HỌC VIỆN NGOẠI GIAO VIỆT NAM
Khoa Chính trị quốc tế và Ngoại giao Việt Nam
Tiểu luận
Chính sách đối ngoại Việt Nam II
VIỆT NAM – ASEAN 1986 – 1995
MỞ ĐẦU THỜI KÌ HỢP TÁC HAI BÊN
Họ và tên: Vũ Thùy Anh (Nhóm trưởng)
Nguyễn Thị Lan Hương
Nguyễn Ngọc Trang
Lớp: CT36H
Hà Nội, ngày 15 tháng 3 năm 2011`
Mục lục
LỜI MỞ ĐẦU
Cuộc đấu tranh ngoại giao của chúng ta thời kì đổi mới đều tập trung vào
nhiệm vụ trọng điểm là phá thế bao vây cô lập, bảo vệ và giữ vững nền hòa bình
dân tộc. Tư tưởng tiến bộ của Đại hội Đảng VI, đặc biệt là Nghị quyết 13 của Bộ
Chính trị đã mở đầu cho quá trình đổi mới chính sách đối ngoại và ngoại giao, đặc
biệt là chính sách đối ngoại với các nước láng giềng và khu vực. Đó là đường lối
độc lập, tự chủ, “đa dạng hóa”, “đa phương hóa” quan hệ, mở rộng theo tinh thần
“Việt Nam muốn là bạn của tất cả các nước trong cộng đồng thế giới, phấn đấu vì
hòa bình, độc lập và phát triển”.
Việc đổi mới mở rộng quan hệ với các nước láng giềng và khu vực, đặc
biệt là việc cải thiện đẩy mạnh quan hệ với ASEAN giai đoạn 1986 – 1995 đã đem
lại cho Việt Nam một vị thế mới trên trường quốc tế. Đến năm 1995, Việt Nam trở
thành thành viên chính thức của Hiệp hội các nước Đông Nam Á ASEAN. Việc
Việt Nam gia nhập ASEAN có phải là kết quả tất yếu xuất phát từ lợi ích hai bên?
Bài tiểu luận này sẽ nghiên cứu quan hệ Việt Nam – ASEAN trong bối cảnh tình
hình thế giới cũng như chuyển biến sâu sắc củaViệt Nam, xuất phát từ năm 1986
đến năm 1995, được coi là thời kì mở đầu cho sự phát triển hợp tác quốc tế và liên
minh khu vực của Việt Nam.
1

Cuộc cách mạng khoa học – công nghệ phát triển nhanh chóng đã tác động
mạnh mẽ đến chiến lược phát triển của các quốc gia, nhịp độ phát triển của lịch sử
và con người. Lực lượng sản xuất phát triển nhanh, thúc đẩy quá trình toàn cầu
hóa, khu vực hóa. Các quốc gia giờ đây phải điều chỉnh lại chính sách, giảm chạy
đua vũ trang, chi phí phục vụ cho quốc phòng và quân sự. Trong giai đoạn này,
trọng tâm trong chiến lược phát triển của các quốc gia là củng cố bộ máy nội bộ,
tập trung tiềm lực phát triển kinh tế, khoa học kỹ thuật và đẩy mạnh cải thiện quan
hệ quốc tế để khẳng định vị thế của quốc gia. Xu thế chung trong quan hệ quốc tế
thời kì này là “đối thoại và hòa dịu”. Quốc gia nào sớm thích ứng sự thay đổi thời
cuộc này sẽ nhanh chóng phát triển, còn nếu trì trệ, cố chấp theo lối suy nghĩ cũ sẽ
chỉ làm quốc gia dậm chân tại chỗ, hoặc thậm chí có những bước thụt lùi so với tốc
độ phát triển chung của thế giới.
3
I.2. Khu vực Đông Nam Á
Sau nhiều đợt rút quân của Việt Nam ra khỏi Campuchia, từ nửa sau những
năm 80, vấn đề Campuchia đã bớt căng thẳng hơn trong quan hệ quốc tế. Các nước
ASEAN cũng mong muốn tìm một giải pháp thương lượng để giải quyết vấn đề
Campuchia cho tình hình khu vực được ổn định. Các quốc gia đã bắt đầu tiến hành
điều chỉnh chính sách của mình theo hướng giảm đối đầu sang đối thoại, từng bước
giải quyết vấn đề Campuchia, tiến đến xây dựng một khu vực Đông Nam Á hòa
bình, ổn định, hợp tác cùng phát triển. Các cường quốc Mĩ, Liên Xô, Trung Quốc
cũng dần dần có những biến chuyển mới trong chính sách về vấn đề Campuchia.
(*) Đánh giá :
Trong giai đoạn 1986 – 1991, các quốc gia đều nhận thức được sự biến
chuyển mạnh mẽ của thế giới và ảnh hưởng của nó đến lợi ích của quốc gia mình.
Vì vậy vấn đề cần phải thay đổi toàn diện chính sách của mình từ kinh tế, khoa học
kỹ thuật đến chính sách đối ngoại là hết sức cần thiết. Trong công cuộc đổi mới đất
nước, nhân tố quốc tế - thời đại đóng vai trò quan trọng. Các quốc gia đưa vấn đề
đẩy mạnh tăng cường quan hệ quốc tế với các nước láng giềng và khu vực lên hàng
đầu trong chính sách phát triển đất nước. Việt Nam cũng không nằm ngoài quy luật

Về vấn đề Campuchia, Nghị quyết 13 nêu rõ: “Chính phủ ta chủ trương tiếp
tục rút quân tình nguyện Việt Nam khỏi Campuchia, đồng thời sẵn sàng hợp tác
với tất cả các bên để đi tới giải pháp chính trị đúng đắn về Campuchia”. Trước đó
tại hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ba nước ngày 16/8/1985 chúng ta tuyên bố quân
tình nguyện Việt Nam sẽ tiếp tục rút dần hàng năm và sẽ rút hết vào đầu năm 1990.
Trên thực tế, Việt Nam đã rút hết quân khỏi Campuchia ngày 26/9/1989 trước thời
hạn đưa ra. Việc này đã làm thay đổi tính chất của vấn đề Campuchia, đồng thời
5