điểm
cộng, điểm trừ để tiện việc đối chiếu với cán bộ lớp (nếu không có sổ này giáo viên chủ
nhiệm không chịu trách nhiệm về mọi thắc mắc)
Cách ghi sổ tự đánh giá như sau :
- Tên tuần, ngày, tháng, năm
- Việc làm được cộng điểm ( thời gian cụ thể : tiết, ngày … )
- Hành vi bị trừ điểm ( thời gian cụ thể : tiết, ngày … )
- Xác nhận của cán bộ lớp ( ngay sau tiết học )
4. Những hành vi sau đây có thể đánh giá hạnh kiểm trực tiếp mà không cần xem xét:
a. Vi phạm qui chế kiểm tra, thi xếp loại yếu
b. Đánh nhau, gây lộn bị đưa ra hội đồng kỉ luật xếp loại yếu
c. Leo tường bị phát hiện sẽ bị đánh giá hạnh kiểm trung bình cả học kỳ
Để tiện cho việc theo dõi, đánh giá của cán sự lớp, tôi lập ra bảng theo dõi và xếp hạnh
kiểm hàng tuần như sau:
1/BẢNG THEO DÕI VI PHẠM TỔ
Tổ:… Tuần:…
Thứ/ Ngày Tên học sinh vi phạm Nội dung vi phạm
Hai
Ba
Tư
Năm
Sáu
Bảy
2/ BẢNG THEO DÕI THI ĐUA TỔ TRONG GIỜ HỌC
Tổ trưởng tổ …: Tuần:……Tháng…….Năm………
Họ và tên tổ viên Thứ/ Ngày/ Tháng/ Năm Tiết Số lần
phát biểu
1/

và kết quả đánh giá hàng tuần. Để đảm bảo khách quan hơn, cuối kì tôi cho học sinh tự
nhận xét, đánh giá về ưu khuyết điểm và xếp loại đạo đức của mình theo mẫu sau:
Họ và tên
Ưu điểm
Khuyết điểm
Kết quả thi đua tuần, tháng
Phương hướng phấn đấu
Tự xếp loại hạnh kiểm
Kí và ghi rõ họ tên
- Với việc áp dụng việc đánh giá khoa học như vậy, tôi đã hạn chế được việc đánh
giá, nhận xét phiếm diện, khiến cho học sinh “tâm phục, khẩu phục” về cách làm
của mình. Qua đó tránh được những thắc mắc, tạo niềm tin ở học sinh cũng như là
phụ huynh, thúc đẩy sự phấn đấu cũng như khắc phục của các em, tạo nên một
tập thể lớp kỉ luật và vững mạnh.
d. Mối quan hệ giữa biện pháp, giải pháp:
1. Quan tâm, gần gũi học sinh
- Có nhiều giáo viên coi công việc chủ nhiệm là nghĩa vụ cho nên chỉ làm qua loa, lên
lớp cho đúng trách nhiệm, không hề có sự gần gũi, tìm hiểu học sinh. Như vậy, chắc
chắn công tác chủ nhiệm của họ sẽ không bao giờ đạt kết quả tốt. Với lợi thế là giáo
viên lâu năm, ngay từ khi về trường (từ năm 1989), khi được phân công chủ nhiệm, tôi
đã cố gắng thực hiện tốt công việc của mình. Có thể nói là lấy kinh nghiệm. Tôi thường
xuyên lên lớp những buổi sinh hoạt 15 phút đầu giờ, kể cả những ngày không có tiết
dạy. Ngoài ra, những giờ giải lao giữa giờ, nhiều khi tôi cũng ghé lớp trao đổi công việc
hay nói chuyện với các em. Đối với những hoạt động phong trào của lớp như văn nghệ,
báo tường, tôi cũng thường xuyên đến động viên, đôn đốc các em làm việc. Những
ngày lễ như 20-10, 8-3 hay sinh nhật của học sinh trong lớp, tất nhiên tôi cũng góp mặt.
-Thông qua việc tiếp xúc, quan tâm học sinh, tôi có điều kiện hiểu rõ hơn về tâm tư,
nguyện vọng, những hành vi vi phạm của các em. Từ đó có biện pháp giáo dục hợp lí và
hiệu quả. Việc quan tâm của giáo viên chủ nhiệm cũng có tác động ngược lại từ phía
học sinh. Đó là tạo niềm tin, sự thương yêu của các em đối với mình. Các em coi chủ

- Với đặc điểm là một trường nằm ở khu vực miền núi nên trong trường nói chung và ở
lớp tôi nói riêng hầu như khi nào cũng có những học sinh nghèo, không có điều kiện để
tới trường. Nhiều khi, các em bỏ học giữa chừng hoặc nghỉ học nhiều ngày để phụ giúp
gia đình. Đối với học sinh có hoàn cảnh khó khăn như vậy, tôi vận động học sinh trong
lớp góp quần áo, sách vở, dụng cụ học tập, kể cả tiền hỗ trợ cho các em. Bên cạnh đó,
tôi còn vận động lớp kết hợp với ban đội tổ chức góp tiền mua áo, vở và một số vật
dụng liên quan tới học tập khác ủng hộ cho các bạn này có thể học tốt hơn và yên tâm
hơn trong việc học của mình như em Y Pham, Y Sang, em Lượng.
- Đối với những học sinh đau ốm lại càng phải quan tâm hơn. Tôi đã nhắc nhở ban cán
sự lớp đặc biệt là lớp trưởng, nếu có bạn nào trong lớp bệnh không đi học được phải tổ
chức tới nhà thăm hỏi. Đặc biệt, với những học sinh bệnh nặng phải nằm viện hoặc nghỉ
học dài ngày thì lớp quyên góp tiền hoặc trích từ quĩ lớp ra một số tiền để mua đồ thăm
bạn.như em H Dưa, em Loan, em Quyên. Những việc làm đó tuy nhỏ bé, giá trị vật chất
không đáng là bao nhưng đã tạo được tình cảm gắn bó, các em biết yêu thương giúp đỡ
lẫn nhau với tinh thần đoàn kết tương trợ cao.
4.Phối hợp với các giáo viên bộ môn:
- Giáo viên chủ nhiệm chỉ lên lớp ở tiết dạy của mình và một số tiết sinh hoạt lớp. Thế
nên sẽ không thể nào nắm bắt cụ thể về tình hình học tập cũng như thái độ, hành động
của học sinh lớp mình trong các tiết học khác (thông thường học sinh sợ giáo viên chủ
nhiệm nên trong tiết của họ, các em thường tỏ ra ngoan ngoãn, biết nghe lời). Bởi vậy,
ngoài việc lắng nghe phản hồi từ cán sự lớp, tôi rất quan tâm tới ý kiến và đóng góp
của giáo viên bộ môn. Dẫu sao, các thầy cô vẫn thẳng thắn góp ý hơn học trò (thường
có tâm lí bao che, sợ mất lòng bạn bè).
- Việc phối hợp với các giáo viên bộ môn là hết sức quan trọng nhằm nắm được những
thông tin cần thiết về lớp, đặc biệt là những vi phạm, những em học yếu. Mặt khác có
những em học sinh thích học môn này, lại không thích môn kia vì những lý do khác
nhau. Chính vì thế, tôi luôn tìm hiểu cặn kẽ các nguyên nhân từ các giáo viên bộ môn
để cùng với giáo viên bộ môn đề ra các biện pháp thích hợp nhằm giúp các em có thể có
kết quả học tập, rèn luyện thái độ, tác phong tốt hơn.
Từ đó các em sẽ hứng thú học tập và đi học đều đặn hơn, có những điều chỉnh theo

đồng thời sắp xếp thời gian gặp trực tiếp phụ huynh để trao đổi các thông tin cùng nhau
tìm các giải pháp phối hợp tốt hơn đưa học sinh trở lại trường, ngăn ngừa tái phạm. Học
sinh sẽ trở nên chuyên cần, tích cực học tập hơn nếu sự phối hợp giữa nhà trường và gia
đình có hiệu quả đáng kể. Đối với những phụ huynh tích cực quan tâm đến tình hình
học tập của con em sẽ tích cực ủng hộ nhà trường nhằm tìm giải pháp tốt nhất duy trì sĩ
số học sinh trong nhà trường, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục.
Trong các kỳ họp phụ huynh, bản thân tôi luôn lắng nghe nắm bắt nguyện vọng của phụ
huynh, những góp ý chân thành của họ và những tâm sự của họ về con em của mình. Từ
đó có thể có những biện pháp tốt hơn để quản lí, giáo dục các em. Tôi cũng in sẵn phiếu
liên lạc hàng tuần, lấy chữ ký và chữ viết của phụ huynh làm mẫu, gửi phiếu liên lạc về
gia đình nắm bắt ưu nhược điểm của con em mình, đưa ý kiến nhận xét và yêu cầu đến
ban giám hiệu nhà trường.
Hiện nay, trong môi trường giáo dục đã có không ít những trường hợp học sinh thường
xuyên vì các đam mê và nghiện ngập đã bỏ học, nhất là ham các trò chơi trên Internet
dẫn tới thường xuyên nghỉ học, tình hình học tập sa sút và bỏ học. Trong quá trình chủ
nhiệm những năm học vừa qua, tôi cũng đã gặp một số trường hợp vì sự lôi cuốn của
các trò chơi game đã thu hút dẫn đến nghỉ học giữa chừng. Để hạn chế những trường
hợp trên, tôi luôn theo dõi nắm bắt kịp thời các ảnh hưởng của các tác động xã hội này.
Từ đó có thể tìm hiểu để đề ra các biện pháp ngăn chặn tác động này, đặc biệt là phải
tìm hiểu cụ thể nguyên nhân. Từ đó phối hợp cùng với các lực lượng xã hội nhanh
chóng kìm chế tác động tiêu cực đến học sinh để các em đi học thường xuyên hơn góp
phần duy trì sĩ số học sinh. Trong từng tháng, bản thân tôi phải có kế hoạch đến thăm
hỏi hai đến ba gia đình phụ huynh học sinh, nhằm có biện pháp xử lí kịp thời với các
học sinh có biểu hiện không tốt trong học tập cũng như đạo đức để kịp thời ngăn chặn
các hành vi, biểu hiện tiêu cực.
7. Có phương pháp giáo dục học sinh cá biệt hợp lí
Thực trạng hiện nay, ở hầu hết các trường THCS đều xuất hiện một bộ phận học sinh
không chấp hành tốt nội qui nhà trường, học tập không nghiêm túc …,làm ảnh hưởng
không nhỏ đến nền nếp chung của nhà trường và chất lượng học tập giảm sút . Số học
sinh này thường được gọi là học sinh cá biệt. Học sinh cá biệt là thuật ngữ thường dùng

Tôi cũng vận dụng những điều khoản trong nội qui, trong qui định xếp loại của bộ giáo
dục làm cho các em thấy được phạm vi vi phạm ở mức độ nào và nêu ra hướng cho các
em khắc phục. Tôi cũng phân tích một cách chân thành cho những em học sinh cá biệt
thấy rằng không nên vì suy nghĩ và hành động bồng bột nhất thời của cá nhân mà ảnh
hưởng tới sự nỗ lực, cố gắng trong thi đua của tập thể lớp.
Thứ hai là kết hợp với phụ huynh học sinh để giáo dục học sinh. Gia đình chính là mái
ấm của học sinh. Tình thương yêu của cha mẹ chính là điểm tựa để các em cố gắng
phấn đấu học tập và rèn luyện. Thông qua các bậc phụ huynh, tôi tìm hiểu nguyên nhân
các em rơi vào tình trạng không tốt như vậy. Từ đó cùng với gia đình, quan tâm và
khuyên bảo các em cố gắng bỏ cái xấu, tu tỉnh và học tập thật tốt vì chính tương lai của
mình
Thứ ba, tôi dùng phương pháp kết bạn. Thường lứa tuổi học sinh dễ bị ảnh hưởng
những thói hư tật xấu nhưng cũng dễ tiếp thu những điều hay lẽ phải, dễ hòa mình vào
những trò chơi có tính tập thể, tính giáo dục cao. Ông cha ta có câu “gần mực thì đen,
gần đèn thì sáng”. Do đó, tôi chọn ra nhũng người bạn tốt, cùng hoàn cảnh, cùng sở
thích, ước mơ sinh hoạt, học tập với đối tượng này dần dần lôi kéo các em hòa nhập
vào các cuộc chơi bổ ích, từ đó xóa bỏ các mặc cảm là học sinh hư để rồi cùng với các
thành viên trong lớp xây dựng tập thể vững mạnh . Thông qua nhóm bạn tốt, tôi giao
cho học sinh cá biệt thực hiện một số công việc, tạo những điều kiện để những học sinh
này hoàn thành và động viên khích lệ các em để các em xóa những tự ti, mặc cảm là
học sinh cá biệt để hòa mình với bạn bè. Biện pháp này có thể là do ảnh hưởng của
thầy giáo chủ nhiệm của tôi trước kia
Ngoài ra, tôi còn vận động gia đình của nhóm bạn tốt tham gia vào việc giúp đỡ những
học sinh này bằng cách tạo cho các em tâm lý xem gia đình của bạn như gia đình mình,
tạo điều kiện cho các em cùng tham gia học tập với con em mình để tách dần ra khỏi
nhóm bạn xấu.
Với một ngôi trường như tôi đang công tác, những biện pháp mà tôi áp dụng với những
học sinh cá biệt cũng đã phát huy tác dụng, đưa các em trở lại với môi trường giáo dục
lành mạnh, cố gắng trong học tập và rèn luyện. Những học sinh này dù về sau có thể
không lên lớp được, có thể không đỗ đạt gì nhưng hàng năm vẫn thăm hỏi và cám ơn

và giảm hẳn qua các năm, không có học sinh xếp hạnh kiểm yếu. Đó chính là hiệu quả
của việc áp dụng những biện pháp trên.
III Phần kết luận, kiến nghị:
Những biện pháp mà tôi áp dụng cho lớp chủ nhiệm thực chất cũng không phải là hoàn
toàn mới. Có một số việc làm tôi đã học hỏi từ những giáo viên có kinh nghiệm, trên cơ
sở đó đổi mới và vận dụng cụ thể vào lớp của mình. Cũng có những biện pháp do tôi
nghĩ ra trong quá trình làm chủ nhiệm lớp. Nhưng nhìn chung, tôi thấy hiệu quả của nó
rất tốt đối với công tác chủ nhiệm của mình. Cách thức mà tôi vận dụng đã được nhiều
thầy cô khác trong trường, đặc biệt là những giáo viên mới về trường công tác tìm hiểu
và thực hiện đối với lớp họ chủ nhiệm. Và đa số các thầy cô đều rất ủng hộ sáng kiến
kinh nghiệm của tôi bởi tính khả thi của nó. Vì thế, theo tôi những biện pháp này có thể
phổ biến trong toàn ngành để đem lại hiệu quả và chất lượng giáo dục, giáo dưỡng học
sinh, góp phần tạo nên sự toàn diện cho nền giáo dục nước nhà.
* Kiến nghị với PGD & BGH. CQĐP.
Để công tác chủ nhiệm lớp được thuận lợi và có hiệu quả cao, tôi có một số đề xuất sau:
- Đối với nhà trường: cần cung cấp cho giáo viên chủ nhiệm những tài liệu liên quan tới
công tác chủ nhiệm, những sách báo nói về giáo dục, rèn luyện nhân cách học sinh, bồi
dưỡng tri thức hoặc những sách báo về tâm sinh lí lứa tuổi học sinh. Bên cạnh đó Ban
giám hiệu nhà trường cần tăng cường hội ý và phối hợp với giáo viên chủ nhiệm để
nắm bắt tình hình và đưa ra những cách thức xử lí vi phạm
- Đối với phụ huynh học sinh: cần quan tâm tới việc học tập, rèn luyện đạo đức ở nhà
của học sinh một cách sát sao. Phải thường xuyên liên lạc với giáo viên chủ nhiệm để
nắm bắt được những thông tin về con em của mình, phối hợp với giáo viên chủ nhiệm
để giáo dục, giáo dưỡng học sinh tốt hơn.
- Đối với chính quyền địa phương: cần giúp đỡ cho những học sinh nghèo, bệnh tật để
các em có điều kiện cắp sách tới trường. Cần phối hợp với nhà trường và các lực lượng
chức năng tìm hiểu, vận động những học sinh nghiệp ngập, cá độ, ham chơi game…từ
bỏ thói hư tật xấu để trở lại với mái trường học tập và tu dưỡng đạo đức.
- Đối với Sở giáo dục: rất mong được sự đồng tình, ủng hộ với sáng kiến kinh nghiệm
trên và triển khai rộng rãi đến các lớp, các trường trong toàn ngành.