1
Tên đề tài: CẢI TIẾN CÁCH DÙNG BẢNG ĐỔI CÁC ĐƠN VỊ ĐO
I/ĐẶT VẤN ĐỀ :
* Việc lựa chọn và sử dụng đồ dùng là một yếu tố quan trọng trong quá trình
dạy học để đạt được mục tiêu dạy học cao nhất. Việc sử dụng đồ dùng để dạy
học là một phương pháp trực quan sinh động để giáo viên chuyển tải truyền thụ
kiến thức đến với học sinh hấp dẫn nhất và giúp học sinh lĩnh hội kiến thức một
cách dễ dàng nhất. Vì có đồ dùng, học sinh sẽ hiểu nhanh, dễ nhớ và lưu lại
trong trí nhớ được lâu. Đồ dùng dạy học là phương tiện được sử dụng để dạy
học mà không có phương pháp nào có khả năng truyền thụ kiến thức cho học
sinh dễ hiểu hơn. Xuất phát từ nhận thức đó, tôi đã cải tiến cách sử dụng bảng
đo các đơn vị để thực hiện dạy và cho học sinh luyện tập ở các chương đo độ
dài, đo diện tích, đo khối lượng, đo hể tích …(trên cùng một bảng ).
II. CƠ SỞ THỰC TIỄN :
- Theo phân phối chương trình Toán đổi các đơn vị đo ở lớp 4, 5 có tới 45 tiết
(kể cả luyện tập) mà mỗi lần dạy và luyện tập đổi phải kẻ bảng lại, rồi lại viết
đơn vị lên bảng, tôi thấy rất lâu, mất rất nhiều thời gian để học sinh chờ đợi (tối
thiểu phải mất 7-10 phút). Nếu tính thời gian mất cho 45 tiết thì vô tình đã đánh
mất 450 phút.
- Không những mất thời gian mà học sinh chờ đợi sẽ nhàm chán, ồn ào, thiếu
tập trung.
- Nếu chỉ dạy bằng các bảng đã kẻ sẵn như sách giáo khoa thì đó mới chỉ
phôtô ra chứ chưa có gì là sáng tạo trong quá trình dạy học cả.
* Để tránh việc dùng thước kẻ bảng cho mỗi tiết dạy các đơn vị đo độ dài khối
lượng, diện tích, thể tích,…vả lại để dễ dàng luyện tập, làm nhanh, đúng, chính
xác…Tôi đã nghĩ ra cách phải làm một đồ dùng để có thể dạy được ở tất cả các
chương đổi đơn vị này.
III. CƠ SỞ LÍ LUẬN:
- Đồ dùng dạy học là phượng tiện để giáo viên chuyển tải nội dung kiến thức
đạt mục tiêu cao nhất. Việc sử dụng đồ dùng có khoa học là ta đã đảm bảo đúng
phương châm nhận thức, đi từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng. Học
Cái để gài.
ĐƠN VỊ
SỐ LIỆU
chỗ gài
3
b.
ĐO DIỆN TÍCH .
Km
2
hm
2
dam
2
m
2
dm
2
cm
2
m m
2
Tấn Tạ Yến Kg hg dag g
Cái để gài
ĐƠN VỊ
SỐ LIỆU
Chỗ gài
* Mỗi loại đơn vị (a, b, c, d) trên được viết một màu sắc riêng rồi buộc dây cao
su lại. Khi sử dụng dạy bài đơn vị nào hãy lấy bó biểu thị đơn vị đó (không bị
lẫn lộn).
2/ Cách sử dụng:
a/ Khi dạy bài mới các đơn vị đo :
- Tôi lấy ví dụ: Khi dạy bài đơn vị đo độ dài, giáo viên sẽ treo bảng đo lên
(Bảng kẻ chưa viết chữ) ở trên sau đó giáo viên hỏi:
+ Đơn vị chính để đo độ dài là gì ?
Học sinh trả lời: Bằng mét.
Giáo viên lấy đơn vị mét (m) cài vào bảng.
+ Giáo viên hỏi tiếp: Các đơn vị lớn hơn mét (m) là gì ?
Học sinh trả lời: Km, hm, dam .
Lần lượt giảng đến đâu, giáo viên gài đến đó.
↓
ĐƠN VỊ
SỐ LIỆUdam
SỐ LIỆU
km hm dam m dm cm mm
chỗ gài
b.
Km
2
hm
2
d
am
2
m
2
d
m
2
c
m
2
mm
2
* Sau khi đã gài ta được bảng dưới đây :
ĐƠN VỊ
SỐ LIỆU
hm
2
dm
3
cm
3
mm
3
6
d.
Tấn Tạ Yến kg hg dag g
*Sau khi đã gài ta được bảng dưới đây :
ĐƠN VỊ
SỐ LIỆU
Tấn
Tạ
Yến
kg
hg
dag
g
* Mặt dù đồ dùng này để dạy các bài, viết số đo độ dài, khối lượng, diện tích,
thể tích dưới dạng số thập phân và dùng để đổi các đơn vị đo độ dài, diện tích,
* Như quí vị đã biết, Vấn đề toán đổi đơn vị rất quan trọng với một bài toán giải
có liên quan đến đổi đơn vị. Nếu học sinh đổi sai ngay từ đầu thì nó sẽ kéo theo
cả bài toán sai .
* Ví dụ khi tôi dạy đến bài luyện đổi đơn vị đo diện tích thì giáo viên cài mục
đơn vị lên phần đầu bảng như :
km
2
hm
2
dam
2
m
2
dm
2
cm
2
mm
2ĐƠN VỊ
SỐ LIỆU
chỗ gài
Ch
ỗ gài
* Khi giáo viên hướng dẫn luyện đổi, nhìn vào bảng, học sinh dễ dàng nhận ra
và đổi được nhanh.
Ví dụ đổi : 4562m
2
cm
2
mm
2
4562 m
2
45 62
70150m
2
7 01 50
* Đây là bảng sau khi đã cài đầu (tên gọi và để học sinh thực hiện).
-Hoặc muốn tìm số liệu khi đã biết giá trị của các hàng.
* Ví dụ : Viết số biết số đó gồm 7 ha và 150 m
2
. Giáo viên hỏi chữ số nào ứng
với hàng đơn vị m
2
(50), số 01 ứng với đơn vị nào ? (dam
2
) và 7 ứng với hàng
8
đơn vị nào? (hm
2
), giáo viên lần lượt viết lên bảng rồi cho học sinh đọc lại só
liệu vừa viết. Sau đó học sinh đọc, giáo viên viết kết quả vào cột số liệu, ta có
thể tra lên bảng rôki.
- Hoặc khi dạy đến đơn vị đo thể tích. Giáo viên cũng hướng dẫn tương tự đơn
vị đo thể tích là: 1 hình hộp có 1m,thì thể tích = 1m
3
3
gắn vào vị trí 2. Như vậy xong giáo viên hỏi tiếp: Những thể tích liền kề
nhau hơn kém bao nhiêu lần (1000 lần).
- Từ đây khắc sâu cho học sinh để đến khi luyện tập đổi, học sinh dễ dàng
chuyển đổi chứ không bị ngỡ ngàng .
- Trên đây tôi chỉ lấy một ví dụ điển hình về cách sử dụng dạy lý thuyết và
luyện tập một đơn vị đo. Trong thực tế bảng này được sử dụng rất rộng rãi và
nhiều như ở cả khối 3, 4, 5 có liên quan dạy đổi các đơn vị và được sử dụng:
+ Khi hỏi bài cũ.
+ Khi hỏi đáp bài mới.
+ Hướng dẫn và chuyển tải kiến thức mới.
+ Luyện tập thực hành.
+ Củng cố.
+ Phân biệt dễ dàng các loại đơn vị. Giáo viên có thể kiểm tra dễ dàng bất cứ
tiết nào, bất cứ lúc nào trong các chương đổi các đơn vị đo, mặt khác các em
được sử dụng quen dần và tránh được nhiều sai sót, đạt đến kĩ năng đổi rất cao.
V. K ẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:
a.Với hình thức cải tiến đồ dùng này, giáo viên nhận thấy: Giáo viên sử dụng
dạy rất tiện lợi, dễ dẫn dắt, chuyển tải kiến thức dễ dàng. Tránh lãng phí thời
gian, tránh giờ chết.
b. Học sinh dễ hiểu - nhớ lâu - làm đúng - tiết dạy đạt hiệu quả cao.
* Cụ thể : Tổng số: 24em
TS GIỎI KHÁ T/ BÌNH YẾU
SL TL SL TL SL TL SL TL
Khi chưa
sử dụng
24 4 16,7% 5 20,8% 6 25% 9 37,5%
Khi đã sử
dụng
24 12 50% 6 25% 6 25% 0 0
Chịu trách nhiệm xuất bản :
Giám đốc Ngô Trần Ái.
Tổng biên tập Vũ Dương Thuỵ
3.Sách giáo khoa Toán 2,3-Nhà xuất bản GD.
11
12