!!!"!!!
#$%
&$' ((
)*+#,% /0123/4- 5.678/0
9#% 5.678/0
.:;.3/7</0=/%>??012@/AB0CDE/
./A.3/AFD.G/% )3ABAH/AAI;J %KLKMNONL
)<P%1I/)Q 5.678/0
>?R S0-2TUA:/0L/VWXKTT
Y Z
Xã hội loài người đang tiến gần hơn đến sự phát triển bền vững. Đó là việc vừa
phát triển kinh tế hiện đại song song với bảo vệ môi trường sinh thái. Tuy nhiên, tình
trạng ô nhiễm môi trường vẫn đang hoành hành ở khắp mọi nơi trên hành tinh xanh.
Nông thôn Việt Nam đang trong quá trình chuyển đổi, kéo theo đó là sự phát sinh không
ít vấn đề mà đặc biệt là tình trạng ô nhiễm môi trường. Người dân nông thôn vốn xưa nay
còn phải quan tâm nhiều hơn đến cuộc sống mưu sinh. Khi đời sống chưa thực sự đảm
bảo thì việc bảo vệ môi trường chỉ là thứ yếu. Các nguồn chủ yếu gây ra hiện tượng ô
nhiễm môi trường ở nông thôn đầu tiên phải kể đến là việc lạm dụng và sử dụng không
hợp lý các loại hoá chất trong sản xuất nông nghiệp; việc xử lý chất thải của các làng
nghề thủ công truyền thống chưa triệt để; nhận thức, ý thức bảo vệ môi trường của người
dân sinh sống ở nông thôn còn hạn chế. Tiếp đó là sự quan tâm chưa đúng mức của các
cấp, các ngành. Ô nhiễm môi trường đã gây ra những hậu quả nghiêm trọng, tác động xấu
đến hệ sinh thái nông nghiệp, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ của người dân. Vì vậy,
bảo vệ môi trường nông thôn đang là một vấn đề cấp bách. Qua đề tài này sẽ mang đến
cho mọi người một cái nhìn khái quát về thực trạng ô nhiễm môi trường ở nông thôn,
nguyên nhân, hậu quả và những giải pháp.
)
4.1.Kết luận 13
4.2. Kiến nghị 13
) u
u
Trang
Bảng 3.1: Tình hình phát sinh chất thải rắn 6
|u
Trang
Hình 3.1 : Môi trường nông thôn ở nhiều nơi đang bị ô nhiễm nặng 5
Hình 3.2 : Thuốc bảo vệ thực vật vứt bừa bãi 7
Hình 3.3 : Ô nhiễm do chăn nuôi lợn 8
Hình 3.4 : Ô nhiễm do khí thải của nhà máy 9
Hình 3.5 : Rác thải sinh hoạt làm ô nhiễm môi trường 10
T?\&$
T?TFD]/UA.^UD_H`aU
Nền kinh tế ở các nước ngày càng phát triển mạnh mẽ, sự phát triển dân số đô thị
quá nhanh, hàng năm con người khai thác và sử dụng hàng tỉ tấn than đá, dầu mỏ, khí
đốt, hàng loạt các nhà máy, khu công nghiệp đã đang và sẽ mọc lên đồng nghĩa với một
lượng khổng lồ hoá chất, khí độc thải ra môi trường sống của con người. Ô nhiễm môi
trường không khí đang là một vấn đề bức xúc đối với chúng ta, ô nhiễm môi trường
không khí có tác động xấu đối với sức khoẻ con người (đặc biệt là gây ra các bệnh đường
hô hấp), ảnh hưởng đến các hệ sinh thái và biến đổi khí hậu (hiệu ứng "nhà kính", mưa
axít và suy giảm tầng ôzôn). Công nghiệp hoá càng mạnh, đô thị hoá càng phát triển thì
nguồn thải gây ô nhiễm môi trường không khí càng nhiều, áp lực làm biến đổi chất lượng
không khí theo chiều hướng xấu càng lớn. Hiện nay nhiều gia đình ở nước ta vẫn dùng
than làm chất đốt. Bếp than thải ra một lượng khí cacbonic khá lớn, nhưng dù dùng bếp
ga hoặc bếp dầu trong nhà cũng không tránh được việc thải ra khí cacbonic. Ngoài ra,
trong quá trình xào nấu thức ăn sẽ bốc ra các hạt chất dầu mỡ làm ô nhiễm không khí
trong bếp. Mặt khác, điều kiện sống hiện nay ở các thành phố còn chật chội, cơ thể con
người luôn toả ra khí cacbonic và mồ hôi, chưa kể những người hút thuốc lá thải ra một
T?Nd/0e1H/UfWc7gD`aU
1.3.1 Ô nhiễm không khí xung quanh
"Ô nhiễm không khí là sự có mặt một chất lạ hoặc một sự biến đổi quan trọng
trong thành phần không khí, làm cho không khí không sạch hoặc gây ra sự toả mùi, có
mùi khó chịu, giảm tầm nhìn xa (do bụi)".
Có rất nhiều nguồn gây ô nhiễm không khí. Có thể chia ra thành nguồn tự nhiên và nguồn
nhân tạo.
• Nguồn tự nhiên:
Do các hiện tượng tự nhiên gây ra:
− Núi lửa: Núi lửa phun ra những nham thạch nóng và nhiều khói bụi giàu sunfua,
mêtan và những loại khí khác. Không khí chứa bụi lan toả đi rất xa vì nó được
phun lên rất cao.
− Cháy rừng: Các đám cháy rừng và đồng cỏ bởi các quá trình tự nhiên xảy ra do
sấm chớp, cọ sát giữa thảm thực vật khô như tre, cỏ. Các đám cháy này thường lan
truyền rộng, phát thải nhiều bụi và khí.
− Bão bụi gây nên do gió mạnh và bão, mưa bào mòn đất sa mạc, đất trồng và gió
thổi tung lên thành bụi. Nước biển bốc hơi và cùng với sóng biển tung bọt mang
theo bụi muối lan truyền vào không khí.
− Các quá trình phân huỷ, thối rữa xác động, thực vật tự nhiên cũng phát thải nhiều
chất khí, các phản ứng hoá học giữa những khí tự nhiên hình thành các khí sunfua,
nitrit, các loại muối v.v Các loại bụi, khí này đều gây ô nhiễm không khí.
Tổng hợp các yếu tố gây ô nhiễm có nguồn gốc tự nhiên rất lớn nhưng phân bố tương
đối đồng đều trên toàn thế giới, không tập trung trong một vùng. Trong quá trình phát
triển, con người đã thích nghi với các nguồn này.
• Nguồn nhân tạo:
Nguồn gây ô nhiễm nhân tạo rất đa dạng, nhưng chủ yếu là do hoạt động công nghiệp,
đốt cháy nhiên liệu hoá thạch và hoạt động của các phương tiện giao thông. Đây là nguồn
gây ô nhiễm lớn nhất của con người. Các quá trình gây ô nhiễm là quá trình đốt các nhiên
liệu hóa thạch: than, dầu, khí đốt tạo ra: CO2, CO, SO2, NOx, các chất hữu cơ chưa cháy
hết: muội than, bụi, quá trình thất thoát, rò rỉ trên dây truyền công nghệ, các quá trình vận
dần nên khó cảm nhận được những mối nguy hại đang gặp phải. Sinh sống và làm việc
thường xuyên trong bầu không khí ô nhiễm làm cho con người không thoải mái, mệt mỏi,
sức khỏe dần giảm sút. Ô nhiễm không khí trong nhà có thể gây tổn thương đến đường hô
hấp, niêm mạc hoặc tích tụ trong cơ thể gây ra các bệnh đối với gan và các bộ phận khác.
Cùng với sự phát triển của kinh tế xã hội và khoa học kỹ thuật, ô nhiễm không khí trong
nhà được coi là mối đe dọa lớn nhất đối với sức khỏe con người. Người cao tuổi, trẻ em
và phụ nữ là nhóm người bị tổn thương nhiều nhất vì họ có nhiều thời gian ở trong nhà
hơn. Năm 1992, Ngân hàng Thế giới đã chỉ ra rằng ô nhiễm không khí trong nhà ở các
nước đang phát triển là một trong bốn vấn đề môi trường nghiêm trọng nhất toàn cầu.
Trung bình mỗi ngày mức ô nhiễm phát ra từ trong nhà thường vượt hơn so với những số
liệu mà tổ chức WHO chỉ ra và đã được thừa nhận.
1.3.2.2 NguEn gây ô nhiễm không khí trong nhà
Trong khoảng 500 điều tra chất lượng không khí trong nhà trong thập kỷ qua,
Viện Quốc gia về an toàn lao động và Y tế (NIOSH) nhận thấy rằng các nguồn chính của
vấn đề chất lượng không khí trong nhà là:
• Thiếu thông gió 52%
• Ô nhiễm từ bên trong xây dựng 16%
• Ô nhiễm từ bên ngoài tòa nhà 10%
• Ô nhiễm vi sinh 5%
• Ô nhiễm từ vải xây dựng 4%
• Không rõ nguồn 13%
Nhà là một khối không khí đóng, nhiều người cùng thở, toát ra hơi người và chia
sẻ bầu không khí nhỏ đó; nhiều đồ đạc chất trong khoảng không gian đó; nhiều hoạt động
diễn ra trong bốn bức tường đó (nấu ăn, làm việc, bài tiết…); nhiều thiết bị hoạt động tại
đó (tivi, tủ lạnh, máy lạnh, máy vi tính, máy in, đèn chiếu sáng…). Mỗi căn nhà với vài
chục mét vuông hoặc may mắn là hơn trăm mét vuông, nên chắc chắn, bầu không khí sau
bốn bức tường ấy, sẽ đặc hơn khoảng không lồng lộng bên ngoài!
Ngoài những chất gây ô nhiễm cổ điển ai cũng biết như: hút thuốc lá, các chất
nhiễm do đun nấu, sưởi, máy lạnh không sạch, khói xe, bụi từ bên ngoài, cống rãnh rò
rỉ…; hiện người ta đang rất lưu ý đến những chất mới phát sinh từ nhu cầu sống hiện đại,
bằng gas, lò sưởi, những vật dụng trang trí nội thất như bông cách nhiệt, vải, thảm, và vật
liệu trải sàn nhà; sản phẩm giấy và mỹ phẩm.
Formaldehyde nồng độ thấp trong không khí có thể gây kích ứng mắt, mũi và
họng, có khả năng gây chảy nước mắt, hắt hơi và ho. Ở nồng độ cao, nó có thể gây cảm
giác buồn nôn và khó thở. Cơ quan quốc tế về Nghiên cứu Ung thư (IARC) phân loại
formaldehyde thuộc nhóm chất có thể gây ung thư.
/A.@WDf•I/DAmUˆ./AACD
Việc nhà cung cấp dịch vụ bảo trì máy lạnh, dịch vụ dọn dẹp nhà cửa, dịch vụ
thông cống thoát nước… đến chậm hơn thời gian lịch hẹn, làm không sạch, có thể gây
nên tình trạng ô nhiễm có bản chất sinh học từ vi khuẩn, nấm, virus và bụi.
Điều này gây ra những dị ứng, dẫn đến viêm phổi, viêm mũi, và bệnh hen suyễn,
biểu hiện ở hắt hơi, chảy nước mắt, ho, khó thở, chóng mặt, hôn mê sốt và rối loạn tiêu
hoá. Trẻ em, người có tuổi, và những người đã có vấn đề về hô hấp, dị ứng, và bệnh phổi
đặc biệt bị ảnh hưởng nhiều hơn.
A€A.^W
Khí hiếm tự nhiên phát thải từ đất, đá hoặc từ các vật liệu xây dựng như bê tông
làm từ đá granit… Phơi nhiễm lâu dài với khí hiếm có thể tăng rủi ro về ung thư phổi.
:Dc;o.AfHDAmUU‰26ŠH
Thực tế thì hầu hết các ngôi nhà đều chứa đầy những mối nguy hiểm tiềm tàng.
Đó là lò vi sóng, bột giặt, nước lau sàn, sơn tường và cả thuốc trừ sâu. Thậm chí
các bức tranh nghệ thuật, các sản phẩm thủ công và cả các loại đồ dùng để chăm sóc sân
vườn cũng ẩn chứa những nguy cơ.
Rất nhiều đồ dùng trong nhà có thể gây hại cho trẻ nhỏ, vật nuôi và môi trường
nếu không sử dụng hoặc tích trữ. Các chất độc trong các sản phẩm này sẽ gây hại nếu
nuốt, hít phải hoặc phơi nhiễm qua da. Phản ứng của cơ thể đối với tình trạng nhiễm độc
rất khác nhau. Nếu nhiễm độc nhiều có thể gây ảnh hưởng tới sự sinh sản hoặc các bệnh
tật nghiêm trọng khác, thậm chí là tử vong.
W."V/0
A-mi-ăng dạng sợi nhỏ đến mức bạn có thể không nhìn thấy chúng. Các a-mi-ăng
sợi này có thể trôi nổi trong không khí và con người dễ dàng hít phải chúng. Phần lớn
lượng a-mi-ăng sẽ được thải ra nhưng một số sẽ mắc lại trong phổi. Theo thời gian,
chúng sẽ gây viêm và đe dọa chức năng của 2 lá phổi, gây ra các bệnh tật như bệnh phổi
do hít phải a-mi-ăng (gây khó thở); u trung biểu mô (1 dạng ung thư hiếm ảnh hưởng tới
phổi hay vùng bụng); ung thư phổi (diễn tiến của bệnh thường kéo dài trong nhiều năm
và hút thuốc làm tăng nguy cơ).
A.@W`‚DDAt
Chì là một kim loại tồn tại trong vỏ cứng của trái đất nhưng con người cũng góp
phần thải nó vào môi trường thông qua việc sử dụng sơn và dầu mỏ. Chì cũng tìm thấy
trong đất ô nhiễm, bụi nhà, nước uống, men gốm và một số nữ trang kim loại.
Hít thở, uống ước, ăn các thực phẩm, tiếp xúc với các đồ vật chứa chì có thể gây ra
những ảnh hưởng nghiêm trọng đối với sức khỏe. Ở người lớn, chì có thể làm tăng huyết
áp và gây vô sinh, rối loạn thần kinh, đau cơ khớp. Nó cũng ảnh hưởng tới khả năng tập
trung và ghi nhớ.
Chì đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ nhỏ. Một đứa trẻ nuốt phải lượng lớn chì có thể
bị bệnh tiếu máu, đau đầu dữ dội, yếu cơ và liệt não. Nếu bị nhiễm 1 lượng chì nhỏ thì có
thể ảnh hưởng tới chỉ số IQ.
T?N?X?N:DAo.D_H5/A.@WjA5/0jA€U6;/0/A-
Ô nhiễm không khí trong nhà sẽ gây ra các căn bệnh như sau:
• Hội chứng bệnh trong nhà (SBS) - Sick Building Syndrome - được biết đến từ
những năm 80, là loại hiện tượng mà người ta cảm thấy khó chịu hoặc cảm giác
bệnh khi ở lâu trong nhà, các biểu hiện thường không rõ ràng là bệnh gì, có thể là
nhức đầu, đỏ mắt, chảy nước mũi, đau họng, ho, ngứa ngáy…, và các triệu chứng
thường giảm khi rời khỏi nhà.
• Ngoài ra, các loại bệnh gây ra từ căn nhà (BRI) - Building-related Illness - như:
Bệnh viêm phổi Legionnaire có liên quan đến loại vi khuẩn tìm thấy trong máy
hydrocarbons, halogen vv cũng là các nhân tố gây ra ung thư.
Nhà vệ sinh
Trong nhà vệ sinh thường xuyên thuốc diệt côn trùng, nước tẩy rửa nhà vệ sinh và
chất thanh lọc không khí. Nếu đặt các thuốc diệt côn trùng xong mà cảm thấy tinh thần
mệt mỏi, đau đầu, hoa mắt hoặc có triệu chứng tương tự như bị cảm thì hãy nghĩ đến khả
năng bạn đã bị trúng độc. Nếu cảm thấy tức ngực, mất sức, mắt mũi đau nhức thì ngay
lập tức lấy lọ thanh lọc không khí vứt đi, vì có thể nó chính là nguyên nhân.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa bệnh dịch Trung Quốc công bố một báo cáo về tác
động của tình trạng ô nhiễm không khí trong nhà cho thấy mức độ ô nhiễm không khí
trong nhà trên cả nước cao gấp 5-10 lần so với không khí ngoài trời.Có khoảng 2,2 triệu
người Trung Quốc, trong đó gần một nửa dưới 5 tuổi, mất mạng mỗi năm do các vấn đề
sức khỏe liên quan tới ô nhiễm không khí trong nhà.
Theo nghiên cứu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ô nhiễm không khí trong nhà
chủ yếu gây ra bởi việc đốt nhiên liệu rắn, được ước tính làm chết hơn 50.000 trẻ em
hằng năm (dưới 4 tuổi) tại châu Âu.
Ô nhiễm không khí trong nhà và ngoài môi trường tại Việt Nam là rất cao, điều
này được lý giải bằng việc bệnh lý có liên quan đến ô nhiễm không khí ngày càng gia
tăng, đặc biệt là ở trẻ em. Ô nhiễm không khí là kẻ giết người thầm lặng, ảnh hưởng đến
hô hấp, sự phát triển của thai nhi, làm chậm phát triển thần kinh, trí não, tâm thần vận
động ở trẻ em.
T?N?X?ht/AAt/A5/A.@WjA5/0jA€A.G//H2
T?N?X?h?Tt/AAt/A5/A.@WjA5/0jA€l.GUHW
Hoạt động giao thông vận tải, các ngành công nghiệp, thủ công nghiệp và hoạt
động xây dựng là những nguồn chính gây ô nhiễm không khí ở các khu đô thị. Theo đánh
giá của các chuyên gia, ô nhiễm không khí ở đô thị do giao thông gây ra chiếm tỷ lệ
khoảng 70%.
Xét các nguồn thải gây ra ô nhiễm không khí trên phạm vi toàn quốc (bao gồm cả
khu vực đô thị và khu vực khác), ước tính cho thấy, hoạt động giao thông đóng góp tới
gần 85% lượng khí CO, 95% lượng VOCs. Trong khi đó, các hoạt động công nghiệp là
ô nhiễm bụi, đặc biệt là ở các nút giao thông, các khu vực có công trường xây dựng và
nơi tập trung hoạt động sản xuất công nghiệp. PM10 trung bình năm của các thành phố
lớn của Việt Nam như TP.Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng, Hải Phòng nhìn chung đều
vượt ngưỡng trung bình năm theo khuyến nghị của WHO (20 µg/m
3
).
So sánh với tiêu chuẩn Việt Nam, tại hầu hết các khu vực của Hà Nội và TP.Hồ
Chí Minh, nồng độ bụi PM
10
các năm gần đây đều vượt quy chuẩn cho phép (50 µg/m
3
),
Tình trạng ô nhiễm đối với bụi lơ lửng tổng số (TSP) rất đáng lo ngại, đặc biệt là ô
nhiễm dọc hai bên các đường giao thông chính của đô thị. Không chỉ ở các tuyến đường
giao thông đường phố mà các khu vực dân cư của các đô thị cũng gặp phải vấn đề ô
nhiễm bụi, đặc biệt là các khu vực dân cư nằm sát khu vực đang có hoạt động xây dựng
hoặc gần đường có mật độ xe .
• Ô nhiễm một số khí độc hại
Các khí CO, SO
2
, NO
2
trong không khí tại các đô thị nhìn chung vẫn trong ngưỡng
cho phép. Tuy nhiên, tại một số địa điểm và trong một số thời điểm, nồng độ các chất này
có tăng lên, một số trường hợp đã vượt trị số cho phép.
Do ảnh hưởng của các hoạt động giao thông, nồng độ NO
2
ở gần các trục đường
giao thông cao hơn hẳn các khu vực khác. Đặc biệt tại những đô thị có mật độ phương
tiện giao thông cao như TP. Hồ Chí Minh, nồng độ NO
đến nỗi nó nằm ngoài bảng chỉ số ô nhiễm không khí của Mỹ.Sở Môi trường Bắc Kinh
cũng thông báo chất lượng không khí tại phần lớn thành phố đang ở cấp độ 5 - mức tEi tệ
nhất trong lịch sử?Một báo cáo của Sở Môi trường cho thấy, những hạt siêu nhỏ, sự tăng
nhiệt độ và thiếu gió khiến mức độ ô nhiễm không khí tại Bắc Kinh tăng vọt, làm giảm
tầm nhìn trong thành phố xuống mức 200 m.Bắc Kinh luôn được coi là một trong những
thành phố có mức ô nhiễm không khí cao nhất thế giới, theo đánh giá của Liên Hợp Quốc
và nhiều tổ chức quốc tế khác.
T?N?X?h?Nt/AAt/A5/A.@WjA5/0jA€U6;/0/A-
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (Chương trình của WHO về Ô nhiễm không khí trong
nhà. 2002) mỗi năm, ô nhiễm không khí trong nhà có trách nhiệm hơn 1.600.000 người
chết hàng năm và 2,7% gánh nặng bệnh tật toàn cầu.
Bầu không khí ô nhiễm bên trong các hộ gia đình là nguyên nhân tử vong của gần
5% trường hợp tại 21 nước, chủ yếu ở châu Phi. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), số
ca tử vong này có thể dễ dàng phòng tránh được khi sử dụng các loại chất đốt khác.
Theo báo cáo công bố ngày 30-4 của WHO, những nguy cơ đối với sức khỏe cộng
đồng có thể loại trừ và khoảng 1,5 triệu người sẽ thoát chết nếu người dân các nước
nghèo nhất từ bỏ việc sử dụng các loại chất đốt rắn như than củi trong nhà.
Các chuyên viên của WHO khẳng định sự phụ thuộc vào các loại chất đốt rắn là
một một những mối đe dọa lớn nhất đối với sức khỏe cộng đồng, khi đây là tác nhân dễ
gây ra các bệnh về phổi ở trẻ nhỏ và các nhiễm khuẩn hô hấp mãn tính ở người lớn.
WHO kêu gọi chính quyền các nước cần có những chính sách khuyến khích người
dân sử dụng các loại chất đốt hiện đại, sạch hơn và hiệu quả hơn như biogaz, dầu hóa
lỏng, dầu thắp bên cạnh việc cải tạo các lò đun nấu và ống thông khói trong các hộ gia
đình.
Theo các số liệu thống kê của WHO, trong năm 2006, có 800.000 trẻ em và
500.000 phụ nữ tử vong vì "kẻ giết người trong gian bếp" tại 19 nước châu Phi,
Afghanistan và Pakistan.
Thạc sĩ Nguyễn Trinh Hương thuộc Viện nghiên cứu Khoa học kỹ thuật Bảo hộ
lao động Việt Nam cho biết nếu xét về mức độ tác động về sức khỏe con người so với các
loại ô nhiễm khác, thì ô nhiễm không khí trong nhà có tỷ lệ tử vong cao nhất. Phát biểu
bụi có hại cho phổi chúng ta. Khoảng ½ ha cây xanh có thể cung cấp một lượng O
2
đủ
cho 18 người .
Những năm gần đây, các nghiên cứu về lâm nghiệp đô thị cho thấy rằng cây xanh đô
thị có giá trị gấp nhiều lần không những vật chất hữu hình mà còn vật chất vô hình so với
chi phí trồng, chăm sóc và bảo vệ. Các chuyên gia về lâm nghiệp đô thị cho biết:
• Cây xanh có khả năng làm sạch môi trường:
Trong quá trình tổng hợp dinh dưỡng, cây xanh hấp thụ khí CO
2
và một số loại bụi có hại
khác thải ra môi trường do quá trình hoạt động của con người và biến đổi thành khí O
2
cho chúng ta thở.
• Giảm nhiệt độ và tiếng ồn:
Vào mùa hè, dưới tán lá nhiệt độ có thể giảm từ 2 đến 4
o
C bằng cách tiết hơi nước
qua khí khổng của lá và ngăn cản không cho ánh sáng mặt trời chiếu thẳng xuống mặt đất
và giảm hấp thu nhiệt trên nhựa. Cây xanh hoạt động như vùng đệm hấp thu tiếng ồn vì lá
cây và thân cây chia cắt nhỏ sóng âm thanh. Nếu trồng đai rừng rộng 30m và cây cao
12m có thể giảm 50% tiếng ồn ( theo nghiên cứu của Bộ Năng lượng Hoa KŽ).
• Cải thiện sức khỏe:
Cuộc sống ở thành thị luôn đòi hỏi con người hoạt động như một cổ máy, công việc và
cuộc sống chịu nhiều áp lực nặng nề. Do đó, sau những giờ căng thẳng được thư giản
trong công viên, vườn cây hoặc các nhà hàng có cây xanh sẽ làm cho mọi người giảm bớt
đi sức nặng về thể chất và tinh thần.
Các nghiên cứu y học mới đây cho thấy rằng, bệnh nhân điều trị trong phòng cây xanh
hoặc các khoảng không xanh thì bệnh có khuynh hướng phục hồi nhanh hơn.
• Và một số lợi ích khác:
sạch không khí
T?N?h?XƒDU€/Aˆ./AACD
Là loài thực vật hạt kín một lá mầm.
• Ánh sáng: phát triển được trong ánh sáng hay bóng tối sáng một phần, có thể chịu
được ánh sáng mặt trời buổi sáng trực tiếp.
• Nhiệt độ: chịu được nhiệt độ phòng, dễ thích nghi với nơi có điều kiện khô hoặc ẩm
ướt, lá sẽ bị nâu lại nếu đất quá khô hoặc quá mặn.
• Đất: thích ứng với bất kì loại vườn hoặc loại chậu nào, nhưng phát triển mạnh nhất
trong hỗn hợp đất bao gồm: rêu, than bùn, một phần đất sét trộn với một phần cát.
• Nhân giống: phân chia rễ và thân của chúng rồi trồng trong chậu, trên mặt đất hoặc
trong nước. Ngoài ra, có thể gieo bằng hạt nhưng ít khi thực hiện được.
T?N?N?N1:U6t/AyŠcQ`‚DU…D_HDv2
Mỗi loại cây lại có khả năng hút các loại khí độc khác nhau. Khả năng hút độc của chúng
phụ thuộc vào kích thước cây, nhiệt độ, độ ô nhiễm của không khí, chất lượng cây…
Cây làm sạch không khí bằng hai cách : hấp thụ chất ô nhiễm vào lá rồi chuyển xuống rễ,
rễ tổng hợp chất ô nhiễm làm thức ăn cho cây, hoặc cây nhả hơi nước như một cái bơm
hút không khí bẩn xuống rễ.
• Cây hấp thụ chất ô nhiễm độc hại như cacbonic, anhidric sunfua, fuo, clo, amoniac và
trả lại cho không khí nhiều dưỡng khí thông qua quá trình trao đổi chất phức tạp trong
thực vật. Ban đầu do trên mỗi phiến lá có một lớp lông dày nên nó có thể chặn lại
những chất gây ô nhiễm, lọc và hấp thụ lại chúng thông qua hệ rễ làm trong sạch môi
trường
• Cây thoát hơi nước từ lá vào không khí rồi kéo theo các chất trong không khí xuống
quanh rễ của nó. Bất kŽ chất gây ô nhiễm không khí cũng được kéo xuống xung
quanh rễ thực vật. Vi khuẩn, sống trên và xung quanh rễ cây trong một khu vực gọi
là vùng rễ, phân tích và phá hủy các hóa chất. Vi khuẩn chuyển đổi các hóa chất này
thành một nguồn thực phẩm và năng lượng cho cây và bản thân mình. Chẳng hạn như
vi khuẩn, có thể nhanh chóng thích ứng với một số chất ô nhiễm hoá học bằng cách
sinh ra môi trường mới có khả năng kháng hoá chất. Kết quả là cây trở thành nơi lý
tưởng để hấp thu các hoá chất.
bà Sharon Doty nghiên cứu này dùng cây trồng để làm sạch các chất ô nhiễm thông qua
kỹ thuật phytoremediation, sử dụng nguồn năng lượng mặt trời
Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA-Environmental Protection Agency) nghiên
cứu sự phơi nhiễm của con người đối với các chất ô nhiễm trong không khí chỉ ra rằng
nồng độ trong nhà của các chất ô nhiễm có thể cao hơn 2-5 lần và đôi khi cao hơn 100 lần
so với nồng độ ngoài trời.
Các nhà khoa học, thuộc Trường Đại học Georgia - Mỹ, đã tiến hành nghiên cứu
tác dụng của một số loại cây cảnh trong việc giảm các chất gây ô nhiễm không khí trong
nhà. Nhóm nghiên cứu thử nghiệm 28 loài thực vật phổ biến được trồng làm cảnh trong
nhà về khả năng loại bỏ các chất ô nhiễm dễ bay hơi năm trong nhà.
1.4.2 Nghiên cứu ở trong nước
Hiện tại ở Việt Nam chưa có nghiên cứu cụ thể về sự nguy hại của ô nhiễm không
khí trong nhà. Nếu có thì rất ít ỏi, chủ yếu là những nghiên cứu về ô nhiễm môi trường
không khí và sức khỏe cộng đồng.
6;/0jA15/jAdD:DA;oU`‚/0U6H;`d.AgPU:De1…DU^S o/0c7<.A5/0
jA€ˆoDA.GUHW•>•S`7gDUdDAqD†6‡bˆj;6Pˆ‡U•†•D_HA€/APA_H2
U U6gSDA_U6tUdDAqDA‚.UAI;‘/A.@WjA5/0jA€SD:DI/AA7l/0ˆqDjAŒ‡4-
•.^/`d.jA€Ax1Uo..GUHW’l-‚.?Hội thảo giới thiệu tổng quan về hiện trạng ô
nhiễm không khí và quản lý chất lượng không khí ở Việt Nam; Hiện trạng ô nhiễm
không khí công nghiệp và các giải pháp kiểm soát; Những tác động sức khỏe do ô nhiễm
không khí trong nhà; Phát thải khí nhà kính và biến đổi khí hậu ở Việt Nam và một số
nước trên thế giới; và đề xuất các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu trong nông
nghiệp và xây dựng.
T?OAi/04m/`aUn/Uo.D]/`7gDU.^PUpD/0A.3/Dq14-PA7r/0:/0.I.e12^U
Người ta thường chú ý đến sự ô nhiễm trong không khí ngoài trời, đặc biệt do sự
phát khí thải từ các phương tiện giao thông chứ rất ít chú ý đến các chất ô nhiễm trong
bầu không khí trong nhà. Vì vậy tuy đã có một số nghiên cứu nói về việc trồng cây làm
sạch không khí trong nhà nhưng lại không được ứng dụng rộng rãi. Trên thực tế, bầu
không khí trong nhà còn bị ô nhiễm nhiều hơn cả ngoài trời. Tại các lớp học, văn phòng ,
nơi tập trung học sinh, các nhân viên gần như suốt ngày ở trong nhà , nơi có bầu không
trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng.
− Khó khăn: Do thời gian hạn chế nên đề tài chỉ tập trung phân tích chất được một số
chất.
Ô nhiễm không khí rất khó phân tích vì chất ô nhiễm thay đổi do địa điểm và điạ
hình.
X?X?N.r”.Ao/`aU
Do thời gian hạn chế nên chúng tôi chỉ đo hạn chế một số chất. Đề tài chỉ tập trung
nghiên cứu không khí trong nhà.
N?u9&$
N?T‚.b1/0%
N?T?TLựa chọn khu vực nghiên cứu:
Tiến hành thí nghiệm tại các hộ gia đình
• Địa điểm 1: Nhà ở kiểu trung cư 21/1 Thống Nhất F16 . Quận Gò Vấp. Tp .HCM
• Địa điểm 2: Quán Trà sữa Luky 231 Thống Nhất F16. Quận Gò Vấp. Tp .HCM
• Địa điểm 3: Công Ty Du Lịch TUỔI VIỆT 59/403C Phan Huy Ích .F13. Quận Gò
Vấp. Tp .HCM
• Địa điểm 4: Nhà ở 437/13/6 Lê Đức Thọ F16. Quận Gò Vấp
3.1.2 Lựa chọn thực vật thí nghiệm:
Nói chung, cây xanh nào cũng có tác dụng hút khí độc. Nhưng mức độ hút các loại
khí độc của các cây là khác nhau.Thực vật được lựa chọn ở đây đòi hỏi cò khả năng hút
chất độc trong không khí và chịu được nồng độ chất ô nhiễm cao và giá thành rẻ để đem
đi ứng dụng rộng rãi.
Cây Lục Thảo Trổ Chlorophytum elatum . Họ: Liliaceae.
Hình 3: Cây Lc tho tr Chorolophytum elatum
để trong phòng
Hình 2: Cây Lc tho tr Chorolophytum elatum
để hành lang
Hình 4: Cây Lc tho tr Chorolophytum elatum
để phòng tắm