Tên sáng kiến
rèn viết chữ đúng và đẹp cho học sinh lớp 1
Họ và tên:
Trần Thị Quế
Giáo viên trờng:
Tiểu học A Thọ Nghiệp - Xuân Trờng - Nam Định
Trình độ chuyên môn:
Trung học s phạm
Mục lục
Tiêu đề Trang
Đặt vấn đề Trang 2
Cơ sở lý luận Trang 2
Cơ sở thực tiễn Trang 3
Giải quyết vấn đề Trang 5
Khảo sát chất lợng chữ viết của học sinh Trang 5
Những biện pháp khắc phục nhằm nâng cao chất lợng chữ viết Trang 6
Kết quả Trang 15
Kết luận Trang 17
Kinh nghiệm
Rèn viết chữ đúng và đẹp
cho học sinh lớp 1
A- Đặt vấn đề
I- Cơ sơ lý luận
Trong giai đoạn hiện nay, Giáo dục- Đào tạo đợc coi trọng và là quốc
sách hàng đầu trong nền kinh tế quốc dân. Trong hệ thống giáo dục quốc
dân thì giáo dục tiểu học là cấp học quan trọng nhất, đợc xem là cơ sở ban
đầu đặt nền móng cho sự phát triển toàn diện con ngời, đặt nền tảng cho
giáo dục phổ thông. Để thực hiện mục tiêu giáo dục Nâng cao dân trí, bồi
dỡng nhân lực và đào tạo nhân tài để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao
của công việc xây dựng đất nớc theo hớng Dân giàu, nớc mạnh, xã hội
công bằng, văn minh thì trớc hết phải thực hiện đợc mục tiêu của bậc

- Nhiều em viết chữ cha đẹp, các nét chữ con chữ cha đều, nhiều em
còn viết nghiêng ngả tuỳ tiện.
- Một số học sinh còn cha biết cách trình bày.
- Một số học sinh cầm bút để vở cha đúng quy định.
2-Nguyên nhân:
- Trớc hết do nhận thức của ngời dạy, ngời học, nhận thức của cha mẹ
học sinh cha thấy rõ tầm quan trọng của việc rèn chữ.
2
- Bản thân một số giáo viên viết chữ còn cha đúng mẫu. Giáo viên
cha hớng dẫn cho học sinh cách luyện chữ một cách tỉ mỉ, chu đáo.
- Về phía học sinh: rất nhiều yếu tố ảnh hởng tới chữ viết của các em
đó là: Do t thế ngồi viết, cầm bút để vở không đúng. Việc chuẩn bị dụng cụ
học tập cha tốt. cha nắm chắc mẫu chữ và quy trình viết hoặc ý thức rèn
chữ cha tốt. Không nắm chắc quy tắc chính tả, nguyên tắc đánh dấu thanh
hoặc đọc không đúng.
Xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiễn nh trên, đợc phân công giảng
dạy lớp 1 tôi đã tập trung nghiên cứu đề tài: Rèn viết chữ đúng và đẹp cho
học sinh lớp 1
3
B- Giải quyết vấn đề
I. Khảo sát chất lợng chữ viết của học sinh:
Muốn học sinh viết đúng và đẹp trớc hết ngời giáo viên phải tìm hiểu
rõ tình trạng chữ viết của học sinh mình nh thế nào. Học sinh yếu ở những
mặt nào, mức độ yếu của học sinh ra sao?
Do đó, ngay trong tuần thứ 2 của năm học tôi tiến hành điều tra, khảo
sát, đàm thoại với các em. Tôi đã nhận thấy ngoài một số các em viết đẹp
đúng mẫu các em còn một số tồn tại và nguyên nhân nh sau:
- Một số em cha có ý thức luyện viết, chỉ cốt viết sao cho xong bài.
- Một số học sinh còn ngồi viết, để vở, cầm bút cha đúng, đầu năm
học khi viết bảng các em cha có thói quen nề nếp thao tác cá nhân nh: cách

Cha có ý thức luyện viết. 15 42,86
T thế ngồi viết, để vở, cầm bút,
phấn cha đúng.
11 31,43
Chữ viết cha đúng cỡ chữ, mẫu chữ,
khoảng cách, viết chữ cha liền mạch.
14 40
Ghi dấu thanh cha đúng . 10 28,57
II. Những biện pháp khắc phục nhằm nâng cao chất lợng chữ
viết ở học sinh
Sau khi đã xác định đuợc những tồn tại và nguyên nhân học sinh viết
yếu tôi đã có một số biện pháp rèn chữ cho học sinh nh sau:
1. Bồi dỡng cho học sinh sớm có óc thẩm mỹ, lòng ham mê, thích
thú luyện viết chữ đẹp.
Đối với học sinh lớp 1, tâm lý cảm xúc khi viết ảnh hởng rất nhiều tới
chất lợng chữ viết: Nếu các em hứng thú tập trung khi viết chất lợng bài viết
sẽ rất tốt, ngợc lại nếu các em mệt mỏi, viết với tâm lý qua quýt cho xong
bài thì chắc chắn hiệu quả bài viết sẽ rất thấp. Do đó tôi luôn tìm mọi cách
để các em có hứng thú trong các giờ tập viết, chính tả:
- Khi giới thiệu bài tôi tìm một cách vào bài sao cho tự nhiên, gây ấn
tợng với các em:
Ví dụ: Khi dạy tập viết chữ L hoa tôi hỏi các em: Lớp mình có bạn
nào tên có phụ âm đầu là L ?. Các em có muốn viết tên mình đúng và đẹp
không? Để viết tên các bạn đó cô sẽ hớng dẫn cả lớp mình tập viết chữ L
hoa nhé!
- Thờng xuyên kể cho học sinh nghe các tấm gơng luyện chữ của ng-
ời xa và nay: ví dụ nh gơng luyện chữ của Cao Bá Quát. Đặc biệt tấm gơng
anh Nguyễn Ngọc Ký tuy bị liệt cả hai tay nhng với lòng kiên trì bền bỉ vợt
khó anh đã dùng đôi chân thay đôi tay của mình để viết bằng đợc chữ,
không những anh viết đợc chữ mà anh còn viết đẹp và làm đợc mọi công

Đầu năm học học sinh lớp 1 viết bằng bút chì, tôi hớng dẫn phụ
huynh và học sinh chuẩn bị chu đáo bút trớc khi viết sao cho đầu bút chì
hơi nhọn đúng tầm. Nếu quá nhọn sẽ dẫn đến nét chữ quá mảnh, đôi khi
chọc thủng cả giấy. Ngợc lại nếu nét chì quá tù, nét chữ quá to và rất xấu.
Do vậy tôi đã hớng dẫn mỗi phụ huynh dán một mảnh giấy ráp số 0 vào
ngay hộp bút để học sinh tiện mài ngòi bút cho vừa tầm độ nhọn, khỏi mất
công gọt bút luôn (vừa mất thời gian vừa chóng mòn hết ngòi bút).
3. Hớng dẫn cho học sinh nắm chắc kỹ thuật viết chữ cụ thể:
3.1-Xây dựng t thế ngồi viết đúng quy cách cho học sinh:
6
Đối với học sinh lớp 1 việc rèn t thế ngồi viết rất quan trọng. Trong
khi giảng dạy tôi cho học sinh quan sát tranh vẽ học sinh ngồi học đúng t
thế và cho học sinh trả lời câu hỏi: Bạn ngồi học thế nào? Sau đó giáo viên
làm mẫu, cho học sinh làm thử, phân tích để các em biết t thế ngồi học
đúng. Cụ thể:
- T thế ngồi phải thoải mái. Hai tay phải đặt đúng điểm tựa quy định
mới điều khiển cây bút theo sự chỉ huy của não đợc. Ngồi quá cao đầu phải
cúi gằm xuống, ngồi thấp quá đầu phải nhìn với lên. Khoảng cách từ mắt tới
vở từ 25cm-30cm là vừa, không đợc nhìn quá gần vở vì nh thế dễ gây tật
cận thị.
- Cột lng ở t thế thẳng đứng, vuông góc với mặt ghế ngồi. Không ngồi
vặn vẹo lâu dần thành có tật, dẫn đến lệch cột sống rất khó chữa sau này.
- Hai chân thoải mái, không để chân co, chân duỗi khiến cột sống
lệch vẹo và chữ viết sẽ xiên lệch theo.
- Tay trái để xuôi theo chiều ngồi, giữ lấy mép vở cho khỏi lệch,
đồng thời làm điểm tựa cho trọng lợng nửa ngời bên trái.
- ánh sáng phải đủ độ và thuận chiều, chiếu sáng từ bên phải sang, không
bị sấp bóng.
Ngoài ra giáo viên cần tạo cho các em trạng thái tinh thần phải phấn
chấn, hứng thú. Không viết khi quá mệt mỏi, buồn ngủ uể oải, phân tán về

các nét cơ bản: trớc hết tôi cho học sinh rèn các nét móc xuôi, móc ngợc,
móc 2 đầu.Viết đúng và đẹp các nét các nét móc trên thì khi dạy các chữ n,
m, i, u, , v,r, t học sinh có thể viết nhẹ nhàng.
Tiếp theo là dạy các nét khuyết trên, khuyết dới. Tôi chú trọng dạy
cho học sinh nắm đợc cách đặt bút, cách đa bút và viết thành thạo các nét
khuyết giúp học sinh học các chữ cái l, b, k, g, y một cách dễ dàng.
Sau khi học sinh đã viết thành thạo các nét sổ dọc, ngang ngay ngắn,
nét khuyết thanh thạo tôi chuyển sang dạy học sinh viết nét cong trái, cong
phải và nét tròn. Việc này có cơ hội giúp học sinh học các chữ o, c, x, ô, ơ, e,
ê, g, d, đ, q một cách nhẹ nhàng. Loại chữ này nhiều ngời cho rằng quá
đơn giản nhng thực tế dạy cho học sinh lớp 1 hầu hết tôi thấy khó nhất là
chữ o và dễ sai nhất là chữ o. Tôi cảm thấy khi dạy học sinh viết chữ o cũng
rất khó nói cho học sinh hiểu và viết đúng. Viết chữ o nh thế nào? Đặt bút
từ đâu? Chiều cao so với chiều ngang nh thế nào, chiếm tỉ lệ bao nhiêu? Để
cho học sinh lớp 1 dễ hiểu, dễ nắm đợc cách viết chữ o tôi kẻ 1 ô vuông lớn
trên bảng chia cạnh trên và cạnh dới của ô vuông thành 4 phần bằng nhau,
kẻ một đờng dọc để tạo thành hình chữ nhật, đánh dấu ở 4 điểm giữa các
cạnh hình chữ nhật dùng phấn màu chấm chấm() thành hình chữ o sau đó
8
giáo viên tô lên các dấu () vừa viết vừa hớng dẫn học sinh quan sát. Hớng
dẫn xong cho học sinh quan sát chữ o mẫu trên bìa cài chữ, sau đó cho học
sinh tập viết vào bảng con. Tôi nhắc học sinh cần phải nhớ điểm xuất phát
và điểm dừng để sau này viết vần, tiếng nhanh và đúng. Đặc biệt khi ghép
con chữ o với các chữ khác thì ở bên phải trên đầu chữ o phải tạo ra nét
ảođể khi viết nhanh và mềm mại.
* Để khắc phục tình trạng học sinh viết không đúng cỡ chữ tôi cho các
em luyện viết theo các nhóm chữ có cùng độ cao: 2,5 đơn vị, 2 đơn vị, 1,5
đơn vị, 1 đơn vị:
Nhóm chữ cao 2,5 đơn vị gồm: b, h, k, l, g, y; Kết hợp cho học sinh
nhận xét sự giống nhau và khác nhau của nhóm chữ này(Giống nhau cùng

Khoẻ hay khỏe
Đùa hay đuà
Tôi hớng dẫn cho các em thêm một phụ âm cuối (nh n, m, nh, ng, c, t)
tạo thành tiếng mới mà đọc đợc thì dấu thanh đợc ghi vào chữ ghi nguyên
âm sau cùng của âm tiết.
Ví dụ: Khoẻ +n = khoẻn (đọc đợc) nên viết đúng là khoẻ
Ngợc lại, khi thêm bất kỳ phụ âm cuối nào vào sau tiếng mà tạo thành
một tiếng mới mà không đọc đựoc thì dấu thanh sẽ đánh vào chữ ghi
nguyên âm thứ hai tính từ phía sau âm tiết:
Ví dụ: Mía+ n = mían (không đọc đợc) nên viết là mía
Đùa +n = đùan (không đọc đợc) nên viết là đùa
3.7- Giúp học sinh nắm chắc quy tắc chính tả:
- Học sinh lớp 1 mới làm quen với chữ viết nên khi viết các em còn
mắc lỗi do không nắm chắc quy tắc chính tả. Nhiều em không phân biệt đ-
ợc lúc nào ghi g- gh; ng- ngh; c-q-k: VD có một số em viết tiếng nghỉ lại
viết là ngỉ; quà viết thành coà; kẻ viết thành cẻ.
- Để khắc phục đợc những lỗi này tôi tổ chức cho học sinh chơi trò
chơi Ai nhanh- Ai đúng.
Nội dung là làm các bài tập dạng:
Nối:
c
k
im
ao
eo
Hoặc cho học sinh làm các bài tập dạng điền vào chỗ chấm:
VD:- ng hay ngh
Lắng .e
Bãi .ô
ỉ hè

lâu. Phong trào đó vẫn đợc phát huy tốt ở nhiều trờng Tiểu học. Phong trào
này trờng chúng tôi vẫn duy trì đều đặn ở nhiều năm học. Muốn dạy học
sinh viết chữ đúng đẹp tôi không dừng ở giờ tập viết mà viết đúng đẹp phải
thực hiện ở tất cả các môn học, các tiết học. Duy trì thờng xuyên ý thức viết
chữ đúng đẹp. Tôi động viên học sinh thực hiện tốt phong trào Giữ vở
sạch, viết chữ đẹp. Hàng tuần tôi tổ chức cho học sinh thi Ai viết đúng và
đẹp nhất trong các buổi sinh hoạt cuối tuần. Mỗi tháng chấm Vở sạch chữ
đẹp một lần để xếp loại thi đua. Phong trào thi đua Vở sạch, chữ đẹp
thực sự có tác dụng động viên gây niềm hứng thú cho học sinh.
- Trong các ngày lễ (nh ngày 20- 11), tôi tổ chức cho các em thi viết
chữ đúng và đẹp. Mỗi bài viết đẹp của các em là món quà các em tặng cô
giáo. Những học sinh có vở sạch chữ viết đẹp, đúng mẫu đợc khen thởng
kịp thời, đợc triển lãm, trng bày trong phòng truyền thống của nhà trờng để
cho các bạn khác học tập.
11
- Tôi đã tổ chức cho học sinh lễ Kết bạnđể cùng luyện viết- nghĩa là
học sinh viết chữ đẹp tự nguyện kết bạn với một bạn viết cha đẹp, tôi xếp
đôi bạn đó ngồi cạnh nhau để tạo cho chúng có cơ hội học tập và giúp đỡ
lẫn nhau. Quả đúng là Học thầy không tày học bạn; thua thầy một dặm
không bằng kém bạn một ly, học sinh của tôi hăng say luyện tập và kết
quả chữ viết của các em chuyển biến rất nhanh.
III. Kết quả:
Với những biện pháp cụ thể nh trên, tôi đã đạt đợc những kết quả sau:
- Phụ huynh học sinh đã quan tâm tới phong trào Giữ vở sạch, viết
chữ đẹpcủa nhà trờng, đáp ứng yêu cầu của trờng, của cô giáo chủ nhiệm:
mua đầy đủ vở, bút viết, bảng con theo quy định. Nhiều gia đình đã chú ý
chuẩn bị góc học tập cho học sinh để học sinh luyện viết ở nhà khi các em
say mê luyện viết.
- Học sinh có hứng thú, có ý thức trong việc tập viết, khắc phục đợc
một số nhợc điểm khi viết. Chữ viết của học sinh đã dần đạt đến độ chuẩn

Những nhợc điểm học sinh còn mắc phải khi tập viết :
các tồn tại
Kiểm tra lần 1 Kiểm tra lần 2
Số lợng
%
Số lợng
%
Cha có ý thức luyện viết
15 42,86 3 8,57
T thế ngồi viết, để vở, cầm bút, phấn cha đúng
11 31,43 0 0
Chữ viết cha đúng cỡ chữ, mẫu chữ, khoảng cách,
viết chữ cha liền mạch
14 40 2 5,71
Ghi dấu thanh cha đúng
10 28,57 0 0
C- Kết luận
1.Trờng tiểu học A Thọ Nghiệp nơi tôi công tác là một trờng có bề
dày truyền thống về phong trào Vở sạch chữ đẹp. Phong trào này đã đợc
tất cả giáo viên trong trờng hởng ứng. Theo chỉ đạo của nhà trờng, tất cả
giáo viên trong trờng đều nhiệt tình tham gia và say sa tự luyện chữ cho
mình nói riêng và rèn cho học sinh mình nói chung. Trong năm học 2006-
2007, tôi đã áp dụng kinh nghiệm này và rất vui mừng trớc kết quả đạt đợc:
Cuối năm 100% học sinh lớp tôi phụ trách đạt chữ loại A.
- Trong buổi sinh hoạt chuyên môn trong trờng tôi đã đợc Ban giám
hiệu dành thời gian trình bày kinh nghiệm của mình cho các bạn đồng
nghiệp cùng áp dụng và cuối năm học 2006- 2007 rất nhiều lớp trong trờng
tôi đạt 90-100 % xếp loại A về vở sạch chữ đẹp. Trong cuộc thi chữ đẹp cấp
huyện năm học 2006- 2007, trờng tôi có 3 em dự thi và đạt kết quả xuất
sắc: toàn đoàn xếp thứ nhất huyện.

phải có sự phối hợp ăn ý của nhà trờng, tổ khối, giáo viên, phụ huynh. Có
nh vậy phong trào mới có hiệu quả cao.
Việc rèn luyện cho học sinh viết chữ đúng đẹp là cả một quá trình,
không thể một sớm một chiều mà có đợc kết quả mĩ mãn nh mong muốn.
Tôi sẽ cố gắng tiếp tục tìm ra những biện pháp cụ thể thiết thực hơn cùng
với những kinh nghiệm đã tích luỹ đợc để công tác rèn chữ giữ vở trong đơn
vị tôi đạt đợc kết quả cao hơn.
Trên đây là một số kinh nghiệm trong công tác rèn viết chữ đúng và
đẹp cho học sinh lớp 1 của tôi. Rất mong đợc trao đổi và học hỏi kinh
nghiệm của các bạn đồng nghiệp, sự chỉ đạo của cấp trên để giúp tôi thực
hiện thật tốt đề tài này trong những năm học tiếp theo\
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Ngời viết
14
TrÇn ThÞ QuÕ
trêng tiÓu häc A Thä NghiÖp Phßng Gi¸o dôc - §µo t¹o Xu©n Trêng
15