SKKN: Một vài biện pháp rèn kĩ năng viết chữ đúng và đẹp cho học sinh lớp Một
Sáng kiến kinh nghiệm
MỘT VÀI BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG VIẾT CHỮ ĐÚNG VÀ
ĐẸP CHO HỌC SINH LỚP MỘT
I. Lí do chọn đề tài:
Chữ viết là một trong những phương tiện giao tiếp chủ yếu của
con người. Chữ viết đúng, sạch, rõ ràng không những giúp dễ hiểu
mà còn tạo sự thiện cảm với người đọc. Thực tế, đôi khi chỉ qua chữ
viết của một người, ta có thể nhận ra một vài tính cách của người đó.
Mặc khác, chữ viết còn thể hiện nền văn hóa, sự tinh hoa của dân
tộc. Bởi vậy, việc hình thành và rèn kĩ năng viết chữ đúng, đẹp là
một trong những nội dung giáo dục quan trọng. Dạy Tiếng việt ở lớp
1 là trao cho các em chiếc chìa khóa để vận dụng chữ viết trong suốt
quá trình học tập và cả cuộc đời. Đối với HS lớp 1, yêu cầu cơ bản và
quan trọng nhất trong học Tiếng Việt là đọc thông viết thạo mà cần
thiết hơn cả là chất lượng chữ viết. Kĩ năng viết đúng là cơ sở để các
em viết đẹp, rõ ràng. Đồng thời với việc rèn chữ các em sẽ có cơ hội
rèn luyên tính cẩn thận, sự khoa học, óc thẩm mĩ và tình yêu tiếng
mẹ đẻ.
Trong những năm gần đây, việc rèn chữ viết được nhà trường và các
bậc phụ huynh hết sức quan tâm, đặc biệt ở cấp Tiểu học. Nhờ vậy, chất
lượng dạy và học chữ ngày càng có nhiều chuyển biến tích cực. Tuy
nhiên, thực trạng chữ viết của học sinh (HS) hiện nay còn xấu và thiếu
chính xác. Các em còn viết sai, viết quá chậm hay có những HS viết tốt,
nhanh, làm tính giỏi nhưng chữ viết quá xấu, trình bày không sạch sẽ, rõ
ràng thì không thể trở thành một HS giỏi toàn diện được. Điều đó ảnh
Gv: Đào Thị Thúy 1
SKKN: Một vài biện pháp rèn kĩ năng viết chữ đúng và đẹp cho học sinh lớp Một
hưởng không nhỏ đến chất lượng học Tiếng Việt nói riêng và các môn
học khác nói chung. Mặt khác, chữ viết của một số giáo viên (GV) chưa
đúng quy định cũng ảnh hưởng không nhỏ đến việc rèn chữ viết của HS.

và óc thẩm mỹ “Luyện nét chữ - Rèn nết người”. Như cố Thủ tướng
Phạm Văn Đồng nói: Chữ viết cũng là một biểu hiện của nết người, HS
viết đúng, viết cẩn thận, viết đẹp là góp phần rèn luyện cho các em tính
cẩn thận, lòng tự trọng đối với chính mình cũng như đối với thầy và bạn
đọc bài vở của mình…
Ngoài việc học viết trong phân môn học vần chương trình còn dành
riêng mỗi tuần 2 tiết tập viết (mỗi tiết 35 phút) chia thành 3 giai đoạn:
- Giai đoạn 1: tuần 1 hướng dẫn tô các nét cơ bản
- Giai đoạn 2: tuần 2 → 22: Viết lại một số từ đã học trong
phân môn học vần.
- Giai đoạn 3: từ tuần 23 trở đi: Tô các chữ cái hoa, viết vần và từ
ứng dụng của vần + viết các chữ số.
2. Thực tiễn dạy – học Tập viết ở địa phương:
Vĩnh Cửu là huyện ngoại thành của tỉnh Đồng Nai. Trường Tiểu học
Vĩnh Tân thuộc xã vùng sâu của huyện. Đời sống nhân dân ở đây còn
nhiều vất vả thiếu thốn.Vì vậy việc học hành của các em học sinh chưa
được phụ huynh thực sự quan tâm. Các em đến lớp còn rất thụ động;
phải mất một thời gian đầu năm các em mới quen dần với nề nếp học tập.
Phụ huynh chỉ lo việc kiếm sống mà phó mặc việc học tập của các con
cho giáo viên. Việc phối hợp của giáo viên với phụ huynh để dạy dỗ các
em còn nhiều hạn chế.
Trường Tiểu học Vĩnh Tân còn thiếu thốn về cơ sở vật chất: Khuôn
viên chật hẹp, thiếu các phòng chức năng, thiếu giáo viên bộ môn,…Vì
Gv: Đào Thị Thúy 3
SKKN: Một vài biện pháp rèn kĩ năng viết chữ đúng và đẹp cho học sinh lớp Một
vậy giáo viên chủ nhiệm phải đảm nhận dạy hết tất cả các môn học trong
một buổi, mỗi môn học dạy trong 35 phút nên không có nhiều thời gian
rèn thêm cho học sinh viết yếu hoặc bồi dưỡng cho học sinh viết đẹp.
Chất lượng học sinh vào đầu năm học còn thấp, chưa đồng đều. Đầu
năm nhận lớp, còn tồn tại một số thực trạng như sau:

dạy và rèn luyện, tôi đã đề ra những kế hoạch thực hiện để chuẩn bị
thật tốt cho quá trình dạy viết cho học sinh theo từng giai đoạn. Cụ thể
như sau:
a. Nắm tình hình đầu năm:
Ngay từ đầu năm học, sau khi đã khảo sát và nắm tình hình lớp tôi
đã lập danh sách những em chưa biết cầm bút, các em viết chậm, cầm
bút chưa đúng cách (do thói quen cầm bút tuỳ tiện ở lứa tuổi mẫu giáo)
để có những biện pháp rèn luyện, uốn nắn cho phù hợp với từng đối
tượng HS.
b. Xác định được mục tiêu cần đạt khi rèn chữ:
Truyền thụ cho HS những kiến thức cơ bản về chữ viết và kỹ thuật
viết chữ. HS nắm bắt được các tri thức cơ bản về bảng chữ cái La tinh
ghi âm Tiếng Việt, thể hiện bộ chữ cái này trên bảng và trong vở.
HS hiểu được những khái niệm cơ bản về đường kẻ, điểm xuất phát
của con chữ, chữ, tên gọi các nét chữ, cấu tạo chữ cái, vị trí dấu thanh,
dấu phụ và các liên kết nét chữ hoặc liên kết chữ cái. Từ đó HS nắm
được những kiến thức cơ bản về hình dáng, độ cao, độ rộng, sự cân đối,
tính thẩm mỹ và tính chính xác của chữ viết theo chương trình mới hiện
nay.
Gv: Đào Thị Thúy 5
SKKN: Một vài biện pháp rèn kĩ năng viết chữ đúng và đẹp cho học sinh lớp Một
HS nắm được các thao tác viết chữ từ đơn giản đến phức tạp, bao
gồm kỹ năng viết liền nét, liên kết nét tạo chữ cái, tạo chữ ghi tiếng. Kỹ
năng viết nâng dần từ thấp đến cao, viết đúng mẫu, rõ ràng và cao hơn là
viết nhanh, viết đẹp, viết được nét thanh, nét đậm.
c. Hướng dẫn học sinh ngồi viết đúng tư thế:
* Giai đoạn chuẩn bị:
Ngay từ những ngày đầu vào học, GV giới thiệu và làm mẫu tư thế
ngồi viết đúng: ngồi viết với tư thế ngay ngắn, lưng thẳng, không được tì
ngực vào cạnh bàn, đầu hơi cúi, mắt cách trang giấy khoảng 25 – 30 cm ,

đến đầu bút ) sao cho hợp lí, vì đây là yếu tố quyết định đến tốc độ viết
chữ. Những HS cầm bút thấp bao giờ cũng viết chậm và không trơn nét.
Điều này dễ hiểu vì biên độ dao động của ngòi bút nhỏ dẫn đến khả năng
điều khiển bút của các ngón tay sẽ không linh hoạt. Khoảng cách cầm
bút của từng HS còn tùy thuộc vào độ dài – ngắn của ngón tay, tuy nhiên
tốt nhất là đảm bảo khoảng cách tối thiểu không nhỏ hơn 2,0 cm.
Ở thời gian đầu, HS viết bằng bút chì, do các ngón tay còn yếu nên
trẻ thường cầm bút rất thấp để điều khiển bút viết. Muốn cố định khoảng
cách cầm bút của trẻ, GV hoặc phụ huynh cần trực tiếp gọt bút chì và
yêu cầu trẻ không cầm trùm lên lát gọt ( độ dài lát gọt không nhỏ hơn
2,2cm). Hơn nữa, việc viết bằng bút chì ngay từ đầu sẽ tạo cho HS thói
quen viết nhẹ tay ( một yếu tố hết sức quan trọng trong kĩ thuật viết chữ),
vì nếu HS tì bút mạnh tay thì phần đầu bút chì sẽ gãy. Vì vậy, để HS có
thói quen cầm bút đúng khoảng cách, viết nhẹ nhàng, Gv tuyệt đối không
cho HS sử dụng bút bi, bút mực để viết chữ ở giai đoạn đầu. Kinh
nghiệm trong quá trình rèn luyện cho thấy, những HS không biết cách
cầm bút, cầm bút thấp và tì mạnh tay khi viết thì không thể có chữ viết
đều, mềm mại, trơn nét và nhanh được. Nếu GV và phụ huynh không
quan tâm hướng dẫn HS cách cầm bút ngay từ buổi đầu thì các em sẽ có
thói quen cầm bút sai và rất khó khắc phục khi học ở các lớp trên.
Gv: Đào Thị Thúy 7
SKKN: Một vài biện pháp rèn kĩ năng viết chữ đúng và đẹp cho học sinh lớp Một
e. Các biện pháp cụ thể giúp học sinh viết đúng từng nhóm chữ:
Biện pháp 1: Thực hiện các giai đoạn rèn chữ:
 Rèn HS viết đúng, viết đẹp các nét cơ bản:
- Từ những nét cơ bản này, các chữ cái sẽ được tạo thành. Với một
số kinh nghiệm bản thân cùng với sự trao đổi, học hỏi đồng nghiệp, tôi
nhận thấy: Nếu HS viết các nét cơ bản không đúng, không đẹp thì việc
viết xấu, viết sai là điều không tránh khỏi. Chẳng hạn với nét khuyến trên
và nét khuyết dưới, HS không rèn viết ngay từ đầu thì dễ viết lệch, xấu

hạn chế tối đa việc dùng tẩy bôi xoá nhằm tạo cho em có ý thức cẩn thận
không ỷ lại vào “cục tẩy”.
Khi HS viết vở, tôi hướng dẫn cho HS viết từng chữ từng dòng, luôn
kiểm tra, sâu sát với từng em để chỉnh sửa kịp thời kết hợp với việc nhắc
các em giữ gìn vở cẩn thận (không để vở quăn góc), tôi luôn yêu cầu hai
HS ngồi cạnh nhau thường xuyên kiểm tra vở nhau để nhắc nhau chỉnh
sửa.
- Đến giai đoạn HS viết bút mực và viết chữ nhỏ cũng cần phải lưu ý
một số điều: thống nhất với cả lớp là dùng mực màu tím, giới thiệu một
số loại bút tốt, viết nét đẹp để phụ huynh mua cho các em. Trong quá
trình viết bút mực, tôi luôn lưu ý học sinh cẩn thận để hạn chế tối đa sai
sót. Khi lỡ sai, các em dùng bút chì và thước kẻ gạch ngang lên chữ viết
sai, rồi viết lại chữ đúng bên cạnh
- Đối với cỡ chữ nhỏ tôi cho HS luyện riêng trong vở rèn chữ ở nhà
nội dung bài học ( chỉ cho HS rèn viết một phần bài học, khoảng 4-> 5
dòng) tránh tình trạng các em phải viết quá nhiều, dẫn đến việc nhàm
chán.
Biện pháp 2: Chú ý rèn chữ viết trong tất cả các môn học.
Gv: Đào Thị Thúy 9
SKKN: Một vài biện pháp rèn kĩ năng viết chữ đúng và đẹp cho học sinh lớp Một
Không chỉ uốn nắn, rèn luyện nét chữ cho các em ở phân môn Tập
viết, bản thân tôi còn luôn chú trọng đến việc rèn chữ viết, cách trình bày
bài vở sạch đẹp, khoa học ở tất cả các môn học cho HS. Có như thế, việc
luyện tập viết chữ mới được củng cố đồng bộ và thường xuyên.
Biện pháp 3: Đổi mới phương pháp, tạo sự hài hước nhẹ nhàng trong
giờ rèn chữ:
Tôi đã vận dụng phương pháp giáo dục thân thiện giữa thầy và trò
trong giờ rèn chữ. Đó là sự ân cần hướng dẫn chi tiết đến từng học sinh,
không nên, không vội, không nóng nảy, chú ý nếu có vấn đề mà mình
chưa thể trả lời được ngay thì nên khiêm tốn hẹn học sinh để nghiên cứu

tuổi trước các lỗi lầm của học sinh “nhẹ nhàng mà nghiêm khắc” (như
quên mang vở, lỡ tay làm lem mực vào vở, viết sai nét,…) với những
trường hợp như vậy có thể cho học sinh viết tạm vào một quyển vở khác,
hay nhắc nhở học sinh rút kinh nghiệm lần sau.
Theo tôi nên chia sẻ, động viên, khuyên bảo, lắng nghe những ý
kiến, những thắc mắc của các em để khoảng cách giữa thầy và trò gần
lại. Từ đó, các em mới dám thể hiện những “điểm yếu” của mình trong
môn học và mong muốn được cô giúp đỡ. Ví dụ: Cô ơi con viết chữ th
không được hay chữ o con viết chưa tròn…
Tạo hứng thú trong giờ học thông qua các thủ thuật suy luận của
giáo viên, dẫn dắt học sinh tự tìm ra con đường giải quyết vấn đề, tạo
cho học sinh có cảm giác là chính các em đã tìm ra giải pháp, rèn luyện,
khuyến khích các em có thói quen tự học, giữ lâu bền độ tập trung chú ý
để tạo hứng thú học tập lâu dài.
 Ngoài việc giảng dạy theo phương pháp đặc trưng phân môn,
trong quá trình rèn luyện tôi đặc biệt chú ý uốn nắn HS những điểm sau:
Gv: Đào Thị Thúy 11
SKKN: Một vài biện pháp rèn kĩ năng viết chữ đúng và đẹp cho học sinh lớp Một
- Về tâm lí học sinh Tiểu học, nhất là học sinh đầu cấp, thường hiếu
động, thiếu kiên trì nên nhiều em không tự giác khi viết bài. Các em
muốn viết thật nhanh chóng cho hết bài để chơi. Để khắc phục điều này,
tôi có quy định với học sinh: viết từng dòng theo hiệu lệnh của cô. Nhờ
vậy, tránh được tình trạng viết nhanh, viết ẩu trong quá trình viết của học
sinh. Đặc biệt, với những em viết đẹp, có nhiều cố gắng thì tôi sẽ cho
điểm động viên, tuyên dương trước lớp để các em khác nhìn vào noi
theo.
- Không chỉ vậy, muốn học sinh viết đẹp thì với những chữ khó viết,
tôi thường cho các em luyện viết lên bảng nhiều, đến khi nào học sinh
viết tương đối đồng đều thì lúc đó mới viết vào vở. Những học sinh nào
viết bảng xấu, chậm, tôi thường xuống tận nơi cầm tay uốn nắn các em

của học sinh đã nhanh hơn, tỉ lệ viết đúng, viết đẹp của học sinh cũng
nâng lên. Vở viết của học sinh tương đối sạch và đẹp, không nhàu nát,
bài viết cẩn thận hơn. Nhiều em đạt giải thưởng cao trong các kì thi viết
chữ đẹp ở các cấp.
Thời
điểm
Vở xếp loại
A
Vở xếp loại
B
Vở xếp loại
C
Đầu năm 4/ 30
(13.3%)
16/30
(53.3%)
10/ 30
(33.4%)
Cuối
năm
12/ 30
(40%)
13/30
(43.3%)
5/30
(16.7%)
IV. Đề xuất, khuyến nghị khả năng áp dụng:
Để nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh, tôi xin có một vài đề
xuất sau:
Gv: Đào Thị Thúy 13

để giáo viên có cơ hội học tập đẩy mạnh và nâng cao chất lượng phân
môn Tập viết nói riêng và môn Tiếng Việt nói chung.
- Trong các hội thi “Vở sạch - Chữ đẹp” nên tạo điều kiện cho
chúng tôi được học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau hay được tham khảo những
bài thi đạt giải cao để từ đó rút ra một số kinh nghiệm cho bản thân nhằm
để áp dụng tốt hơn trong công tác chuyên môn của mình.
Trên đây là một vài suy nghĩ của tôi về những biện pháp rèn chữ
viết đúng và đẹp cho HS nhằm nâng cao chất lượng chữ viết của học
sinh lớp 1. Tôi rất mong có sự bổ sung, góp ý từ Ban giám hiệu và các
đồng chí GV trong khối, trong trường. Tôi xin chân thành cảm ơn!
V. Tài liệu tham khảo:
+ Chuyên đề giáo dục tiểu học
+ Tập san Giáo dục tiểu học
+ Giáo trình phương pháp dạy học Tiếng Việt
+ Chương trình lớp 1
+ Sách giáo viên lớp 1
+ Vở tập viết lớp 1
Vĩnh Tân, ngày 20 tháng 10
năm 2011
Người viết Đào Thị Thúy
Gv: Đào Thị Thúy 15
SKKN: Một vài biện pháp rèn kĩ năng viết chữ đúng và đẹp cho học sinh lớp Một

•NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN CẤP HUYỆN: Gv: Đào Thị Thúy 17
SKKN: Một vài biện pháp rèn kĩ năng viết chữ đúng và đẹp cho học sinh lớp Một
Gv: Đào Thị Thúy 18