Website: Email : Tel : 0918.775.368
LỜI NÓI ĐẦU
Vi phạm pháp luật hành chính cũng như mọi vi phạm pháp luật khác đều
là những hành vi gây nguy hiểm cho xã hội, xâm hại đến những quan hệ xã hội
được pháp luật bảo vệ. Vì vậy, đấu trang phòng chống các vi phạm pháp luật
hành chính nói chung và các vi phạm pháp luật hành chính nói riêng luôn là một
nhiệm vụ trọng yếu của nhà nước ta.
Hơn thế, trong giai đoạn hiện nay đất nước ta đang trong quá trình đổi
mới với việc xây dựng nền kinh tế hang hoá nhiều thành phần theo cơ chế thị
trường. Thì áp dụng đúng pháp luật nói chung và đúng pháp luật về xử phạt
hành chính nói riêng sẽ góp phần tích cực vào quá trình đổi mới đất nước, bảo
vệ trật tự, an ninh xã hội, tăng cường hiệu lực, hiệu quả của quản lý nhà nước,
đảm bảo cho quá trình đồi mới đất nước được thành công.
Trước sự đóng góp to lớn như thế của việc áp dụng pháp luật về xử phạt
vi phạm hành chính. Chúng ta không thể bỏ qua câu hỏi: vậy pháp luật về xử
pháp vi phạm hành chính đã được áp dụng như thế nào? Đã để lại những ưu
nhược điểm nào? Có phù hợp với thực tế cuộc sống không? phải trả lời đượ c
câu đó ta mới đưa ra được những giải pháp hữu hiệu để ngày càng hoàn thiện hệ
thống pháp luật nói chung và hệ thống về xử phạt vi phạm hành chính nói riêng.
Do khả năng nhận thức cũng như kiến thức về thực tế còn hạn chế em xin
góp một bài viết nhỏ về thực trạng áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành
chính. Bài viết sẽ không tránh khỏi những sai sót. Mong quý thầy cô và các bạn
giúp đỡ để bài viết được tốt hơn.
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
NỘI DUNG
I. Quy định của pháp luật
1. Vi phạm hành chính
Vi phạm hành chính là hành vi do cá nhân, tổ chức thực hiện với lỗi cố ý
hoặc vô ý, vi phạm các quy định cuả pháp luật về quản lý nhà nước mà không
là tội phạm và theo quy định của pháp luật bị xử phạt hành chính( Giáo trình

3. Các hình thức xử phạt vi phạm hành chính và các biện pháp cưỡng chế
hành chính khác áp dụng trong quá trình xử phạt vi phạm hành chính
3.1. Các hình thức xử phạt vi phạm hành chính
Đối với mỗi vi phạm hành chính tổ chức vi phạm phải chịu một trong các
hình thức xử phạt hành chính là cảnh cáo hoặc phạt tiền
- Cảnh cáo:
Được quy định tại điều 13 pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002:
“ cảnh cáo được áp dụng đối với cá nhân, tổ chức vi phạm nhỏ, lần đầu, có tình
tiết giảm nhẹ hoặc đối với mọi hành vi vi phạm hành chính do người chưa thành
niên từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi thực hiện. Cảnh cáo được quyết định bằng
văn bản”
VD: Theo khoản 1 Điều 28 của Nghị định 152/2005/NĐ-CP quy định: “
Phạt cảnh cáo người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi điều khiển xe mô tô, xe máy,
xe máy điện và các loại xe tương tự mô tô hoặc điều khiển xe mô tô, xe máy kéo
và các loại xe tương tự ô tô”.
Vi phạm hành chính bị xử phạt cảnh cáo là những vi phạm hành chính
nhỏ, chưa gây thiệt hại vật chất, mức độ xâm hại đối với trật tự quản lý nhà nước
không lớn hoặc vi phạm hành chính lần đầu, do sơ suất hoặc tác động khách
quan hoặc thuộc trường hợp có tình tiết giảm nhẹ theo quy định tại điều 8 pháp
lệnh xứ lý vi phạm hành chính năm 2002.
- Phạt tiền
Là hình thức xử phạt chính được quy định tại điều 14 pháp lệnh xử lý vi
phạm hành chính năm 2002. nhìn chung, các tổ chức, cá nhân vi phạm hành
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
chính nếu không thuộc trường hợp bị xử phạt cảnh cáo thì bị xử phạt bằng hình
thức phạt tiền. Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002 quy định mức
phạt tiền trong xử phạt vi phạm hành chính là từ 5000 đồng đến 500000000
đồng.
- Trục xuất

- Xác định thẩm quyền xử phạt theo mức tối đa của khung tiền
phạt( khoản 2 Điều 42).
- Xác định thẩm quyền xử phạt theo hình phạt bổ sung( khoản 3 Điều 42).
4.2. Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính
trên cơ sở nguyên tắc xác định thẩm quyền được quy định tại điều 42 của
pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002 thì thẩm quyền xử phạt của
những người được quy định tại các điều từ điều 28 đến điều 41 của pháp lệnh là
thẩm quyền áp dụng đối với một hành vi vi phạm hành chính.
II. Thực trạng áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính
1. Các hình thức xử phạt vi phạm hành chính
1.1. Cảnh cáo
Được quy định tại điều 13 của pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm
2002, là một trong 2 hình thức xử phạt chính trong xử phạt vi phạm hành chính.
So với hình thức phạt tiền, cảnh cáo là hình thức xử phạt nhẹ hơn, mang ý nghĩa
giáo dục hơn trừng phạt.
VD: Trần Văn Long lần đầu tiên điều khiển xe máy vào nội thành. Long
đi trên đoạn đường bắt buộc phải giảm tốc độ nhưng Long lại không chú ý.
Cảnh sát giao thông đã phạt cảnh cáo Long theo điểm b khoản 1 Điều 12 của
Nghị định số 152/2005/NĐ-CP.
Một điểm rất đáng chú ý là hình thức cảnh cáo được áp dụng đối với mọi
vi phạm hành chính do người chưa thành niên từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi
thực hiện. Đây là một quy định rất mới của pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính
năm 2002 so với pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 1995. Điểm mới này
xuất pháp từ chính sách sử lý hình sự đối với người chưa thành niên quy định tại
điều 69 của Bộ Luật Hình Sự. Đối với người chưa thành niên từ đủ 14 đến dưới
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368
16 tuổi tuyệt đại đa số các em đi làm chưa có thu nhập hơn nữa ở tuổi này các
em chưa hoàn thiện về mặt nhận thức và tâm lý.
Nếu như ở pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 1995 quy định hình

phạt cảnh cáo thì e rằng chưa thật sự hợp lý. Nó chỉ hợp lý với những em mà ý
thức chấp hành và nhận thức pháp luật cao. Còn với những em xem nhẹ, kỉ
cương, trật tự thì hình thức cảnh cáo chưa thật sự mang tính răn đe, nghiêm khắc
vì thế “ ngựa quen đường cũ” là điều dễ hiểu.
1.2. Phạt tiền
Phạt tiền là một trong hai hình thức xử phạt chính, được coi là hình thức
phạt chủ yếu trong xử phạt vi phạm hành chính. Trong hai hình thức xử phạt,
phạt tiền được áp dụng phổ biến hơn, với đa số vi phạm hành chính trong các
lĩnh vực quản lý nhà nước. Phạt tiền là việc tước bỏ của cá nhân, tổ chức vi
phạm một khoản tiền nhất định để sung quỹ nhà nước. Phạt tiền tác động trực
tiếp đến vật chất, lợi ích kinh tế của cá nhân, tổ chức vi phạm, gây cho họ hậu
quả bất lợi về tài sản. Vì lý do đó, hình thức xử phạt này có hiệu quả rất lớn
trong việc đấu tranh phòng chống vi phạm hành chính.
VD: Trần Văn Hải có hành vi khôkng thực hiện những quy định về đăng
kí hộ khẩu khi thay đổi nơi cư trú. Theo quy định của khoản 1 Điều 11 Nghị
định của Chính phủ số 150/2005/ND-CP ngày 12 tháng 12 năm 2005 về xử phạt
vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh trật tự thì bị phạt tiền từ 60000 đồng
đến 100000 đồng.
Mức phạt tiền tối thiểu trong xử phạt vi phạm hành chính là 5000 đồng và
mức tối đa là 500 triệu đồng đảm bảo được tính hợp lý, phù hợp với điều kiện
kinh tế ngày càng phát triển. Nếu như quy định mức phạt cao sẽ không phù hợp
với điều kiện kinh tế chung của toàn xã hội, còn nếu quy định mức tiền phạt
thấp sẽ không phát huy được tác dụng hữu hiệu của việc phạt tiền, khiến cá
nhân, tổ chức bị xử phạt có thái độ “ kinh nhờn” pháp luật. Quy định mức phạt
tối đa và mức phạt tối thiểu trong xử phạt vi phạm hành chính có khoảng cách
lớn như vậy là rất hợp lý vì vi phạm hành chính đa dạng trong mọi lĩnh vực và ở
những tính chất và mức độ khác nhau.
7
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Đối với lĩnh vực chưa được pháp luật dự liệu thì Chính phủ có thẩm

Quy định này đã đảm bảo được sự đồng bộ giữa pháp lệnh xuất cảnh, nhập cảnh,
cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam.
trục xuất được quy định vừa là hình thức phạt chính vừa là hình thức phạt
bổ sung tạo ra sự linh hoạt trong thực tiễn áp dụng. Người nước ngoài vi phạm
pháp luật Việt Nam có thể bị phạt cảnh cáo, phạt tiền đồng thời cũng có thể bị
trực xuất mà không bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền.
Song thực tế áp dụng hình thức xử phạt trục xuất lại không đơn giản chút
nào vì đó là một vấn đề phức tạp, nhạy cảm, có thể ảnh hưởng đến quan hệ giữa
các quốc gia, thủ tục trục xuất phải được quy định cụ thể, chặt chẽ. Vì thế, pháp
lệnh xử lý vi phạm hành chính quy định: giao chính phủ quy định cụ thể thủ tục
trục xuất đồng thời thẩm quyền quyết định áp dụng hình thức xử phạt này được
giao cho Bộ trưởng bộ Công An, thống nhất với quy định pháp lệnh nhập cảnh,
xuất cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam. Chính vì vậy, mà trong
quá trình xử lý vi phạm hành chính phải hạn chế đến mức tối đa hình thức này vì
nó không những phức tạp mà còn liên quan đến vấn đề ngoại giao cuả đất nước.
Và một vấn đề nữa được đặt ra trong quá trình áp dụng hình thức xử phạt
này. Nếu như người có hành vi vi phạm hành chính là người không quốc tịnh thì
biện pháp này sẽ xử lý như thế nào?
1.4. Các hình thức xử phạt bổ sung
Hình thức xử phạt bổ sung không áp dụng độc lập, chỉ được áp dụng khi
có hình phạt chính nhưng trong thực tế hiện nay thì tước quyền sử dụng giấy
phép, chứng chỉ hành nghề; tịch thu tang vật, phương tiện để sử dụng vi phạm
hành chính…đối với những vi phạm hành chính có tính chất và mức độ lớn đã
có vai trò quan trọng trong việc đấu tranh với những vi phạm hành chính đặc
biệt trong lĩnh vực như sản xuất, lưu thông, kinh doanh thương nghiệp…
Đặc biệt trong các hình thức bổ sung có hình thức mới được quy định
trong pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002 là tước quyền sử dụng
chứng chỉ hành nghề. Ví dụ như: chứng chỉ hành nghề luật sư… Vì hình thức
phạt bổ sung nên nó phải được sử phạt kèm theo hình thức phạt chính. Chính vì
thế nó để lại một số bất cập trong quá trình áp dụng nó vào xử lý vi phạm. Nếu