ĐẠI HỌC QUỐC GIA Hµ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC X· HỘI Vµ NH¢N VĂN
***o0o***

VŨ THỊ YẾN

ĐẢNG BỘ TỈNH BẮC NINH L·NH ĐẠO
PH¸T TRIỂN KINH TẾ TƯ NH¢N
TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2012

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC LỊCH SỬ

Hµ NéI, 2014


I HC QUC GIA Hà NI
TRNG I HC KHOA HC Xã HI Và NHÂN VN
***o0o***

V TH YN

NG B TNH BC NINH LãNH O
PHáT TRIN KINH T T NHÂN
T NM 1997 N NM 2012
Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Lịch sử Đảng
Mã số: 60 22 03 15

Ngi hng dn khoa hc: TS. PHM TH LNG DIU

Hà NộI, 2014


:

Công ty cổ phần

3

DN

:

Doanh nghiệp

4

DNTN

:

Doanh nghiệp tƣ nhân

5

GDP

:

Tổng sản phẩm trong nƣớc

6


10

KTXH

:

Kinh tế xã hội

11

SXKD

:

Sản xuất kinh doanh

12

SXKDCT

:

Sản xuất kinh doanh cá thể

13

TNHH

:


1.2.1. Chủ trƣơng của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh ..................................................25
1.2.2. Sự chỉ đạo thực hiện của Đảng bộ ...........................................................31
Tiểu kết chƣơng 1..................................................................................................40
Chương 2. ĐẢNG BỘ TỈNH BẮC NINH LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN
KINH TẾ TƯ NHÂN TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2012.......................................42
2.1. Chủ trƣơng và sự chỉ đạo phát triển kinh tế tƣ nhân của Đảng bộ tỉnh
Bắc Ninh từ năm 2001 đến năm 2005 ...................................................................42
2.1.1. Chủ trƣơng của Đảng bộ Bắc Ninh .........................................................42
2.1.2. Quá trình chỉ đạo phát triển KTTN (2001 - 2005) ..................................46
2.2. Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh lãnh đạo phát triển kinh tế tƣ nhân từ năm 2006
đến năm 2012 ........................................................................................................63
2.2.1. Chủ trƣơng của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh ..................................................63
2.2.2. Quá trình chỉ đạo phát triển (2006-2012) ................................................68
Tiểu kết chƣơng 2..................................................................................................77


Chương 3. ĐÁNH GIÁ CHUNG VÀ KINH NGHIỆM LỊCH SỬ .....................79
3.1. Đánh giá..........................................................................................................79
3.1.1. Về ƣu điểm...............................................................................................79
3.1.2. Về hạn chế ...............................................................................................87
3.2. Một số kinh nghiệm lịch sử ..........................................................................100
3.2.1. Kinh nghiệm trong xác định chủ trƣơng................................................100
3.2.2. Kinh nghiệm trong chỉ đạo thực hiện ....................................................102
Tiểu kết chƣơng 3................................................................................................107
KẾT LUẬN ............................................................................................................108
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.............................................................112
PHỤ LỤC ...............................................................................................................118


MỞ ĐẦU



của khu vực KTTN của mỗi vùng miền, mỗi tỉnh. Cụ thể, thành phần KTTN Bắc
Ninh có những nét chung, nét riêng so với cả nƣớc và các địa phƣơng khác.
Là một trong những địa phƣơng phát triển mạnh, năng động, Bắc Ninh trở
thành trung tâm chiến lƣợc đặc biệt quan trọng, là một tỉnh cửa ngõ phía Bắc của Thủ
đô Hà Nội - trung tâm xứ Kinh Bắc cổ xƣa, có nền văn hóa lâu đời, là cầu nối giữa Hà Nội
với các tỉnh trung du miền núi phía Bắc và nằm trên hành lang kinh tế Nam Ninh - Lạng
Sơn - Hà Nội - Hải Phòng - Hạ Long. KTTN của tỉnh Bắc Ninh luôn đƣợc đầu tƣ,
nghiên cứu, định hƣớng đúng đắn nên cũng có những bƣớc phát triển mạnh mẽ.
Từ khi tái lập tỉnh (01/01/1997), triển khai đƣờng lối của Trung ƣơng, Đảng bộ
tỉnh Bắc Ninh kế thừa những chủ trƣơng của tỉnh ủy Hà Bắc, tiếp tục thực hiện đƣờng
lối đổi mới, thành phần KTTN đƣợc tạo điều kiện phát triển, mang lại những đóng góp to
tớn cho kinh tế địa phƣơng. Tuy nhiên trong bối cảnh mới của quá trình hội nhập kinh tế
quốc tế, thì khu vực KTTN của tỉnh Bắc Ninh cũng bộc lộ không ít hạn chế, thể hiện:
chƣa có định hƣớng phát triển dài hạn; năng lực cạnh tranh chƣa cao; vấn đề phát triển
bền vững chƣa đƣợc đề cập; trình độ quản lý doanh nghiệp còn hạn chế; nhiều doanh
ngiệp nhận thức chƣa rõ các vấn đề liên quan tới Tổ chức thƣơng mại thế giới (WTO).
Vì vậy Đảng bộ Bắc Ninh làm thế nào để KTTN phát huy đƣợc mặt mạnh, khắc phục
đƣợc những tồn tại để phát triển nhanh, vững chắc trở thành động lực mạnh trong quá
trình phát triển KTXH của tỉnh Bắc Ninh nói
riêng và nền kinh tế nƣớc Việt Nam nói chung thực sự là vấn đề cấp bách đặt ra.
Việc nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng nói chung, Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh nói riêng
trong lãnh đạo phát triển KTTN nhằm rút ra những mặt mạnh, cái hạn chế để có sự chỉ
đạo đúng đắn hơn nhằm phát huy hết tiềm năng của nó đối với việc phát triển đất nƣớc
hiện nay trong những năm tiếp theo là quan trọng và cấp thiết cả về lý luận cũng nhƣ
thực tiễn.
Hơn nữa chọn một tỉnh để tập trung nghiên cứu làm rõ sự lãnh đạo của Đảng bộ
địa phƣơng về phát triển KTTN trong những năm đổi mới vừa qua là cách tiếp cận hợp
lý để có đƣợc cái nhìn sâu sắc hơn, từ đó có thể phần nào suy ra những địa phƣơng

thập và hệ thống các bài viết phân tích, đánh giá, kiến giải và những giải pháp đúc kết
trong những công trình, bài viết của 9 nhà nghiên cứu về những vấn đề lý luận, thực
tiễn phát triển và hạn chế cũng nhƣ triển vọng phát triển của khu vực KTTN. Công
trình đã đề cập đến các nội dung: (1) KTTN Việt Nam sau hai thập kỉ

3


đổi mới, tiến triển và những vấn đề; (2) Các thành phần kinh tế ở Việt Nam, chính
sách và thực tiến thời kì đổi mới; (3) Những dự báo và chính sách sử dụng kinh tế tƣ
bản tƣ nhân theo định hƣớng XHCN.
- Cuốn sách: "Sự vận động, phát triển của KTTN trong nền kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa" (2005, Nxb CTQG) của các tác giả Mai Tết, Nguyễn Văn Tuất,
Đăng Danh Lợi. Trong cuốn sách này, các tác giả đã nêu lên vai trò và thực trạng
KTTN Việt Nam từ trƣớc tới nay; trên cơ sở đó các tác giả đã cố gắng tìm những luận
cứ khoa học để đƣa ra những dự báo về xu hƣớng vận động và phát triển của sở hữu tƣ
nhân, KTTN trong nền kinh tế thị trƣờng.
- Trong cuốn: "Phát triển KTTN ở Việt Nam hiện nay" (2006, Nxb CTQG) của tác giả
Vũ Quốc Tuấn đã đi sâu phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn trình bày quá trình tìm tòi, thử
nghiệm, đột phá, đấu tranh tƣ tƣởng và tổng kết sự phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành
phần ở Việt Nam, trong đó KTTN là bộ phận quan trọng. Đồng thời phân tích, nhận dạng
và dự báo xu hƣớng phát triển KTTN, đề xuất một số chính sách, giải pháp phát triển KTTN
trong giai đoạn tới.
- "Về việc phát triển khu vực KTTN trong giai đoạn hiện nay" của Trần Thị Hạnh,
luận án tiến sỹ kinh tế, năm 1994, đã nêu ra đƣợc khái niệm về hoạt động kinh doanh
tƣ nhân, các hình thức tổ chức hoạt động kinh doanh tƣ nhân, các hình thức tổ chức
hoạt động kinh doanh tƣ nhân, phân tích quá trình phát triển của khu vực KTTN ở Việt
Nam, thực trạng và hạn chế của nó.
- "Kinh tế tư nhân ở Việt Nam từ 1986 đến 1995" của Hồ Sỹ Lộc, Luận án Phó
tiến sỹ khoa học lịch sử, Hà Nội, 1996 đã khái quát tình hình KTTN qua các giai đoạn:

CTQG) của tác giả Lê Doanh Vĩnh; cuốn "Nâng cao năng lực cạnh tranh cấp tỉnh trong
nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay" (năm 2009, Nxb
Thông Tấn) của tác giả Nguyễn Thị Thu Hà; "Tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho
các doanh nghiệp nhỏ" (2008, Nxb CTQG) của Phòng công nghiệp và thƣơng mại Việt
Nam (VCCI); bài viết "Thực hiện luật đầu tư và luật doanh nghiệp từ góc độ cải cách
thể chế" (Tạp chí quản lý kinh tế, số 18 (3+4/2008) của tác giả Nguyễn Đình Cung...
Về KTTN với quá trình hội nhập: Cuốn sách "KTTN trong giai đoạn toàn cầu
hóa" (năm 2003, Nxb Khoa học xã hội) của Viện thông tin khoa học xã hội); Công trình
"Phát triển khu vực KTTN ở Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế" (Tạp chí
Ngân Hàng số 5 - 2003) của tác giả Phan Hồng Giang; Công trình "Con đường nào cho
KTTN Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế" (Tạp chí Tài chính

5


số tháng 4/2003) của tác giả Vũ Thị Bạch Tuyết; cuốn sách: "WTO thuận lợi và
thách thức cho các Doanh nghiệp Việt Nam" (2006, Nxb Lao động - xã hội) của tác giả
Nguyễn Thủy Nguyên; "Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong điều kiện toàn cầu
hóa" (2006, Nxb Lao động) của tác giả Trần Sửu - Đại học Ngoại thƣơng; "Nâng cao
sức cạnh tranh của các doanh nghiệp trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế" (2006,
Nxb CTQG) của tác giả Vũ Trọng Lâm; "Nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh
nghiệp Việt Nam trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay" (2006, Nxb CTQG)...
Về kinh nghiệm phát triển KTTN ở một số quốc gia: Liên quan tới kinh nghiệm
phát triển KTTN ở một số quốc gia cũng có một số bài báo và công trình nghiên cứu
nhƣ: "Nước Mỹ với vấn đề hỗ trợ tài chính cho phát triển khu vực KTTN" đăng trên
Thông tin Kinh tế - xã hội số 10/2012; "Phát triển khu vực KTTN kinh nghiệm Trung
Quốc và bài học cho Việt Nam" của tác giả Lê Thị Vân Anh đăng trên Tạp chí Kinh tế và
phát triển số 69/2003; "KTTN trong một số nền kinh tế chuyển đổi Đông Âu" của tác giả
Nguyễn Văn Tâm đăng trên Tạp chí Những vấn đề kinh tế thế giới số 3 (83) 2003; "KTTN
ở một số nền kinh tế chuyển đổi những năm qua" của tác giả Đinh Thị Thơm đăng trên

triển KTTN ở Hà Nội nói riêng và cả nƣớc nói chung.
- Luận án "Phát triển đội ngũ doanh nhân thành phố Hồ Chí Minh trong nền kinh
tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa" - Khoa kinh tế - Đại học Quốc Gia Tp Hồ Chí
Minh năm 2007 làm rõ lý luận về doanh nhân một vấn đề rất mới trong nền kinh tế thị
trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam; khái quát toàn diện đa chiều về thực trạng
phát triển đội ngũ doanh nhân trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh; chỉ ra định hƣớng, hệ
thống quan điểm phát triển đội ngũ doanh nhân ở thành phố Hồ CHí Minh.
Bên cạnh các cuốn sách trên cũng có nhiều bài viết trên các tạp chí nhƣ:
"KTTN thành phố Hồ Chí Minh: Thực trạng và xu thế phát triển" của tác giả Hà Văn
Ánh đăng trên tạp chí Nghiên cứu kinh tế số 294 - tháng 11/2002; "Làm gì để phát triển
KTTN ở Hà Nội" của tác giả Đinh Thị Thu Hƣơng đăng trên Tạp chí Thị trƣờng giá cả và
dự báo số 9 - 002; "KTTN trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh - thực trạng và giải
pháp" của tác giả Nguyễn Thị Doan đăng trên tạp chí Thƣơng mại số 9 - 2002; "Định
hướng và khuyến khích tiếp tục phát triển KTTN ở tỉnh

7


Đồng Nai" của tác giả Nguyễn Công Thành đăng trên tạp chí Lý luận chính trị số 8
- 2002. Các công trình này đều đƣa ra đƣợc các tiêu chí: sự tăng trƣởng về số lƣợng, quy
mô vốn đăng kí của các DNTN, cơ cấu theo ngành, sự đóng góp của khu vực kinh tế
này vào việc phát triển kinh tế địa phƣơng (GDP, thu hút lao động, giải quyết việc làm,
nộp ngân sách…) và những hạn chế đồng thời đƣa ra các giải pháp nhằm phát triển trên khu
vực KTTN tại từng địa phƣơng.
Các công trình nghiên cứu về KTTN nói chung trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh:
- Luận án Tiến sĩ : "Quá trình phát triển DN vừa và nhỏ ngoài quốc doanh ở
tỉnh Bắc Ninh giai đoạn từ 1997 - 2003 - Thực trạng, kinh nghiệm và giải pháp" năm
2008 của tác giả Mẫn Bá Đạt - Đại học KTQD. Tác giả đã nghiên cứu sự phát triển của
các DN vừa và nhỏ ngoài quốc doanh ở tỉnh Bắc Ninh để thấy đƣợc thực trạng của khu
vực này và những chính sách của nhà nƣớc và địa phƣơng tác động đến sự phát triển

rất khó kiểm định. Một thực thể kinh tế đƣợc thừa nhận nhƣng chƣa định hình, nhiều biến động,
nhiều thăng trầm.
- Cuốn "Đổi mới cơ chế quản lý doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nền kinh tế thị
trường ở Việt Nam" do PTS. Nguyễn Hữu Hải chủ biên, đã nghiên cứu vai trò của
doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nền kinh tế thị trƣờng, qua đó cho thấy ở Việt Nam các
doanh nghiệp tƣ nhân đa phần ở quy mô vừa và nhỏ. Từ đó, tác giả rút ra kết luận: phát
triển doanh nghiệp vừa và nhỏ là phù hợp với trình độ quản lý của các chủ doanh nghiệp ở
Việt Nam và thu hút đƣợc nguồn lao động xã hội.
- Luận án Tiến sĩ : "Quá trình hoàn thiện các chính sách thúc đẩy phát triển làng
nghề của tỉnh Bắc Ninh giai đoạn từ 1997 đến 2003 - Thực trạng, kinh nghiệm và giải
pháp" năm 2008 của tác giả Nguyễn Nhƣ Chung - Đại học KTQD. Luận án này làm rõ
cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò của các chính sách đối với sự phát triển các làng
nghề trong quá trình CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn và phát triển kinh tế thị trƣờng;
đồng thời phân tích các tác động của chính sách (của nhà nƣớc và địa phƣơng) đến sự phát
triển của các làng nghề ở tỉnh Bắc Ninh, rút ra các bài học kinh nghiệm và đề xuất các
quan điểm, các giải pháp chủ yếu và các kiến nghị nhằm hoàn thiện chính sách thúc đẩy
phát triển làng nghề ở tỉnh Bắc Ninh.
2.3. Nhận xét về các công trình nghiên cứu nói trên
Các công trình nghiên cứu đều thừa nhận KTTN là khu vực cung cấp khối
lƣợng sản phẩm lớn nhất cho xã hội. Sự tồn tại nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành

9


phần kinh tế, trong đó có KTTN là tất yếu bắt nguồn từ quy luật về sự phù hợp giữa
quan hệ sản xuất với tính chất và trình độ phát triển của lực lƣợng sản xuất. Đây là khu
vực kinh tế năng động và có khả năng thích ứng nhanh nhạy với những đặc trung của
nền kinh tế thị trƣờng, có tiềm năng lớn trong việc nâng cao năng lực nội sinh của đất nƣớc,
tăng trƣởng kinh tế. Các tác giả cũng nhất trí với quan điểm phát triển KTTN là có lợi cho
chủ nghĩa xã hội và đƣợc coi là điều kiện không thể thiếu để xây dựng thành công nền kinh

+ Dựng lại quá trình chỉ đạo phát triển KTTN của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh và
thực trạng phát triển của thành phần kinh tế này từ năm 1997 đến năm 2012.
+ Đánh giá, nhận xét sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh với những ƣu
điểm, hạn chế và nguyên nhân của những ƣu điểm, hạn chế đó, đồng thời luận văn còn
rút ra một số kinh nghiệm lịch sử trong quá trình lãnh đạo phát triển KTTN của Đảng bộ
Bắc Ninh trong thời gian từ năm 1997 đến năm 2012.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Sự lãnh đạo phát triển KTTN của Đảng bộ tỉnh Bắc
Ninh từ năm 1997 đến năm 2012, cụ thể là nghiên cứu chủ trƣơng, đƣờng lối và quá trình tổ
chức thực hiện phát triển KTTN của Đảng bộ Bắc Ninh.
- Phạm vi nghiên cứu
+ Về không gian: Nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh đối với
thành phần KTTN ở 1 thành phố, 1 thị xã, 6 huyện của tỉnh Bắc Ninh
+ Về thời gian: Từ năm 1997 dến năm 2012. Chọn mốc bắt đầu năm 1997 vì
ngày 1/1/1997, tỉnh Bắc Ninh chính thức hoạt động theo đơn vị hành chính mới sau khi
đƣợc kỳ họp thứ 10 Quốc Hội khóa IX ra Quyết định phê chuẩn việc tái lập hai tỉnh Bắc
Ninh và Bắc Giang; chọn mốc kết thúc nghiên cứu là năm 2012 bởi đến thời điểm này
Bắc Ninh sau 15 năm tái lập tỉnh, nguồn tài liệu phục vụ công trình nghiên cứu đƣợc tổng
hợp, đánh giá tƣơng đối đầy đủ và cũng là năm tác giả đăng ký đề tài luận văn.
+ Về nội dung nghiên cứu: Luận văn tập trung nghiên cứu sự lãnh đạo của
Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh đối với KTTN ở cả 3 bộ phận cấu thành: kinh tế cá thể, kinh tế tiểu
chủ, kinh tế tƣ bản tƣ nhân. Nghiên cứu sự lãnh đạo phát triển KTTN trong mối liên
quan với các thành phần kinh tế khác ở một mức độ nhất định. Đồng thời có sự so sánh
với các tỉnh có cùng thời điểm tái lập và có những nét tƣơng đồng về vị trí địa lý kinh tế.

11


5. Cơ sở nghiên cứu, nguồn tư liệu và phương pháp nghiên cứu
- Cơ sở nghiên cứu:



Ngoài ra, luận văn có thể dùng nhƣ một tài liệu tham khảo khi nghiên cứu về
tỉnh Bắc Ninh trong lĩnh vực phát triển kinh tế, KTTN dƣới góc độ lịch sử Đảng.
7. Bố cục của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, Phụ lục, luận
văn gồm 3 chƣơng:
Chương 1: Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh lãnh đạo phát triển KTTN từ năm 1997
đến năm 2000
Chương 2: Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh lãnh đạo phát triển KTTN từ năm 2001
đến năm 2012
Chương 3: Đánh giá chung và kinh nghiệm lịch sử

13


Chương 1
ĐẢNG BỘ TỈNH BẮC NINH LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN
KINH TẾ TƯ NHÂN TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2000
1.1. Khái quát các yếu tố tác động và thực trạng kinh tế tư nhân của Bắc Ninh
trước khi tái lập tỉnh (trước tháng 1 năm 1997)
1.1.1. Các yếu tố tác động đến sự phát triển của KTTN ở Bắc Ninh
* Điều kiện tự nhiên
Bắc Ninh là một tỉnh nằm ở đồng bằng Bắc Bộ, trong khu vực kinh tế trọng
điểm phía Bắc của Việt Nam. Bắc Ninh là vùng đất đƣợc hình thành sớm trong thời đại đồ
đá. Cùng với nhiều biến thiên thăng trầm của lịch sử, vùng đất này có những thay đổi về
tên gọi, địa giới hành chính. Thời Hùng Vƣơng - An Dƣơng Vƣơng, đây là đất thuộc bộ
Vũ Ninh trong nhà nƣớc Văn Lang - Âu Lạc. Dƣới thời Lý, có tên là Lộ Bắc Giang. Thời
Hồ lại tách ra thành Lộ Bắc Giang và Lộ Lạng Giang. Sang thời Lê đổi tên thành trấn
Kinh Bắc. Trên 4 thế kỷ, trấn Kinh Bắc ổn định với 20 huyện trong 4 phủ. Năm 1931,

Ninh đi Lạng Sơn và Trung Quốc, đƣờng sắt cao tốc Yên Viên - Cái Lân; mạng lƣới
đƣờng thủy rất thuận lợi nối với hệ thống cảng sông và cảng biển của vùng, tạo cho
Bắc Ninh là địa bàn mở gắn với phát triển của thủ đô Hà Nội. Bắc Ninh còn nằm gần
các nguồn năng lƣợng lớn nhƣ thủy điện Hòa Bình, nhiệt điện Phả Lại, nhiệt điện Uông
Bí và than Quãng Ninh. Trong cấu trúc không gian lãnh thổ vĩ mô, vị trí địa lý của Bắc
Ninh nhƣ vậy có nhiều thuận lợi cho sự phát triển KTXH, trở thành một hệ thống hòa
nhập trong vùng ảnh hƣởng của thủ đô Hà Nội và có tƣơng tác nhất định với hệ thống
địa phƣơng trong vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc thúc đẩy khu vực KTTN của Bắc
Ninh giao lƣu kinh tế, xuất khẩu hàng hóa với các địa phƣơng khác: do vị trí liền kề
với thủ đô Hà Nội trung tâm kinh tế, thị trƣờng rộng lớn thứ hai của cả nƣớc, có sức
cuốn hút toàn diện về các mặt kinh tế, xã hội, giá trị lịch sử văn hóa, đồng thời là nơi cung
cấp thông tin, chuyển giao công nghệ và tiếp thị thuận lợi đối với mọi miền đất nƣớc. Hà
Nội còn là thị trƣờng tiêu thụ trực tiếp các mặt hàng của Bắc Ninh về nông - lâm - thủy
sản, vật liệu xây dựng, hàng tiêu dùng, hàng thủ công mỹ nghệ.
Tuy nhiên, Bắc Ninh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ với các tỉnh Hƣng
Yên, Hải Dƣơng, Hà Nội,… các tỉnh này đều có vị trí thuận lợi và có sự tƣơng

15


đồng về vị trí địa lý cũng nhƣ địa hình của Bắc Ninh. Do vậy, Bắc Ninh sẽ phải cạnh
tranh gay gắt với các địa phƣơng trên trong việc thu hút vốn đầu tƣ và nguồn nhân lực có
chất lƣợng, đây là điều gây khó khăn cho sự phát triển của khu vực KTTN.
Tài nguyên thiên nhiên: Nguồn tài nguyên thiên nhiên của Bắc Ninh nhìn chung
khá nghèo nàn không phong phú về chủng loại cũng nhƣ dồi dào về trữ
lƣợng, bao gồm:
Về tài nguyên khoáng sản: Có đất sét làm gạch, ngói, gốm, với trữ lƣợng
khoảng 4 triệu tấn ở huyện Quế Võ và huyện Tiên Du; đất sét làm gạch chịu lửa ở thị xã
Bắc Ninh; đất cát kết với trữ lƣợng khoảng 1 triệu tấn ở Thị Cầu, đá sa thạch ở Vũ Ninh
(thành phố Bắc Ninh) có trữ lƣợng khoảng 300.000m2; than bùn ở Yên Phong với trữ

khoảng 177,5 tỷ m3, trong đó lƣợng nƣớc chủ yếu chứa trong các sông là 176 tỷ m3,
đƣợc đánh giá là khá dồi dào. Trữ lƣợng nƣớc ngầm cũng khá lớn, trung bình
400.000m3/ngày, tầng chứa nƣớc cách mặt đất trung bình từ 3-5m và có bề dày khoảng
40m, chất lƣợng tốt.
Nhƣ vậy, một mặt tài nguyên đất và tài nguyên nƣớc ở Bắc Ninh là điều kiện
thuận lợi cho KTTN trong lĩnh vực nông nghiệp, cung cấp nguồn nƣớc cho nhu cầu sản
xuất, hệ thống sông ngòi dày đặc thuận tiện cho việc giao lƣu hàng hóa trong tỉnh cũng
nhƣ với các tỉnh khác trong vùng mặt khác tài nguyên đất cũng nhƣ tài nguyên khoáng
sản ở tỉnh Bắc Ninh rất hạn chế dẫn tới diện tích mặt bằng sản xuất hẹp, manh mún, một
số diện tích còn bị ngập úng vào mùa mƣa sẽ gây khó khăn cho KTTN trong việc mở
rộng quy mô sản xuất. Ngoài ra, diện tích đất hẹp gây khó khăn trong phát triển vùng
nguyên liệu cho ngành nghề thủ công sử dụng nguyên liệu và kinh tế trang trại.
* Điều kiện kinh tế - xã hội:
Nhƣ đã đề cập ở trên, Hà Bắc là một tỉnh cũ ở đồng bằng và trung du Bắc Bộ
Việt Nam, thành lập ngày 27/10/1962 sau sự hợp nhất hai tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang.
Ngày 06/11/1996 tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa IX đã thông qua Nghị quyết "Về
việc chia và điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh", tỉnh Hà Bắc đƣợc tách ra thành
hai tỉnh Bắc Ninh, Bắc Giang. Bộ máy hành chính tỉnh Bắc Ninh chính thức đi vào hoạt
động từ ngày 01/01/1997 đến nay.
Về truyền thống lịch sử
Bắc Ninh nổi tiếng là vùng quê văn hiến có truyền thống lịch sử và cách
mạng vẻ vang, rất giàu tiềm năng đã và đang vƣơn lên mạnh mẽ hòa nhịp cùng sự

17


thay đổi của đất nƣớc. Nơi đây từ lâu đã đƣợc xem là vùng "địa linh" một trong
những cái nôi của nền văn minh sông Hồng đã sinh thành, nuôi dƣỡng và quy tụ nhiều
"nhân kiệt" những anh hùng, những danh nhân tiêu biểu cho truyền thống văn hóa lịch sử
của dân tộc qua các thời đại nhƣ Lý Thái Tổ, Hoàng hậu Ỷ Lan, Vạn Hạnh, Lê Văn