PHẦN MỞ ĐẦU
1. Mục đích và ý nghĩa của đề tài
Hiện nay tư liệu Hán Nôm còn lại không nhiều, bên cạnh đó giá cả các loại
sách này lại tương đối cao. Trong khi đó đã có một số phần mềm cũng như các
trang website đã liên tục cập nhật các chương trình Hán Nôm giúp cho những
mọi người nghiên cứu và tìm hiểu một cách dễ dàng.
Mặc dù mấy năm gần đây đã xuất hiện việc tin học hóa Hán Nôm, nhưng
các bạn học sinh, sinh viên cũng như các nhà nghiên cứu muốn tìm kiếm các tài
liệu Hán Nôm thông qua mạng vẫn chưa phổ biến. Có lẽ do chưa biết đến hay
còn hạn chế trong vấn đề sử dụng tin học.
Đề tài này sẽ giới thiệu một số phần mềm cũng như các trang web về Hán
Nôm cho các bạn sinh viên, các nhà nghiên cứu sử dụng và tìm kiếm nhanh
chóng và hiệu quả hơn.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Trước thời đại vi tính, việc đánh máy chữ Hán đối với người Trung Quốc
quả là một vấn đề nan giải. Trong thập niên gần đây khi ngành vi tính phát triển,
các phần mềm dùng cho văn bản chữ Hán ngày càng được năng cao, chữ Hán
dùng trên máy vi tính sử dụng bình thường cũng như các loại văn bản khác được
viết bằng mẫu tự La tinh trên thế giới. Họ có thể vừa đánh vừa in cùng một lúc
tiếng Anh, tiếng Pháp, …, lẫn tiếng Trung trên cùng một văn bản.
Hiện nay, ở Việt Nam đã có một số phần mềm Hán Nôm như Song Kiều,
Hanosoft tool, Hanokey 1.0 – 2.0, Hano Convverter, Từ điển Hán Việt, Việt
Hán….Trong đó phần mềm từ điển Song Kiều do tác giả Lê Anh Minh biên soạn
năm 1998, còn lại các phần mềm Hanokey, Hanotool, Hanocon do tác giả Tống
Phước Khải là chuyên viên tin học Trường ĐH DL Hồng Bàng – Tp Hồ Chí
Minh biên soạn, chủ yếu dựa vào từ điển Thiều Chửu và một số từ điển khác, với
số lượng hơn 10.000 từ và trên 50.000 mục từ ghép.
1
Các phần mềm này hầu hết là song ngữ Việt - Hán hay Hán - Việt nên rất
dễ dùng cho các nhà nghiên cứu là người Việt Nam. Các phần mềm này cũng
không phức tạp nên những ai chỉ biết dùng vi tính căn bản, thì vẫn có thể sử dụng

2.3.3.Cách tra phần mềm Hanocon Converter 1.0
Chương 3. Ý nghĩa của việc tin học hóa chữ Hán và giao lưu trong thế giới hiện
đại
3
PHẦN NỘI DUNG
Chương 1. Tầm quan trọng của vấn đề tìm hiểu chữ Hán trên các Website
1.1.Quá trình hình thành
1.1.1. Sự ra đời của tin học và mạng Internet
- Tin học
Khái niệm về tin học: Tin học là một ngành khoa học có mục tiêu là phát
triển và sử dụng máy tính điện tử để nghiên cứu cấu trúc, tính chất của thông tin,
phương pháp thu thập, lưu trữ, tìm kiếm, biến đổi, truyền thông tin và ứng dụng
vào các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội.
- Sự hình thành và phát triển của tin học:
Cuộc cách mạng công nghiệp trong lịch sử loài người đã diễn ra tương đối
nhanh. Chỉ trong khoảng thời gian từ năm 1890 đến 1920, điện năng, điện thoại,
rađiô, ôtô, máy bay đã được phát minh và đưa vào phục vụ cuộc sống con người.
Tiếp theo đó là sự ra đời của hàng loạt thành tựu khoa học và kĩ thuật khác, trong
đó có máy tính điện tử.
Trong vài thập kỷ gần đây, xã hội loài người đã có sự bùng nổ về thông tin.
Theo quan điểm truyền thống, ba nhân tố cơ bản của nền kinh tế là điều kiện tự
nhiên, nguồn lao động và vốn đầu tư. Ngày nay ngoài ba nhân tố then chốt đó
xuất hiện ra nhân tố mới rất quan trọng, đó là thông tin – một dạng tài nguyên
mới.
Lịch sử phát triển của xã hội loài người đang ở nên văn minh thứ ba. Sự
hình thành và phát triển của mỗi nền văn minh gắn liền với một công cụ lao động
mới như máy hơi nước đối với nền văn minh công nghiệp, máy tính điện tử đối
với nền văn minh thông tin.
Cùng với sáng tạo ra công cụ mới là máy tính điện tử, con người cũng tập
trung trí tuệ từng bước xây dựng ngành khoa học tương ứng để đáp ứng những

đi.
Từ những tính cấp bách trên buột chúng ta phải tìm cách để tháo gỡ, bảo
tồn những di sản quý báu đó, để mai sau con cháu chúng ta còn có cơ hội biết đến
nó. Và không cách nào khác ngoài việc sao chụp các văn bản Hán Nôm đưa vào
lưu trữ trong máy tính. Từ đó việc tin học hóa Hán Nôm ra đời.
Ngày nay, đã có rất nhiều nhà tâm huyết về Hán Nôm, họ đã tự xây dựng
các phần mềm từ điển Hán Nôm, các câu lạc bộ Hán Nôm trên Internet ra đời,
nhằm giúp các nhà nghiên cứu cũng như các sinh viên và bạn đọc quan tâm đến
di sản Hán Nôm tiếp cận được nhanh chóng và dễ dàng hơn.
1.2. Vai trò của việc tìm kiếm chữ Hán Nôm trên website
Sự phát triển của lĩnh vực công nghệ thông tin đã kéo theo sự hình thành
và phát triển chóng mặt của mạng Internet. Như đã nói ở trên Internet là một
mạng truyền thông toàn cầu cho việc trao đổi thông tin được nhanh chóng và hiệu
quả nhất.
Việc đưa các tư liệu Hán Nôm vào mạng Internet , ngoài công tác bảo tồn
ra thì nó còn giúp cho bạn đọc tìm hiểu các thông tin Hán Nôm được nhanh
chóng và chính xác.
Mạng Internet còn giúp cho các cuộc thảo luận, các hội nghị hay các diễn
đàn về Hán Nôm trực tiếp qua mạng được diễn ra mà không cần phải tốn nhiều
kinh phí để tổ chức các hội nghị lớn. Trong khi đó mọi người vẫn có thể thảo
luận ngay trên máy tính cá nhân ở nhà mình, mà không cần phải ra ngoài (tất
nhiên máy tính gia đình này phải có kết nối mạng Internet).
Ngoài ra, nó còn giúp cho các nhà nghiên cứu về Hán Nôm ở mọi nơi có
thể trao đổi thông tin cho nhau mà không cần mất nhiều thời gian.
6
Chương 2. Phương pháp tìm kiếm chữ Hán trên các Website
2.1. Các trang Website tra chữ Hán trực tuyến
2.2.1. Phương pháp tìm kiếm qua mạng Google
Google là một công trình nghiên cứu của Larry Page và Sergey Brin, hai
người dự tuyển tiến sĩ tại trường Đại học Stanford. Họ chính thức thành lập công

Hán-Việt của tác giả Thiều Chửu, xuất bản năm 1942, có tăng bổ. Từ điển Thiều
Chửu là một cuốn sách được rất nhiều thế hệ người Việt Nam tin dùng và sử
dụng trong hơn 60 năm qua. Với phần nội dung khá đầy đủ trích từ cuốn tự điển
Thiều Chửu, phần trình bày dễ hiểu, nét chữ rõ ràng, tra tìm nhanh chóng, trang
tự điển Việt-Hán của phần mềm này sẽ là một công cụ hữu ích cho những người
sử dụng.
Cách tra của trang này như sau: Người dùng có thể tra theo nhiều cách: tra
cứu theo chữ quốc ngữ, theo mã PinYin hoặc theo mã CangJie. Nếu muốn tra cứu
9
tiếng Việt, bạn hãy chọn kiểu gõ thích hợp (Telex hoặc Vni). Nếu muốn tra cứu
với mã PinYin (âm phổ thông TQ), hãy gõ đủ cả dấu thanh mà tương ứng là các
số từ 1 tới 5. Ví dụ, nếu âm Hán Việt là “anh” thì âm PinYin là "ying1". Khi tra
cứu theo mã CangJie (Thương Hiệt), loại mã CangJie đơn giản, chỉ lấy hai mã
đầu và cuối. Ngoài ra nếu có bộ gõ chữ Hán có thể đánh thẳng chữ Hán (hay
copy-paste từ đâu đó) vào ô "Từ cần tra", mặc định sẽ giải nghĩa ngay chữ đó.
Khi đang xem phần giải nghĩa một chữ nếu gặp chữ khác muốn tra rõ cũng dùng
cách copy-paste như trên để nhảy tới chữ đó.
Cuối cùng, hãy nhấn Enter hoặc biểu tượng tra cứu để xem kết quả
- Cách tra theo âm Hán Việt
Khi tra theo âm Hán Việt thì ta chỉ cần gõ chữ Hán Việt vào ô “Từ cần tra”
sau đó gõ Enter hoặc nhấn biểu tượng để xem kết quả.
Ví như khi ta cần tra nghĩa của chữ: “thi” thì ta đánh chữ “thi” vào ô “từ
cần tra” sau đó gõ Enter, và màn hình sẽ xuất hiện trang sau:
10
- Cách tra theo bộ thủ
Chọn mục “Tra theo bộ thủ” ở cột bên trái màn hình. Khi đó sẽ xuất hiện
trang sau:
Nếu muốn chọn bộ thủ 4 nét, thì nhấn vào mục “Tra theo bộ” ở bên phải
màn hình và chọn “四書 Bộ 4 nét”. Khi đó sẽ xuất hiện bảng sau:
11