1. Tên tình huống:
Các giải pháp sống chung với lũ lụt
Sau mấy ngày nghỉ học do trận lũ lớn tháng 10 năm 2013, hôm nay, trở lại
trường học trong giờ ra chơi các bạn ai cũng tíu tít hỏi thăm nhau về thiệt hại và
sức khỏe gia đình do lũ lụt gây nên. Riêng Bông không nói năng gì, ngồi ủ rủ ở ghế
đá bên góc phượng già. Thấy vậy, Nhung rất ngạc nhiên và thắc mắc vì thường
ngày Bông là đứa lém lỉnh nhất trong lớp.
- Nhung tiến về phía bạn và hỏi: làm sao mà buồn thế hả Bông ?
- Bông: Nhung ơi mình khổ quá, biết làm sao bây giờ ?
- Nhung càng ngạc nhiên hơn: chuyện gì ? Bạn làm gì mà nghiêm trọng thế?
- Bông: là thế này, trong trận lũ vừa rồi gia đình mình bị thiệt hại nặng lắm, sách
vở, áo quần, đồ đạc bị cuốn trôi và ướt sạch. Đặc biệt bây giờ cả nhà không còn
một hạt gạo chỉ ăn mì tôm cứu trợ, nước sạch cũng không, mẹ thì bị rắn cắn đang
nằm viện, bố thì uống phải nước không đảm bảo vệ sinh bị ngộ độc đang đau bụng
và đang đi viện. Vậy cậu bảo mình không buồn sao được, mình phải làm gì đây hả
Nhung?
- Nhung: phải cố gắng vươn lên và vượt qua khó khăn chứ biết làm sao, để mình
thảo luận với lớp đưa ra kế hoạch để giúp bạn. Mà cũng vì gia đình bạn quá chủ
quan nữa, quê hương mình hàng năm đều hứng chịu thiên tai lũ lụt tàn phá, vậy mà
khi nghe loa đài đưa tin sắp có mưa lớn lũ lụt sẽ về mà không chịu chuẩn bị chu
đáo đề phòng gì cả. Nhà mình còn tạm bợ hơn nhà cậu mà có bị thiệt hại nhiều lắm
đâu.
- Bông: tại gia đình mình chủ quan, mà gia đình mình cũng gác đồ đạc lên bàn, tủ
khi nước lũ vào nhà rồi mà, tại lũ to quá.
-Nhung: Đấy đâu phải là sự chuẩn bị để đối phó với lũ lụt, cái kiểu “Nước đến chân
mới nhảy” nên hậu quả thế đấy. Mình sẽ giúp cậu những vấn đề cơ bản để chuẩn bị
cho trận lũ sau nhé!
Quê mình trong lũ lụt
2. Mục tiêu giải quyết tình huống:
- Giảm thiểu thiệt hại do lũ lụt gây nên.
- Giải quyết một số vấn đề nảy sinh trong sinh hoạt hàng ngày của cư dân vùng lũ
4.2.2 Nơi trú ẩn mùa lũ lụt:
- Chằng chống nhà của bằng vật liệu tại chỗ như: tre, bao cát
- Dùng bạt chống thấm nước phủ lên trần nhà hoặc che các vật dụng thiết yếu
- Xác định lũ lớn, không an toàn nên di chuyển chỗ ở ngay khi có thông báo của
chính quyền.
4.2.3 Bảo vệ sức khoẻ mùa lũ lụt:
4.2.3.1 Các loại thuốc và dụng cụ sơ cứu
- Thuốc cảm
- Thuốc đau bụng
- Dầu
- Bông băng
- Ôxy già
4.2.3.2 Cách sơ cứu các tai nạn thường gặp mùa lũ lụt
- Điện giật.
- Đuối nước.
- Rắn cắn.
4.2.3.3 Vệ sinh môi trường phòng dịch sau lũ lụt
Sau bão lũ có những vùng nước ngập, bị ô nhiễm nặng bởi nước thải từ các công
trình vệ sinh, chuồng trại chăn nuôi gia súc gia cầm, xác động thực vật phân hủy
khuếch tán vào nước. Nước bẩn sẽ làm ô nhiễm đất, không khí, cây trồng, vật nuôi,
từ đó các bệnh dịch dễ xảy ra như: nhiễm khuẩn đường ruột, đau mắt, nhiễm khuẩn
da, sốt xuất huyết, sốt rét Vì vậy ta phòng bệnh bằng cách:
- Giữ vệ sinh về ăn uống.
- Bảo đảm nguồn nước sinh hoạt trong, sạch .
- Vệ sinh cá nhân.
- Vệ sinh môi trường.
4.2.4. Một số dụng cụ cần thiết khác:
- Chiếu sáng:
+ Đèn tích điện (hoặc đèn pin).
+ Nến.
TỔNG 1006000
Như vậy với tổng chi phí trên thì chi phí cho 1 người trong 1 ngày khoảng
24000 đồng. Ngoài ra, các vật phẩm trên có thể dùng lâu dài hoặc có ngay trong
gia đình do đó chi phí có thể giảm thiểu rất nhiều.
5. Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống:
Bông à, quê mình - xã Phù Hoá là một trong những vùng trũng của huyện
Quảng Trạch tỉnh Quảng Bình. Mặc dù không phải sống chung với con nước trong
hàng tháng trời như người dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long nhưng hàng năm
người dân quê mình vẫn phải lao đao, khốn đốn bởi những cơn lũ kéo dài từ 3- 5
ngày khiến cho mọi hoạt động bị đình trệ.
Gia đình chúng mình cũng không ngoại lệ, cảnh bao vây bởi nước lũ, mưa, đói
đã ám ảnh mình từ ngày bé. Lớn lên, khi được thầy cô kể về miền sông nước Đồng
bằng sông Cửu Long vào mùa lũ với cái tên thơ mộng “ mùa nước nổi” trong mình
dấy lên câu hỏi " Tại sao quê mình phải chịu cơn lũ lụt trong thời gian ngắn nhưng
bao giờ nó cũng để lại những thiệt hại nặng nề? " , mình đem thắc mắc này hỏi
thầy giáo dạy Địa và biết được rằng:
Trong các loại thiên tai, địch họa "Thủy, hỏa, đạo, tặc" thì lũ lụt được ông cha ta
xếp hàng đầu về phạm vi ảnh hưởng, mức độ, số lần xuất hiện và gây tổn thất lớn
về kinh tế, văn hóa, xã hội. Lũ là hiện tượng nước sông dâng cao trong một khoảng
thời gian nhất định, sau đó giảm dần. Lũ là do mưa trên lưu vực gây ra, song cũng
có thể là do vỡ đê, vỡ đập, hoặc các dạng tắc ứ tạm thời dòng chảy trong các lòng
dẫn, làm cho mực nước trong sông dâng cao. Lụt là hiện tượng ngập nước của một
vùng lãnh thổ. Khi lũ lớn, nước lũ có thể tràn bờ, tràn đê, thậm chí vỡ đập, vỡ đê,
gây ngập lụt vùng trũng ven sông và nhất là vùng đồng bằng hạ lưu. Ở Việt Nam có
khoảng 2.500 sông có chiều dài trên 10 km, trong đó 2.300 sông có chiều dài dưới
100 km. Trên bất kỳ sông nào cũng đều có khả năng xảy ra lũ, lụt.
Bờ biển miền Trung dài 1200 km và gồm các tỉnh từ Thanh Hoá đến Bình
Thuận. Dãy Trường Sơn chạy suốt theo bờ biển, nên đồng bằng ở miền Trung rất
hẹp. Có nhiều sông tương đối lớn, như Sông Gianh ở Quảng Bình, Sông Thạch Hãn
ở Quảng Trị, Sông Hương ở Huế, Sông Thu Bồn ở Quảng Nam, Sông Trà Khúc ở
hành động của con người như: cấm chặt cây phá rừng, cấm hút cát trên sông, khơi
thông dòng chảy, xây dựng hệ thống đê ngăn lũ
Câu trả lời của thầy chỉ giúp mình thoã mãn một phần bởi các biện pháp trên
thuộc về cơ chế, chính sách đồng bộ của Đảng và Nhà nước về lâu dài và sự kết
hợp thực hiện của toàn cộng đồng, còn trước mắt mùa lũ của quê mình đã đến, sự
khó khăn lại sắp bao trùm lên cuộc sống của gia đình chúng mình, người dân quê
mình. Xuất phát từ sự cấp bách đó mình đã thống kê lại những khó khăn mà chúng
mình thường gặp phải mùa lũ lụt, đồng thời dùng những kiến thức đã học của các
môn khác để trang bị các kĩ năng, chuẩn bị các vật dụng cần thiết cho mùa mưa lũ
lụt như sau :
* Để tiết kiệm chi phí và tận dụng những vật dụng sẵn có, bạn nên lập một danh
sách gồm những vật dụng thiết yếu bao gồm: lương thực, thực phẩm; đồ chiếu
sáng; các loại thuốc và dụng cụ sơ cứu; vật liệu chằng chống nhà; hoá chất vệ sinh
môi trường sau lũ
*Tiếp theo là bạn nên sơ chế thực phẩm và cất giữ các vật dụng:
+ Sơ chế thực phẩm
+ Gạo: để vào bao ni lông buộc chặt đặt lên cao
+ Muối dưa cải
+ Rang cá khô
+ Làm mè lạc
+ Các loại thuốc và dụng cụ sơ cứu cho vào túi ni lông buộc chặt.
+ Phao cứu sinh: áo phao, can nhựa rỗng.
+ Xô chứa nước, bình lọc nước sạch đặt sẵn trên cao.
Tất cả các vật dụng trên được đặt, để vào xô lớn hoặc vật chống thấm nước và để
trên cao dễ lấy dể sử dụng khi cần thiết.
*Tiếp theo nữa là bạn nên chú ý đến các tai nạn có thể xảy ra trong mùa mưa lũ và
cách sơ cứu :
- Điện giật:
+ Tách nạn nhân ra khỏi nguồn điện (cắt nguồn điện hoặc di chuyển nạn nhân)
+ Để nạn nhân nằm ở nơi thoáng đãng, nới rộng quần áo và dây thắt lưng, đệm
- Cách làm trong nước: dùng một miếng phèn chua khoảng nửa đốt ngón tay, hòa
tan phèn vào một gáo nước rồi đổ gáo nước vừa hòa tan phèn vào xô đựng nước
khoảng 20 - 25 lít và khuấy đều. Sau khoảng 30 phút khi cặn đã lắng xuống đáy thì
gạn lấy nước trong để khử khuẩn.
- Cách khử khuẩn nước bằng viên cloramin B: hoà tan viên khử khuẩn nước (viên
cloramin B 0,25g) vào một gáo nước, đổ gáo nước đó vào xô nước đã được làm
trong và khuấy đều. Khoảng 30 phút sau mới sử dụng nước. Chú ý: một viên khử
khuẩn nước cloramin B 0,25g dùng để khử khuẩn cho 25 lít nước; 1/3 thìa canh bột
cloramin B (tương đương 3g) dùng để khử khuẩn lượng nước là 300 lít; nước đã
khử khuẩn cũng phải đun sôi mới được uống.
- Thu gom rác, cây cối, xác động thực vật đào hố chôn xác động vật lấp cách xa
nguồn nước trên 50m và rải vôi bột phủ lên rồi lấp đất dày trên 20cm và nện chặt .
- Diệt bọ gậy bằng cách: thả cá bảy màu, cá đuôi cờ vào các nơi chứa nước để cá
diệt bọ gậy. Loại bỏ nơi sinh sản của muỗi. Bỏ muối hay nhỏ dầu hỏa vào bát kê
chân chạn (tủ đựng chén bát).Phun hóa chất diệt muỗi xung quanh nơi ở.
Xử lý nước sau lũ
Vệ sinh sân trường sau lũ
Với việc hướng dẫn như trên mình tin chắc rằng trong những đợt lũ lụt tới bạn
và gia đình bạn sẽ tự chủ được trong mọi công việc để phòng chống lũ lụt. Mình
cảm ơn bạn nhiều nhé, bây giờ mình và bạn có thể tự tin nói rằng: " Chúng ta có thể
sống chung với lũ "
6. Ý nghĩa của việc giải quyết tình huống:
Vận dụng kiến thức liên môn vào giải quyết tình huống này giúp chúng ta thực
hiện phương châm " Học đi đôi với hành". Từ đó xây dựng khả năng vận dụng
kiến thức đã được học vào thực tế một cách thiết thực, hiệu quả theo như mục tiêu "
Học để biết, học để làm, học để chung sống, học để tự khẳng định mình ".
Việc giải quyết tình huống không chỉ giúp gia đình chúng ta vượt qua khó
khăn mùa bão lụt một cách chủ động. Đồng thời với việc tuyên truyền rộng rãi
thông qua kênh phát thanh măng non của Liên đội, người dân quê chúng ta có
thêm một kinh nghiệm chống lũ hiệu quả, chi phí thấp, tránh được những thiệt hại,