1
Trờng Đại học KINH Tế QuốC DÂN
NGUYễN THị THU TRANG
HOàN THIệN QUảN TRị TIÊU THụ CủA CÔNG TY Cổ PHầN
DịCH Vụ NÔNG NGHIệP HòA BìNH
Hà nội, năm 2013
2
Trờng Đại học KINH Tế QuốC DÂN
NGUYễN THị THU TRANG
HOàN THIệN QUảN TRị TIÊU THụ CủA CÔNG TY Cổ PHầN
DịCH Vụ NÔNG NGHIệP HòA BìNH
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh tổng hợp
Ngời hớng dẫn khoa học:
ts. đỗ thị đông
3
Hµ néi, n¨m 2013
LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan rằng đề tài này là do chính tôi thực hiện, các số
liệu thu thập và phân tích trong luận văn là trung thực, đề tài không
trùng với bất cứ nghiên cứu khoa học nào.
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Thu Trang
4
MỤC LỤC
5
DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
Bảng 3.1: Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty giai đoạn
7
Tiêu thụ là một trong những hoạt động cơ bản và quan trọng của mỗi doanh
nghiệp khi tiến hành sản xuất kinh doanh, đặc biệt khi các doanh nghiệp đó hoạt
động trong nền kinh tế thị trường. Thực tiễn kinh doanh của các doanh nghiệp
cho thấy, tiêu thụ sản phẩm không phải là nhiệm vụ dễ thực hiện, và quản trị tiêu
thụ sao cho có hiệu quả lại càng khó hơn.
Trong phần lớn nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, quản trị tiêu thụ sản
phẩm luôn luôn là vấn đề khó khăn đối với doanh nghiệp và còn trở lên cấp
thiết hơn trong nền kinh tế cạnh tranh đầy khốc liệt hiện nay, cùng với sự
phát triển của nền kinh tế thị trường, công tác quản trị tiêu thụ sản phẩm ngày
càng được các nhà kinh doanh đặc biệt quan tâm. Các doanh nghiệp luôn cố
gắng, nỗ lực tìm cho mình một vị thế, chỗ đứng trên thị trường, liên tục mở
rộng thị phần sản phẩm, nâng cao uy tín của doanh nghiệp đối với khách
hàng, có như vậy mới tồn tại và phát triển được. Công ty cổ phần dịch vụ
nông nghiệp Hòa Bình cũng không thể nằm ngoài xu hướng đó.
Trước đây, công ty là doanh nghiệp nhà nước, thực hiện cổ phần hóa
năm 2006, song vẫn còn mang phong thái của doanh nghiệp nhà nước, công
ty đã thực hiện nhiều kế hoạch và chính sách nhằm hướng đến mục tiêu phát
triển hoạt động tiêu thụ như các chương trình, khuyến mại, hỗ trợ đại lý, xúc
tiến thương mại, nâng cao chất lượng nguồn hàng, nâng cao trình độ quản lý
cũng như đội ngũ nhân viên, Tuy nhiên với sự cạnh tranh gay gắt từ các đối
thủ kinh doanh nếu chỉ mới đầu tư vào kế hoạch tiêu thụ, phát triển thị trường
hay nâng cao chất lượng nguồn lao động là chưa đủ, cần có sự thích ứng,
thay đổi và hoàn thiện trong các hoạt động quản trị tiêu thụ của công ty, có
như vậy mới thực hiện mục tiêu phát triển công ty trong tương lai và khẳng
định vị thế trên thị trường.
Xuất phát từ các vấn đề trên tôi đã tiến hành cứu đề tài: “Hoàn thiện
Quản trị tiêu thụ của Công ty cổ phần dịch vụ nông nghiệp Hòa Bình”
8
Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là hệ thống hoá lý luận về tiêu thụ và
nghiệp Hòa Bình qua một số nội dung như cơ cấu tổ chức, lĩnh vực hoạt động .
Tiếp theo tác giả trình bày nội dung thực trạng quản trị tiêu thụ sản phẩm
tại Công ty cổ phần dịch vụ nông nghiệp Hòa Bình thông qua các nội dung sau:
Thứ nhất là hoạt động nghiên cứu thị trường tại công ty, vấn đề này được
tìm hiểu qua các nội dung cơ bản sau:
*Nghiên cứu và dự báo thị trường: Thời gian qua công ty đã sắp xếp thời
gian, giao nhiệm vụ cho phòng kinh doanh và cử cán bộ điều tra thông tin về
sự biến động cung cầu, giá cả trên thị trường để tìm thị trường tiêu thụ, mặt
khác để xem xét tình hình thực tế ban Giám đốc cũng giành thời gian trực tiếp
đến các địa bàn dể kiểm tra, thu thập thông tin và nghiên cứu phục vụ cho
công tác lãnh đạo.Phòng kinh doanh trực tiếp thực hiện hoạt động nghiên cứu
thị trường cho công ty, bước đầu tìm hiểu về thị trường mua và bán, tìm hiểu
về nhu cầu và mức độ hài lòng của khách hàng trong địa bàn tỉnh. Có thể nói
hoạt động nghiên cứu và dự báo thị trường và khách hàng chưa được đầy đủ.
*Nghiên cứu các đối tác cung ứng nguồn hàng cho công ty: công ty kinh
doanh nhiều mặt hàng khác nhau, mỗi mặt hàng có thể có một hoặc nhiều nhà
cung ứng, công ty lựa chọn đối tác nhà cung ứng dựa theo các nguyên tắc
không hoàn toàn lệ thuộc vào một nhà cung cấp,Sản phẩm cung cấp phải luôn
được đáp ứng đúng và chuẩn về số lượng, chất lượng, mẫu mã, quy cách bao
bì, đóng gói, sản phẩm phải được xử lý về chống nấm, mối mọt (đối với sản
phẩm hạt giống), khi giao nhận hàng phải luôn có phiếu kiểm nghiệm chất
lượng sản phẩm kèm theo
10
*Nghiên cứu các đối thủ cạnh tranh của công ty:hiện nay công tác
nghiên cứu các đối thủ cạnh tranh chưa được thực hiện cụ thể, mà mới chỉ
dựa trên quan sát trực quan của nhân viên hay ban lãnh đạo khi tiến hành
nghiên cứu hay tham khảo thị trường và kiểm tra các chi nhánh. Công ty cũng
đã tổng hợp được một số đối thủ cạnh tranh chủ yếu của công ty tại các chi
nhánh trong huyện, đồng thời nêu lên được một số điểm mạnh yếu của các đối
thủ cạnh tranh trên, tuy nhiên việc nghiên cứu còn chưa đầy đủ.
hàng trung tâm, cửa hàng chính được đầu tư trang thiết bị đầy đủ các thiết bị
cần thiết phục vụ cho bán hàng.Tuy nhiên các cửa hàng ở vùng cao, vùng xa
trung tâm tỉnh, huyện do giao thông khó khăn, lượng tiêu thụ chưa nhiều, nên
có mặt bằng hẹp, nhà cửa cũ, trang thiết bị còn thiếu và lạc hậu, chưa trú
trọng nhiều vào quảng cáo tại cửa hàng.
Thứ năm, dịch vụ sau bán hàng: Hiện tại dịch vụ sau bán hàng đối với
sản phẩm mà công ty cung cấp là chưa nhiều nhưng công ty đã tổ chức khá tốt
một dich vụ sau bán hàng như,đối với mỗi sản phẩm đều có kèm theo hướng
dẫn sử dụng, nhân viên bán hàng trực tiếp giới thiệu và hướng dẫn cách thức
ngâm giống hay bảo quản sản phẩm sao cho đạt năng suất cao nhất
Qua tìm hiểu thực trạng các hoạt động tiêu thụ sản phẩm và đánh giá một
số hạn chế của công ty, chương 4 luận văn đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn
thiện hoạt động quản trị tiêu thụ sản phẩm tại công ty. Bằng các số liệu cũng
như phân tích về các hoạt động của công ty cổ phần dịch vụ nông nghiệp Hòa
Bình cùng với điều tra thị trường tại tỉnh Hòa Bình và các đối thủ cạnh tranh
trên địa bàn tỉnh, tác giả đưa ra các giải pháp như :
*Đầu tư cho nghiên cứu thị trường, tổ chức nghiên cứu và thu thập thông
tin, xử lý thông tin để có thể nắm bắt được nhu cầu thị trường cũng như
12
những sản phẩm dịch vụ khách hàng quan tâm mong muốn để có hướng
phương án tốt nhất cho tiêu thụ và quản lý tiêu thụ.
*Quản lý chặt chẽ kênh phân phối, Mặc dù đã có chi nhánh ở tất cả các
huyện trong địa bàn tỉnh, cũng như có các cửa hàng, đại lý ở một sô xã trên
địa bàn huyện, nhưng để thực hiện mục tiêu chiếm lĩnh thị trường, tăng thị
phần công ty cần thâm nhập sâu hơn vào thị trường, hoàn thiện hơn hệ thống
tiêu thụ nhằm phục vụ khách hàng tốt hơn, mở rộng thêm các đại lý tại các thị
trường mới, các đại lý phải thỏa mãn các yêu cầu như khả năng tài chính, vị
trí cửa hàng, cơ sở hạ tầng.
*Thực hiện tốt hơn công tác xây dựng kế hoạch tiêu thụ: xây dựng kế hoạch
tiêu thụ thông qua 3 bước chính lànghiên cứu thị trường và dự báo mức sản
Tiêu thụ là một trong những hoạt động cơ bản và quan trọng của mỗi doanh
nghiệp khi tiến hành sản xuất kinh doanh, đặc biệt khi các doanh nghiệp đó hoạt
động trong nền kinh tế thị trường. Thực tiễn kinh doanh của các doanh nghiệp
cho thấy, tiêu thụ sản phẩm không phải là nhiệm vụ dễ thực hiện, và quản trị tiêu
thụ sao cho có hiệu quả lại càng khó hơn.
Trong phần lớn nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, quản trị tiêu thụ sản phẩm
luôn luôn là vấn đề khó khăn đối với doanh nghiệp và còn trở lên cấp thiết
hơn trong nền kinh tế cạnh tranh đầy khốc liệt hiện nay, cùng với sự phát
triển của nền kinh tế thị trường, công tác quản trị tiêu thụ sản phẩm ngày càng
được các nhà kinh doanh đặc biệt quan tâm. Các doanh nghiệp luôn cố gắng,
nỗ lực tìm cho mình một vị thế, chỗ đứng trên thị trường, liên tục mở rộng thị
phần sản phẩm, nâng cao uy tín của doanh nghiệp đối với khách hàng, có như
vậy mới tồn tại và phát triển được. Công ty cổ phần dịch vụ Nông Nghiệp
Hòa Bình cũng không thể nằm ngoài xu hướng đó.
Trước đây, công ty là doanh nghiệp nhà nước, thực hiện cổ phần hóa năm
2006, song vẫn còn mang phong thái của doanh nghiệp nhà nước, công ty đã
thực hiện nhiều kế hoạch và chính sách nhằm hướng đến mục tiêu phát triển
hoạt động tiêu thụ như các chương trình, khuyến mại, hỗ trợ đại lý, xúc tiến
thương mại, nâng cao chất lượng nguồn hàng, nâng cao trình độ quản lý cũng
như đội ngũ nhân viên, Tuy nhiên với sự cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ
kinh doanh nếu chỉ mới đầu tư vào kế hoạch tiêu thụ, phát triển thị trường hay
nâng cao chất lượng nguồn lao động là chưa đủ, cần có sự thích ứng, thay
đổi và hoàn thiện trong các hoạt động quản trị tiêu thụ của công ty, có như
vậy mới thực hiện mục tiêu phát triển công ty trong tương lai và khẳng định
vị thế trên thị trường.
15
Xuất phát từ các vấn đề trên tôi đã tiến hành cứu đề tài: “Hoàn thiện
Quản trị tiêu thụ của Công ty cổ phần dịch vụ nông nghiệp Hòa Bình”
2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
- Hệ thống hoá lý luận về tiêu thụ và quản trị tiêu thụ của doanh nghiệp
kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty có phát triển hay không?
Qua bảng biểu so sánh chúng ta sẽ rút ra được các nhận xét, dự đoán, tìm ra
các quy luật của sự phát triển hay biến đổi để từ đó đưa ra các kết luận, kiến
nghị nhằm đẩy mạnh hoạt động tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp.
- Phương pháp phân tích tài chính: Là việc sử dụng các chỉ tiêu phân tích
tài chính để phân tích, đánh giá mức độ thay đổi của các chỉ tiêu liên quan đến
kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
17
CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU
CÓ LIÊN QUAN TỚI ĐỀ TÀI
1.1 Giới thiệu các công trình nghiên cứu có liên quan
1.1.1 Luận án tiến sỹ
a) Luận án “Tổ chức quá trình thực hiện tiêu thụ sản phẩm trong công
nghiệp xi măng Việt Nam” của Bùi Anh Thi (Đại học KTQD-1993). Luận án
đã nghiên cứu hoàn thiện quá trình tiêu thụ của ngành công nghiệp xi măng
và quy chế quản lý quá trình tiêu thụ sản phẩm dựa trên cơ sở phân tích thực
trạng tiêu thụ của ngành công nghiệp xi măng qua các giai đoạn.
b) Luận án “Những vấn đề kinh tế chủ yếu của thị trường tiêu thụ sản
phẩm nông nghiệp Việt Nam” của Trần Đình Hiền (Đại học KTQD-1992).
Luận án đã nghiên cứu về thị trường sản phẩm nông nghiệp Việt Nam, nghiên
cứu thị trường trong và ngoài nước, đặc điểm, các tác động tới thị trường sản
phẩm nông nghiệp, từ đó đưa ra một số giải pháp chủ yếu nhằm mở rộng thị
trường sản phẩm nông nghiệp.
c) Luận án “Phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm của các doanh
nghiệp sản xuất bê tông đúc sẵn ở Việt Nam” của Bùi Văn Noãn (Đại học
KTQD-1996). Luận án đã hệ thống hóa những lý luận cơ bản về tổ chức tiêu
thụ nói chung và tiêu thụ hàng tiêu dùng nói riêng của các doanh nghiệp sản
xuất bê tông đúc sẵn ở Việt Nam, đồng thời cũng nghiên cứu phân tích và
đánh giá tình hình tổ chức tiêu thụ của các doanh nghiệp sản xuất bê tông đúc
của hoạt động tiêu thụ đó là chính sách sản phẩm.
d) Luận văn “Hoàn thiện quản trị tiêu thụ của công ty cổ phần BIBICA”
19
của Bùi Cao Thắng (Đại học KTQD-2011). Tác giả đã hệ thống quá cơ sở lý
luận, tình hình tiêu thụ của công ty, tham khảo những kinh nghiệm về quản trị
tiêu thụ của một số công ty khác, phân tích thực trạng và đưa ra dự báo tình
hình thị trường nhằm đưa ra những giải pháp hoàn thiện quản trị tiêu thụ của
công ty.
e) Luận văn “Hoàn thiện hoạt động quản trị tiêu thụ sản phẩm xăng dầu
của công ty xăng dầu KVI trên địa bàn Hà Nội” của Dương Hoài Lân (Đại
học KTQD-2011). Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị tiêu thụ
sản phẩm của doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, nghiên cứu thực trạng, các
yếu tố ảnh hưởng tới quản trị tiêu thụ từ đó đưa ra một số giải pháp hoàn thiện
quản trị tiêu thụ tại công ty.
f) Luận Văn “Biện pháp hoàn thiện công tác quản trị tiêu thụ sản phẩm
tại công ty cổ phần thực phẩm Hữu Nghị” của Nguyễn Tiến Sơn (Đại học
KTQD-2012). Tác giả đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị tiêu thụ, phân
tích thực trạng quản trị tiêu thụ qua các hoạt động của công ty như nghiên cứu
thị trường, kênh phân phối, kế hoạch tiêu thụ, quản trị bán hàng, quản trị hậu
cần…từ đó đưa ra một số giải pháp hoàn thiện quản trị tiêu thụ của công ty.
1.2 Định hướng nghiên cứu của đề tài
Nhìn chung, các đề tài nghiên cứu của các tác giả đã nêu ở trên đều đề
cập đến rất nhiều vấn đề tổng quát cơ sở lý luận, thực trạng tiêu thụ, quản
trị tiêu thụ, để từ đó đề xuất ra các giải pháp, đưa ra các kiến nghị nhằm
phát triển tiêu thụ hay hoàn thiện quản trị tiêu thụ sản phẩm tại doanh
nghiệp mà các tác giả nghiên cứu. Một số công trình trên đã nghiên cứu các
tiêu chí, yếu tố ảnh hưởng đến quản trị tiêu thụ của doanh nghiệp, nghiên
cứu thị trường rõ ràng đưa ra được dự báo về thị trường. Tuy nhiên những
công trình khoa học nói trên chưa có công trình nào nghiên cứu về hoạt
động quản trị tiêu thụ sản phẩm tại doanh nghiệp kinh doanh các sản phẩm
giá đã thỏa thuận. Chỉ qua tiêu thụ, tính chất hữu ích của sản phẩm xuất ra
mới được thực hiện, hay nói cách khác, sản phẩm tiêu thụ xong mới được
xem là có giá trị sử dụng hoàn toàn. Thực chất của hoạt động tiêu thụ sản
phẩm là quá trình thực hiện giá trị trong quá trình sản xuất kinh doanh.
Xét trên góc độ sở hữu thì tiêu thụ sản phẩm là sự chuyền giao quyền sở
hữu giữa người sản xuất và người tiêu dùng.
Xét trên góc độ kinh doanh thì tiêu thụ sản phẩm là khâu cuối cùng của
hoạt động sản xuất kinh doanh.
Trên góc độ luân chuyển vốn thì tiêu thụ sản phẩm là quá trình chuyển
hóa từ hình thái vật chất sang hình thái tiền tệ, làm cho vốn trở lại trạng thái
ban đầu khi nó bước vào mỗi giai đoạn sản xuất mới. Quá trình luân chuyển
22
vốn được thực hiện theo sơ đồ sau:
Tư liệu lao động
T – H Đối tượng lao động …. Sản xuất …. H’ – T’
Sức lao động
Bắt đầu mỗi chu kỳ sản xuất, vốn được các nhà sản xuất đưa vào lưu
thông mua các yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất như: công cụ lao động,
đối tượng lao động và sức lao động. Ở giai đoạn này, vốn bằng tiền được
chuyển hóa thành vốn dưới hình thức vật chất (T - H), những vật chất này tạo
ra sản phẩm thông qua giai đoạn sản xuất, sản phẩm hàng hóa được đưa ra
tiêu thụ và kết thúc qúa trình tiêu thụ là doanh nghiệp sẽ thu được tiền về.
Qua các giai đoạn khác nhau đồng vốn ban đầu của doanh nghiệp trở về hình
thái vốn của nó (hình thái tiền tệ). Kết thúc chu kỳ này, vốn của doanh nghiệp
lại chuyển sang chu kỳ mới, một vòng tuần hoàn mới theo đúng các giai đoạn
mà nó trải qua.
Như vậy, tiêu thụ sản phẩm là tổng thể các biện pháp về tổ chức kinh tế
và kế hoạch nhằm thực hiện việc nghiên cứu và nắm bắt nhu cầu thị trường.
Nó bao gồm các hoạt động: Tạo nguồn, chuẩn bị hàng hóa, tổ chức mạng lưới
bán hàng, xúc tiến bán hàng cho đến các dịch vụ sau bán hàng, tiêu thụ sản
công tác quản trị bán hàng được áp dụng công nghệ khoa học công nghệ tiên
tiến và hợp lý sẽ đem lại hiệu quả cao cho doanh nghiệp.
Vai trò được thể hiện ở các mặt sau:
*Đối với quá trình tái sản xuất xã hội
Việc tổ chức hoạt động tiêu thụ hàng hoá là hoạt động quản trị nhằm
thực hiện giá trị hàng hoá nhằm thông qua trao đổi mua bán tiền hàng đưa giá
trị sử dụng của hàng hoá từ sản xuất đến tiêu dùng kết thúc quá trình lưu
thông, tạo điều kiện cho quá trình tái sản xuất mở rộng.
*Đối với nền kinh tế, hoạt động quản trị tiêu thụ hàng hoá góp phần:
24
- Đáp ứng nhu cầu dân cư, phục vụ sản xuất và đời sống xã hội
- Tạo điều kiện cung cầu về hàng hoá
- Thực hiện các chính sách tài chính nhà nước
Đối với các doanh nghiệp nói chung và các doanh nghiệp thương mại nói
riêng hoạt động quản trị tiêu thụ hàng hoá là hoạt động cụ thể hoá các mục
tiêu hoạt động của doanh nghiệp là tấm gương phản ánh tính đúng đắn của
các hoạt động khác đồng thời nó còn thể hiện tài năng, năng lực của nhà quản
trị trong hoạt động tác nghiệp, việc tổ chức chỉ đạo, kiểm soát hoạt động tiêu
thụ phải làm thế nào để không chỉ tạo ra được doanh thu và lợi nhuận cho
từng thương vụ cụ thể mà điều quan trọng hơn là phải tạo ra được ngày càng
nhiều khách hàng cho doanh nghiệp vì không có khách hàng thì không có
doanh nghiệp. Quản trị tiêu thụ tốt sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động
của khâu khác, các bộ phận khác trong doanh nghiệp.
2.2 Các nội dung chủ yếu của quản trị tiêu thụ
2.2.1 Nghiên cứu thị trường
Nghiên cứu thị trường là quá trình thu thập và phân tích một cách hệ
thống số liệu thị trường làm cơ sở cho các quyết định kinh doanh, nhằm xác
định đúng đắn nhu cầu thị trường và cầu doanh nghiệp về sản phẩm.
Nội dung chủ yếu của nghiên cứu thị trường bao gồm nghiên cứu cầu,
nghiên cứu cung và nghiên cứu mạng lưới tiêu thụ.
Sự thay đổi trong tương lai gắn với khả năng mở rộng (thu hẹp) quy mô các
doanh nghiệp cũng như sự thâm nhập mới (rút khỏi thị trường) của các doanh
nghiệp hiện có.
Nghiên cứu cung phải xác định được số lượng đối thủ cạnh tranh hiện tại
và tiềm ẩn, phân tích các nhân tố có ý nghĩa đối với chính sách tiêu thụ của
đối thủ như thị phần, chương trình sản xuất, chất lượng sản phẩm và chính