Một tiết kể chuyện giúp học sinh biết kể chuyện sang tạo theo chương trình cải cách mới của học sinh lớp 2 đạt hiệu quả cao hơn - Pdf 26

PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1.1 Yêu cầu dạy học
Tâm lí trẻ em đặc biệt là trẻ em ở lứa tuổi từ 1 đến 12 tuổi rất thích nghe kể chuyện .
Chúng thường được nghe ông bà ,cha mẹ , thầy cô kể những câu chuyện cổ tích có
những nhân vật thật gần gũi với lứa tuổi của chúng . Ngoài ra kể chuyện còn đem đến
cho các em nhiều niềm vui , sự thích thú , thư giãn sau những giớ học căng thẳng .
Những câu chuyện đó khơi gợi ở các em long yêu cái đẹp trong thiên nhiên , xã hội của
con người . Nâng cao tâm hồn trong sáng , hướng các em tới những mơ ước cao xa
cùng với sự phát triển hài hòa , toàn diện của bản thân . Ngoài ra những chuyện kể còn
bồi dưỡng cho trẻ những tri thức thong thường về tự nhiên , xã hội . Môn kể chuyện
còn là phân môn kích thích sự vận động linh hoạt của trí tuệ ,mở ra cho các em những
chân trời mới , cho trí tưởng tượng làm phong phú các các hình thức màu sắc lí tưởng
sống đang từng bước hình thành trong tâm trí trẻ em . Ánh mắt vui tươi , những tiếng
cười sảng khoái , không khí nhộn nhịp , thư giãn trong giờ kể chuyện tạo ra sự gần
gũi , cảm thông , long tin cậy giữa thầy cô và các em . Đặc biệt với những em còn rụt
rè , nhút nhát , do bản thân hoặc do hoàn cảnh sống . Khi học tiết kể chuyện , các em sẽ
có cơ hội gần gũi , hòa đồng với các bạn , các em được sống cùng những nhân vật
trong truyện giúp các em tự tin mạnh dạn hơn . Đối với học sinh tiểu học kể chuyện là
môn học rất hấp dẫn và thường được các em học sinh chờ đón và tiếp thu bằng một
tâm trạng hào hứng , vui thích . Qua đó tôi nhận thấy rằng kể chuyện là một môn học lý
thú và hấp dẫn ở trường Tiểu học là có cơ sở .
Ngoài ra kể chuyện còn hình thành cho trẻ tính mạnh dạn , khả năng diễn đạt câu
chuyện theo lời văn của mình , Các em biết nhập vai nhân vật một cách tự nhiên giúp
các tự tin vào khả năng diễn đạt của mình . Trong tiết kể chuyện các em có thể hòa
mình vào những nhân vật mình yêu thích . Các em được sống trong thế giới riêng của
mình . Vì thế việc dạy kể chuyện cho các em rất cần sự đầu tư của giáo viên và phải
xác định được tầm quan trọng của tiết kể chuyện .
1.2 Thực tế dạy học
Nhận thức được tầm quan trọng của phân môn kể chuyện , và những yêu cầu dạy
học phân môn này . Giáo viên phải thấy được : “ việc dạy kể chuyện như thế nào hấp

bộc lộ rõ nét hơn qua phân môn kể chuyện . Vì vậy bản thân tôi là giáo viên Tiểu
học , tôi đã nghiên cứu tìm ra những hướng giải quyết để tìm cách nào tiến hành “
Một tiết kể chuyện giúp học sinh biết kể chuyện sang tạo theo chương trình cải
cách mới của học sinh lớp 2 đạt hiệu quả cao hơn” .
2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Trọng tâm nghiên cứu đề tài của tôi là nêu ra một vài biện pháp giúp học sinh học
tốt môn kể chuyện sáng tạo ở lớp 2 . Với nhiều năm tham gia giảng dạy lớp 2 . Trong
phạm vi nghiên cứu của mình tôi đưa ra những biện pháp giúp học sinh lớp 2 biết kể
chuyện sang tạo thong qua kể chuyện theo tranh minh họa các em biết kể lại nội dung
cốt truyện bằng lời của mình kết hợp điệu bộ và giúp học sinh biết nhập vai các nhân
vật trong từng câu chuyện kể .
Hiện nay tôi đang giảng dạy lớp 2 /3 trường Tiểu học Định An , huyện Dầu Tiếng .
Trường thuộc xã vùng sâu khó khăn , không có điều kiện gần gũi với phương tiện
thông tin hiện đại nhưng bù lại các em lại rất mạnh dạn và tự tin . Đa số các em đều
chăm chỉ và có tinh thần học tập cao . Nên đó cũng là một thuận lợi không nhỏ trong
việc nghiên cứu đề tài này . Tính mạnh dạn đã có sẵn trong mỗi bản thân của các em và
sự quan tâm của tất cả các bậc phụ huynh đối với việc học tập của con em mình . Đó
cũng là bước đầu tạo điều kiện thuận lợi cho tôi thực hiện đề tài này có hiệu quả và đạt
chất lượng cao .
3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3.1Nghiên cứu tài liệu dạy học
Để nghiên cứu đề tài này , tôi tham khảo và nắm vững nội dung chương trình sách giáo
khoa lớp 2 . Nghiên cứu tham khảo ở sách giáo viên . Ngoài hai loại sách chính trên tôi tìm
hiểu thêm ở một số sách hướng dẫn cách đọctruyện ,tâm lý trẻ em , một số sách truyện cổ
tích , truyện thiếu nhi . Sách tham khảo của nhà xuất bản giáo dục và nhất là tôi rất chú
trọng đến việc luyện giọng kể của mình . Nhằm phát triển nghệ thuật kể chuyện , tôi
thường xuyên quan tâm đến chương trình đọc truyện thiếu nhi trên đài truyền thanh và xem
các chương trình kể chuyện cho trẻ em được phát song trên ti vi . Ngoài ra tôi còn tìm mua
một số băng hình về phim truyện thiếu nhi nhằm tìm hiểu them từng nhân vật thể hiện qua
cách diễn xuất của từng diễn viên nhí . Những nhân vật thật trên phim sẽ có tác động rất

em cũng mạnh dạn đứng lên kể nhưng rồi câu chuyện trở nên tẻ nhạt qua lời kể của các em
. Và tôi đã dạy thực nghiệm thì kết quả hoàn toàn bất ngờ . Các em thích thú thể hiện rõ lên
nét mặt của từng học sinh . Và điều làm tôi bất ngờ hơn hết là khi tôi yêu các em kể lại câu
chuyện trên thì các em tranh nhau đòi kể và kể một cách rất hăng say . Nhập tâm vào cốt
truyện một cách nhanh chóng . Từng em thể hiện nhân vật một cách rõ nét , thể hiện đúng
tâm trạng của nhân vật mà các em tham gia đóng . Đó là kết quả của quá trình học tập vừa
giải trí thư giản dành cho các em thông qua môn kể chuyện .
PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG I :Cơ sở lí luận của việc giúp học sinh biết kể chuyện theo phương pháp
sáng tạo .
Mục tiêu là trình bày những nguyên tắc xây dựng chương trình , và phương pháp dạy
học , phân bố chương trình sách giáo khoa hình thành ở học sinh biết cách kể lại chuyện
theo hướng biết sang tạo bằng lời của mình và biết thể hiện lại chi tiết của câu chuyện ,biết
nhập vai nhân vật thông qua câu chuyện .
1.1 Mục tiêu dạy học
Kể chuyện là một động từ biểu thị hành động nói . Có nhiều định nghĩa về kể chuyện
nhưng nhìn chung kể chuyện nói một cách ngắn gọn là hình thức thông tin nhanh gọn
truyền cảm bằng ngôn ngữ . Mặc dù đã có nhiều phương tiện thong tin hiện đại như ti vi ,
đài phát thanh , radio , người ta vẫn thích nghe kể chuyện bằng miệng .
Kể chuyện sáng tạo là hình thức kể chuyện học sinh phải nắm vững cốt truyện , sau đó
kể lại câu chuyện đó bằng lời văn của mình với giọng kể một cách tự nhiên, điệu bộ thích
hợp , làm cho câu chuyện trở nên sống động hơn có sức thuyết phục người nghe . Biết dựa
vào câu chuyện trong chừng mực vừa phải một số câu chữ của bản than , làm cho câu
chuyện thêm cụ thể . Có nhiều hình thức kể chuyện ; kể chuyện bằng lời kể của mình , kể
truyện theo tranh , kể chuyện nhập vai …
Cải cách cương trình giáo dục hiện nay theo hướng hình thành nhân cách của trẻ em
theo hướng phát triển khả năng nghe – đọc – nói – viết và tư duy của các em , môn kể
chuyện được đưa vào giảng dạy trong trường Tiểu học được đánh giá là môn học nhằm
phát triển , rèn luyện khả năng giao tiếp của học sinh Tiểu học rất cao . Kể chuyện là một
trong những môn học của Tiếng Việt đang được quan tâm hàng đầu .

- Bạn bè
- Trường học
- Thầy cô
- Ông bà
- Cha mẹ
- Anh em
- Bạn trong nhà
Học kì II
- Bốn mùa
- Chim choc
- Muông thú
- Sông biển
- Cây cối
- Bác Hồ
- Nhân dân ( 3 tuần )
Ví dụ : Chủ điểm thầy cô có chuyện Người thầy cũ và Người mẹ hiền hoặc chủ điểm
Anh em có chuyện Câu chuyện bó đũa , Hai anh em . Vừa cung cấp kiến thức , rèn luyện
kĩ năng các phân môn Tiếng Việt có sự gắn bó chặt chẽ với nhau . Như vậy trong từng chủ
điểm đều có nội dung câu chuyện phù hợp gắn với thực tế của học sinh .
Chương trình môn kể chuyện ở SGK hiện nay được thể hiện là có các mức độ kể chuyện
dần theo vòng xoáy trôn ốc .
Ví dụ : Ở học kì I kể chuyện theo tranh được sắp xếp theo thứ tự của câu chuyện và có
sự gợi ý của tôi dẫn dắt các em nhập tâm vào cốt truyện , nhưng sang học kì II tranh minh
họa không được sắp xếp theo trình tự của câu chuyện và có những câu chuyện không có
tranh mà chỉ có câu gợi ý cho học sinh .
Đây là một chương trình rất mới và khó được thể hiện trong chương trình học , bước đầu
hình thành ở học sinh những kĩ năng cần có của học sih trong môn Tiếng Việt nói chung và
phân môn kể chuyện nói riêng .
Tôi xin tóm tắt cơ bản lại như sau :
31 BÀI – 31 TIẾT

bản , cũng không khuyến khích các em them từ ngữ vào câu chuyện . Câu chuyện
trong lời kể của học sinh sao cho sinh động , nhập tâm vào câu chuyện là đạt yêu
cầu .
Phải xác định rõ mục đích yêu cầu cần đạt trong tiết kể chuyện . Biết cách tồ chức
lớp học theo phương pháp dạy học mới và học sinh là người chủ yếu trong tiết kể
chuyện .
Nghệ thuật kể chuyện góp phần không kém phần quan trọng trong quá trình dạy kể
chuyện vì kể chuyện cho trẻ em là một hoạt động đầy hứng thú nhưng rất khó
khăn , đòi hỏi ở từng giáo viên phải có sự rèn luyện và hướng dẫn các em biết cách
kể chuyện có sức thuyết phục thu hút người nghe hướng vào câu chuyện của mình
vì vậy điều đó được tôi rèn luyện và quan tâm hàng đầu .
Tôi hình thành sơ đồ sau :

1.3.2 Đối với học sinh
Học sinh biết dựa vào tranh minh họa và gợi ý dưới mỗi tranh , kể lại được từng
đoạn và toàn bộ nội dung câu chuyện . Và biết dựa vào trí nhớ nhìn vào tranh kể lại
câu chuyện đối với những câu chuyện có tranh minh họa nhưng không có lời gợi ý .
Biết sắp xếp nội dung từng bức tranh theo thứ tự của câu chuyện đối với những
chuyện kể có nội dung tranh minh họa nhưng không được sắp xếp theo thứ tự
nguyên bản của câu chuyện . Biết kết hợp kể theo tranh và nội dung câu chuyện
theo giọng kể của mình .
Học sinh biết kể lại câu chuyện theo lời gợi ý cho sẵn trong từng bài . Các em
dựa vào nội dung bài tập đọc , nhớ lại và kể được câu chuyện . Học sinh biết phân
đoạn và kể lại từng đoạn và tự đặt tên cho mỗi đoạn của câu chuyện .
Biết tóm tắt nội dung mỗi đoạn truyện bằng một cụm từ hoặc một câu . Biết kể lại
từng đoạn câu chuyện vừa tóm tắt .
Biết dựng lại câu chuyện theo phân vai của từng nhân vật trong câu chuyện .
Thể hiện đúng tính cách cũng như giọng kể của từng nhân vật trong câu chuyện
bằng một giọng kể tự nhiên . Biết tham gia cùng các bạn để dựng lại câu chuyện
theo nhân vật trong câu chuyện .

1.4.2 Đặt câu hỏi gợi ý dàn ý để học sinh dễ dàng nhớ lại câu chuyện .
1.4.3 Sử dụng câu hỏi gợi ý tưởng tượng hoặc nhận xét , cảm nghĩ của các em về
nhân vật trong câu chuyện .
1.4.4 Hướng dẫn các em phân vai , dựng lại câu chuyện theo hình thức đối thoại và
sắm vai . Lập nhóm cho các em tự dựng lại câu chuyện theo yêu cầu SGK . Sau đó
học sinh theo dõi và ghi nhận đóng góp ý kiến , đánh giá những điểm tốt và chưa
tốt của các nhóm và cuối cùng tôi tổng kết ý kiến của các em nhân xét riêng theo
từng ý kiến đóng góp .
1.4.5 Ngoài ra các phương pháp tôi áp dụng tong tiết kể chuyện gồm :
- Phương pháp dạy học nêu vấn đề
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp đối thoại
- Phương pháp đóng vai
- Phương pháp kể chuyện
- Phương pháp thực hành
- Phương pháp nhận xét đánh giá
TÔI XIN MINH HỌA BẰNG SƠ ĐỒ SAU
1.5 Các bước lên lớp của tiết kể chuyện
1.5.1 Kiểm tra bài cũ
1.5.2 Dạy bài mới
- Giới thiệu bài : Dẫn dắt học sinh vào câu chuyện sao cho tạo sự chú ý của các
em đó là bước đầu thành công của tiết học .
- Hướng dẫn học sinh kể chuyện : Học sinh thực hiện bài luyện tập kể theo tranh
và dựa vào tranh kể lại bằng lời kể của mình . Nghe và nhận xét lời kể của bạn .
- Học sinh kể lại theo cách nhập vai từng nhân vật , kể có sang tạo và kể bằng
lời của mình . Nêu nhận xét cảm nghĩ .
-Giáo viên tổ chức cho học sinh làm bài tập . Chủ yếu là bài tập bằng lới nói của
học sinh .
1.5.3 CỦNG CỐ DẶN DÒ
CHƯƠNG II : Qúa trình nghiên cứu từ thực tế và khảo sát học sinh trong giờ

quan trọng , trước khi kể tôi yêu cầu các em phải quan sát thật kỹ nội dung của
từng tranh vẽ và nhớ lại nội dung bài tập đọc đã học . Không yêu cầu các em phải
nhớ thật chi tiết câu chuyện , chỉ cần nhớ cốt chuyện là đủ . Để tiện việc nghiên
cứu bài tôi thử áp dụng cho các em quan sát theo từng nhóm nhỏ nhằm giúp các em
yếu , rụt rè cùng tham gia và kết quả các em cùng bạn tong nhóm bàn tán rất nhiều
về nội dung trong tranh khi tôi cho các em kể lại nội dung từng đoạn của câu
chuyện theo nội dung tranh vẽ thì các em đều kể lại một cách rất tự nhiên thoải mái
và điều làm tôi vui mừng là những em rụt rè nhút nhát lúc đầu chưa dám đại diện
nhóm len kể nhungsau đó các em đã tự tin đứng trước lớp nội dung làm việc của
nhóm . Riêng đối với một số em còn yếu lúc đầu chưa nhớ nội dung câu chuyện
nhưng qua việc cùng các bạn thảo luận thì các em có nhiều tiến bộ , lúc đầu các em
còn xem sách nhưng qua vài tuần các em đã không còn xem sách nữa vì quá trình
thảo luận các em nghe các bạn nhóm do đó phần nào nhớ được .
Khi tô được dự giờ tiết kể chuyện bài MẪU GIẤY VỤN – một em học sinh đã
phát biểu khi giáo viên yêu cầu lên kể lại nội dung chuyện theo tranh 1 trong bài :
* Cô giáo đang giảng bài trong lớp thì bỗng có một bạn nào đó quăng tờ giấy ra
cửa lớp , cô giáo rất buồn nhìn tờ giấy nhưng cô vẫn cười và chỉ tờ giấy đang nằm
ở giữa cửa cho chúng em xem . Các bạn dưới lớp nhìn ra và suy nghĩ tờ giấy đó là
của ai mà dám vứt ngay cửa lớp như vậy …
Dù không đúng như nội dung câu chuyện nhưng rõ rang qua quan sát tranh các
em nhận thấy như thế thì chúng ta không thể cho các em là sai được . Tư duy của
các em nhìn sự việc là như thế .
Vì vậy phải xác định rõ khi cho học sinh quan sát tranh và kể lại nội dung câu
chuyện thì bước đầu giúp các em biết quan sát và kể lại theo ý riêng của mình , và
giáo viên phải biết cách hướng cho các em kể lại nội dung tranh theo câu chuyện đã
học mà lúc đầu giáo viên đã nêu ở mục đích yêu cầu .
Trong quá trình vừa dự giờ vừa trực tiếp tham gia giảng dạy tôi cùng đồng
nghiệp đã thử nghiệm các phương pháp giảng dạy tích cực cũng như áp dụng các
phương pháp nhằm giúp học sinh kể chuyện sáng tạo . Chúng tôi thu thập được các
kết quả giảng dạy và học tập của giáo viên và học sinh như sau :

và bổ sung những lời kể tiếu hoặc chưa phù hợp . Nhằm tạo cho học bước đầu biết
đánh giá , nhận xét bạn mình ngoài ra còn tập cho học sinh có thói quen biết khen
bạn và học hỏi những cái hay của bạn , phát hiện những cái chưa được để bổ sung
và nhất là hính thành cho các em biết kể tiếp theo lời kể của bạn .
Qua khảo sát trực tiếp tôi ghi nhận được kết quả như sau: Hầu hết khi các bạn
trong lớp kể xong 1 đoạn hay toàn câu chuyện các em khác đều có ý kiến ; khi thì
khen bạn kể hay , nhưng có lúc các em lại nói bạn kể chưa đúng chỗ này , chỗ khác
, thời gian đầu các em còn rụt rè lắm chưa dám phát biểu nhưng qua vài tiết thử
nghiệm với sự khuyến khích của tôi nên các em mạnh dạn hẳn lên . Đôi lúc những
lời nhận xét của các em chưa chính xác nhưng tất cả các ý kiến tôi đều ghi nhận và
phân tích cho các em thấy ra được như thế nào là đúng và như thế nào là chưa đúng
. Đối với việc kể nối tiếp tôi cho từng nhóm kể nối tiếp nhau , và sau đó cử đại diện
mỗi nhóm 1 em để kể nối tiếp nhau như thế tạo cho các em có tính đoàn kết và nhất
là phải biết lắng nghe thì mới có thể làm tốt được . Đông viên những em làm tốt ,
khuyến khích các em làm chưa tốt được tôi thường xuyên áp dụng trong tất cả các
tiết kể chuyện .
Sau khi đã hình thành được tư duy sáng tạo và khả năng rèn luyện kĩ năng phát
triển ngôn ngữ của các em qua các bước kể chuyện theo tranh , có câu hỏi gợi ý và
nhất là các em thể hiện được nhân vật đó bằng giọng kể của mình . Ngoài ra để
hướng dẫn học sinh biết cách nhập vai vào từng nhân vật , tôi sử dụng phương
pháp dạy học đóng vai hướng dẫn các em thể hiện lại nhân vật của câu chuyện .
Theo từng bước cho các em làm quen với từng nhân vật trong câu chuyện . Để các
em vào vai một cách dễ dàng tôi hướng dẫn các em nắm được cách thể hiện nhân
vật , đặc điểm , tính cách của nhân vật sau đó từ từ các em lên sắm vai .
Với cách dạy kể chuyện sắm vai thì các em tỏ ra rất thích thú các em được hòa
mình vào nhân vật mình thích , lúc đầu các em còn nhút nhát và không dám xung
phong lên đóng vai . Nhưng qua nhiều lần và quen dần nên các em rất thích , nhìn
từng nụ cười ánh mắt của các em nhìn say đắm vào các bạn đang diễn , những tràn
vỗ tay tán thưởng của các em tôi rất vui khi đã thể hiện được vai trò của mình . Từ
đó tiết kể chuyện luôn được các em chờ đón trong niềm hân hoan háo hức .

em hiểu câu chuyện đó nhưng do bản tính nhút nhát quá nên các em chưa nói lên được
suy nghĩ của mình .
-Khi tôi tiến hành cho các em lên kể chuyện hầu hết các em rất ít xung phong mà
giáo viên phải chỉ định . Khi kể các em chưa thể hiện được tâm trạng của mình cho phù
hợp với nội dung câu chuyện . Các em chưa biết diễn tả , cũng như điệu bộ , giọng kể
để phủ hợp với từng nhân vật trong câu chuyện
-Việc phân nhóm đóng vai theo nhân vật trong câu chuyện được các em thích nhất .
Các em rất thích xem các bạn thể hiện lại nội dung câu chuyện bằng cách đóng vai ,
nhưng các em lại không dám lên đóng vai . Đối với những em tham gia đóng vai thì
các em chưa hòa mình vào nhân vật trong câu chuyện , chưa thực hiện được từng lời
nói cũng như điệu bộ của vai mà mình đảm trách .
2.3 KẾT QUẢ TRƯỚC VÀ SAU THỰC NGHIỆM
Sau khi đưa nội dung thực nghiệm vào chương trình giảng dạy tôi đã thu thập được
một số kết quả như sau :
Trước khi thực nghiệm Sau khi thực nghiệm Kết quả
Học sinh kể chuyện theo
tranh chưa hình thành được
cách kể lại câu chuyện theo
lời kể của mình . Các em
còn nhìn vào sách và lời kể
Sau khi tôi vận dụng hai
biện pháp giúp học sinh kể
chuyện bằng hình thức sang
tạo nên đã thấy được sự tiến
bộ rất rõ . Khi học xong tiết
Kể chuyện bằng tranh và sử
dụng điệu bộ lời nói sang
tạo , ngôn ngữ riêng của các
em :
Trước : 20%


Nhờ tải bản gốc

Tài liệu, ebook tham khảo khác

Music ♫

Copyright: Tài liệu đại học © DMCA.com Protection Status