BÀI II
ĐƢỜNG LỐI ĐẤU TRANH GIÀNH CHÍNH QUYỀN
(1930-1945)
II. CHỦ TRƢƠNG ĐẤU TRANH TỪ NĂM 1930 ĐẾN 1939
1. Giai đoạn 1930-1935
a) Luận cương chính trị tháng 10-1930
- Sau khi thống nhất các tổ chức cộng sản trong nước và
cử Ban chấp hành Trung ương lâm thời, tháng 10-1930
Trung ương Đảng đã họp hội nghị đầu tiên tại Hồng Kông
(TQ) dưới sự chủ trì của đồng chí Trần Phú. Hội nghị đã
quyết định:
+ Đổi tên thành Đảng Cộng sản Đông Dương.
+ Thông qua bản Luận cương chính trị do Trần Phú soạn
thảo với những nội dung chủ yếu sau
* Xác định mâu thuẫn giai cấp ở Đông Dương
ngày càng sâu sắc giữa "một bên là thợ
thuyền, dân cày và các phần tử lao khổ; một
bên thì địa chủ, phong kiến, tư bản và đế quốc
chủ nghĩa".
* Phương hướng chiến lược của cách mạng:
Xác định lúc đầu là cuộc "Cách mạng tư sản
dân quyền" "có tính chất thổ địa và phản đế".
"Tư sản dân quyền cách mạng là thời kỳ dự bị
để làm xã hội cách mạng"
Sau khi cách mạng tư sản dân quyền thắng lợi
sẽ bỏ qua thời kỳ tư bản chủ nghĩa tiến thẳng
lên CNXH

* Nhiệm vụ cốt yếu của cách mạng tư sản
dân quyền là "đánh đổ các di tích phong
kiến"; "cách bóc lột tiền tư bổn"; "thực hành

quyền".
* Về lãnh đạo cách mạng: Điều cốt yếu cho sự
thắng lợi của cách mạng là phải có một Đảng
Cộng sản vững mạnh về mọi mặt lãnh đạo.
* Về phương pháp cách mạng: Để giành chính
quyền cần thiết phải ra sức chuẩn bị cho quần
chúng về con đường "võ trang lao động". Đó là
một nghệ thuật nên "phải theo khuôn phép nhà
binh".
* Xác định cách mạng Đông Dương là một bộ
phận của cách mạng thế giới và phải đoàn kết
gắn bó với cách mạng thế giới, trước hết là giai
cấp vô sản Pháp, liên hệ mật thiết với phong trào
cách mạng ở các nước thuộc địa.

- Hạn chế của Luận cương là quá nhấn mạnh
quan điểm đấu tranh giai cấp, chưa thấy hết
tầm quan trọng của vấn đề dân tộc; chưa đánh
giá đúng vai trò của các giai cấp khác như tiểu
tư sản, trí thức, tư sản dân tộc, địa chủ vừa và
nhỏ trong cách mạng dân tộc dân chủ ở nước
ta. Do đó đã không đề ra được chiến lược liên
minh dân tộc và giai cấp rộng rãi để tập trung
mũi nhọn đấu tranh vào kẻ thù chính lúc này là
đế quốc và tay sai.
b) Chủ trương khôi phục tổ chức Đảng và phong
trào cách mạng.
- Sau cao trào cách mạng 1930-1931 với đỉnh cao
là Xô viết Nghệ Tĩnh, thực dân Pháp tiếp tục tiến
hành khủng bố hòng tiêu diệt bằng được Đảng Cộng

* Đẩy mạnh cuộc vận động thu phục quần chúng, củng
cố và phát triển các tổ chức quần chúng.
* Mở rộng tuyên truyền chống đế quốc, chống chiến
tranh, bảo vệ Liên Xô, ủng hộ cách mạng Trung Quốc.
* Đại hội bầu BCH Trung ương mới do Lê Hồng Phong
làm Tổng Bí thư (trang 35)
2. Giai đoạn 1936 - 1939

a) Những căn cứ để Đảng chủ trương chuyển hướng chỉ
đạo chiến lược
- Chủ nghĩa phát xít lên cầm quyền ở Đức - Ý - Nhật. Nguy cơ
chiến tranh thế giới thứ 2 xuất hiện.
- Đại hội lần thứ 7 của Quốc tế Cộng sản (7-1935) đã đề ra chủ
trương mới nhằm tập trung lực lượng chống kẻ thù nguy hiểm
lúc này là chủ nghĩa phát xít, bảo vệ tự do, dân chủ, hoà bình.
- Ở Pháp, mặt trận nhân dân (liên minh giữa Đảng Cộng sản
Pháp, Đảng Xã hội và một số lực lượng khác) đã giành thắng lợi
thông qua cuộc tổng tuyển cử và lên cầm quyền. Chính phủ mới
ở Pháp đã ban hành một số chính sách cải cách ở thuộc địa như:
tự do ngôn luận, tự do hội họp, thả tù chính trị Điều này đã tạo
thuận lợi để Đảng chuyển một bộ phận ra hoạt động công khai,
tuyên truyền tư tưởng cách mạng, giác ngộ và tập hợp quần
chúng đấu tranh đòi tự do, dân chủ, hoà bình, cơm áo và chống
bọn phản động thuộc địa và tay sai.
- Ở Đông Dương đa số nhân dân có nguyện vọng cấp thiết về
dân sinh, dân chủ.
b) Chủ trương mới của Đảng để đưa cách mạng tiếp tục
tiến lên
- Những chuyển biến của tình hình quốc tế và trong nước đã
tác động đến tư duy và nhận thức của Đảng ta: Đảng đã đề

đổi song điều kiện cụ thể lúc này đây chưa phải là mục tiêu
trực tiếp trước mắt. Mục tiêu và nhiệm vụ cụ thể lúc này là
chống bọn phản động thuộc địa và tay sai, đòi các quyền
dân chủ cơ bản, đòi tự do, cơm áo, chống chiến tranh đế
quốc, bảo vệ Hoà bình
Thứ tư: Kết hợp nhiều hình thức đấu tranh và tập hợp quần
chúng. Ngoài hình thức bí mật bất hợp pháp Đảng chủ
trương đẩy mạnh hình thức đấu tranh công khai, hợp pháp
và nửa hợp pháp, để xây dựng và phát triển lực lượng cách
mạng.
Nhận xét:
- Với sự nhạy bén và dũng cảm Đảng đã tự phê
phán những hạn chế trước đó của mình đồng thời
xây dựng nhận thức mới trên vấn đề quan trọng của
đường lối cách mạng mà nổi bật nhất là vấn đề quan
hệ dân tộc - giai cấp; vấn đề chống đế quốc và
chống phong kiến, vấn đề giải quyết nhiệm vụ trước
mắt và nhiệm vụ lâu dài của cách mạng; vấn đề tổ
chức xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, xây dựng
lực lượng cách mạng.
- Thắng lợi của cao trào dân chủ 1936-1939 đã
chứng minh cho sự đúng đắn của việc đổi mới tư
duy của Đảng, của việc xây dựng thực hiện đường
lối cách mạng trong một giai đoạn lịch sử đầy biến
động.
II. ĐƢỜNG LỐI ĐẤU TRANH CỦA ĐẢNG THỜI KỲ
TRỰC TIẾP GIÀNH CHÍNH QUYỀN (1939 - 1945)
1. Những căn cứ để Đảng hoàn thiện đƣờng lối đấu
tranh giành chính quyền
- Ngày 1-9-1939 chiến tranh thế giới thứ 2 bùng nổ tác động

Các văn kiện này đã giải quyết đúng đắn những vấn
đề có ý nghĩa chiến lược của cách mạng

Thứ nhất: Mối quan hệ dân tộc - giai cấp
- Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng liên quan đến sự thành bại
của cách mạng. Vấn đề này nếu được giải quyết đúng đắn, khoa
học thì sẽ tạo ra động lực mạnh mẽ thúc đẩy cách mạng tiến lên
không ngừng, còn giải quyết không đúng sẽ gây tác hại to lớn
cho phong trào cách mạng nước nhà.
- Với kinh nghiệm thu được qua thực tiễn lãnh đạo cách mạng
với sự nhạy bén, sáng tạo, Đảng đã tự mình vượt lên và có nhận
thức mới rất đúng đắn khi giải quyết vấn đề dân tộc - giai cấp.
Nghị quyết TW 8 (5-1941) chỉ rõ: "Trong lúc này nếu không
giải quyết được vấn đề dân tộc giải phóng dân tộc thì chẳng
những toàn thể quốc gia, dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu mà
quyền lợi của bộ phận, giai cấp đến vạn năm cũng không đòi lại
được"
Như vậy trong khi giải quyết mối quan hệ dân tộc - giai cấp
lúc này Đảng đã đưa lợi ích dân tộc lên hàng đầu.
Thứ hai: Quan hệ dân tộc - dân chủ (chống đế quốc - chống phong
kiến)
Vấn đề này Đảng ta chỉ rõ: Đây là 2 nội dung, 2 nhiệm vụ chủ yếu có
quan hệ mật thiết với nhau trong cách mạng dân tộc, dân chủ. Tuy
nhiên trong điều kiện chiến tranh cần phải tập trung vào nhiệm vụ
chống đế quốc giải phóng dân tộc. Hội nghị Trung ương lần thứ 6 (11-
1939) đã chỉ rõ: "Cuộc cách mạng Đông Dương hiện tại, không phải
là cuộc cách mạng tư sản dân quyền, cuộc cách mạng phải giải quyết
hai vấn đề: phản đế và điền địa nữa, mà là cuộc cách mạng chỉ giải
quyết một vấn đề cần kíp "dân tộc giải phóng", vậy thì cách mạng
Đông Dương trong giai đoạn hiện tại là cuộc cách mạng dân tộc giải

+ Chuyển trọng tâm hoạt động về nông thôn, xây dựng
căn cứ địa.
+ Xây dựng và phát triển lực lượng vũ trang tập trung, xây
dựng phát triển du kích
+ Nêu lên phương pháp giành chính quyền: khởi nghĩa
từng phần, giành chính quyền từng địa phương, tiến lên
tổng khởi nghĩa giành chính chính quyền trên toàn quốc,
bằng lực lượng chính trị của quần chúng là chủ yếu.
3. Chủ trƣơng Tổng khởi nghĩa giành chính quyền
a. Những căn cứ
- Tháng 9-1940 Nhật vào Đông Dương, Pháp và Nhật cấu kết với nhau
bóc lột nhân dân ra song giữa chúng có những mâu thuẫn không thể
điều hoà. Ngày 9-3-1945 Nhật đã đảo chính Pháp để độc chiếm Đ.D
- Quá trình đấu tranh chống ách thống trị của Pháp - Nhật dưới sự lãnh
đạo của Đảng đã thu được nhiều thắng lợi:
+ Khu căn cứ cách mạng Cao - Bắc - Lạng, Hà - Tuyên - Thái được
thành lập, An toàn khu ở đồng bằng được mở rộng.
+ Lực lượng vũ trang được xây dựng và phát triển: Đội du kích Bắc
Sơn, Ba Tơ, Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân.
+ Đông đảo quần chúng được giác ngộ và tổ chức ở cả nông thôn và
thành thị. Đây là lực lượng chính trị to lớn của cách mạng Việt Nam.
+ Đảng và quần chúng cách mạng đã sẵn sàng đứng lên khởi nghĩa
giành chính quyền.
- Tình hình thế giới có những biến đổi to lớn:
+ Đức đầu hàng Liên Xô và đồng minh (9-5-1945)
+ Nhật đầu hàng Liên Xô và đồng minh (15-8-1945)
+ Quân đồng minh đang vội vã tiến vào Đông Dương
b) Chủ trương kịp thời khởi nghĩa giành chính quyền trong cả
nước:
- Bước vào tháng 8-1945 tình thế cách mạng ở Việt Nam đã chín