1
KINH TẾ PHÁT TRIỂN
(PHẦN III)
Chương trình giảng cho các lớp cao
học kinh tế K17- ĐH KTQD

2
Ngoại thương và phát triển
kinh tế

3
I. Các lý thuyết ngoại thương ở các
nước đang phát triển

Lý thuyết lợi thế tuyệt đối

Lý thuyết lợi thế so sánh

Lý thuyết lợi thế nguồn lực trong
thương mại quốc tế

4
1. Lợi thế tuyệt đối

Lý thuyết của A.Smith: 2 nước, 1 hàng hóa và 1 yếu tố
sản xuất – xuất khẩu sản phẩm là hao phí lao động


Rau
muống
(Giờ)
Chi phí cơ hội để
sản xuất TV tính
theo RM
Chi phí cơ hội để
sản xuất RM theo
TV
Nhật
Việt Nam
20
35
5
7
4
5
1/4
1/5
Thời gian cần thiết để sản xuất một đơn vị sản phẩm

6
3. Lý thuyết lợi thế nguồn lực trong
TMQT

Lý thuyết Heckscher-Ohlin: mở rộng 2 yếu tố sản xuất – xuất khẩu sản
phẩm: lao động (L) và vốn (K)

Hai định đề của Heckscher-Ohlin:
(1) Mỗi sản phẩm có nhu cầu hao phí nguồn lực khác nhau

Y
PL
PL
0

8
II. Lợi ích của thương mại quốc tế (tiếp)
2. Ngoại thương với chuyển dịch cơ cấu kinh tế Trước khi cao ngoại
thương:
SX và TD: tại điểm B
Sau khi có ngoại thương:

Sản xuất: điểm A
Tiêu dùng: điểm C
A
B
C
T
B
T
B+2
T
A
TV

11
1. Chiến lược xuất khẩu
sản phẩm thô (tiếp)
1.2.Tác dụng chiến lược xuất khẩu sản phẩm thô

Giải quyết vấn đề thiếu vốn

Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế theo chiều rộng
- Tăng cường sử dụng các yếu tố sản xuất lao động,
đất đai, tài nguyên

Thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế
-
Phát triển ngành có lợi thế tài nguyên, lao động
-
Phát triển ngành có mối quan hệ ngược
-
Phát triển ngành có mối quan hệ gián tiếp

12
1. Chiến lược xuất khẩu
sản phẩm thô (tiếp)
1.2.Tác dụng chiến lược xuất khẩu sản phẩm thô

Giải quyết vấn đề thiếu vốn

Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế theo chiều rộng
- Tăng cường sử dụng các yếu tố sản xuất lao động,
đất đai, tài nguyên


P
o
Q
1
Q
0
Q
S
D
0
D
1

15
1.4 Khảo sát thu nhập các nước xuất
khẩu thô (tiếp)
- Trường hợp 2: cung sản phẩm thô tăng S
0 S

1
Q
S

P
P
1
P
o
Q
1
Q
0
Q
S
1
S
0

17
1. Chiến lược xuất khẩu sản phẩm thô
(tiếp)
1.5 Quan điểm về xuất khẩu thô ở các nước
đang phát triển
-
Không nên coi là chiến lược lâu dài
-
Phải có giải pháp nhằm ổn định thu nhập
cho các nước xuất khẩu thô

18
1. Chiến lược xuất khẩu sản phẩm thô
(tiếp)
1.6 Giải pháp ổn định thu nhập cho các

+ Nếu giá tăng: bán hàng ra.21
Các mặt hàng XK chủ yếu
GẠO
CHÈ
CÀ PHÊ
HẠT ĐIỀU
CAO SU
TIÊU
GỖ VÀ SP GỖ
RAU QUẢ
SP MÂY, TRE,
CÓI, THẢM

22
Vị thế thương mại của nông
sản xuất khẩu VN trên thế giới
1
8
4
2
3
6
5
9
7
Hạt tiêu
Cà phê; Gạo; Hạt điều


25
2. Chiến lược hạn chế nhập khẩu – nội
dung chiến lược (tiếp theo)
-
Trình tự thực hiện chiến lược:
+ Giai đoạn đầu: hạn chế nhập khẩu hàng
tiêu dùng cuối cùng
+ Giai đoạn hai: Hạn chế nhập khẩu hàng
hóa trung gian
+ Cuối cùng: xóa bỏ chính sách hạn chế
nhập khẩu