1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
Đơn vị: PHÒNG GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN
Mã số:
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
CẢI TIẾN MÔI TRƯỜNG LÀM VIỆC TẠI CƠ QUAN
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
Người thực hiện: PHẠM MINH ĐỨC
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục
- Phương pháp dạy học bộ môn:
- Lĩnh vực khác:
Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN
Mô hình Đĩa CD (DVD) Phim ảnh Hiện vật khác
Năm học: 2014-2015
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
––––––––––––––––––
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên: PHẠM MINH ĐỨC
2. Ngày tháng năm sinh: 29/7/1966
3. Nam, nữ: Nam
4. Địa chỉ: 89/10 Hưng Đạo Vương, Biên Hòa, Đồng Nai
5. Điện thoại: 0613 842467 (CQ)/ 0613 818856(NR); ĐTDĐ: 0918 166667
6. Fax: 0613 846400 E-mail:
7. Chức vụ: Trưởng phòng Giáo dục Thường xuyên
8. Nhiệm vụ được giao
- Quản lý nhà nước ngành học Giáo dục thường xuyên của tỉnh
riêng, với những thuận lợi và khó khăn riêng trong việc thực hiện những
nhiệm vụ riêng của nó. Để khai thác hết năng lực công tác của tất cả các
thành viên trong tổ chức, Sở GDĐT Đồng Nai cần tạo ra được một môi
trường làm việc tích cực. Các thành viên trong tổ chức nói gì về môi trường
làm việc tại Sở GDĐT Đồng Nai? Môi trường làm việc ở đây có phải đã đủ
tốt để có thể tác động đến cả chất lượng công việc và chất lượng cuộc sống
làm việc (work life) của các thành viên trong tổ chức? Những câu hỏi này
chưa có được câu trả lời cho đến khi nghiên cứu nhỏ này của tôi được tiến
hành.
Nghiên cứu này nhằm giúp Sở GDĐT Đồng Nai có một cái nhìn cận cảnh về
môi trường làm việc của nó, một yếu tố có ảnh hưởng quan trọng đến hiệu
quả hoạt động của tổ chức, thông qua những ảnh hưởng tác động lên động
lực làm việc của các thành viên trong tổ chức. một cuộc khảo sát thông qua
bảng câu hỏi được tiến hành với 74 thành viên đang công tác tại cơ quan Sở
GDĐT Đồng Nai nhằm thu thập và phân tích những thông tin có lien quan
đến môi trường làm việc tại cơ quan Sở, tập trung vào sự cam kết nhóm
(team commitment) bao gồm bốn yếu tố: sự cống hiến, niềm tự hào, sự hợp
tác và sự thân thiện
Dựa trên những phân tích từ nghiên cứu này, một số kiến nghị bao gồm
những hoạt động gia tăng sự thân thiện giữa các thành viên trong cơ quan và
một cơ chế phối hợp trong công việc tốt hơn giữa các phòng chức năng
trong Sở được đệ trình lên lãnh đạo ngành nhằm cải thiện môi trường làm
việc cũng như nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan Sở với ý thức cộng
đồng được xây dựng trong từng thành viên của tổ chức.
II. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
Các tổ chức như những ngôi làng (Manning & Curtis, 2009) nơi đó có
những nghi thức, phong cách làm việc riêng, những quy định riêng và cả
những điều ‘luật bất thành văn’. Các tổ chức cũng có những cấu trúc xã hội
và những mẫu hành vi dựa trên những giá trị của cộng đồng. Và trong cái
Họ có thể làm nhiều hơn những cái họ buộc phải làm để có thể đáp ứng
những mong mõi, kỳ vọng. Bầu không khí nơi làm việc tác động đến những
nỗ lực và sự cam kết của từng thành viên. Bầu không khí tích cực sẽ làm gia
tăng nỗ lực và bầu không khí tiêu cực sẽ làm giảm đi sự nỗ lực cần phải có.
Môi trường làm việc ‘nghèo nàn’ có thể dẫn đến những hệ quả như sự hay
vắng mặt của nhân viên, sự không hài lòng và việc đạt năng suất thấp.
Trong khuôn khổ của nghiên cứu nhỏ này, tôi chỉ tập trung vào những yếu tố
tác động đến sự cam kết nhóm. HeyGroup (2001), trong một cuộc khảo sát
của họ về môi trường làm việc, cũng đã nêu ra bốn yếu tố có tác động mạnh
mẽ đến sự cam kết nhóm. Đó chính là:
1. Sự cống hiến: mức độ mà các nhân viên nỗ lực làm việc khi được cần đến.
2. Niềm tự hào: cảm xúc tự hào mà các nhân viên có được khi được là thành
viên của nhóm công tác hay là thành viên của tổ chức mà họ đang công tác.
3. Sự hợp tác: mức độ mà các nhân viên hỗ trợ nhau để hoàn thành nhiệm vụ
được nhau.
4. Sự thân thiện: sự yêu thích, quý mến và tin tưởng nhau giữa nhân viên và
đồng nghiệp của họ.
4
Mở đầu bài dự thi, tác giả Hoàng Đại Quang đã chia sẻ rất chân thành:
“Trước khi tham gia cuộc thi tôi cũng chẳng hiểu gì nhiều về môi trường
làm việc và các giải pháp để cải thiện môi trường làm việc của doanh
nghiệp. Tuy nhiên, thực tế trong công việc chúng tôi được làm việc với một
doanh nghiệp là Công ty TNHH Huy Hoàng, công ty kinh doanh trong lĩnh
vực thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải”. Theo cảm nhận của tác già, ”với
một doanh nghiệp có kinh nghiệm hơn 20 trong lĩnh vực vệ sinh môi trường
thì cơ bản môi trường làm việc của công nhân cơ bản được đảm bảo và luôn
được cải thiện qua thời gian” và “ phạm vi môi trường làm việc trong bài
viết này là công tác thu gom rác thải sinh hoạt trên địa bàn thành phố Lạng
Sơn của công ty TNHH Huy Hoàng”. Đến đây, mọi người có thể hiểu rõ
những bất cập trong công tác thu gom rác thải sinh hoạt của một đơn vị sẽ
Công ty TNHH Huy Hoàng nhưng lại làm ở phòng Quản lý đô thị TP.Lạng
5
Sơn). Những phát hiện và giải pháp này vô cùng quý báu vì nó xuất hiện từ
trong thực tiễn công việc. Chính tác giả Hoàng Đại Quang cũng khẳng định
trong bài dự thi, rằng “cải thiện môi trường lao động không chỉ là cách thức,
phương pháp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn là giải pháp nhằm
giải phóng một phần sức lao động của con người thông qua máy móc, công
nghệ và cách thức, phương pháp tổ chức công việc”.
Bạn đang có ý định từ bỏ công việc vì bạn không hoà hợp được với sếp, với
đồng nghiệp của mình, không có cơ hội nào để thăng tiến, bạn làm việc quá
sức và mức lương không thoả đáng…hay tất cả những lý do trên?
Trong khi bạn đang băn khoăn với vô vàn lý do không biết có nên chuyển
tới một miền đất mới không, dưới đây là 10 dấu hiệu các chuyên gia khuyên
bạn để bạn bắt đầu nghĩ đến việc đi tìm một công việc mới thích hợp hơn.
1. Bạn cảm thấy phát điên lên vì đồng nghiệp
Đồng nghiệp là một yếu tố quan trọng nếu không muốn nói là quan trọng
nhất chốn công sở. Khi mối quan hệ với đồng nghiệp tốt đẹp nó không
những giúp bạn có được tinh thần thoải mái mà còn có thể giúp đỡ bạn trong
rất nhiều tình huống. Nhưng liệu bạn có thể cảm thấy thoải mái, tập trung
cho công việc không khi mà đồng nghiệp luôn làm bạn phát cáu, làm phiền
bạn bằng những chuyện tầm phào, đi làm muộn và “đầu têu” về sớm, nói
chuyện điện thoại quá to…Tất cả những điều đó làm cho bạn luôn cảm thấy
đau đầu sau mỗi ngày tan ca và làm cho bạn không thể hoàn thành công việc
một cách hiệu quả. Đó là lúc bạn nên nghĩ đến chuyện chuyển đến một môi
trường làm việc mới.
2. Bạn ghét đi làm
Khi những ngày cuối tuần qua đi, bạn sợ hãi khi nghĩ đến việc phải đến cơ
quan vào sáng hôm sau. Và khi đến cơ quan bạn đã mong ngóng đến 5h
chiều ngày thứ sáu. Ai trong chúng ta cũng đều có ít nhất một lần hay một
giai đoạn ngắn nào đó rơi vào tình trạng chán việc, chán đi làm. Nhưng nếu
6. Bạn không có chung quan điểm với sếp
Khi cách làm việc của người quản lý của bạn hay sếp không làm bạn tâm
phục khẩu phục, quan điểm của bạn khác xa với sếp thậm chí là bất đồng
quan điểm, điều đó sẽ ảnh hưởng rất lớn đến toàn bộ công việc của bạn,
niềm vui cũng như thành công của bạn trong công việc. Một công việc bạn
có thể hoàn thành một cách tốt nhất nhưng cũng có thể trở thành tồi nhất khi
sếp không thừa nhận nó. Nếu bạn không có cách nào khác để làm thay đổi
mối quan hệ này, tốt nhất bạn nên “ra đi” tìm một công việc mới với một
người quản lý mới.
7. Sự nghiệp của bạn đang trong bế tắc
Bạn đã đảm nhiệm công việc này trong nhiều năm và bạn đã hoàn toàn sẵn
sàng để đảm nhận những trọng trách lớn lao hơn nữa. Tình trạng này diễn ra
quá lâu khiến bạn đánh mất tình yêu và niềm đam mê cho công việc…Hãy
bắt đầu sự thay đổi bằng cách nói chuyện với sếp và đề nghị được nắm giữ
những nhiệm vụ khác cao hơn. Hãy chứng tỏ cho ông ta thấy rằng bạn muốn
tiếp tục phát huy thế mạnh và khả năng của mình cho những giá trị của công
ty. Nếu đề nghị của bạn không được chấp nhận hãy bắt đầu tìm kiếm xung
quanh để phá vỡ sự bế tắc hiện tại của mình.
8. Năng lực của bạn không được thừa nhận
Sự thừa nhận là vô cùng quan trọng – bạn cần được sếp và đồng nghiệp thừa
nhận sau tất cả những cống hiến của bạn – nó giống như một giấy chứng
nhận cho những thành công của bạn. Công ty bạn có làm những điều đó với
bạn không? Họ có những hình thức khen thưởng nào với những nỗ lực của
bạn không? Hay đơn giản chỉ là những phản hồi tích cực và những hứa hẹn
trong tương lai…Nếu bạn chưa bao giờ được thừa nhận, hãy đề nghị sếp
thừa nhận những nỗ lực đó bằng những chế độ lương thưởng cụ thể. Nếu họ
cố tình “lờ” đi những đóng góp của bạn, đó là lúc bạn cần cho họ cảm thấy
tiếc nuối vì đã không có biện pháp giữ một nhân viên tài năng.
9. Môi trường làm việc không tốt
Bạn đang trong quá trình mang thai, sức khoẻ của bạn dạo này không được
giúp các bạn sinh viên dễ dàng đáp ứng những đòi hỏi của những đơn vị
tuyển dụng trong thời kỳ mới. Sự chuẩn bị cho tương lai này không đòi hỏi
cầu kỳ hay quá lớn lao, nó chính là những kinh nghiệm, những trải nghiệm
trong việc học tập, vui chơi, sinh hoạt tập thể trong trường học: “Ngoại ngữ
như: Tiếng Anh, tiếng Nhật, tiếng Trung là những môn học các bạn có thể
học thêm khi còn là sinh viên, đó là chìa khóa giúp bạn thuận lợi hơn trong
môi trường làm việc đa quốc gia. Khả năng làm việc nhóm, tương tác với
các bộ phận khác mà các nhà tuyển dụng hay đòi hỏi dễ dàng được các bạn
sinh viên rèn luyện thông qua các buổi học theo nhóm, nghiên cứu khoa học
theo nhóm, làm đề tài tập thể. Việc hoàn thành và giải quyết bài tập, bài thi
theo đúng thời gian định trước, hiệu quả với chi phí hợp lý cũng là cách đơn
giản giúp các bạn rèn luyện khả năng làm việc dưới áp lực cao”.
Trải nghiệm làm thêm khi đang là sinh viên cũng là một bước quản trị tốt
8
trong quá trình chuẩn bị cho tương lai. Trước câu hỏi của bạn Trần Thu
Huyền (trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG Hà Nội) về việc chấp nhận thử việc
ở vị trí thấp hay từ bỏ để tìm kiếm cơ hội cao hơn, anh Phạm Ngọc Hà
khuyên bạn Huyền không nên đánh giá chủ quan năng lực của mình, đặc
biệt là khi mình còn là sinh viên: “Hãy tận dụng mọi cơ hội đến với mình, dù
việc lớn hay việc nhỏ, ở vị trí lương cao hay thấp đều có những giá trị của
nó! Mỗi công việc đều đem đến cho các bạn những trải nghiệm và kinh
nghiệm hữu ích cho nghề nghiệp sau này. Dù bạn làm không công hay bạn
thất bại, đó cũng là những cái giá xứng đáng cho thành công trong tương
lai”.
Hòa nhập với doanh nghiệp toàn cầu
Trần Thủy (năm cuối, trường ĐH KHTN, ĐHQG Hà Nội) nêu câu hỏi: “Các
tập đoàn, các công ty đa quốc gia liệu có cơ hội nào cho sinh viên khối Tự
nhiên?”. ThS Vũ Tuấn Anh, Giám đốc Điều hành Viện Quản lý Việt Nam,
với kinh ngiệm hơn 10 năm làm quản trị nhân sự, khuyên các bạn sinh viên
nghiệp chính là: làm cách nào để tiếp cận và giải quyết các vấn đề của công
ty.
Trong một bài viết trên Harvard Business Review, Greg Satell - chuyên gia
về chiến lược kỹ thuật số và sáng tạo đã chỉ ra một ví dụ điển hình trong văn
hóa giải quyết vấn đề của Google.
Năm 2002, đồng sáng lập Google - Larry Page bước vào nhà bếp của công
ty và treo lên bản in các báo cáo kết quả từ công cụ AdWord của công ty. Ở
vị trí trên cùng, Larry Page đã viết "Những quảng cáo này thật vớ vẩn".
"Tại hầu hết các công ty, sẽ thật bất nhã khi công khai những thất bại của
một bộ phận nào đó trước toàn thể công ty. Thực tế, hành động bất thường
này của Larry Page chứng tỏ sự tự tin, định vị rõ vấn đề khó khăn mà Page
biết rõ những kỹ sư tài năng của công ty rất muốn giải quyết".
Hành động này của Page đã có hiệu quả, chỉ trong vài ngày, các kỹ sư của
Google đã cải thiện AdWords, biến công cụ này dẫn đầu trong lĩnh vực
quảng cáo tìm kiếm đến tận hôm nay.
Theo Satell, chìa khóa thành công của Google chính là tập trung vào vấn đề,
không phải những con người đang cải thiện vấn đề đó. Cụ thể, Statell có 4 lý
giải khác nhau về hiệu quả của cách tiếp cận này.
1. Mọi người đều muốn làm tốt công việc
Nhân viên không có ý định sẽ phá hỏng mọi thứ trong công ty, vì vậy việc
quát tháo khiển trách họ sẽ không mang lại hiệu quả gì. Thay vào đó, Page
đã tập trung toàn bộ đội ngũ quảng cáo lại, nhắc nhở tập thể và quan trọng
hơn là nhấn mạnh vấn đề cả đội ngũ đang phải đối mặt.
Page hiểu rằng nhân viên của Googe cũng là con người nên họ rất cần động
lực để tìm kiếm giải pháp, thay vì bị chỉ trích nặng nề.
2. Thu hút ý kiến số đông
Bằng cách treo những tài liệu báo cáo kết quả ở bếp ăn chung, Page cho thấy
đây là vấn đề chung của toàn công ty, không đơn thuần tập trung vào một
phòng ban cụ thể.
Khi gắn mọi người vào vấn đề, vài nhân viên không thuộc phòng quảng cáo
muộn rồi”, ông Sung nói.
Nhóm nghiên cứu kiến nghị phải soát xây dựng hệ thống quy chuẩn an toàn
vệ sinh lao động về hóa chất, điện từ trƣờng, phóng xạ; đảm bảo an toàn
cho ngƣời lao động và tiếp cận với tiêu chuẩn quốc tế. Cần tiến hành các
biện pháp can thiệp để bảo vệ ngƣời lao động như lập hệ thống hồ sơ theo
dõi sức khỏe của ngƣời lao động trước – trong và sau quá trình làm việc ở
các nhà máy điện tử. Tăng cường chất lượng công tác khám sức khỏe định kì
và phát hiện sớm bệnh nghề nghiệp.
Còn TS Sung kiến nghị các cơ quan có trách nhiệm phải nghiên cứu cả tiêu
chuẩn quốc tế và Việt Nam hiện như thế nào. Đặc biệt phải tìm hiểu xem
quốc tế làm việc trong điều kiện thế nào, có máy hút mùi, khử mùi, khử hóa
chất hay không?… phải xem xét trong điều kiện tổng thể./.
11
IV. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Sách
Manning, G. & Curtis, K. (2009), The Art of Leadership, 3
rd
edition,
international edition, Singapore: Mc Graw-Hill.
Vũ Cao Đàm (2008), Giáo trình phương pháp luận nghiên cứu khoa học, Hà
Nội: Nhà xuất bản Thế giới.
Maddux, R.B., (1998), Team Building, Great Britain: Kogan Page Limited.
Blanchard, K. & Bowles, S. (2001), High Five!, California: Pearson Education,
Inc, publishing as Prentice Hall.
Blanchard, K. & Bowles, S. (1998), Gung Ho! Turn on the people in any
organization, California: Pearson Education, Inc, publishing as Prentice Hall.
Maxwell, J.C. (2008), Leadership Gold, Thomas Nelson Inc., and Alpha Books
Tư liệu
HayGroup®, 2001, Organizational climate survey, Hay Accquisition Company,
Inc.
- Phương pháp giáo dục - Lĩnh vực khác:
Sáng kiến kinh nghiệm đã được triển khai áp dụng: Tại đơn vị Trong Ngành
1. Tính mới (Đánh dấu X vào 1 trong 3 ô dưới đây)
- Đề ra giải pháp thay thế hoàn toàn mới, bảo đảm tính khoa học, đúng đắn
- Đề ra giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, bảo đảm tính khoa học, đúng đắn
- Giải pháp mới gần đây đã áp dụng ở đơn vị khác nhưng chưa từng áp dụng ở đơn vị mình,
nay tác giả tổ chức thực hiện và có hiệu quả cho đơn vị
2. Hiệu quả (Đánh dấu X vào 1 trong 5 ô dưới đây)
- Giải pháp thay thế hoàn toàn mới, đã được thực hiện trong toàn ngành có hiệu quả cao
- Giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, đã được thực hiện trong toàn ngành có hiệu
quả cao
- Giải pháp thay thế hoàn toàn mới, đã được thực hiện tại đơn vị có hiệu quả cao
- Giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, đã được thực hiện tại đơn vị có hiệu quả
- Giải pháp mới gần đây đã áp dụng ở đơn vị khác nhưng chưa từng áp dụng ở đơn vị mình,
nay tác giả tổ chức thực hiện và có hiệu quả cho đơn vị
3. Khả năng áp dụng (Đánh dấu X vào 1 trong 3 ô mỗi dòng dưới đây)
- Cung cấp được các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chính sách:
Trong Tổ/Phòng/Ban Trong cơ quan, đơn vị, cơ sở GD&ĐT Trong ngành
- Đưa ra các giải pháp khuyến nghị có khả năng ứng dụng thực tiễn, dễ thực hiện và dễ đi vào cuộc
sống: Trong Tổ/Phòng/Ban Trong cơ quan, đơn vị, cơ sở GD&ĐT Trong ngành
- Đã được áp dụng trong thực tế đạt hiệu quả hoặc có khả năng áp dụng đạt hiệu quả trong phạm vi rộng:
Trong Tổ/Phòng/Ban Trong cơ quan, đơn vị, cơ sở GD&ĐT Trong ngành
Xếp loại chung: Xuất sắc Khá Đạt Không xếp loại
Cá nhân viết sáng kiến kinh nghiệm cam kết và chịu trách nhiệm không sao chép tài liệu của
người khác hoặc sao chép lại nội dung sáng kiến kinh nghiệm cũ của mình.
Tổ trưởng và Thủ trưởng đơn vị xác nhận đã kiểm tra và ghi nhận sáng kiến kinh nghiệm này
đã được tổ chức thực hiện tại đơn vị, được Hội đồng chuyên môn trường xem xét, đánh giá; tác
giả không sao chép tài liệu của người khác hoặc sao chép lại nội dung sáng kiến kinh nghiệm cũ
của chính tác giả.