Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh lãnh đạo phát triển kinh
tế tư nhân từ năm 1997 đến năm 2012
Vũ Thị Yến
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội
Luận văn Thạc sĩ. Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam; Mã số: 60 22 03 15
Nghd: TS. Phạm Thị Lương Diệu
Năm bảo vệ: 2014
Keywords: Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh; Lịch sử Đảng; Đảng lãnh đạo; Phát triển kinh tế;
Kinh tế tư nhân
Contents:
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Kinh tế tư nhân (KTTN) là loại hình tổ chức kinh tế dựa trên sở hữu tư nhân về tư liệu
sản xuất (bao gồm kinh tế cá thể, kinh tế tiểu chủ, kinh tế tư bản tư nhân), là bộ phận cấu thành
quan trọng của nền kinh tế quốc dân. Thành phần kinh tế này do có những cách nhìn, quan điểm
khác nhau qua các thời kỳ nên nó có những bước phát triển, thăng trầm, nhưng như Các Mác đã
từng khái quát rằng: một kết cấu kinh tế xã hội không thể bị loại trừ bởi đời sống xã hội khi bản
thân nó vẫn còn sức sống.
Từ tháng 12 năm 1986, với tinh thần “nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói
rõ sự thật” Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng Cộng sản Việt Nam đã tìm ra lối
thoát cho cuộc khủng hoảng kinh tế xã hội, thể hiện quan điểm đổi mới toàn diện đất nước, đặt
nền tảng cho việc tìm ra con đường thích hợp đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.
Những chủ trương, chính sách mới đã gợi mở, khuyến khích các thành phần kinh tế phát
triển, giải phóng năng lực sản xuất của xã hội để mở đường cho phát triển sản xuất. Theo đó,
thành phần KTTN được phép tồn tại và phát triển. Qua hơn 20 năm đổi mới, khu vực KTTN Việt
Nam cũng đã được thừa nhận và có đóng góp ngày càng lớn vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã
hội của đất nước, khẳng định vai trò trên các mặt: tạo công ăn việc làm, tăng vốn đầu tư phát
hơn nhằm phát huy hết tiềm năng của nó đối với việc phát triển đất nước hiện nay trong những
năm tiếp theo là quan trọng và cấp thiết cả về lý luận cũng như thực tiễn.
Hơn nữa chọn một tỉnh để tập trung nghiên cứu làm rõ sự lãnh đạo của Đảng bộ địa
phương về phát triển KTTN trong những năm đổi mới vừa qua là cách tiếp cận hợp lý để có
được cái nhìn sâu sắc hơn, từ đó có thể phần nào suy ra những địa phương khác (từ điểm suy ra
diện).
Vì những ý nghĩa lý luận và thực tiễn trên, tôi chọn đề tài: "Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh lãnh
đạo phát triển kinh tế tư nhân từ năm 1997 đến năm 2012" làm đề tài nghiên cứu cho luận văn
thạc sỹ, chuyên ngành lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam của mình.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
KTTN ở Việt Nam đã trải qua một thời kỳ cải tạo theo hướng xóa bỏ, từ khi có đường lối
đổi mới nó lại được phục hồi và đẩy mạnh phát triển. Hình thức kinh doanh của KTTN là phong
phú đa dạng, vì vậy cũng có tình trạng tùy tiện, khó kiểm soát, khó tổng hợp số liệu. Vì thế, việc
nghiên cứu KTTN ở Việt Nam rất phức tạp và khó khăn nhất là trên góc độ lịch sử Đảng. Mặc
dù vậy, cho đến nay vấn đề KTTN ở Việt Nam đã thực sự trở thành một đề tài thu hút sự quan
tâm của các nhà khoa học trong và ngoài nước. Đến nay, theo thống kê chưa đầy đủ, đã có hơn
200 đầu sách, bài viết, các đề tài nghiên cứu, hơn 60 văn bản pháp lý và hơn 30 văn kiện của
Đảng về KTTN hoặc có liên quan đến thành phần KTTN. Song, qua quá trình khảo cứu sơ bộ, có
thể chia thành các nhóm cơ bản như sau:
2.1. Nhóm 1: Nhóm các công trình, bài viết về kinh tế tư nhân
- Nhóm tác giả cuốn sách "Thành phần kinh tế cá thể, tiểu chủ và tư bản tư nhân - Lý
luận và chính sách" (2002, Nxb CTQG) do PGS, TS Hà Huy Thành chủ biên đã đi sâu phân tích
thực trạng phát triển khu vực KTTN ở nước Việt Nam trong thời kỳ đổi mới (theo ngành nghề và
phân theo vùng lãnh thổ) nêu lên những kết quả đạt được, những tồn tại, yếu kém, nguyên nhân
chủ yếu và khuyến nghị những chính sách, giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển khu vực KTTN.
Trên cơ sở đó, nhóm tác giả đưa ra khuyến nghị phương hướng và giải pháp tiếp tục đổi mới
quản lý nhà nước đối với KTTN ở Việt Nam.
- Cuốn sách: “KTTN Việt Nam sau 2 thập kỉ đổi mới thực trạng và những vấn đề đặt ra”
(2005, Nxb Khoa học xã hội) của tác giả Định Thị Thơm. Đây là ấn phẩm thu thập và hệ thống
các bài viết phân tích, đánh giá, kiến giải và những giải pháp đúc kết trong những công trình, bài
luận cứ khoa học về tính tất yếu khách quan và sự phát triển lâu dài của sở hữu tư nhân và KTTN
ở Việt Nam; vai trò, vị trí của KTTN trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN; vấn đề
Đảng viên làm KTTN, lợi ích KTXH mà KTTN đem lại (2) Đề xuất 8 chính sách đổi mới có
tính hệ thống và đồng bộ và phát triển KTTN trong cơ chế thị trường ở Việt Nam; (3) Dự báo về
phương hướng xã hội hóa, sở hữu tư nhân và KTTN trong phát triển kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa.
- “Kinh tế ngoài quốc doanh, hiện trạng, phương hướng phát triển và giải pháp” của TS.
Lê Văn Toàn đăng trên tạp chí Thông tin Kinh tế Kế hoạch (năm 1993) đã điều tra hiện trạng và
xu hướng phát triển của kinh tế ngoài quốc doanh trong lĩnh vực công thương nghiệp. Từ đó, tác
giả đưa ra những quan điểm và giải pháp cho sự phát triển thành phần kinh tế này.
Ngoài ra còn rất nhiều công trình, bài viết đề cập đến vấn đề KTTN ở những góc độ khác
nhau như:
Vấn đề tạo lập môi trường kinh doanh cho khu vực KTTN: Bài viết “Hoàn thiện thể chế
môi trường kinh doanh phù hợp với các cam kết hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam” của tác
giả Lê Danh Vĩnh đăng trên tạp chí kinh tế phát triển số 220 tháng 2/2009; cuốn “Hoàn thiện thể
chế về môi trường kinh doanh của Việt Nam” (2009, Nxb CTQG) của tác giả Lê Doanh Vĩnh;
cuốn “Nâng cao năng lực cạnh tranh cấp tỉnh trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội
chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay” (năm 2009, Nxb Thông Tấn) của tác giả Nguyễn Thị Thu Hà;
“Tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho các doanh nghiệp nhỏ” (2008, Nxb CTQG) của
Phòng công nghiệp và thương mại Việt Nam (VCCI); bài viết “Thực hiện luật đầu tư và luật
doanh nghiệp từ góc độ cải cách thể chế” (Tạp chí quản lý kinh tế, số 18 (3+4/2008) của tác giả
Nguyễn Đình Cung
Về KTTN với quá trình hội nhập: Cuốn sách “KTTN trong giai đoạn toàn cầu hóa” (năm
2003, Nxb Khoa học xã hội) của Viện thông tin khoa học xã hội); Công trình “Phát triển khu vực
KTTN ở Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế” (Tạp chí Ngân Hàng số 5 - 2003) của
tác giả Phan Hồng Giang; Công trình “Con đường nào cho KTTN Việt Nam hội nhập kinh tế
quốc tế” (Tạp chí Tài chính số tháng 4/2003) của tác giả Vũ Thị Bạch Tuyết; cuốn sách: “WTO
thuận lợi và thách thức cho các Doanh nghiệp Việt Nam” (2006, Nxb Lao động - xã hội) của tác
giả Nguyễn Thủy Nguyên; “Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong điều kiện toàn cầu
hóa” (2006, Nxb Lao động) của tác giả Trần Sửu - Đại học Ngoại thương; “Nâng cao sức cạnh
KTTN ở Việt Nam, phân tích thực trạng và những vấn đề đặt ra trong phát triển KTTN ở Hà
Nội, đề xuất những quan điểm và giải pháp chủ yếu để phát triển KTTN ở Hà Nội trong thời gian
tới. Đồng thời tác giả cũng kiến nghị một số vấn đề cụ thể với chính phủ, các Bộ, ngành và thành
phố Hà Nội nhằm thúc đẩy phát triển KTTN ở Hà Nội nói riêng và cả nước nói chung.
- Luận án “Phát triển đội ngũ doanh nhân thành phố Hồ Chí Minh trong nền kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa” - Khoa kinh tế - Đại học Quốc Gia Tp Hồ Chí Minh năm
2007 làm rõ lý luận về doanh nhân một vấn đề rất mới trong nền kinh tế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam; khái quát toàn diện đa chiều về thực trạng phát triển đội ngũ doanh
nhân trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh; chỉ ra định hướng, hệ thống quan điểm phát triển đội
ngũ doanh nhân ở thành phố Hồ CHí Minh.
Bên cạnh các cuốn sách trên cũng có nhiều bài viết trên các tạp chí như: “KTTN thành
phố Hồ Chí Minh: Thực trạng và xu thế phát triển” của tác giả Hà Văn Ánh đăng trên tạp chí
Nghiên cứu kinh tế số 294 - tháng 11/2002; “Làm gì để phát triển KTTN ở Hà Nội” của tác giả
Đinh Thị Thu Hương đăng trên Tạp chí Thị trường giá cả và dự báo số 9 - 002; “KTTN trên địa
bàn thành phố Hồ Chí Minh - thực trạng và giải pháp” của tác giả Nguyễn Thị Doan đăng trên
tạp chí Thương mại số 9 - 2002; “Định hướng và khuyến khích tiếp tục phát triển KTTN ở tỉnh
Đồng Nai” của tác giả Nguyễn Công Thành đăng trên tạp chí Lý luận chính trị số 8 - 2002. Các
công trình này đều đưa ra được các tiêu chí: sự tăng trưởng về số lượng, quy mô vốn đăng kí của
các DNTN, cơ cấu theo ngành, sự đóng góp của khu vực kinh tế này vào việc phát triển kinh tế
địa phương (GDP, thu hút lao động, giải quyết việc làm, nộp ngân sách…) và những hạn chế
đồng thời đưa ra các giải pháp nhằm phát triển trên khu vực KTTN tại từng địa phương.
Các công trình nghiên cứu về KTTN nói chung trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh:
- Luận án Tiến sĩ : “Quá trình phát triển DN vừa và nhỏ ngoài quốc doanh ở tỉnh Bắc
Ninh giai đoạn từ 1997 - 2003 - Thực trạng, kinh nghiệm và giải pháp” năm 2008 của tác giả
Mẫn Bá Đạt - Đại học KTQD. Tác giả đã nghiên cứu sự phát triển của các DN vừa và nhỏ ngoài
quốc doanh ở tỉnh Bắc Ninh để thấy được thực trạng của khu vực này và những chính sách của
nhà nước và địa phương tác động đến sự phát triển của các DN vừa và nhỏ ngoài quốc doanh,
hoạt động của DN vừa và nhỏ ngoài quốc doanh và những đóng góp của nó đối với sự phát triển
kinh tế xã hội ở địa phương.
- Luận án tiến sĩ: “Phát triển kinh tế tư nhân ở tỉnh Bắc Ninh trong điều kiện hội nhập
của tỉnh Bắc Ninh giai đoạn từ 1997 đến 2003 - Thực trạng, kinh nghiệm và giải pháp” năm
2008 của tác giả Nguyễn Như Chung - Đại học KTQD. Luận án này làm rõ cơ sở lý luận và thực
tiễn về vai trò của các chính sách đối với sự phát triển các làng nghề trong quá trình CNH, HĐH
nông nghiệp, nông thôn và phát triển kinh tế thị trường; đồng thời phân tích các tác động của
chính sách (của nhà nước và địa phương) đến sự phát triển của các làng nghề ở tỉnh Bắc Ninh,
rút ra các bài học kinh nghiệm và đề xuất các quan điểm, các giải pháp chủ yếu và các kiến nghị
nhằm hoàn thiện chính sách thúc đẩy phát triển làng nghề ở tỉnh Bắc Ninh.
2.3. Nhận xét về các công trình nghiên cứu nói trên
Các công trình nghiên cứu đều thừa nhận KTTN là khu vực cung cấp khối lượng sản
phẩm lớn nhất cho xã hội. Sự tồn tại nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế, trong đó
có KTTN là tất yếu bắt nguồn từ quy luật về sự phù hợp giữa quan hệ sản xuất với tính chất và
trình độ phát triển của lực lượng sản xuất. Đây là khu vực kinh tế năng động và có khả năng
thích ứng nhanh nhạy với những đặc trung của nền kinh tế thị trường, có tiềm năng lớn trong
việc nâng cao năng lực nội sinh của đất nước, tăng trưởng kinh tế. Các tác giả cũng nhất trí với
quan điểm phát triển KTTN là có lợi cho chủ nghĩa xã hội và được coi là điều kiện không thể
thiếu để xây dựng thành công nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Các công trình nghiên cứu KTTN ở Bắc Ninh đã được một số tác giả chú ý nhưng chỉ đề
cập ở một vài khía cạnh và tất cả các công trình nêu trên đã cho thấy hiện trạng sôi động của
KTTN ở Việt Nam hiện nay. Tuy nhiên vẫn chưa có công trình nào khác sát một cách có hệ
thống các chủ trương, chính sách về KTTN của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh, sự lãnh đạo, chỉ đạo phát
triển KTTN của Đảng bộ duới góc độ khoa học lịch sử Đảng, nhất là những năm gần đây.
2.4. Những nội dung mà luận văn sẽ nghiên cứu (bổ sung khoảng trống trong nghiên
cứu)
Ở từng góc độ, các công trình trên đã cung cấp những số liệu đáng quan tâm cho các nhà
nghiên cứu, có giá trị với việc thực hiện luận văn này.
Chọn và nghiên cứu đề tài này, tôi hy vọng qua luận văn của mình sẽ phần nào làm rõ
thêm sự lãnh đạo của Đảng bộ Bắc Ninh đối với thành phần KTTN từ năm 1997 đến năm 2012.
Trên cơ sở đó luận văn đi đến những luận định, rút ra những bài học kinh nghiệm để góp phần
thúc đẩy KTTN ở Bắc Ninh phát triển mạnh mẽ hơn góp phần tích cực vào sự phát triển KT -
XH của địa phương.
tư nhân. Nghiên cứu sự lãnh đạo phát triển KTTN trong mối liên quan với các thành phần kinh tế
khác ở một mức độ nhất định. Đồng thời có sự so sánh với các tỉnh có cùng thời điểm tái lập và
có những nét tương đồng về vị trí địa lý kinh tế.
5. Cơ sở nghiên cứu, nguồn tư liệu và phương pháp nghiên cứu
- Cơ sở nghiên cứu:
+ Cơ sở lý luận: Luận văn nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận, phương pháp duy vật biện
chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; các quan điểm, chủ
trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển KTTN.
+ Cơ sở thực tiễn: Từ thực tiễn phát triển KTTN trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh trong những
năm từ 1997 đến 2012.
- Nguồn tư liệu chủ yếu để nghiên cứu đề tài này bao gồm:
+ Các tác phẩm của C.Mác - Lênin liên quan đến sở hữu tư nhân và KTTN.
+ Các văn kiện của Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước trong thời kỳ đổi mới có liên
quan đến kinh tế, KTTN, nhất là trong những năm 1997 đến năm 2012.
+ Các văn kiện của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh về kinh tế, KTTN trong những năm 1997 đền
năm 2012 (Đại hội XV, XVI, XVII, XVIII). Đây là nguồn tư liệu quan trọng nhất.
+ Niên giám Thống kê của Cục thống kê Bắc Ninh từ năm 1997 đến năm 2012.
+ Các công trình nghiên cứu vấn đề này trên nhiều góc độ khác nhau.
- Phương pháp nghiên cứu:
Để hoàn thành luận văn, công trình đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu cơ bản sau:
phương pháp lịch sử, phương pháp lôgic và sự kết hợp giữa hai phương pháp đó. Ngoài ra còn sử
dụng các phương pháp khác như: phân tích, so sánh, tổng hợp, thống kê toán học, phỏng vấn
chuyên gia, thực địa…
6. Đóng góp của luận văn
- Trình bày một cách có hệ thống quá trình lãnh đạo phát triển KTTN của Đảng bộ tỉnh
Bắc Ninh từ năm 1997 đến năm 2012.
- Nêu khái quát quá trình phát triển của KTTN và đóng góp của khối kinh tế này đối với
kinh tế địa phương từ năm 1997 đến năm 2012.
- Phân tích, đánh giá về ưu điểm, hạn chế trong quá trình lãnh đạo phát triển KTTN của
Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh, rút ra một số kinh nghiệm từ quá trình lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Bắc
Kê, Hà Nội.
11. Cục Thống kê tỉnh Bắc Ninh (2005), Thực trạng doanh nghiệp Bắc Ninh 2001, 2002, 2003
và 2004, Nxb Thống kê, Hà Nội.
12. Cục Thống kê tỉnh Bắc Ninh (2005), Thực trạng doanh nghiệp Bắc Ninh 2001, 2002, 2003
và 2004, Nxb Thống kê, Hà Nội.
13. Cục thống kê tỉnh Bắc Ninh (2007), Niên giám thống kê Bắc Ninh 2006, NXB Thống Kê,
Hà Nội.
14. Cục thống kê tỉnh Bắc Ninh (2009), Chân dung cơ sở kinh tế, hành chính và sự nghiệp Bắc
Ninh, NXB Lao Động, Hà Nội.
15. Cục thống kê tỉnh Bắc Ninh (2012), Niên giám thống kê Bắc Ninh 2011, NXB Thống Kê,
Hà Nội.
16. Cục thống kê tỉnh Bắc Ninh (2012), Thực trạng doanh nghiệp tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2005
– 2010, NXB Thống Kê, Hà Nội.
17. Cục thống kê tỉnh Bắc Ninh (2012), Số liệu thống kê chủ yếu thời kì 1997 -2011, NXB
Thống Kê, Hà Nội
18. Cục thống kê tỉnh Bắc Ninh (2012), Bắc Ninh - Số liệu thống kê chủ yếu năm 2012.
19. Nguyễn Như Cung (2008), “Quá trình hoàn thiện các chính sách thúc đẩy phát triển làng
nghề của tỉnh Bắc Ninh giai đoạn từ 1997 đến 2003 - Thực trạng, kinh nghiệm và giải
pháp”, Đại học KTQD, Hà Nội.
20. Vũ Hùng Cường (2009), Một số vấn đề cơ bản về phát triển khu vực tư nhân với tư cách là
động lực cơ bản của mô hình tăng trưởng kinh tế mới giai đoạn 2011-2020, Viện Kinh tế
Việt Nam.
21. Phạm Thị Lương Diệu (2012), “Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo phát triển KTTN từ năm
1986 đến năm 2005”, Luận án Tiến sĩ khoa học lịch sử, Trường Đại học Khoa học xã hội và
Nhân văn, ĐHQG Hà Nội.
22. Đảng cộng sản Việt Nam, Tỉnh Ủy lâm thời Bắc Ninh (1997), Báo cáo của Ban chấp hành
lâm thời Đảng bộ tỉnh tại Đại hội Đại biểu lần thứ XV Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh, Lưu tại Văn
phòng Tỉnh ủy Bắc Ninh.
23. Đảng cộng sản Việt Nam, Tỉnh Ủy Bắc Ninh (2000), Báo cáo của Ban chấp hành lâm thời
Đảng bộ tỉnh tại Đại hội Đại biểu lần thứ XVI Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh, Lưu tại Văn phòng
38. Đảng Cộng sản Việt Nam (2008), Nghị quyết Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung
ương khoá X về tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa,
Hà Nội.
39. Trần Đức (1995), Trang trại gia đình ở Việt Nam và trê thế giới, Nxb CTQG, Hà Nội.
40. Mẫn Bá Đạt (2008), Quá trình phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ngoài quốc doanh ở tỉnh
Bắc Ninh giai đoạn từ 1997 - 2003 - Thực trạng, kinh nghiệm và giải pháp. Luận án tiến sĩ
kinh tế, trường Đại học Kinh tế quốc dân, Hà Nội.
41. Nguyễn Hữu Đạt (1999), Kinh tế cá thể, tiểu thủ trong nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp,
thương mai và dịch vụ, Tạp chí nghiên cứu kinh tế, số 239 tháng 4/1999.
42. Hoàng Kim Giao (1993), Kinh tế ngoài quốc doanh và chân dung một số nhà doanh nghiệp
Việt Nam, Tạp chí kinh tế và dự báo - UB Kế hoạch nhà nước.
43. Vũ Văn Giàu (2010), Phát triển kinh tế tư nhân và vấn đề đảng viên làm kinh tế tư nhân
trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Đại học Quốc gia thành phố Hồ
Chí Minh.
44. Nguyễn Thị Thu Hà (2009), Nâng cao năng lực cạnh tranh cấp tỉnh trong nền kinh tế thị
trường định hướng XHCN ở Việt Nam hiện nay, Nxb Thông Tấn, Hà Nội.
45. Tô Đức Hạnh (2006), Phát triển kinh tế cá thể ở Việt Nam, Nxb Đại học kinh tế quốc dân.
46. Đặng Hiển (2006), Kinh tế tư nhân - Một trong những động lực của nền kinh tế nước ta hiện
nay, Nxb Lao động xã hội, Hà Nội.
47. Hồ Sỹ Lộc (1996), “Kinh tế tư nhân ở Việt Nam từ 1986 đến 1995”, Luận án PTS Lịch sử,
Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, ĐHQG Hà Nội.
48. Luật Doanh nghiệp (2006), Nxb CTQG, Hà Nội.
49. Trịnh Hoa Mai (2005), Kinh tế tư nhân Việt Nam trong tiến trình hội nhập, Nxb Thế giới,
Hà Nội.
50. Hồ Chí Minh (1996), Toàn tập, tập 7, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
51. Luật dân sự (2005), Nxb CTQG, Hà Nội.
52. Mai Tết, Nguyễn Văn Tuất, Đăng Danh Lợi (2005), “Sự vận động, phát triển của KTTN
trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”, Nxb CTQG, Hà Nội.
53. Nguyễn Minh Phong (2004), “Phát triển KTTN ở Hà nội”, Nxb CTQG, Hà Nội).
54. Nguyễn Thanh Tuyền (2002), Thành phần kinh tế Tư bản tư nhân trong quá trình
Nam năm 2007 - Phân tích và chẩn đoán tỉnh Bắc Ninh, Bắc Ninh.
71. UBND tỉnh Bắc Ninh (2010), Báo cáo kết quả thực hiện phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2006 -
2010; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2011 - 2015 (Tài liệu báo cáo HĐND tỉnh khóa
XVI kỳ họp thứ 22), Bắc Ninh.
72. UBND tỉnh Bắc Ninh (2010), Báo cáo Kết quả thực hiện phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2006 -
2010; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2011 - 2015 (Tài liệu báo cáo HĐND tỉnh khóa
XVI kỳ họp thứ 22), Bắc Ninh.
73. Viện Thông tin khoa học xã hội (2003), KTTN trong giai đoạn toàn cầu hóa hiện nay, Nxb
Khoa học xã hội, Hà Nội.
74. Website: Tổng cục Thống kê.