Biện pháp nâng cao chất lượng môn Tiếng Việt (giai đoạn học vần ) ở khối 1
trường Tiểu học Nguyễn Viết Xuân năm học 2010 - 2011
A-MỞ ĐẦU
I- LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
- Môn Tiếng Việt là môn có tầm quan trọng bậc nhất trong các môn học,
có đọc thông, viết thạo, hiểu được nội dung văn bản thì mới nắm được thông
tin, giải quyết những vấn đề mà văn bản nêu ra. Nghĩa là, học tốt môn Tiếng
Việt thì mới có thể học tốt môn học khác.
- Yêu cầu các em khi học xong lớp Một là phải đọc thông, viết thạo
được hết các âm, vần, tiếng, từ, câu mà các em đã học (ở môn Tiếng Việt). Do
đó, giai đoạn học âm và vần là nền tảng quan trọng trong việc học tập và tiếp
thu những kiến thức cơ bản về sau. Nếu giai đoạn học vần các em chưa nắm
vững thì sẽ dẫn đến sự tiếp thu khó khăn ở giai đoạn tập đọc.
- Dạy tiếng Việt cho học sinh lớp Một không thể nào không chú trọng
đến giai đoạn vần, có nắm được hết vần thì các em mới đọc được tiếng… nếu
mất căn bản từ giai đoạn này các em sẽ không ghép vần được, không đọc
được tiếng hoặc ghép rất chậm, dẫn đến khó khăn cho việc học tập môn Tiếng
Việt nói riêng và các môn học khác nói chung . Chính vì thế chúng tôi quyết
định chọn đề tài: “Biện pháp nâng cao chất lượng môn Tiếng Việt (giai đoạn
vần)” ở khối 1, trường Tiểu học Nguyễn Viết Xuân năm học 2010 - 2011.
II- ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
- Ý thức học tập của học sinh khối 1 đối với môn Tiếng Việt.
- Ý thức của giáo viên về tầm quan trọng của môn Tiếng Việt.
- Sự quan tâm của phụ huynh học sinh đối với việc học của con em mình.
- Sự giúp đỡ của ban giám hiệu đối với môn Tiếng Việt.
- Cơ sở vật chất:
+ Cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học trong nhà trường.
+ Đồ dùng học tập của học sinh.
- Biện pháp nâng cao chất lượng môn Tiếng Việt (giai đoạn vần).
III- PHẠM VI NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI:
1. Về không gian:

- Các tài liệu bồi dưỡng của dự án PEDC, hướng dẫn giáo viên về tăng
cường Tiếng Việt.
- Chỉ thị 40/2008/CT-BGD&ĐT ngày 22 tháng 7 năm 2008 của Bộ
trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về phong trào thi đua “ Xây dựng trường học
thân thiện, học sinh tích cực” trong các trường học phổ thông giai đoạn 2008-
2013.
- Thông tư 32/TT- BGD&ĐT về việc hướng dẫn đánh giá, xếp loại học
sinh Tiểu học.
- Hướng dẫn thực hiện Chuẩn kiến thức kĩ năng các môn học lớp 1.
- Giáo dục kĩ năng sống trong các môn học ở tiểu học.
- Phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực.
- Tài liệu dạy học hòa nhập lấy HS làm trung tâm.
- Tài liệu một số kĩ năng dạy học đặc thù trong lớp học hòa nhập.
- Chuyên đề GDTH tập 42, 43, 44.
Người thực hiện: Gv khối 1 Trang: 2
Biện pháp nâng cao chất lượng môn Tiếng Việt (giai đoạn học vần ) ở khối 1
trường Tiểu học Nguyễn Viết Xuân năm học 2010 - 2011
- Tạp chí giáo dục Tiểu học của Bộ GD&ĐT.
- Tài liệu về trò chơi học tập môn Tiếng Việt.
- Tài liệu hướng dẫn tự làm đồ dùng dạy học môn Tiếng Việt.
* Qua các tài liệu trên chúng tôi tham khảo và vận dụng vào việc làm đề
tài.
2-Phương pháp điều tra
2.1-Phương pháp đàm thoại:
+ Với phụ huynh học sinh mỗi giai đoạn 1 lần: 5 lần/ năm (đầu năm,
giữa học kì I, cuối học kì I, giữa học kì II, cuối học kì II.)
+ Họp tổ chuyên môn: 2lần/ tháng.
+ Ban giám hiệu 1 tháng/ 1 lần.
+ Với học sinh trong các tiết dạy và trong các tiết hoạt động tập thể.
2.2-Phương pháp dự giờ, thăm lớp :

- Đọc, viết là công cụ để học các môn học khác. Nó tạo ra hứng thú và động
cơ học tập, tạo điều kiện để học sinh có khả năng tự học, nó là kĩ năng không
thể thiếu được của con người thời đại văn minh. Nếu đọc yếu (đọc sai chữ,
tốc độ chậm) sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng học tập của học sinh.
- Dạy tiếng Việt tức là dạy tiếng mẹ đẻ cho học sinh mà tiếng mẹ đẻ có
vai trò cực kì quan trọng trong đời sống cộng đồng và đời sống mỗi con
người, đó là công cụ để giao tiếp và tư duy. Lớp Một là lớp đầu cấp, mà giai
đoạn học âm và vần lại là giai đoạn đầu tiên học sinh được làm quen ở môn
Tiếng Việt, ở giai đoạn học vần học sinh được tiếp xúc một cách tỉ mỉ với
từng con chữ để biết đọc, biết viết tiếng mẹ đẻ giúp các em học tốt môn Tiếng
Việt. Vì thế, trẻ học tiếng Việt chính là học kĩ năng nghe - nói - đọc - viết
tiếng mẹ đẻ, từ những lý luận nêu trên có thể khẳng định rằng giai đoạn học
vần là giai đoạn quan trọng trong suốt quá trình học tiếng Việt của học sinh
sau này.
II- CƠ SỞ THỰC TIỄN:
- Học sinh nắm được cấu tạo vần dẫn đến các em học tốt ở giai đoạn
tập đọc.
- Ở lớp Một rất quan trọng trong việc hình thành kĩ năng nghe, nói,
đọc, viết cho học sinh trong từng tiết học.
- Năm học 2010 – 2011 chúng tôi được giao nhiệm vụ dạy lớp 1 (2
buổi/ngày) với tổng số học sinh là: 203/ 101 nữ, trong đó:
• Mẫu giáo chính quy: 154/79
• Chưa qua mẫu giáo: 42/ 20
• Lưu ban: 7/ 2
Hầu hết các em là con em gia đình làm nông, làm thuê nên phụ huynh
ít có thời gian quan tâm đến việc học của con em mình. Thông qua việc giảng
dạy và kiểm tra thường xuyên với từng học sinh từ đầu năm (sau 2 tuần thực
dạy) chúng tôi đã nắm được thực trạng chung về chất lượng của các em như
sau:
Người thực hiện: Gv khối 1 Trang: 4

- Bên cạnh đó, một số em chưa có ý thức học tập, không tập trung
trong giờ học dẫn đến không nắm chắc hết các vần sau khi kết thúc giai đoạn
vần.
2. Về giáo viên:
- Chưa có trách nhiệm đối với việc rèn nền nếp học cho học sinh.
- Chưa đi sâu vào cách tổ chức lớp học như thế nào cho sinh động
để gây hứng thú và tính tích cực trong học tập của học sinh.
- Chưa phát hiện kịp thời học sinh yếu để kèm cặp.
- Dạy theo lối áp đặt và chạy theo thời gian, không dựa vào đặc
điểm tâm sinh lý của học sinh.
3. Về phụ huynh:
- Do địa bàn ở đây là biên giới, dân cư số đông là Việt kiều
Campuchia về, mặt bằng dân trí không đồng đều, đời sống vật chất gặp nhiều
Người thực hiện: Gv khối 1 Trang: 5
Biện pháp nâng cao chất lượng môn Tiếng Việt (giai đoạn học vần ) ở khối 1
trường Tiểu học Nguyễn Viết Xuân năm học 2010 - 2011
khó khăn, nhận thức còn hạn chế, có nhiều phụ huynh chưa quan tâm đến việc
học tập của con em mình, còn giao phó cho giáo viên vì cho rằng “việc học ở
trường là đủ” không cần phải bận tâm kể cả những buổi nghỉ thứ bảy, chủ
nhật, hoặc có quan tâm thì dạy con chưa đúng quy tắc đánh vần. Từ những ý
thức sai lầm ấy đã dẫn đến chất lượng học tập của con em mình chưa cao.
4. Cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học:
- Thư viện thiếu đồ dùng để phục vụ cho việc dạy Tiếng Việt (tranh
ảnh minh họa các tiết dạy giai đoạn vần ở HKI).
III- NỘI DUNG VẤN ĐỀ:
* Phân công thành viên trong tổ:
- Mỗi giáo viên chủ nhiệm chịu trách nhiệm về hiệu quả môn Tiếng Việt
của lớp.
- Phân công triển khai minh họa chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học:
+ Chuyên đề học âm: Đ/c Lê Thị Bích Phượng.

Biện pháp nâng cao chất lượng môn Tiếng Việt (giai đoạn học vần ) ở khối 1
trường Tiểu học Nguyễn Viết Xuân năm học 2010 - 2011
- Mặt khác giáo viên cần tăng cường những lời khen để động viên,
khuyến khích các em nhằm tạo hứng thú học tập tốt cho các em.
- Giáo viên phải chịu khó quan tâm đến từng cá nhân học sinh đặc biệt
là học sinh yếu kém, đọc mẫu, viết mẫu đúng hướng dẫn.
- Khi lên lớp giáo viên phải cố gắng khắc phục khó khăn để có đồ dùng
trực quan, tranh ảnh, vật thật phục vụ cho bài dạy.
Ví dụ: Những đồ dùng trực quan đơn giản:
+ Cái chổi dạy vần ôi.
+ Ngôi sao dạy vần ao.
+ Quả cam dạy vần am.
+ Cái bàn dạy vần an.
+ Cuộn len dạy vần en.
+ Cái bảng dạy vần ang.
+ Quả chanh dạy vần anh.
+ Cuốn sách dạy vần ach.
+ Thước kẻ dạy vần ươc.
+ Hộp sữa dạy vần ôp.
+ Tờ lịch dạy vần ich.
- Trong giờ học, giáo viên phải đặc biệt chú ý cho học sinh sử dụng thật nhiều
bộ chữ cái ghép tiếng Việt, giáo viên cần nghiên cứu, suy nghĩ để có thể phát
huy tác dụng của bộ chữ ghép. Cần hướng dẫn tốt cho học sinh thực hành,
luyện tập cá nhân ghép vần, ghép tiếng, hoặc tổ chức trò chơi, để học sinh
được “học mà chơi, chơi mà học”.
Ví dụ: Cho học sinh tìm vật có tên chứa vần vừa học trong số những vật
mà giáo viên đã chuẩn bị để trên bàn, điều này góp phần không nhỏ trong việc
gây hứng thú cho học sinh.
- Ở mỗi tiết dạy Tiếng Việt (học vần) giáo viên cần nắm được những
vần mà học sinh chưa nhớ, giáo viên ghi những vần đó vào bảng phụ để rèn

sinh luyện tập bốn kĩ năng: nghe, nói, đọc, viết.
- Ở giai đoạn âm giáo viên dạy cho học sinh nắm chắc tất cả các âm đã
học (đọc được, viết được, ghép được tiếng).
- Ở giai đoạn vần, đặc biệt là trong tiết học mới, giáo viên cần dạy cho
học sinh cơ chế đánh vần đúng và chuẩn xác. Nếu học sinh chưa phát âm
chuẩn ta so sánh để học sinh đọc đúng hơn.
- Vì vậy, giáo viên cần tìm tòi suy nghĩ dạy cho học sinh cách phát âm
chuẩn để các em phát âm đúng và viết đúng chính tả ở môn Tiếng Việt và các
môn học khác.
- Trao đổi kĩ với phụ huynh cơ chế đánh vần, tiếng.
Ví dụ: đánh vần “ôi”: ô-i-ôi.
Đánh vần tiếng “chổi”: chờ-ôi-chôi-hỏi-chổi.
- Giáo viên thường xuyên kiểm tra trong từng tiết dạy và truy bài 15 phút
đầu giờ, học sinh đọc nhiều, viết nhiều, giáo viên đặt ra những câu văn ngắn
có các vần dễ lẫn lộn để học sinh luyện đọc nhiều.
- Giai đoạn vần giáo viên dạy cho học sinh nắm chắc tất cả các vần đã
học (đọc được, viết được, ghép được tiếng).
2. Với học sinh: Phân loại học sinh để có kế hoạch bồi dưỡng, phụ đạo
cụ thể:
• Đối với học sinh khá giỏi :
- Nâng cao hơn khi học sinh đã có được khả năng căn bản về nghe, nói,
đọc, viết, tìm nhiều tiếng, từ có chứa vần vừa học.
Ví dụ: bài vần im
Tím, kim, mỉm, nhím, thím, phim…
Màu tím, kim chỉ, con nhím, mỉm cười, chú thím, bộ phim…
- Đối với phát triển lời nói tự nhiên thì giáo viên có thể hỏi để học sinh
trả lời câu dài hơn và đảm bảo tròn câu, đủ ý, nói lưu loát hoặc khi viết không
chỉ viết đúng mà phải đẹp sắc sảo từng nét viết, động viên khuyến khích học
sinh có ý thức tự giác học ở mọi lúc, mọi nơi.
Người thực hiện: Gv khối 1 Trang: 8

xúc với mặt chữ nhiều và gây sự hứng thú trong học tập.
3. Với phụ huynh:
- Tăng cường các cuộc họp phụ huynh sau các giai đoạn (giữa học kì I-
cuối học kì I- giữa học kì II- cuối học kì II) để báo cáo kết quả học tập của các
em đồng thời vận động cha mẹ học sinh phối hợp chặt chẽ hơn trong việc giáo
dục học sinh làm cho mối quan hệ giữa gia đình và nhà trường ngày càng tốt
đẹp.
- Bên cạnh đó giáo viên có thể trao đổi với phụ huynh về cơ chế đánh
vần, tiếng, để phụ huynh có thể kèm thêm con em mình ở nhà.
Ví dụ: đánh vần “ôi”: ô-i-ôi.
Đánh vần tiếng: “chổi” chờ-ôi-chôi-hỏi-chổi.
- Đồng thời tự chọn những biện pháp mới giúp dạy và học có hiệu quả
hơn.
IV- KẾT QUẢ:
Người thực hiện: Gv khối 1 Trang: 9
Biện pháp nâng cao chất lượng môn Tiếng Việt (giai đoạn học vần ) ở khối 1
trường Tiểu học Nguyễn Viết Xuân năm học 2010 - 2011
Qua từng bước thực hiện những biện pháp mới vào thực tiễn khối 1,
kết quả môn Tiếng Việt đạt được ở các giai đoạn như sau:

Các giai
đoạn
Lớp
Tổng số
học sinh
Giỏi Khá
Trung
bình
Yếu
SL

1G
TC 203
Người thực hiện: Gv khối 1 Trang: 10
Biện pháp nâng cao chất lượng môn Tiếng Việt (giai đoạn học vần ) ở khối 1
trường Tiểu học Nguyễn Viết Xuân năm học 2010 - 2011
Bên cạnh những ưu điểm, đề tài vẫn còn những mặt hạn chế: một số
học sinh còn thụ động, chưa hăng say trong học tập, vẫn còn học sinh yếu. Vì
vậy, từ đây đến cuối năm chúng tôi sẽ nghiên cứu thêm và bổ sung những
biện pháp mới để tạo sự hứng thú học tập nhằm hạn chế số học sinh yếu.
C- KẾT LUẬN:
I-BÀI HỌC KINH NGHIỆM :
Khi vận dụng đề tài vào thực tiễn, chúng tôi nhận thấy để nâng cao chất
lượng môn Tiếng Việt (giai đoạn vần) cho học sinh cần phải:
+ Vận dụng linh hoạt nhiều biện pháp, nhiều hình thức tổ chức dạy học
nhằm phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh là những ưu điểm lớn
nhất của phương pháp dạy học Tiếng Việt Một (giai đoạn vần) do đó, giáo
viên cần thực hiện tốt việc rèn học sinh yếu trong từng tiết dạy.
+ Sắp xếp một cách khoa học về chỗ ngồi của từng đối tượng học sinh,
đồng thời có tính thực tế trong việc sử dụng phương pháp dạy học, vận dụng
triệt để bộ chữ cái mà học sinh ghép vần và tiếng trong mỗi tiết dạy để học
sinh nắm vững về vần hơn.
+ Tổ chức lớp học sinh động với vai trò: “thầy chủ đạo, trò chủ động”
nhằm phát huy tính tích cực khả năng độc lập của học sinh.
+ Áp dụng đổi mới phương pháp dạy và học nâng cao năng lực của học
sinh mà vẫn đảm bảo tiết học nhẹ nhàng, thoải mái, để học sinh“học mà chơi,
chơi mà học”.
+ Giáo viên cần phải có sự chuẩn mực trong cách đọc: đọc đúng, phát
âm chính xác, to, rõ ràng.
+ Giáo viên phải có sự kiên trì, nhẫn nại và dịu dàng khi rèn đọc, viết
cho học sinh.