PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO QUẬN 11
TRƯỜNG MẦM NON 5
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
NĂM HỌC : 2010 - 2011
Tác giả : Lê Thò Thu Phượng
1
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
NĂM HỌC : 2010 – 2011
Người thực hiện : Lê Thò Thu Phượng
Năm sinh : 30 / 06 / 1965
Trình độ nghiệp vụ : ĐẠI HỌC MẦM NON
2
I/ ĐẶT VẤN ĐỀ :
Ngơn ngữ nói, giao tiếp và đọc viết có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát
nhân cách của trẻ MN nói riêng, của con người và xã hội nói chung.
Lứa tuổi MN là thời kỳ phát cảm ngơn ngữ. Đây là giai đoạn có nhiều điều kiện
thuận lợi nhất cho sự lĩnh hội ngơn ngữ nói và các kỹ năng đọc viết ban đầu của trẻ. Ở GĐ
này trẻ đạt được những thành tích vĩ đại mà ở các giai đoạn trước hoặc sau khơng thể có
được, trẻ học nghĩa và cấu trúc của từ, cách sử dụng từ ngữ để chuyển tải suy nghĩ và cảm
xúc của bản thân, hiểu mục đích và cách thức con người sử dụng chữ viết.
Phát triển ngơn ngữ và giao tiếp có ảnh hưởng đến tất cả các lĩnh vực phát triển
khác của trẻ. Ngơn ngữ là cơng cụ của tư duy vì thế ngơn ngữ có ý nghĩa quan trọng đối
với sự phát triển nhận thức, giải quyết vấn đề và chức năng tư duy ký hiệu tượng trưng ở
trẻ.
Việc phát triển vốn từ luyện phát âm và dạy trẻ nói đúng ngữ pháp… khơng thể
tách rời giữa các mơn học cũng như các hoạt động của trẻ. Mỗi từ cung cấp cho trẻ phải
dựa trên một biểu tượng cụ thể, có nghĩa, gắn liền với âm thanh và tình huống sử dụng
chúng. Nội dung vốn từ cung cấp cho trẻ cũng như hình thức ngữ pháp phải phụ thuộc vào
khả năng tiếp xúc, hoạt động và nhận thức của trẻ.
Ngơn ngữ của trẻ phát triển tốt sẽ giúp trẻ nhận thức và giao tiếp tốt góp phần
- Lựa chọn nội dung nói:
Xác đònh nội dung cần nói giúp cho lời nói của trẻ có nội dung thông báo ngắn
gọn, rõ ràng. Xác đònh sự việc chính trong nhiều sự việc, xác đònh đặc điểm nổi bật cơ
bản trong nhiều đặc điểm của con vật, của cây, của bức tranh, nội dung chính trong
phát triển văn học.
Trẻ tuổi mẫu giáo chưa có khả năng lựa chọn nội dung diễn đạt vì vậy cần phải
hướng dẫn để giúp trẻ.
- Lựa chọn từ :
Sau khi đã lựa chọn nội dung trẻ cần lựa chọn từ để diễn tả chính xác nội dung
mình cần thông báo. Chọn từ giúp cho lời nói của trẻ rõ ràng, chính xác và mang sắc
thái biểu cảm. Việc chọn từ được đặt ra ở 2 mức độ.
- Mức đ ộ thứ nhất : chọn từ phù hợp với nội dung. Ví dụ: đi, chạy…
- Mức độ thứ hai : Chọn từ mang sắc thái tu từ. Ví dụ: lật đật, lon ton, lom
khom…Đây là một việc khó đối với trẻ, giáo viên cần hướng dẫn và làm mẫu cho trẻ
bắt chước, đặc biệt là việc chọn từ mang sắc thái tu từ chủ yếu được dùng thông qua
việc cho trẻ làm quen với các tác phẩm văn học.
Ví dụ: câu chuyện : “ Cây khế ” chim phượng hoàng chở người anh đi lấy vàng.
Vừa đến nơi người anh đã vội vàng nhét đầy túi 6 gang. Cô cho trẻ làm quen từ “vội
vàng” bằng cách giải thích từ khó, cho trẻ lặp lại, thể hiện bằng hành động, hướng dẫn
cháu đặt câu.
Sắp xếp cấu trúc lời nói:
- Sự liên kết các câu nói lại với nhau tạo thành chuỗi lời nói nhằm diễn tả trọn
vẹn một ý, một nội dùng nào đó để giúp người nghe hiểu được . Đây là sự sản xuất
toàn bộ nội dung thông báo một cách có logic.
4
- Để diễn tả một ý, một nội dung ngắn gọn nào đó thì việc sắp xếp cấu trúc lời
nói là đơn giản đối với trẻ. Nhưng nếu yêu cầu trẻ kể lại truyện hay tự sáng tác miêu
tả những hiện tượng , sự kiện xảy ra trong đời sống thì trẻ gặp khó khăn cần phải
luyện tập dần dần.
D iễn đ ạt nội dung nói :
năng sáng tạo, vốn từ và kinh nghiệm sống của trẻ.Tăng cường hoạt động tuyên
truyền tới các bậc cha mẹ về các hoạt động LQCV, tổ chức xây dựng thư viện cho bé
tại hoạt động góc văn học ở lớp, dạy trẻ ham thích đọc sách v.v… Tuyên truyền phụ
5
huynh bằng nhiều hình thức, tìm vò trí thuận lợi để đặt các bảng tuyên truyền, nội dung
cụ thể đơn giản, lời khuyên ngắn gọn…
Hình thành ở trẻ các hành vi đọc thông qua các hoạt động đóng kòch
Tổ chức các hoạt động cho trẻ tại thư viện, bổ sung thường xuyên các loại sách
theo chủ điểm, tổ chức cho trẻ tự làm các loại sách, album …, góc sách, sử sụng truyện
tranh ít chữ , tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen chữ viết ….Ứng dụng phần mềm
Kidsmart và sáng tạo các trò chơi từ Kidsmart vào các góc chữ viết , ý tưởng trò chơi
có hướng mở để trẻ có thể nghó ra nhiều cách chơi khác nhau…
Xây dựng môi trường cho trẻ làm quen với chữ viết theo hướng tận dụng các
nguyên vật liệu sẵn có tại đòa phương,tranh có lời , các đồ dùng phục vụ cho chuyên
đề
Tổ chức các nhóm tại đơn vò trao đổi và thảo luận với nhau khi dự các hoạt động.
Trong quá trình diễn ra hoạt động , cô cần kết hợp quan sát trẻ và có những tác động
hợp lý, kòp thời bằng cách đặt câu hỏi, gợi ý, khuyến khích giảng giải hay bổ sung đồ
chơi.
Sáng tác các bài thơ, câu chuyện phục vụ cho chủ điểm .
Cần có kiến thức về các giai đoạn đặc thù trong quá trình phát triển ngôn ngữ
và học chữ của trẻ để đánh giá sự phản ứng của chúng. Tuy vậy không thể chỉ đơn
thuần tính đến khối lượng trẻ đọc , nói, nghe, viết để làm căn cứ đánh giá kỹ năng và
ý thức của trẻ, mà giáo viên còn can phải chú ý lắng nghe và ghi chép lại điều trẻ nói,
cách chúng sử dụng ngôn ngữ, kòp thời phát hiện sữa sai và tìm ra những biện pháp
phát triển ngôn ngữ thich hợp để giúp trẻ học tốt hơn ở giai đoạn sau.
3. Hiệu quả ban đầu :
Các cháu làm quen dần với cách chủ động trong các hoạt động ,tự thoả thuận,
bàn bạc nội dung thực hiện đóng kòch, kể chuyện , hứng thú vói các vai diễn của
mình v.v…
- Phụ huynh ủng hộ cho trẻ mang thêm đồ dùng, đồ chơi, tranh ảnh, sách báo sưu tầm,
truyện tranh phù hợp với chủ đề, góp phần phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ, trẻ
hứng thú hơn khi học môn làm quen văn học thể loại truyện kể.
- Về trẻ :
95% vốn từ của trẻ phát triển rõ rệt. Trẻ nói rõ ràng mạch lạc hơn, nói
nhiều câu có nghóa đầy đủ. Trẻ đã phân biệt được ý nghóa một số từ.
85% Kinh nghiệm sống của trẻ đã phong phú hẳn lên, trẻ hứng thú
tham gia học, phát biểu, kể chuyện và đóng kòch.
80% đối với trẻ mới yếu chậm đã mạnh dạn tham gia vào các hoạt
động: Đóng kòch, kể chuyện.
85% Trẻ biết kể chuyện sáng tạo và phát huy khả năng tưởng
tượng tốt.
85% trẻ kể chuyện theo trí nhớ tốt.
90% Trẻ tham gia đóng kòch thể hiện tốt vai diễn.
90% Trẻ đã phát âm chính xác hơn, ít sử dụng ngôn ngữ đòa phương.
Với những biện pháp trên tôi thấy chất lượng của mặt phát triển ngôn ngữ ở lớp các
cháu thực hiện đạt kết quả tốt.
p dụng hình thức tổ chức học sinh động, gây hứng thú .Cháu mạnh dạn tự tin,
phát triển trí thông minh, khả năng tư duy quan sát, linh hoạt nhạy bén khi xử lý
tình huống.
III - MẶT TÍCH CỰC VÀ HẠN CHẾ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM :
Nhân diện ra các lớp tại trường tuy nhiên mất thời gian để nghiên cứu các bài
thơ, câu chuyện theo chủ điểm, các trò chơi về các chữ cái, từ, câu…
IV - NHỮNG BÀI HỌC KHI THỰC HIỆN SÁNG KIẾN & VẬN DỤNG
KINH NGHIỆM :
Từ những kết quả trên tôi rút ra bài học kinh nghiệm khi dạy trẻ phát triển ngôn
ngữ :
Giáo viên cần nâng cao trình độ ngôn ngữ của chính bản thân mình, coi ngôn
ngữ là một phương tiện giáo dục chủ đạo.
9
10
XÁC NHẬN CỦA ĐƠN VỊ
HIỆU TRƯỞNG
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SKKN
( ký tên & đóng dấu )
11
XÁC NHẬN CỦA PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO Q11
TRƯỞNG PHÒNG
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SKKN
( ký tên & đóng dấu )
12
XÁC NHẬN CỦA SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO