SỞ GD & ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT TÔN ĐỨC THẮNG
Mã số:……………………………

˜™
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO
HIỆU QUẢ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

Người thực hiện: Trịnh Văn Hiệu
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục 
- Phương pháp dạy học bộ môn 
- Lĩnh vực khác: Phương pháp chủ nhiệm 
Có đính kèm:
 Mô hình

 Phần mềm

 Phim ảnh

 Hiện vật khác
1

Năm học: 2011- 2012


SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN

nhiệm vụ bồi dưỡng và rèn luyện phẩm chất của một con người mới. Bên cạnh truyền
thụ những kiến thức trong sách giáo khoa, họ còn có một nhiệm vụ hết sức quan
trọng, đó là thực hiện công tác chủ nhiệm lớp, biết dìu dắt, hướng dẫn học sinh phấn
đấu trong học tập cũng như rèn luyện đạo đức, tác phong. Do vậy, trình độ tổ chức,
điều khiển quá trình dạy học và giáo dục phải phù hợp với lứa tuổi và đặc điểm tâm
sinh lý đối tượng.
Công tác chủ nhiệm muốn thành công, hoạt động của người thầy giáo phải mang
tính nghệ thuật, phải có tính sáng tạo, khéo léo với từng học sinh, từng hoàn cảnh.
Phong cách giáo viên khi trình bày một vấn đề phải có tính khoa học và sư phạm tạo
được sự thu hút và thuyết phục. Muốn học sinh trở thành học sinh ngoan, và có tinh
thần học tập thì trước hết người giáo viên phải đưa tập thể lớp mình thành một lớp
tiên tiến, một chi đoàn vững mạnh, một tập thể gồm những thành viên giàu lòng nhân
ái, biết yêu thương giúp đỡ lẫn nhau, có tinh thần tự quản tốt.
Nhưng thực trạng hiện nay, công tác chủ nhiệm chưa đạt được hiệu quả cao về
nền nếp, công tác tổ chức lớp học và các hoạt động khác. Điều đó cho thấy rằng,
người giáo viên chủ nhiệm lớp có vai trò hết sức quan trọng trong việc hướng dẫn, chỉ
đạo lớp và đào tạo thế hệ trẻ theo mục đích giáo dục toàn diện. Người giáo viên chủ
nhiệm lớp đóng rất nhiều vai trò: vừa là thầy dạy học, vừa là người cha, người mẹ và
cũng có lúc giống như bạn tốt nhất của các em. Từ đó có thể uốn nắn các em đi theo
quỹ đạo của mình. Giáo viên có chỉ đạo, quản lí lớp tốt thì mới dẫn đến việc giảng
dạy tốt. Khi mọi hoạt động của lớp đã đi vào nề nếp thì việc học tập của các em chắc
chắn sẽ tốt hơn.
Xuất phát từ thực tế đó, cùng với những tâm huyết bấy lâu với “nghề” chủ
nhiệm, tôi quyết định thực hiện đề tài nghiên cứu:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM Ở
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
II . CÁC BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT
1. Cơ sở lí luận
Những năm gần đây nền giáo dục của nước ta có nhiều sự thay đổi và biến động
không ngừng, nhưng Đảng và nhà nước vẫn đặc biệt quan tâm đến sự nghiệp giáo

bộ, loại bỏ cái xấu và giáo dục những học sinh có biểu hiện sa ngã hướng thiện.
Theo điều lệ trường THPT của bộ giáo dục và đào tạo, giáo viên chủ nhiệm có
trách nhiệm và quyền hạn sau:
Thứ nhất là nhiệm vụ:
- Xây dựng kế hoạch các hoạt động giáo dục thể hiện rõ mục tiêu, nội dung, phương
pháp giáo dục bảo đảm tính khả thi, phù hợp với đặc điểm học sinh, với hoàn cảnh và
điều kiện thực tế nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của cả lớp và của từng học sinh.
- Thực hiện các hoạt động giáo dục theo kế hoạch đã xây dựng.
- Phối hợp chặt chẽ với gia đình học sinh, với các giáo viên bộ môn, Đoàn thanh niên
Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, các tổ chức xã hội
có liên quan trong việc hỗ trợ, giám sát việc học tập, rèn luyện, hướng nghiệp của học
sinh lớp mình chủ nhiệm và góp phần huy động các nguồn lực trong cộng đồng phát
triển nhà trường.
- Nhận xét, đánh giá và xếp loại học sinh cuối kỳ và cuối năm học; đề nghị khen
thưởng và kỷ luật học sinh; đề nghị danh sách học sinh được lên lớp thẳng, phải kiểm
tra lại, phải rèn luyện thêm về hạnh kiểm trong kỳ nghỉ hè, phải ở lại lớp; hoàn chỉnh
việc ghi sổ điểm và học bạ học sinh.
- Báo cáo thường kỳ hoặc đột xuất về tình hình của lớp với Hiệu trưởng.
4


Thứ hai là quyền hạn:
- Được dự các giờ học, hoạt động giáo dục khác của học sinh lớp mình.
- Được dự các cuộc họp của Hội đồng khen thưởng và Hội đồng kỷ luật khi giải quyết
những vấn đề có liên quan đến học sinh của lớp mình.
- Được dự các lớp bồi dưỡng, hội nghị chuyên đề về công tác chủ nhiệm.
- Được quyền cho phép cá nhân học sinh nghỉ học không quá 3 ngày liên tục.
- Được giảm giờ lên lớp hàng tuần theo quy định khi làm chủ nhiệm lớp.
Như vậy, giáo viên chủ nhiệm có nhiệm vụ rất lớn, là người thay mặt nhà trường
quản lí trực tiếp quá trình học tập, rèn luyện của học sinh. Họ vừa là nhà giáo dục,

vụ làm giáo viên chủ nhiệm nên tôi rất hiểu rõ tầm quan trọng của mình đối với học
5


sinh lớp chủ nhiệm. Vì thế, tôi đã tìm hiểu kinh nghiệm từ những người đi trước, và
rút kinh nghiệm từ những hạn chế của bản thân để đưa ra những biện pháp nhằm
quản lí, giáo dục học sinh có hiệu quả cao.
Dưới đây là những việc làm cụ thể mà tôi đã áp dụng trong nhiều năm qua:
1. Tổ chức điều tra nắm hoàn cảnh, khả năng của từng học sinh:
Thông thường ở trường THPT Tôn Đức Thắng, giáo viên chủ nhiệm thường
không chủ nhiệm hết một khóa vì sĩ số học sinh không đảm bảo. Nhưng dù chủ nhiệm
theo năm hay theo khóa, theo tôi phải có sự nắm bắt rõ về hoàn cảnh gia đình cũng
như khả năng học tập, rèn luyện của học sinh. Cho nên khi tiếp quản một lớp nào đó,
tôi đã chuẩn bị một phiếu mẫu điều tra về học sinh, tạm gọi là lí lịch học sinh:
LÍ LỊCH HỌC SINH
Họ và tên:…………………………………………Ngày, tháng, năm sinh:……………
Quê quán:……………………………………………………………………………….
Nơi sinh:………………………………………………………………………………...
Chỗ ở hiện tại: Ấp(khu phố)……, xã(huyện)………………………………………….
Số điện thoại gia đình:…………………………….
Số điện thoại cá nhân:……………………………..
Hoàn cảnh gia đình:
Khó khăn
Bình thường
Khá
Số thành viên trong gia đình (ông, bà, cha, mẹ, anh, chị, em):
Công việc thường ngày ở gia đình:
Điểm trung bình năm lớp....:………Xếp loại học lực(giỏi, khá, trung bình, yếu):…….
Những môn học sở trường:………………………………………………......................
Sở trường (năng khiếu)………………………………………………………………....

dục hợp lí hơn. Vì tôi nghĩ ở lứa tuổi này các em đang phát triển sang lứa tuổi trưởng
thành, có một số em còn bao che thậm chí không dám phê bình trước lớp. Để theo dõi
và nắm tình hình của lớp tôi thường xuyên trao đổi với ban cán sự lớp thông qua các
buổi hội ý đột xuất và hội ý giờ sinh hoạt lớp cuối tuần. Nhờ đó mà những vi phạm
của học sinh trong lớp được tôi nắm bắt khá cụ thể và giải quyết ngay sau khi vi phạm
xảy ra, chậm nhất là giải quyết cuối tuần.
Ngoài ra, tôi còn tìm cách tạo ra nhiệt tình trong công việc cho đội ngũ cán sự
lớp. Thông thường thì các em không thích làm cán sự lớp vì “chẳng được gì, mất thời
gian tập trung cho việc theo dõi bài giảng, mất lòng các bạn trong lớp”. Bởi vậy,
ngoài việc động viên tinh thần của các em, tôi còn đưa ra một số biện pháp khuyến
khích các em làm việc nhiệt tình. Chẳng hạn như san sẻ công việc cho đội ngũ cán sự
lớp để giảm gánh nặng và áp lực cho các em. Ví dụ như bên cạnh lớp trưởng, tôi còn
giao trách nhiệm cho một lớp phó thi đua và các tổ trưởng giúp đỡ lớp trưởng trong
việc quản lí lớp giờ sinh hoạt 15 phút cũng như trong các tiết học chính. Đối với việc
tổ chức sửa bài tập 15 phút đầu giờ, tôi chọn những học sinh xuất sắc nhất của từng
bộ môn làm lớp phó học tập của môn đó, thay vì chỉ một lớp phó học tập duy nhất.
Đến giờ sinh hoạt, các em sẽ tự giác thực hiện nhiệm vụ sinh hoạt nếu có môn sở
trường của mình.
Nhờ có những biện pháp khuyến khích và san sẻ trách nhiệm đó, tôi đã tạo nên
sự thoải mái và nhiệt tình trong công việc của đội ngũ cán sự lớp. Kết quả là đã ổn
định hơn về kỉ luật, trật tự và hiệu quả trong học tập của lớp.
3. Tổ chức tốt giờ sinh hoạt lớp:
Giờ sinh hoạt lớp ở trường THPT rất quan trọng. Mặc dù chỉ có 15 phút đầu giờ
nhưng đó là thời gian có thể giúp các em ôn lại những kiến thức đã học mà có thể các
em chưa nhớ rõ (nhất là đối với những môn học thuộc lòng như môn Sử, Địa…).
Còn đối với những môn khoa học tự nhiên như Toán, Lí, Hóa…, một số em học chưa
tốt có thể có điều kiện để nắm được những kiến thức cần thiết thông qua việc hướng
dẫn hoặc chữa bài tập của một số cán sự lớp vốn là những học sinh học tốt.
7


học sinh này đã có những động thái tích cực trong học tập, rèn luyện.
Trong công tác chủ nhiệm, để duy trì một tập thể lớp vững mạnh, cần phải có
những biện pháp khen thưởng, kỉ luật hợp lí.
Trước hết là khen thưởng. Hàng tuần, tôi phát động thi đua giữa các tổ. Tiêu chí để
đánh giá là cộng tổng điểm thi đua của tất cả cá nhân trong tổ. Tổ nào có tổng điểm
cao nhất thì nhận được một phần quà hoặc tiền (kinh phí lấy từ quĩ hội phụ huynh
lớp).
Dưới đây là bảng thi đua mà tôi áp dụng:
Tên tổ

Họ và tên

Điểm cá nhân

1/
2/
8


3/
4/
5/
6/
7/
8/
Tổng điểm tổ
Bên cạnh việc phát động thi đua theo tổ, tôi còn phát động thi đua cá nhân.
Hàng tuần, học sinh nào đạt nhiều điểm cao nhất hoặc có những đóng góp nổi bật
trong phong trào của lớp sẽ nhận được một phần thưởng (thường là bút, vở hoặc cuốn
sổ). Việc trao thưởng dựa vào theo dõi và báo cáo của lớp phó thi đua.

9


14. Cấm chọc, giỡn người làm nhiệm vụ theo dõi sinh hoạt đầu giờ
15. Phải có mặt đầy đủ và đúng giờ trong các buổi lễ, lao động, ngoại khóa do
trường tổ chức
16. Cấm chửi thề, nói tục, hút thuốc, đánh bài, uống rượu, leo tường
17. Cấm mang và sử dụng điện thoại di động trong lớp, trong giờ học (vi phạm sẽ
bị tịch thu trong vòng 2 tháng )
18. Không được tỏ thái độ không tốt với cán sự lớp (khi những người này nhắc
nhở hoặc phổ biến công việc…)
19. Cấm tuyệt đối việc cúp tiết, giả mạo chữ kí phụ huynh
20. Cấm kết bè phái, gây mất đoàn kết trong lớp
21. Không được vô lễ với giáo viên, gây gỗ, đánh lộn trong và ngoài trường
22. Cấm quay cóp, giở tài liệu, trao đổi bài trong khi kiểm tra, thi
23. Cán sự lớp phải quản lí lớp nghiêm túc, có trách nhiệm, không được bao che
và phải báo cáo thường xuyên với giáo viên chủ nhiệm về những vi phạm của lớp
24. Cán sự lớp được phân công phải tổ chức sinh hoạt đầu giờ đúng quy định và có
chất lượng
25. Tổ trực nhật phải thực hiện đúng và tốt nhiệm vụ, nếu làm không tốt sẽ bị phạt
Nội qui này được tôi triển khai và phát cho từng học sinh. Khi học sinh vi phạm
nội qui của lớp, tôi sẽ có những biện pháp xử phạt hợp lí. Tôi đã chứng kiến nhiều
giáo viên rất khắt khe khi học sinh vi phạm, thậm chí dùng biện pháp mạnh (nhiều
người còn gọi là bạo lực) để xử lí học sinh vi phạm.
Điều đó nhiều khi phản tác dụng, khiến học sinh ghét giáo viên, từ đó có những hành
vi phá rối do bất mãn. Bản thân tôi, trước khi xử lí vi phạm, tôi phải tìm hiểu cụ thể
nguyên nhân để tránh xử lí không đúng mực, khiến các em không phục.
Bên cạnh đó, đối với những vi phạm khác nhau thì xử lí theo cách khác nhau. Ví
dụ như đối với những học sinh vi phạm đồng phục, tác phong thì nhắc nhở, nếu tái
phạm thì kiểm điểm, mời phụ huynh giải quyết. Tái phạm nhiều lần thì không cho vào

được những hành vi vi phạm theo kiểu theo hùa, “té nước theo mưa”. Và nhiều khi
biện pháp này cũng có tác dụng ngay đối với chính bản thân tôi vì nếu để đến cuối
tuần xử lí, sự việc đã hết “nóng”, đã “nguội” dần, kết hợp với việc phải giải quyết
nhiều vi phạm cùng lúc tạo nên tâm lí ngại xử lí đối với giáo viên chủ nhiệm.
6. Thực hiện đánh giá thi đua, hạnh kiểm học sinh nghiêm túc, khoa học
Việc đánh giá thi đua và xếp hạnh kiểm học sinh không phải dễ dàng. Không
thể dựa vào cảm tính hoặc tình cảm cá nhân để áp đặt. Điều đó sẽ gây tâm lí bất mãn
cho học sinh vì thầy cô đối xử và hành động thiên vị, không công bằng. Đánh giá học
sinh cả về thi đua lẫn đạo đức cũng là một quá trình đòi hỏi giáo viên chủ nhiệm phải
quan tâm, theo dõi học sinh thông qua nhiều “kênh” khác nhau. Từ đó mới có những
quyết định xác đáng, khiến học sinh nể phục. Có rất nhiều phụ huynh đã lên tận
trường để chất vấn giáo viên chủ nhiệm làm sao lại xếp con mình hạnh kiểm yếu. Sở
dĩ điều đó xảy ra thứ nhất là do học sinh có tâm lí thầy cô ác cảm với mình, không
thừa nhận khuyết điểm của mình. Thứ hai là do thầy cô xếp theo cảm tính. Trong
trường hợp này đòi hỏi giáo viên phải đưa ra những vi phạm của học sinh để giải trình
với phụ huynh, khiến họ hài lòng, tránh tâm lí bất phục, nói xấu giáo viên, ảnh hưởng
không tốt đến danh dự của giáo viên cũng như của trường.
Để tránh những trường hợp không mong muốn như vậy, trước tiên tôi đưa ra
những qui định về thi đua, đánh giá hạnh kiểm như sau:
TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ, XẾP LOẠI HẠNH KIỂM HÀNG TUẦN
A. NHỮNG HÀNH VI BỊ TRỪ ĐIỂM :
I. Trừ 2 điểm/ 1 lần vi phạm :
1. Đi học trễ
2. Nộp tiền trễ
3. Kẻng báo vào lớp vẫn đứng ngoài hành lang
4. Chào cờ lộn xộn
5. Nghỉ học có phép
6. Đổi chỗ ngồi
11


7. Ăn quà trong lớp
V. Trừ 10 điểm/ 1 lần vi phạm :
1. Có thái độ không tốt với giáo viên
2. Bị phê bình trước cờ
3. Gây gổ, đánh nhau
4. Giám thị bắt lập bản kiểm điểm
5. Mang và sử dụng điện thoại trong lớp
6. Nói tục, chửi thề, hút thuốc, uống rượu, đánh bài
7. Mạo chữ kí phụ huynh
B. NHỮNG VIỆC LÀM ĐƯỢC CỘNG ĐIỂM :
1. Phát biểu xây dựng bài đúng : cộng 5 điểm / lần
2. Phát biểu bài nhiều lần với ý thức xây dựng bài : cộng 5 điểm
3. Điểm kiểm tra từ 7 đến 8 : cộng 4-5 điểm / 1điểm tốt
12


4. Điểm kiểm tra từ 9 đến 10 : cộng 6-7điểm / 1điểm tốt
5. Tích cực trong hoạt động phong trào của lớp, trường: cộng 10 điểm/ hoạt động
6. Có ý thức giữ gìn, bảo vệ tài sản chung : 5 điểm / 1 hành vi
C. CÁCH THỨC XẾP LOẠI :
1. Hạnh kiểm tốt : Điểm cộng > 100, điểm trừ 1-2 điểm
2. Hạnh kiểm khá : Điểm cộng > 100, điểm trừ 3-4 điểm
3. Hạnh kiểm trung bình : Điểm trừ 4-5 điểm
4. Hạnh kiểm yếu : Điểm trừ 6 điểm trở lên
Chú ý :
1. Tất cả mọi học sinh đều nhận được 100 điểm hàng tuần để thi đua
2. Học sinh không phát biểu xây dựng bài xếp hạnh kiểm khá
3. Yêu cầu mỗi học sinh phải có một cuốn sổ tự đánh giá cá nhân về các mặt : điểm
cộng, điểm trừ để tiện việc đối chiếu với cán bộ lớp (nếu không có sổ này giáo viên
chủ nhiệm không chịu trách nhiệm về mọi thắc mắc)

phát biểu
13


1/
2/
3/
4/
5/
6/
7/
8/
3/ Bảng XẾP LOẠI HẠNH KIỂM TRONG TUẦN:
Tổ:…..
Tuần:….
Tên
Điểm có
Điểm Điểm Tổng điểm
Xếp
Ghi
sẵn
trừ
Cộng trong tuần
loại
chú
1/
100
2/
100
3/

Có nhiều giáo viên coi công việc chủ nhiệm là nghĩa vụ cho nên chỉ làm qua
loa, lên lớp cho đúng trách nhiệm, không hề có sự gần gũi, tìm hiểu học sinh. Như
vậy, chắc chắn công tác chủ nhiệm của họ sẽ không bao giờ đạt kết quả tốt. Với lợi
thế là giáo viên trẻ, chưa có gia đình, nhiệt huyết còn cao, ngay từ khi về trường (từ
năm 2007), khi được phân công chủ nhiệm, tôi đã cố gắng thực hiện tốt công việc của
mình. Có thể nói là lấy sức trẻ bù cho kinh nghiệm. Tôi thường xuyên lên lớp những
buổi sinh hoạt 15 phút đầu giờ, kể cả những ngày không có tiết dạy. Ngoài ra, những
giờ giải lao giữa giờ, nhiều khi tôi cũng ghé lớp trao đổi công việc hay nói chuyện với
các em. Đối với những hoạt động phong trào của lớp như văn nghệ, báo tường, tôi
cũng thường xuyên đến động viên, đôn đốc các em làm việc. Những ngày lễ như 2010, 8-3 hay sinh nhật của học sinh trong lớp, tất nhiên tôi cũng góp mặt.
Thông qua việc tiếp xúc, quan tâm học sinh, tôi có điều kiện hiểu rõ hơn về tâm
tư, nguyện vọng, những hành vi vi phạm của các em. Từ đó có biện pháp giáo dục
hợp lí và hiệu quả. Việc quan tâm của giáo viên chủ nhiệm cũng có tác động ngược
lại từ phía học sinh. Đó là tạo niềm tin, sự thương yêu của các em đối với mình. Các
em coi chủ nhiệm lớp như “người cha thứ hai”, là chỗ dựa tinh thần để các em phấn
đấu. Từ tình thương yêu, các em trở nên biết nghe lời, tôn trọng giáo viên chủ nhiệm
và phấn đấu học tập, rèn luyện để không phụ lòng thầy cô.
8. Vận động học sinh bỏ học tới trường trở lại:
Ở trường THPT Tôn Đức Thắng, rất nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn
(trường nằm ở khu vực miền núi), một số học sinh lười học, nhiễm thói hư tật xấu nên
tỉ lệ học sinh bỏ học giữa chừng thuộc dạng cao nhất trong huyện Tân Phú. Để duy
trì sĩ số, có thể là ở mức tương đối (khoảng 90- 95%), tôi đã có rất nhiều nỗ lực trong
việc vận động học sinh trở lại lớp.
Khi có học sinh trong lớp bỏ học, thông qua nhiều nguồn khác nhau (học sinh
trong lớp, trong trường, thầy cô bộ môn…), tôi tìm hiểu rõ nguyên nhân như hoàn
cảnh kinh tế gia đình, biện pháp giáo dục trong gia đình, khả năng học tập của học
sinh…và trực tiếp đến gia đình học sinh bỏ học tìm hiểu cụ thể, vận động học sinh trở
lại trường. Những trường hợp khó vận động, tôi phối hợp với nhà trường và các lực
lượng xã hội từ đó tìm giải pháp thích hợp nhằm sớm đưa học sinh trở lại trường.
Trong quá trình vận động học sinh tôi luôn quan tâm đến mối quan hệ bạn bè

ban cán sự lớp đặc biệt là lớp trưởng, nếu có bạn nào trong lớp bệnh không đi học
được phải tổ chức tới nhà thăm hỏi. Đặc biệt, với những học sinh bệnh nặng phải nằm
viện hoặc nghỉ học dài ngày thì lớp quyên góp tiền hoặc trích từ quĩ lớp ra một số tiền
để mua đồ thăm bạn. Những việc làm đó tuy nhỏ bé, giá trị vật chất không đáng là
bao nhưng đã tạo được tình cảm gắn bó, các em biết yêu thương giúp đỡ lẫn nhau
với tinh thần đoàn kết tương trợ cao.
10. Phối hợp với các giáo viên bộ môn:
Giáo viên chủ nhiệm chỉ lên lớp ở tiết dạy của mình và một số tiết sinh hoạt lớp.
Thế nên sẽ không thể nào nắm bắt cụ thể về tình hình học tập cũng như thái độ, hành
động của học sinh lớp mình trong các tiết học khác (thông thường học sinh sợ giáo
viên chủ nhiệm nên trong tiết của họ, các em thường tỏ ra ngoan ngoãn, biết nghe
lời). Bởi vậy, ngoài việc lắng nghe phản hồi từ cán sự lớp, tôi rất quan tâm tới ý kiến
và đóng góp của giáo viên bộ môn. Dẫu sao, các thầy cô vẫn thẳng thắn góp ý hơn
học trò (thường có tâm lí bao che, sợ mất lòng bạn bè).
Việc phối hợp với các giáo viên bộ môn là hết sức quan trọng nhằm nắm được
những thông tin cần thiết về lớp, đặc biệt là những vi phạm, những em học yếu. Mặt
khác có những em học sinh thích học môn này, lại không thích môn kia vì những lý
do khác nhau. Chính vì thế, tôi luôn tìm hiểu cặn kẽ các nguyên nhân từ các giáo viên
bộ môn để cùng với giáo viên bộ môn đề ra các biện pháp thích hợp nhằm giúp các
em có thể có kết quả học tập, rèn luyện thái độ, tác phong tốt hơn.
Từ đó các em sẽ hứng thú học tập và đi học đều đặn hơn, có những điều chỉnh theo
chiều hướng tiến bộ về hành vi, đạo đức của mình. Hơn nữa thông qua việc phối hợp
với các giáo viên bộ môn trong trường để phát hiện về năng khiếu, sở thích cũng như
những hạn chế của từng học sinh để từ đó phát hiện và bồi dưỡng kịp thời giúp các
em phát triển một cách hoàn thiện hơn.
11. Phối hợp với giám thị nhà trường:
16


Vai trò của giám thị ở cấp trung học phổ thông cũng không kém phần quan

không chỉ về tri thức mà còn về phẩm chất đạo đức. Nhưng thời gian quản lí, giáo dục
học sinh ở trường rất hạn chế. Phần lớn thời gian học sinh ở gia đình cho nên vai trò
của phụ huynh cũng không kém phần quan trọng. Có nhiều phụ huynh chưa hiểu thấu
vấn đề, đổ lỗi cho sự quản lí của nhà trường và giáo viên chủ nhiệm là yếu kém.
Song thực chất, nếu họ không quan tâm đến con em, mải mê làm ăn thì sẽ dẫn tới sự
sa sút cả về học tập lẫn đạo đức của học sinh. Thế nên việc phối hợp giữa giáo viên
chủ nhiệm với gia đình, rộng hơn là với địa phương cũng rất quan trọng.
Liên lạc thường xuyên với phụ huynh học sinh của lớp sẽ giúp cho chủ nhiệm
nắm bắt rõ hơn về thời gian biểu của các học sinh cũng như các thói quen, sở thích và
tính cách của từng học sinh. Một khi hiểu rõ học sinh của mình hơn thì giáo viên chủ
nhiệm sẽ có nhiều giải pháp hơn để giúp học sinh của mình chuyên cần hơn trong việc
17


học tập cũng như duy trì tính chuyên cần của các em. Khi học sinh vi phạm những lỗi
nhẹ (đồng phục, tác phong…), thì tôi gửi giấy thông báo tới phụ huynh, yêu cầu học
sinh phải đưa cho phụ huynh, sau đó phụ huynh kí xác nhận và nộp trở lại cho giáo
viên chủ nhiệm. Đối với những lỗi nặng (cúp tiết, nói tục, hút thuốc…), thì tôi trực
tiếp gọi điện cho phụ huynh để thông báo, đồng thời đề nghị phụ huynh nhắc nhở học
sinh sửa chữa những khuyết điểm đó.
Khi có học sinh bỏ học, đánh nhau, tôi thông báo ngay cho Ban giám hiệu nhà
trường, đồng thời sắp xếp thời gian gặp trực tiếp phụ huynh để trao đổi các thông tin
cùng nhau tìm các giải pháp phối hợp tốt hơn đưa học sinh trở lại trường, ngăn ngừa
tái phạm. Học sinh sẽ trở nên chuyên cần, tích cực học tập hơn nếu sự phối hợp giữa
nhà trường và gia đình có hiệu quả đáng kể. Đối với những phụ huynh tích cực quan
tâm đến tình hình học tập của con em sẽ tích cực ủng hộ nhà trường nhằm tìm giải
pháp tốt nhất duy trì sĩ số học sinh trong nhà trường, góp phần nâng cao hiệu quả giáo
dục.
Trong các kỳ họp phụ huynh, bản thân tôi luôn lắng nghe nắm bắt nguyện vọng
của phụ huynh, những góp ý chân thành của họ và những tâm sự của họ về con em

là ảnh hưởng của sự phát triển xã hội theo cơ chế thị trường với những dịch vụ không
lành mạnh như phim ảnh ảnh bạo lực, tình cảm lứa đôi quá trớn.. Bên cạnh đó là các
dịch vụ bida, internet, ka raokê … được tổ chức gần trường học, lôi cuốn, hấp dẫn các
em vào các trò chơi vô bổ. Các em lao vào các trò chơi đó dẫn đến bỏ giờ trốn học và
những vi phạm khác. Đồng thời, các kênh truyền hình chiếu một số bộ phim có mang
những hình ảnh bạo lực làm cho các em dễ dàng bắt chước.
Bên cạnh đó còn có thể do ảnh hưởng của môi trường giáo dục gia đình. Sự
thiếu quan tâm và không tạo điều kiện cho các em học tập của gia đình khiến các em
học tập không đến nơi đến chốn, chất lượng học tập bị ảnh hưởng, thua sút bạn bè
dẫn đến chán học, bỏ học . Hoặc những gia đình có cha mẹ bất hòa, không có hạnh
phúc làm cho các em dần dần bị ảnh hưởng, sự chán nản, thích đánh lộn để giải tỏa
tâm lý, bị ức chế, bỏ nhà đi chơi không thiết tha đến việc học, từ đó lực học giảm sút
dẫn đến chán học, bỏ học. Ngoài ra, những gia đình có người cha nát rượu, cũng ảnh
hưởng rất lớn đến học sinh, biến các em thành học sinh cá biệt.
Mặt khác, trường THPT Tôn Đức Thắng lại nằm ở khu vực có nhiều băng nhóm
tội phạm nên những em học sinh học yếu, chơi bời thường giao du với bọn người xấu.
Từ đó nhiễm thói hư tật xấu, một số em còn sẵn sàng đánh nhau, đâm chém bạn bè
với ý nghĩ mình được dân anh chị bên ngoài trường “bảo kê”. Đó cũng chính là con
đường đưa một số học sinh của trường vào nhóm học sinh cá biệt.
Thấy rõ được những nguyên nhân trên, với tư cách một giáo viên chủ nhiệm,
bản thân tôi đã trăn trở và cố tìm ra biện pháp tối ưu nhằm giáo dục học sinh cá biệt
trở thành con ngoan trò giỏi :
Thứ nhất là giáo dục học sinh thông qua giờ sinh hoạt lớp. Thông qua giờ sinh
hoạt lớp, tôi thường kể chuyện về những tấm gương tốt, đồng thời đưa ra những câu
chuyện về tác hại của việc chơi bời lêu lổng và tệ nạn xã hội. Đối với những học sinh
có biểu hiện sa ngã, quậy phá, tôi lấy nghĩa thầy trò khuyên bảo làm cho các em thấy
được khuyết điểm của mình. Với sự chân thành của giáo viên chủ nhiệm, các bạn
trong lớp, học sinh khi vi phạm sẽ sớm nhận ra lỗi lầm của mình mà sửa chữa .
Trong khi giáo dục các em, tôi không nặng về kiểm điểm, phê bình, mà phải tìm ra và
xác định đúng nguyên nhân đã tác động đến các em làm cho các em mắc sai lầm, vi

Ngoài ra, tôi còn vận động gia đình của nhóm bạn tốt tham gia vào việc giúp đỡ
những học sinh này bằng cách tạo cho các em tâm lý xem gia đình của bạn như gia
đình mình, tạo điều kiện cho các em cùng tham gia học tập với con em mình để tách
dần ra khỏi nhóm bạn xấu.
Với một ngôi trường như tôi đang công tác, những biện pháp mà tôi áp dụng
với những học sinh cá biệt cũng đã phát huy tác dụng, đưa các em trở lại với môi
trường giáo dục lành mạnh, cố gắng trong học tập và rèn luyện. Những học sinh này
dù về sau có thể không lên lớp được, có thể không đỗ đạt gì nhưng hàng năm vẫn
thăm hỏi và cám ơn tôi, hay nhắc đến những kỉ niệm thời cắp sách khiến thầy phải
“nao lòng”.
III. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI:
Trong những năm về trước và trong năm học 2011- 2012, tôi đã vận dụng các
việc làm trên và đạt được những kết quả khả quan. Phần lớn các học sinh của lớp tôi
chủ nhiệm có ý thức học tập, kỷ luật cao, có tinh thần thi đua học tập.
Kết quả học tập ngày càng được nâng cao, hạnh kiểm của các em đa phần là hạnh
kiểm tốt, các em khá lễ phép khi gặp giáo viên trong trường và nghe lời thầy cô.
Trong giờ học, các em có ý thức tự giác học tập, nghiêm túc và giữ trật tự.
Ngoài ra, các em còn có ý thức và hành động giữ gìn lớp sạch đẹp, có tinh thần
tương thân, giúp đỡ nhau trong học tập cũng như sinh hoạt. Sĩ số lớp đã được duy trì
100% trong mấy năm vừa qua tôi chủ nhiệm (trừ năm đầu mới về trường, có 2 em
nghỉ học), số học sinh ở lại lớp tương đối ít so với toàn trường. Trong ba năm học liên
tiếp từ 2009- 2010, 2010-2011, 2011-2012, những lớp do tôi chủ nhiệm thường đứng
trong tốp đầu của trường về thi đua thường xuyên và được Đoàn trường khen tặng
Danh hiệu thi đua tốt.
20


Bảng số liệu so sánh kết quả học tập và hạnh kiểm của học sinh lớp tôi chủ
nhiệm trong 5 năm công tác vừa qua ở trường THPT Tôn Đức Thắng:
Năm học

36
3
1
0
2010-2011 38
2
12
23
1
0
34
4
0
0
2011-2012 39
3
11
22
3
0
36
3
0
0
Qua bảng thống kê, có thể thấy kết quả học tập và rèn luyện qua các năm đều
có chuyển biến theo hướng tích cực. Về học lực, tỉ lệ học sinh yếu, kém giảm dần, số
học sinh đạt học lực trung bình tăng lên. Về hạnh kiểm, số học sinh đạt hạnh kiểm tốt
là chủ yếu, chỉ có một số ít học sinh xếp hạnh kiểm khá, số học sinh xếp loại trung
bình khá ít và giảm hẳn qua các năm, không có học sinh xếp hạnh kiểm yếu. Đó chính
là hiệu quả của việc áp dụng những biện pháp trên.

- Đối với Sở giáo dục: rất mong được sự đồng tình, ủng hộ với sáng kiến kinh
nghiệm trên và triển khai rộng rãi đến các lớp, các trường trong toàn ngành.
V. TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Điều lệ: Trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông
có nhiều cấp học (Ban hành kèm theo Quyết định số: 07/2007/QĐ-BGDĐT ngày
02/4/2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo).
NGƯỜI THỰC HIỆN
Trịnh Văn Hiệu

SỞ GD & ĐT ĐỒNG NAI
Trường THPT Tôn Đức Thắng

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

Tân Phú, ngày 25, tháng 5, năm 2012
PHIẾU NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Năm học: 2011-2012
Tên sáng kiến kinh nghiệm: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ
CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
Họ và tên : Trịnh Văn Hiệu
Chức vụ: Tổ phó
22


Đơn vị (tổ): Sử - Địa – Công Dân
Lĩnh vực:
Quản lý giáo dục
 Phương pháp dạy học bộ môn:…………. .………….
Phương pháp giáo dục


THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
(Ký tên, ghi rõ họ tên và đóng dấu)

23