1
MỤC LỤC
MỤC LỤC..................................................................................................................................1
PHẦN MỞ ĐẦU........................................................................................................................2
1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:......................................................................................................2
2. LỊCH SỬ VẤN ĐỀ:...........................................................................................................4
3. PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:.................................................................5
3.1. Phạm vi nghiên cứu:....................................................................................................5
3.2. Đối tượng nghiên cứu:.................................................................................................6
4. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:.............................................................................................6
5. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:.............................................................................................6
6. GIỚI HẠN ĐỀ TÀI:...........................................................................................................6
7. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:....................................................................................7
7.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận:...............................................................................7
7.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:............................................................................7
7.3. Phương pháp thực nghiệm sư phạm:..........................................................................7
7.4. Phương pháp thống kê:................................................................................................7
8. ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN VĂN:.......................................................................................7
8.1. Về lí luận:....................................................................................................................7
8.2. Về thực tiễn: ...............................................................................................................8
Chương 1 ....................................................................................................................................8
THƠ TRỮ TÌNH VÀ GIẢNG DẠY THƠ TRỮ TÌNH ...........................................................8
TRONG TRƯỜNG PHỔ THÔNG............................................................................................8
1.1. THƠ TRỮ TÌNH:............................................................................................................8
1.1.1. Thơ trữ tình:..............................................................................................................8
1.1.2. Các thể loại thơ trữ tình:.........................................................................................10
1.1.3. Thơ trữ tình hiện đại trong nhà trường THPT:......................................................10
1.2. VẤN ĐỀ GIẢNG DẠY THƠ TRỮ TÌNH TRONG TRƯỜNG PHỔ THÔNG:........11
Chương 2 ..................................................................................................................................12
VẬN DỤNG CÁC PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG GIỜ ĐỌC – HIỂU
BÀI THƠ “TÂY TIẾN” CỦA QUANG DŨNG.....................................................................12

dạy học cổ truyền lấy “thầy” làm trung tâm chi phối toàn bộ và tuyệt đối quá trình
giáo dục, áp đặt, nhồi nhét những giá trị đạo đức và kiến thức, kĩ năng lên người học,
sang việc lấy “trò” là trung tâm, là chủ thể. Bằng vai trò tích cực chủ động, người học
tự nỗ lực tìm tòi khám phá tri thức, nắm kĩ năng với sự hướng dẫn của thầy. Đây
chính là tinh thần cơ bản của giáo dục hiện đại, quan điểm giáo dục tích cực.
Với quá trình triển khai thay đổi chương trình và SGK Ngữ văn THPT, việc
vận dụng quan điểm dạy học tích cực lấy học sinh là trung tâm nhằm phát huy tính
năng động sáng tạo của chủ thể người học trong giờ học văn đã mang tới những triển
vọng khả quan. Bước chuyển của tình hình dạy học văn theo quan điểm giáo dục tích
cực đã tạo những thay đổi quan trọng về nhận thức và hành động tại các trường
THPT. Thế hệ học sinh ngồi trên ghế nhà trường hôm nay có điều kiện tiếp nhận
cách thức dạy học tiến tiến, từ đó các em có khả năng tích lũy hiểu biết và trau dồi
thái độ, cảm xúc để hoàn thiện nhân cách theo mục tiêu đào tạo đã đề ra.
1.2. Môn Ngữ văn với đặc thù vừa mang tính khoa học vừa mang tính nghệ
thuật, là một môn học rất hấp dẫn, lý thú, bổ ích, có khả năng giúp học sinh phát triển
toàn diện về trí tuệ, nhân cách, tâm hồn.
3
Tuy nhiên, có một thực tế dễ thấy là những vướng mắc, lúng túng trong quá
trình đổi mới phương thức dạy học do sự níu kéo của thói quen cũ đã làm hạn chế
một phần vai trò chủ thể tích cực của học sinh để biến quá trình đào tạo thành tự đào
tạo. Từ đó dẫn tới hiện tượng học sinh kém hào hứng học văn, chất lượng dạy học
văn có phần giảm sút, các em học với tâm thế bị cưỡng ép, mang tính bắt buộc, đối
phó. Tình hình trên đang thu hút sự chú ý của dư luận xã hội.
Vì vậy, việc đổi mới, cải tiến PPDH bộ môn có vai trò rất quan trọng, quyết
định đối với việc tạo hứng thú cho học sinh trong học tập, nâng cao chất lượng dạy
học. Chúng tôi cho rằng việc vận dụng các biện pháp dạy học tích cực vào dạy học
Ngữ văn nói chung, thơ trữ tình nói riêng chính là một trong những giải pháp nhằm
đổi mới PPDH đáp ứng yêu cầu trên.
1.3. Trong chương trình phổ thông, tác phẩm trữ tình là một kiểu loại văn bản
chính. Có thể nói, đây là loại văn bản “khó đọc” nhất trong tất cả các kiểu loại văn

cực hóa hoạt động nhận thức của người học, nghĩa là tập trung vào phát huy tính tích
cực của người học chứ không phải là tập trung vào phát huy tính tích cực của người
dạy. Tuy nhiên, để dạy học theo phương pháp tích cực thì giáo viên phải nỗ lực nhiều
so với dạy theo phương pháp thụ động.
Định hướng đổi mới phương pháp dạy và học đã được xác định trong Nghị
quyết Trung ương 4 khóa VII (1 - 1993), Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII (12 -
1996), được thể chế hóa trong Luật Giáo dục (12 - 1998), được cụ thể hóa trong các
chỉ thị của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đặc biệt là chỉ thị số 15 (4 - 1999).
Luật Giáo dục, điều 24.2, đã ghi: “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát
huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm
của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận
dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học
tập cho học sinh”.
Có thể nói cốt lõi của đổi mới dạy và học là hướng tới hoạt động học tập chủ
động, chống lại thói quen học tập thụ động.
5
Việc vận dụng các biện pháp dạy học tích cực vào giảng dạy văn bản thơ trữ
tình hiện đại trong nhà trường có một vai trò quan trọng trong nâng cao năng lực dạy
và học văn trong giai đoạn hiện nay. Nó có tác dụng phát huy tối đa khả năng của học
sinh trong việc tự chiếm lĩnh tri thức văn bản thơ trữ tình trên cơ sở gợi ý của giáo
viên.
Vấn đề vận dụng các biện pháp dạy học tích cực trong nhà trường nói chung, bộ
môn Ngữ văn nói riêng được nói đến khá nhiều. Tiêu biểu có các tài liệu, giáo trình
về giáo dục học, Lí luận dạy học:
- Mảng sách dịch của nước ngoài (chủ yếu từ Liên Xô cũ): Giáo dục học của
Babanxki; Lí luận dạy học của Exipop, Lecne, Scatkin; Giáo trình Phương pháp luận
dạy văn học do Z. Ia rez chủ biên.
Gần đây, nhờ mở rộng giao lưu, một số công trình nghiên cứu của các nhà
giáo dục các nước Phương Tây được giới thiệu (Ruxso, Dewey, Skinner…)
- Tài liệu biên soạn trong nước có: Các giáo trình giáo dục học và tâm lí học

khai hướng dạy học tích cực vào việc nâng cao chất lượng dạy học văn ở nhà trường
tại đia phương.
5. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
Tìm hiểu những kiến thức lý luận về các biện pháp dạy học tích cực và việc
vận dụng các biện pháp đó trong giờ đọc - hiểu văn bản tác phẩm.
Tìm hiểu tình hình thực hiện dạy học văn trên cơ sở áp dụng các biện pháp
tích cực tại một số trường THPT thuộc địa bàn huyện Ngã Năm, tỉnh Sóc Trăng.
Lựa chọn một số biện pháp dạy học tích cực nhằm phát huy tối đa hiệu quả
giảng dạy trong giờ đọc - hiểu văn bản tác phẩm thơ trữ tình hiện đại.
6. GIỚI HẠN ĐỀ TÀI:
Đề tài chỉ tập trung vào nghiên cứu vận dụng các biện pháp dạy học tích cực
nhằm vào việc phát huy tối đa khả năng dạy và học thơ trữ tình hiện đại trong trường
phổ thông, cụ thể qua giờ đọc - hiểu văn bản - tác phẩm “Tây tiến” của Quang Dũng.