SỞ GD & ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT TÔN ĐỨC THẮNG
Mã số:……………………………


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO
HIỆU QUẢ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

Người thực hiện: Trịnh Văn Hiệu
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục 
- Phương pháp dạy học bộ môn 
- Lĩnh vực khác: Phương pháp chủ nhiệm 
Có đính kèm:
 Mô hình

 Phần mềm

 Phim ảnh

 Hiện vật khác

1

Năm học: 2011- 2012


SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC

sức đúng đắn về vai trò của mình trong lớp học. Đối với giáo viên chủ nhiệm thì việc
chỉ đạo, điều khiển lớp, không chỉ dạy các em về kiến thức, văn hoá mà còn dạy các
em về nền nếp, cách sống, cách làm người và làm chủ tương lai của đất nước.
Người giáo viên chính là chiến sĩ tiên phong trên mặt trận tư tưởng văn hoá, có
nhiệm vụ bồi dưỡng và rèn luyện phẩm chất của một con người mới. Bên cạnh truyền
thụ những kiến thức trong sách giáo khoa, họ còn có một nhiệm vụ hết sức quan
trọng, đó là thực hiện công tác chủ nhiệm lớp, biết dìu dắt, hướng dẫn học sinh phấn
đấu trong học tập cũng như rèn luyện đạo đức, tác phong. Do vậy, trình độ tổ chức,
điều khiển quá trình dạy học và giáo dục phải phù hợp với lứa tuổi và đặc điểm tâm
sinh lý đối tượng.
Công tác chủ nhiệm muốn thành công, hoạt động của người thầy giáo phải mang
tính nghệ thuật, phải có tính sáng tạo, khéo léo với từng học sinh, từng hoàn cảnh.
Phong cách giáo viên khi trình bày một vấn đề phải có tính khoa học và sư phạm tạo
được sự thu hút và thuyết phục. Muốn học sinh trở thành học sinh ngoan, và có tinh
thần học tập thì trước hết người giáo viên phải đưa tập thể lớp mình thành một lớp
tiên tiến, một chi đoàn vững mạnh, một tập thể gồm những thành viên giàu lòng nhân
ái, biết yêu thương giúp đỡ lẫn nhau, có tinh thần tự quản tốt.
Nhưng thực trạng hiện nay, công tác chủ nhiệm chưa đạt được hiệu quả cao về
nền nếp, công tác tổ chức lớp học và các hoạt động khác. Điều đó cho thấy rằng,
người giáo viên chủ nhiệm lớp có vai trò hết sức quan trọng trong việc hướng dẫn, chỉ
đạo lớp và đào tạo thế hệ trẻ theo mục đích giáo dục toàn diện. Người giáo viên chủ
nhiệm lớp đóng rất nhiều vai trò: vừa là thầy dạy học, vừa là người cha, người mẹ và
cũng có lúc giống như bạn tốt nhất của các em. Từ đó có thể uốn nắn các em đi theo
quỹ đạo của mình. Giáo viên có chỉ đạo, quản lí lớp tốt thì mới dẫn đến việc giảng
dạy tốt. Khi mọi hoạt động của lớp đã đi vào nề nếp thì việc học tập của các em chắc
chắn sẽ tốt hơn.
Xuất phát từ thực tế đó, cùng với những tâm huyết bấy lâu với “nghề” chủ
nhiệm, tôi quyết định thực hiện đề tài nghiên cứu:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM Ở
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

thỏa mãn sở thích của mình.
Thực trạng đó đã gióng lên một hồi chuông báo động đối với sự sa ngã của giới
trẻ nói chung và học sinh trung học phổ thông nói riêng. Và hơn ai hết, giáo viên chủ
nhiệm chính là người có vai trò rất lớn trong việc hướng dẫn học sinh tiếp thu cái tiến
bộ, loại bỏ cái xấu và giáo dục những học sinh có biểu hiện sa ngã hướng thiện.
Theo điều lệ trường THPT của bộ giáo dục và đào tạo, giáo viên chủ nhiệm có
trách nhiệm và quyền hạn sau:
Thứ nhất là nhiệm vụ:
- Xây dựng kế hoạch các hoạt động giáo dục thể hiện rõ mục tiêu, nội dung, phương
pháp giáo dục bảo đảm tính khả thi, phù hợp với đặc điểm học sinh, với hoàn cảnh và
điều kiện thực tế nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của cả lớp và của từng học sinh.
- Thực hiện các hoạt động giáo dục theo kế hoạch đã xây dựng.
- Phối hợp chặt chẽ với gia đình học sinh, với các giáo viên bộ môn, Đoàn thanh niên
Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, các tổ chức xã hội
có liên quan trong việc hỗ trợ, giám sát việc học tập, rèn luyện, hướng nghiệp của học
sinh lớp mình chủ nhiệm và góp phần huy động các nguồn lực trong cộng đồng phát
triển nhà trường.
- Nhận xét, đánh giá và xếp loại học sinh cuối kỳ và cuối năm học; đề nghị khen
thưởng và kỷ luật học sinh; đề nghị danh sách học sinh được lên lớp thẳng, phải kiểm
4


tra lại, phải rèn luyện thêm về hạnh kiểm trong kỳ nghỉ hè, phải ở lại lớp; hoàn chỉnh
việc ghi sổ điểm và học bạ học sinh.
- Báo cáo thường kỳ hoặc đột xuất về tình hình của lớp với Hiệu trưởng.
Thứ hai là quyền hạn:
- Được dự các giờ học, hoạt động giáo dục khác của học sinh lớp mình.
- Được dự các cuộc họp của Hội đồng khen thưởng và Hội đồng kỷ luật khi giải quyết
những vấn đề có liên quan đến học sinh của lớp mình.
- Được dự các lớp bồi dưỡng, hội nghị chuyên đề về công tác chủ nhiệm.

lộn xộn trước cổng trường do những thanh niên xấu bên ngoài kích động học sinh
trong trường đánh nhau.
5


Từ những khó khăn trên, việc xây dựng cho học sinh những thói quen về hành
vi, đạo đức, tác phong tốt là việc làm hết sức cần thiết. Bản thân tôi được giao nhiệm
vụ làm giáo viên chủ nhiệm nên tôi rất hiểu rõ tầm quan trọng của mình đối với học
sinh lớp chủ nhiệm. Vì thế, tôi đã tìm hiểu kinh nghiệm từ những người đi trước, và
rút kinh nghiệm từ những hạn chế của bản thân để đưa ra những biện pháp nhằm
quản lí, giáo dục học sinh có hiệu quả cao.
Dưới đây là những việc làm cụ thể mà tôi đã áp dụng trong nhiều năm qua:
1. Tổ chức điều tra nắm hoàn cảnh, khả năng của từng học sinh:
Thông thường ở trường THPT Tôn Đức Thắng, giáo viên chủ nhiệm thường
không chủ nhiệm hết một khóa vì sĩ số học sinh không đảm bảo. Nhưng dù chủ nhiệm
theo năm hay theo khóa, theo tôi phải có sự nắm bắt rõ về hoàn cảnh gia đình cũng
như khả năng học tập, rèn luyện của học sinh. Cho nên khi tiếp quản một lớp nào đó,
tôi đã chuẩn bị một phiếu mẫu điều tra về học sinh, tạm gọi là lí lịch học sinh:
LÍ LỊCH HỌC SINH
Họ và tên:…………………………………………Ngày, tháng, năm sinh:……………
Quê quán:……………………………………………………………………………….
Nơi sinh:………………………………………………………………………………...
Chỗ ở hiện tại: Ấp(khu phố)……, xã(huyện)………………………………………….
Số điện thoại gia đình:…………………………….
Số điện thoại cá nhân:……………………………..
Hoàn cảnh gia đình:
Khó khăn
Bình thường
Khá
Số thành viên trong gia đình (ông, bà, cha, mẹ, anh, chị, em):

các môn học. Thêm vào đó, thông qua quá trình tiếp xúc, tôi sẽ tìm ra những em cán
sự lớp thực sự chăm ngoan, gương mấu, quan tâm và tạo niềm tin với các em. Từ đó,
thông qua thiện cảm của các em với mình, tôi sẽ nhận được những phản hồi từ những
học sinh trong lớp về thái độ của các em đối với công tác quản lí của mình, cũng nắm
bắt rõ hơn về tình hình hàng ngày trên lớp. Thông qua đó có biện pháp quản lí, giáo
dục hợp lí hơn. Vì tôi nghĩ ở lứa tuổi này các em đang phát triển sang lứa tuổi trưởng
thành, có một số em còn bao che thậm chí không dám phê bình trước lớp. Để theo dõi
và nắm tình hình của lớp tôi thường xuyên trao đổi với ban cán sự lớp thông qua các
buổi hội ý đột xuất và hội ý giờ sinh hoạt lớp cuối tuần. Nhờ đó mà những vi phạm
của học sinh trong lớp được tôi nắm bắt khá cụ thể và giải quyết ngay sau khi vi phạm
xảy ra, chậm nhất là giải quyết cuối tuần.
Ngoài ra, tôi còn tìm cách tạo ra nhiệt tình trong công việc cho đội ngũ cán sự
lớp. Thông thường thì các em không thích làm cán sự lớp vì “chẳng được gì, mất thời
gian tập trung cho việc theo dõi bài giảng, mất lòng các bạn trong lớp”. Bởi vậy,
ngoài việc động viên tinh thần của các em, tôi còn đưa ra một số biện pháp khuyến
khích các em làm việc nhiệt tình. Chẳng hạn như san sẻ công việc cho đội ngũ cán sự
lớp để giảm gánh nặng và áp lực cho các em. Ví dụ như bên cạnh lớp trưởng, tôi còn
giao trách nhiệm cho một lớp phó thi đua và các tổ trưởng giúp đỡ lớp trưởng trong
việc quản lí lớp giờ sinh hoạt 15 phút cũng như trong các tiết học chính. Đối với việc
tổ chức sửa bài tập 15 phút đầu giờ, tôi chọn những học sinh xuất sắc nhất của từng
bộ môn làm lớp phó học tập của môn đó, thay vì chỉ một lớp phó học tập duy nhất.
Đến giờ sinh hoạt, các em sẽ tự giác thực hiện nhiệm vụ sinh hoạt nếu có môn sở
trường của mình.
Nhờ có những biện pháp khuyến khích và san sẻ trách nhiệm đó, tôi đã tạo nên
sự thoải mái và nhiệt tình trong công việc của đội ngũ cán sự lớp. Kết quả là đã ổn
định hơn về kỉ luật, trật tự và hiệu quả trong học tập của lớp.
3. Tổ chức tốt giờ sinh hoạt lớp:
Giờ sinh hoạt lớp ở trường THPT rất quan trọng. Mặc dù chỉ có 15 phút đầu giờ
nhưng đó là thời gian có thể giúp các em ôn lại những kiến thức đã học mà có thể các
em chưa nhớ rõ (nhất là đối với những môn học thuộc lòng như môn Sử, Địa…).

việc xử lí theo đúng qui định của nhà trường, tôi thường gặp gỡ riêng các em để hiểu
rõ tâm tư của các em, động viên các em cố gắng phấn đấu vì cha mẹ, vì tương lai của
các em. Phân tích cho các em những tác hại của việc sống không có mục đích, không
có lí tưởng. Đồng thời thông qua trao đổi với các em, giúp các em hiểu rõ hơn về
mình, tránh việc hiểu lầm của các em về việc thầy có ác cảm với mình. Từ đó những
học sinh này đã có những động thái tích cực trong học tập, rèn luyện.
Trong công tác chủ nhiệm, để duy trì một tập thể lớp vững mạnh, cần phải có
những biện pháp khen thưởng, kỉ luật hợp lí.
Trước hết là khen thưởng. Hàng tuần, tôi phát động thi đua giữa các tổ. Tiêu chí để
đánh giá là cộng tổng điểm thi đua của tất cả cá nhân trong tổ. Tổ nào có tổng điểm
cao nhất thì nhận được một phần quà hoặc tiền (kinh phí lấy từ quĩ hội phụ huynh
lớp).
Dưới đây là bảng thi đua mà tôi áp dụng:

8


Tên tổ

Họ và tên

Điểm cá nhân

1/
2/
3/
4/
5/
6/
7/

9. Cấm xả rác, vỏ, bã kẹo trong lớp học và hành lang
10. Cấm leo, trượt cầu thang, ngồi lên bàn học, bàn ghế giáo viên
9


11. Cấm viết, vẽ bậy lên tường, lên bàn, lên bảng
12. Cấm gây mất trật tự, phát biểu tự do, đùa giỡn trong giờ học và sinh hoạt đầu
giờ
13. Cấm việc tự tiện coi sổ điểm lớn (vi phạm sẽ phải nộp tiền phạt)
1 . Cấm chọc, giỡn người làm nhiệm vụ theo dõi sinh hoạt đầu giờ
15. Phải có mặt đầy đủ và đúng giờ trong các buổi l , lao động, ngoại khóa do
trường tổ chức
16. Cấm chửi thề, nói tục, hút thuốc, đánh bài, uống rượu, leo tường
17. Cấm mang và sử dụng điện thoại di động trong lớp, trong giờ học (vi phạm sẽ
bị tịch thu trong vòng 2 tháng )
18. Không được tỏ thái độ không tốt với cán sự lớp (khi những người này nhắc
nhở hoặc phổ biến công việc…)
19. Cấm tuyệt đối việc cúp tiết, giả mạo chữ kí phụ huynh
20. Cấm kết bè phái, gây mất đoàn kết trong lớp
21. Không được vô l với giáo viên, gây gỗ, đánh lộn trong và ngoài trường
22. Cấm quay cóp, giở tài liệu, trao đổi bài trong khi kiểm tra, thi
23. Cán sự lớp phải quản lí lớp nghiêm túc, có trách nhiệm, không được bao che
và phải báo cáo thường xuyên với giáo viên chủ nhiệm về những vi phạm của lớp
2 . Cán sự lớp được phân công phải tổ chức sinh hoạt đầu giờ đúng quy định và có
chất lượng
25. Tổ trực nhật phải thực hiện đúng và tốt nhiệm vụ, nếu làm không tốt sẽ bị phạt
Nội qui này được tôi triển khai và phát cho từng học sinh. Khi học sinh vi phạm
nội qui của lớp, tôi sẽ có những biện pháp xử phạt hợp lí. Tôi đã chứng kiến nhiều
giáo viên rất khắt khe khi học sinh vi phạm, thậm chí dùng biện pháp mạnh (nhiều
người còn gọi là bạo lực) để xử lí học sinh vi phạm.

động viên, thuyết phục hoặc nghĩ ra những biện pháp xử phạt hợp lí nhất. Trong
trường hợp không có thời gian để xử lí vi phạm, tôi ủy quyền cho thầy giám thị thay
mặt tôi trực tiếp làm việc với học sinh. Chính nhờ việc giải quyết kịp thời như vậy đã
có tác dụng rất lớn trong việc đưa ra những cách giải quyết hợp tình, có tác dụng
thuyết phục học sinh. Từ đó các em nghe theo và sửa chữa. Đặc biệt, việc vi phạm tới
đâu, giải quyết tới đó còn có tác dụng răn đe đối với những học sinh khác, ngăn chặn
được những hành vi vi phạm theo kiểu theo hùa, “té nước theo mưa”. Và nhiều khi
biện pháp này cũng có tác dụng ngay đối với chính bản thân tôi vì nếu để đến cuối
tuần xử lí, sự việc đã hết “nóng”, đã “nguội” dần, kết hợp với việc phải giải quyết
nhiều vi phạm cùng lúc tạo nên tâm lí ngại xử lí đối với giáo viên chủ nhiệm.
6. Thực hiện đánh giá thi đua, hạnh kiểm học sinh nghiêm túc, khoa học
Việc đánh giá thi đua và xếp hạnh kiểm học sinh không phải d dàng. Không
thể dựa vào cảm tính hoặc tình cảm cá nhân để áp đặt. Điều đó sẽ gây tâm lí bất mãn
cho học sinh vì thầy cô đối xử và hành động thiên vị, không công bằng. Đánh giá học
sinh cả về thi đua lẫn đạo đức cũng là một quá trình đòi hỏi giáo viên chủ nhiệm phải
quan tâm, theo dõi học sinh thông qua nhiều “kênh” khác nhau. Từ đó mới có những
quyết định xác đáng, khiến học sinh nể phục. Có rất nhiều phụ huynh đã lên tận
trường để chất vấn giáo viên chủ nhiệm làm sao lại xếp con mình hạnh kiểm yếu. Sở
dĩ điều đó xảy ra thứ nhất là do học sinh có tâm lí thầy cô ác cảm với mình, không
thừa nhận khuyết điểm của mình. Thứ hai là do thầy cô xếp theo cảm tính. Trong
trường hợp này đòi hỏi giáo viên phải đưa ra những vi phạm của học sinh để giải trình
với phụ huynh, khiến họ hài lòng, tránh tâm lí bất phục, nói xấu giáo viên, ảnh hưởng
không tốt đến danh dự của giáo viên cũng như của trường.
Để tránh những trường hợp không mong muốn như vậy, trước tiên tôi đưa ra
những qui định về thi đua, đánh giá hạnh kiểm như sau:
TI U CHÍ ĐÁNH GIÁ, ẾP LOẠI HẠNH KI M HÀNG TU N
A. NHỮNG HÀNH VI BỊ TRỪ ĐI M :
I. Trừ 2 điểm/ 1 lần vi phạm :
1. Đi học tr
2. Nộp tiền tr

2. Phải làm bản kiểm điểm
3. Vi phạm, bị ghi tên vào sổ đầu bài
. Có thái độ không tốt với cán bộ lớp (khi cán bộ lớp nhắc nhở hay phổ biến công
việc …)
5. Cúp tiết
6. Kết bè phái
7. n quà trong lớp
V. Trừ 10 điểm/ 1 lần vi phạm :
1. Có thái độ không tốt với giáo viên
2. Bị phê bình trước cờ
3. Gây gổ, đánh nhau
4. Giám thị bắt lập bản kiểm điểm
5. Mang và sử dụng điện thoại trong lớp
6. Nói tục, chửi thề, hút thuốc, uống rượu, đánh bài
7. Mạo chữ kí phụ huynh
12


B. NHỮNG VIỆC LÀM ĐƯỢC CỘNG ĐI M :
1. Phát biểu xây dựng bài đúng : cộng 5 điểm / lần
2. Phát biểu bài nhiều lần với ý thức xây dựng bài : cộng 5 điểm
3. Điểm kiểm tra từ 7 đến 8 : cộng -5 điểm / 1điểm tốt
. Điểm kiểm tra từ 9 đến 10 : cộng 6-7điểm / 1điểm tốt
5. Tích cực trong hoạt động phong trào của lớp, trường: cộng 10 điểm/ hoạt động
6. Có ý thức giữ gìn, bảo vệ tài sản chung : 5 điểm / 1 hành vi
C. CÁCH THỨC ẾP LOẠI :
1. Hạnh kiểm tốt : Điểm cộng 100, điểm trừ 1-2 điểm
2. Hạnh kiểm khá : Điểm cộng 100, điểm trừ 3- điểm
3. Hạnh kiểm trung bình : Điểm trừ -5 điểm
. Hạnh kiểm yếu : Điểm trừ 6 điểm trở lên

Nội dung vi phạm

13


2/ Bảng THEO DÕI THI ĐUA TỔ TRONG GIỜ HỌC
Tổ trưởng tổ …:
Tuần:……Tháng…….Năm………..
Họ và tên tổ viên
Thứ/ Ngày/ Tháng/ Năm
Tiết

Số lần
phát biểu

1/
2/
3/
4/
5/
6/
7/
8/
3/ Bảng XẾP LOẠI HẠNH KIỂM TRONG TUẦN:
Tổ:…..
Tuần:….
Tên
Điểm có
Điểm Điểm Tổng điểm
ếp

Tự xếp loại hạnh kiểm
Kí và ghi rõ họ tên
14


Với việc áp dụng việc đánh giá khoa học như vậy, tôi đã hạn chế được việc đánh
giá, nhận xét phiếm diện, khiến cho học sinh “tâm phục, khẩu phục” về cách làm của
mình. Qua đó tránh được những thắc mắc, tạo niềm tin ở học sinh cũng như là phụ
huynh, thúc đẩy sự phấn đấu cũng như khắc phục của các em, tạo nên một tập thể lớp
kỉ luật và vững mạnh.
7. Quan tâm, gần gũi học sinh
Có nhiều giáo viên coi công việc chủ nhiệm là nghĩa vụ cho nên chỉ làm qua
loa, lên lớp cho đúng trách nhiệm, không hề có sự gần gũi, tìm hiểu học sinh. Như
vậy, chắc chắn công tác chủ nhiệm của họ sẽ không bao giờ đạt kết quả tốt. Với lợi
thế là giáo viên trẻ, chưa có gia đình, nhiệt huyết còn cao, ngay từ khi về trường (từ
năm 2007), khi được phân công chủ nhiệm, tôi đã cố gắng thực hiện tốt công việc của
mình. Có thể nói là lấy sức trẻ bù cho kinh nghiệm. Tôi thường xuyên lên lớp những
buổi sinh hoạt 15 phút đầu giờ, kể cả những ngày không có tiết dạy. Ngoài ra, những
giờ giải lao giữa giờ, nhiều khi tôi cũng ghé lớp trao đổi công việc hay nói chuyện với
các em. Đối với những hoạt động phong trào của lớp như văn nghệ, báo tường, tôi
cũng thường xuyên đến động viên, đôn đốc các em làm việc. Những ngày l như 2010, 8-3 hay sinh nhật của học sinh trong lớp, tất nhiên tôi cũng góp mặt.
Thông qua việc tiếp xúc, quan tâm học sinh, tôi có điều kiện hiểu rõ hơn về tâm
tư, nguyện vọng, những hành vi vi phạm của các em. Từ đó có biện pháp giáo dục
hợp lí và hiệu quả. Việc quan tâm của giáo viên chủ nhiệm cũng có tác động ngược
lại từ phía học sinh. Đó là tạo niềm tin, sự thương yêu của các em đối với mình. Các
em coi chủ nhiệm lớp như “người cha thứ hai”, là chỗ dựa tinh thần để các em phấn
đấu. Từ tình thương yêu, các em trở nên biết nghe lời, tôn trọng giáo viên chủ nhiệm
và phấn đấu học tập, rèn luyện để không phụ lòng thầy cô.
8. Vận động học sinh bỏ học tới trường trở lại:
Ở trường THPT Tôn Đức Thắng, rất nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn

sử chữa ở thành phố.
9. Vận động giúp đỡ học sinh có hoàn cảnh khó khăn, bệnh tật
Với đặc điểm là một trường nằm ở khu vực miền núi nên trong trường nói chung
và ở lớp tôi nói riêng hầu như khi nào cũng có những học sinh nghèo, không có điều
kiện để tới trường. Nhiều khi, các em bỏ học giữa chừng hoặc nghỉ học nhiều ngày để
phụ giúp gia đình. Đối với học sinh có hoàn cảnh khó khăn như vậy, tôi vận động học
sinh trong lớp góp quần áo, sách vở, dụng cụ học tập, kể cả tiền hỗ trợ cho các em.
Bên cạnh đó, tôi còn vận động các Mạnh Thường Quân (phụ huynh của lớp), kể cả
bản thân, góp tiền, vở và một số vật dụng liên quan tới học tập khác ủng hộ cho các
bạn này có thể học tốt hơn và yên tâm hơn trong việc học của mình.
Đối với những học sinh đau ốm lại càng phải quan tâm hơn. Tôi đã nhắc nhở
ban cán sự lớp đặc biệt là lớp trưởng, nếu có bạn nào trong lớp bệnh không đi học
được phải tổ chức tới nhà thăm hỏi. Đặc biệt, với những học sinh bệnh nặng phải nằm
viện hoặc nghỉ học dài ngày thì lớp quyên góp tiền hoặc trích từ quĩ lớp ra một số tiền
để mua đồ thăm bạn. Những việc làm đó tuy nhỏ bé, giá trị vật chất không đáng là
bao nhưng đã tạo được tình cảm gắn bó, các em biết yêu thương giúp đỡ lẫn nhau
với tinh thần đoàn kết tương trợ cao.
10. Phối hợp với các giáo viên bộ môn:
Giáo viên chủ nhiệm chỉ lên lớp ở tiết dạy của mình và một số tiết sinh hoạt lớp.
Thế nên sẽ không thể nào nắm bắt cụ thể về tình hình học tập cũng như thái độ, hành
động của học sinh lớp mình trong các tiết học khác (thông thường học sinh sợ giáo
viên chủ nhiệm nên trong tiết của họ, các em thường tỏ ra ngoan ngoãn, biết nghe lời).
Bởi vậy, ngoài việc lắng nghe phản hồi từ cán sự lớp, tôi rất quan tâm tới ý kiến và
đóng góp của giáo viên bộ môn. Dẫu sao, các thầy cô vẫn thẳng thắn góp ý hơn học
trò (thường có tâm lí bao che, sợ mất lòng bạn bè).
Việc phối hợp với các giáo viên bộ môn là hết sức quan trọng nhằm nắm được
những thông tin cần thiết về lớp, đặc biệt là những vi phạm, những em học yếu. Mặt
khác có những em học sinh thích học môn này, lại không thích môn kia vì những lý
do khác nhau. Chính vì thế, tôi luôn tìm hiểu cặn kẽ các nguyên nhân từ các giáo viên
bộ môn để cùng với giáo viên bộ môn đề ra các biện pháp thích hợp nhằm giúp các

thị để theo dõi tình hình vi phạm của lớp, tôi còn trao đổi với thầy để tìm ra cách giải
quyết thuận tình, hợp lí giúp những học sinh vi phạm, đặc biệt là những học sinh cá
biệt ngày càng tiến bộ. Có rất nhiều học sinh hay vi phạm nội qui, đặc biệt là vi phạm
nặng, tôi mời phụ huynh và học sinh đến phòng giám thị để trao đổi, tìm cách khắc
phục. Theo tôi, việc làm đó vừa đảm bảo khách quan (một số phụ huynh tin lời con
cho rằng thầy ác cảm với học sinh), vừa tạo niềm tin tới phụ huynh về công tác quản
lí, giáo dục của trường. Từ đó nó tạo ra không khí thuận lợi cho việc tâm sự giữa phụ
huynh, quản sinh, giáo viên để đi đến tiếng nói chung là đưa ra biện pháp giáo dục
hợp lí đối với học sinh vi phạm.
12. Phối hợp với phụ huynh học sinh và địa phương cư trú:
Đúng là môi trường nhà trường là môi trường tốt nhất để giáo dục học sinh
không chỉ về tri thức mà còn về phẩm chất đạo đức. Nhưng thời gian quản lí, giáo dục
học sinh ở trường rất hạn chế. Phần lớn thời gian học sinh ở gia đình cho nên vai trò
của phụ huynh cũng không kém phần quan trọng. Có nhiều phụ huynh chưa hiểu thấu
vấn đề, đổ lỗi cho sự quản lí của nhà trường và giáo viên chủ nhiệm là yếu kém.
17


Song thực chất, nếu họ không quan tâm đến con em, mải mê làm ăn thì sẽ dẫn tới sự
sa sút cả về học tập lẫn đạo đức của học sinh. Thế nên việc phối hợp giữa giáo viên
chủ nhiệm với gia đình, rộng hơn là với địa phương cũng rất quan trọng.
Liên lạc thường xuyên với phụ huynh học sinh của lớp sẽ giúp cho chủ nhiệm
nắm bắt rõ hơn về thời gian biểu của các học sinh cũng như các thói quen, sở thích và
tính cách của từng học sinh. Một khi hiểu rõ học sinh của mình hơn thì giáo viên chủ
nhiệm sẽ có nhiều giải pháp hơn để giúp học sinh của mình chuyên cần hơn trong việc
học tập cũng như duy trì tính chuyên cần của các em. Khi học sinh vi phạm những lỗi
nhẹ (đồng phục, tác phong…), thì tôi gửi giấy thông báo tới phụ huynh, yêu cầu học
sinh phải đưa cho phụ huynh, sau đó phụ huynh kí xác nhận và nộp trở lại cho giáo
viên chủ nhiệm. Đối với những lỗi nặng (cúp tiết, nói tục, hút thuốc…), thì tôi trực
tiếp gọi điện cho phụ huynh để thông báo, đồng thời đề nghị phụ huynh nhắc nhở học



13. Có phương pháp giáo dục học sinh cá biệt hợp lí
Thực trạng hiện nay, ở hầu hết các trường THPT đều xuất hiện một bộ phận học
sinh không chấp hành tốt nội qui nhà trường, học tập không nghiêm túc …,làm ảnh
hưởng không nhỏ đến nền nếp chung của nhà trường và chất lượng học tập giảm sút .
Số học sinh này thường được gọi là học sinh cá biệt. Học sinh cá biệt là thuật ngữ
thường dùng của nhà trường, thầy cô giáo chỉ những học sinh quậy phá, thường
xuyên gây gổ đánh nhau, bỏ giờ, trốn học …, không chấp hành nội qui nhà trường …
Thêm vào đó là sự lôi kéo của bạn bè về phía mình nhằm thỏa mãn cá tính hoặc thỏa
mãn nhu cầu giải tỏa tâm lý bị ức chế về hoàn cảnh của bản thân mình .
Nguyên nhân khiến các em biến thành những học sinh không tốt như vậy có thể
là ảnh hưởng của sự phát triển xã hội theo cơ chế thị trường với những dịch vụ không
lành mạnh như phim ảnh ảnh bạo lực, tình cảm lứa đôi quá trớn.. Bên cạnh đó là các
dịch vụ bida, internet, ka raokê … được tổ chức gần trường học, lôi cuốn, hấp dẫn các
em vào các trò chơi vô bổ. Các em lao vào các trò chơi đó dẫn đến bỏ giờ trốn học và
những vi phạm khác. Đồng thời, các kênh truyền hình chiếu một số bộ phim có mang
những hình ảnh bạo lực làm cho các em d dàng bắt chước.
Bên cạnh đó còn có thể do ảnh hưởng của môi trường giáo dục gia đình. Sự
thiếu quan tâm và không tạo điều kiện cho các em học tập của gia đình khiến các em
học tập không đến nơi đến chốn, chất lượng học tập bị ảnh hưởng, thua sút bạn bè
dẫn đến chán học, bỏ học . Hoặc những gia đình có cha mẹ bất hòa, không có hạnh
phúc làm cho các em dần dần bị ảnh hưởng, sự chán nản, thích đánh lộn để giải tỏa
tâm lý, bị ức chế, bỏ nhà đi chơi không thiết tha đến việc học, từ đó lực học giảm sút
dẫn đến chán học, bỏ học. Ngoài ra, những gia đình có người cha nát rượu, cũng ảnh
hưởng rất lớn đến học sinh, biến các em thành học sinh cá biệt.
Mặt khác, trường THPT Tôn Đức Thắng lại nằm ở khu vực có nhiều băng nhóm
tội phạm nên những em học sinh học yếu, chơi bời thường giao du với bọn người xấu.
Từ đó nhi m thói hư tật xấu, một số em còn sẵn sàng đánh nhau, đâm chém bạn bè
với ý nghĩ mình được dân anh chị bên ngoài trường “bảo kê”. Đó cũng chính là con

gần đèn thì sáng”. Do đó, tôi chọn ra nhũng người bạn tốt, cùng hoàn cảnh, cùng sở
thích, ước mơ ... sinh hoạt, học tập với đối tượng này dần dần lôi kéo các em hòa nhập
vào các cuộc chơi bổ ích, từ đó xóa bỏ các mặc cảm là học sinh hư để rồi cùng với các
thành viên trong lớp xây dựng tập thể vững mạnh . Thông qua nhóm bạn tốt, tôi giao
cho học sinh cá biệt thực hiện một số công việc, tạo những điều kiện để những học
sinh này hoàn thành và động viên khích lệ các em để các em xóa những tự ti, mặc
cảm là học sinh cá biệt để hòa mình với bạn bè. Biện pháp này có thể là do ảnh
hưởng của thầy giáo chủ nhiệm của tôi trước kia (Trước đây khi tôi còn học ở trường
THPT, thầy chủ nhiệm của tôi có thể nói là đã có một việc làm có một không hai. Đó
là thầy cho học sinh cá biệt làm lớp trưởng. Kết quả có thể nói là đầy bất ngờ. Từ chỗ
là một học sinh cá biệt, Hải đã trở thành một học trò biết nghe lời, được mọi học sinh
trong lớp nghe theo và nể phục, Hải thi đỗ tốt nghiệp và đỗ đại học Y Thái Bình).
Ngoài ra, tôi còn vận động gia đình của nhóm bạn tốt tham gia vào việc giúp đỡ
những học sinh này bằng cách tạo cho các em tâm lý xem gia đình của bạn như gia
đình mình, tạo điều kiện cho các em cùng tham gia học tập với con em mình để tách
dần ra khỏi nhóm bạn xấu.
Với một ngôi trường như tôi đang công tác, những biện pháp mà tôi áp dụng
với những học sinh cá biệt cũng đã phát huy tác dụng, đưa các em trở lại với môi
trường giáo dục lành mạnh, cố gắng trong học tập và rèn luyện. Những học sinh này
dù về sau có thể không lên lớp được, có thể không đỗ đạt gì nhưng hàng năm vẫn
thăm hỏi và cám ơn tôi, hay nhắc đến những kỉ niệm thời cắp sách khiến thầy phải
“nao lòng”.
III. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI:
Trong những năm về trước và trong năm học 2011- 2012, tôi đã vận dụng các
việc làm trên và đạt được những kết quả khả quan. Phần lớn các học sinh của lớp tôi
chủ nhiệm có ý thức học tập, kỷ luật cao, có tinh thần thi đua học tập.

20



3
0
34
4
1
0
2008-2009 39
4
13
21
2
0
36
3
1
0
2009-2010 40
2
12
23
1
0
34
4
0
0
2010-2011 38
3
11
22


- Đối với nhà trường: cần cung cấp cho giáo viên chủ nhiệm những tài liệu liên
quan tới công tác chủ nhiệm, những sách báo nói về giáo dục, rèn luyện nhân cách
học sinh, bồi dưỡng tri thức hoặc những sách báo về tâm sinh lí lứa tuổi học sinh. Bên
cạnh đó Ban giám hiệu nhà trường cần tăng cường hội ý và phối hợp với giáo viên
chủ nhiệm để nắm bắt tình hình và đưa ra những cách thức xử lí vi phạm
- Đối với phụ huynh học sinh: cần quan tâm tới việc học tập, rèn luyện đạo đức ở
nhà của học sinh một cách sát sao. Phải thường xuyên liên lạc với giáo viên chủ
nhiệm để nắm bắt được những thông tin về con em của mình, phối hợp với giáo viên
chủ nhiệm để giáo dục, giáo dưỡng học sinh tốt hơn.
- Đối với chính quyền địa phương: cần giúp đỡ cho những học sinh nghèo, bệnh tật
để các em có điều kiện cắp sách tới trường. Cần phối hợp với nhà trường và các lực
lượng chức năng tìm hiểu, vận động những học sinh nghiệp ngập, cá độ, ham chơi
game…từ bỏ thói hư tật xấu để trở lại với mái trường học tập và tu dưỡng đạo đức.
- Đối với Sở giáo dục: rất mong được sự đồng tình, ủng hộ với sáng kiến kinh
nghiệm trên và triển khai rộng rãi đến các lớp, các trường trong toàn ngành.
V. TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Điều lệ: Trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông
có nhiều cấp học (Ban hành kèm theo Quyết định số: 07/2007/QĐ-BGDĐT ngày
02/ /2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo).
NGƯỜI THỰC HIỆN
Trịnh Văn Hiệu

22


SỞ GD & ĐT ĐỒNG NAI
Trường THPT Tôn Đức Thắng

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Khá 
Đạt 
- Đưa ra các giải pháp khuyến nghị có khả năng ứng dụng thực ti n, d thực hiện
và d đi vào cuộc sống:
Tốt 
Khá 
Đạt 
- Đã được áp dụng trong thực tế đạt hiệu quả hoặc có khả năng áp dụng đạt hiệu
quả trong phạm vi rộng:
Tốt 
Khá 
Đạt 
ÁC NHẬN CỦA TỔ CHUY N MÔN
(Kí tên và ghi rõ họ tên)

THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
(Ký tên, ghi rõ họ tên và đóng dấu)

23