KINH NGHIỆM RÈN CHỮ VIẾT ĐÚNG VÀ ĐẸP CHO HỌC SINH LỚP 4
PHẦN I : MỞ ĐẦU
1- Tên sáng kiến:
"Kinh nghiệm rèn chữ viết đúng và đẹp cho học sinh lớp 4"
2 - Lý do chọn đề tài:
Rèn bốn kỹ năng nghe, đọc, nói, viết là một việc làm không thể thiếu được
trong quá trình học tập. Tất cả các kỹ năng đó đều phải đều được phải rèn luyện
song việc rèn chữ cho học sinh tiểu học là rất quan trọng bởi lẽ: Các em đã hiểu
được vấn đề hay bài học nói ra được bằng lời . Song cần phải ghi lại những vấn đề
cần phải lưu giữ bằng chữ viết.
Biết đọc, viết là cả một thế giới được mở ra trong mắt các em.
3 - Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng: Học sinh tiểu học đang theo học trong nhà trường.
- Phạm vi: Học sinh khối lớp 4 ( học sinh lớp mình phụ trách lớp 4B)
4 - Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp tiếp cận: Tiếp cận thực tế hàng ngày với học sinh qua các giờ
học, bài học.
- Phương pháp quan sát: Quan sát dưới nhiều góc độ (cách ngồi học, tư thế
viết, cách cầm bút, khoảng cách mắt tới mặt vở).
- Phương pháp đối chiếu so sánh: Bằng các bảng biểu kiểm tra.
5 - Nhiệm vụ sáng kiến:
- Tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lý học sinh tiểu học.
- Tìm hiểu về những thuận lợi khó khăn trong việc rèn chữ học sinh tiểu học.
- Đánh giá thực trạng ý thức của học sinh trong việc rèn chữ.
- Đề ra biện pháp góp phần nâng cao chất lượng chữ viết.
Giáo viên: Tạ Thị Kim Thu - Trường tiểu học Thọ Sơn
- 1 -
KINH NGHIỆM RÈN CHỮ VIẾT ĐÚNG VÀ ĐẸP CHO HỌC SINH LỚP 4
PHẦN II: NỘI DUNG
I - Cơ sở lý luận:
- Môn tiếng Việt góp phần đắc lực thực hiện nhiệm vụ mục tiêu đào tạo thế

Tổng số HS
lớp 4B
Xếp loại A Xếp loại B Xếp loại C
TS % TS % TS %
32 10 31,25 17 53,12 5 15,63
b) Tìm ra nguyên nhân:
Từ kết quả điều tra trên, tôi nhận thấy trong trường tiểu học hiện nay nhiều
em chữ viết còn xấu, viết sai chính tả, viết không đúng quy định. Tỷ lệ chiều cao
của chữ viết mất cân đối, khoảng cách giữa các con chữ không đều nhau. Do đó đã
làm hạn chế kết quả học tập các môn học khác.
+ Nguyên nhân: Việc chuẩn bị đồ dùng học tập chưa chu đáo (bút, giấy, vở)
phụ huynh học sinh chưa thực sự quan tâm đến việc học tập của con em mình.
+ Về phía giáo viên: Chưa quan tâm đến việc học tập của các em đó là: Uốn
nắn tư thế ngồi viết, cách cầm bút, khoảng cách từ mắt tới vở… dẫn đến việc rèn
chữ viết cho học sinh chưa cao.
Để khắc phục những điều trên, tôi đã thực hiện những biện pháp để nâng
cao chất lượng chữ viết cho học sinh từ đầu năm học 2008 - 20009 như sau:
IV - Các biện pháp thực hiện góp phần nâng cao chất lượng
chữ viết cho học sinh tiểu học:
a. Đối với những học sinh viết sai độ cao và các chữ cái :
Mỗi nhóm chữ cái có đặc điểm riêng nên khi học sinh viết sai độ cao của các chữ
cái, giáo viên phải cho học sinh nắm vững hình dáng, cấu tạo, quy trình viết chữ
cái; cụ thể: giáo viên phải cho học sinh nắm vững vị trí của các đường kẻ trong vở
tập viết, toạ độ của các nét chữ, chữ cái trong khung chữ mẫu:
- Xác định đường kẻ
_________________ 1
_________________ 2
_________________ 3
_________________ 4
_________________ 5

+ Các chữ cái còn lại : a,ă,â,e,ê,c,n,m,o,ô,ơ,i,u,ư,v,x được viết với chiều cao
1 đơn vị
* Viết số : giáo viên cũng chia các chữ số theo nhóm để cho học sinh luyện
viết
Chiều cao của các chữ cái hoa là 2.5 đơn vị bao gồm các chữ cái : A, Ă, Â, B, C,
D,Đ .E ,Ê ,H, J, K, ,L M, N, O ,Ô,P,Ơ,Q,R.S.T,X,U,Ư,V
Riêng 2 chữ cái hoa Y, G được viết với chiều cao 4 đơn vị
Giáo viên: Tạ Thị Kim Thu - Trường tiểu học Thọ Sơn
- 4 -
KINH NGHIỆM RÈN CHỮ VIẾT ĐÚNG VÀ ĐẸP CHO HỌC SINH LỚP 4
b. Đối với những học sinh viết sai gẫy các nét chữ cụ thể là :
- Sai gẫy nét khuyết xuôi, khuyết ngược
- Sai các nét móc xuôi, móc ngược
- Sai nét thẳng và nét xuyên
- Sai nét móc 2 đầu
- Sai nét vòng , nét thắt
- Sai nét móc 2 đầu có vòng ở giữa
Trước hết giáo viên phải cho học sinh nắm chắc tên gọi của từng nét chữ rồi
hướng dẫn kỹ năng viết các nét chữ cấu tạo hệ thống chữ cái tiếng Việt .
* Nét thẳng : Điểm đặt bút trên đường kẻ ngang trên hoặc dưới, đưa thẳng
sang ngang hoặc đưa từ trên xuống, chếch sang phải hoặc sang trái.
*Nét cong: điểm đặt bút ở phía trên hoặc phía dưới vòng sang trái hoặc sang
phải tạo nét cong kín hoặc cong hở.
Lưu ý: viết nét cong kín không nhấc bút, không đưa bút ngược chiều
Không viết thành 2 nét, không xoay vở, nét bút không nhọn quá.
*Nét móc:
+Nét móc ngược : điểm đặt bút xuất phát từ đường kẻ ngang trên, kéo thẳng
xuống gần đường kẻ ngang dưới thì lượn cong nét bút chạm đường kẻ ngang dưới
rồi đưa cong lên. Độ rộng của nét cong bằng 1/3 đơn vị
Điểm dừng bút cao hơn đường kẻ ngang một chút (1/3đơn vị )

xuống chạm đường kẻ ngang dưới thì lượn cong sang trái, đưa tiếp nét bút sang
phải, điểm dừng bút cao hơn đường kẻ ngang giữa một chút (1/3ô)
(1):Điểm đặt bút
(2): Điểm uốn lượn
(3): Điểm kết thúc
* Nét móc 2 đầu có vòng ở giữa
Nét này có cấu tạo là một nét cong hở trái và một nét móc 2 đầu biến dạng .
Viết nét cong hở trái trước sau đó viết tiếp nét móc 2 đầu. Lưu ý sự chuyển tiếp
giữa 2 nét này phải đảm bảo 2 yêu cầu : Độ cong của nét móc hai đầu không lớn
quá để kết hợp với nét cong hở tạo thành một vòng khép kín. Điểm kết thúc của nét
nằm trên đường kẻ ngang dưới (1/3ô) và rộng gấp đôi độ rộng của nét móc bình
thường.
(1): Điểm bắt đầu nét cong
(2): Điểm chuyển tiếp giữa nét cong và móc 2 đầu
(3): Điểm dừng bút
* Nét vòng (nét thắt)
Cấu tạo nét vòng gồm 2 nét cong biến thể tạo thành một nét cong hở trái và một
nét cong hở phải ). Điểm đặt bút thấp hơn đường kẻ ngang ở giữa 1chút đưa nét
bút sang phải uốn lượn nhẹ để tạo một nét cong khép kín nhỏ. Điểm dừng bút thấp
hơn đường kẻ ngang trên một chút .
Giáo viên: Tạ Thị Kim Thu - Trường tiểu học Thọ Sơn
- 6 -
KINH NGHIỆM RÈN CHỮ VIẾT ĐÚNG VÀ ĐẸP CHO HỌC SINH LỚP 4
(1):Điểm đặt bút
(2): Điểm chuyển tiếp giữa 2 nét cong
(3): Điểm dừng bút
c. Đối với học sinh viết sai vị trí dấu thanh:
Giáo viên phải hướng dẫn học sinh cách đánh dấu thanh ngay bên trên hoặc
bên dưới âm chính của tiếng
Ví dụ

- Kỹ thuật lia bút: Để đảm bảo tốc độ trong quá trình viết một chữ cái hay
viết nối các chữ cái với nhau, nét bút được thể hiện liên tục nhưng dụng cụ viết
(đầu ngòi bút, phấn) không chạm vào mặt phẳng viết (giấy, bảng) thao tác đưa bút
trên không ấy gọi là " lia bút"
- Kỹ thuật ria bút : đó là trường hợp viết đè lên theo hướng ngược lại với nét
chữ viết thừa. Ở đây xảy ra trường hợp dụng cụ viết ( đầu ngòi bút, phấn) chạy nhẹ
từ điểm kết thúc của nét đứng trước đến điểm bắt đầu của nét liền sau.
- Đoạn viết từ 1 đến 2 là đoạn rê bút
g. Ngoài việc rèn cho học sinh viết sai ở từng trường hợp cụ thể, để học
sinh viết chữ đẹp giáo viên còn phải luyện để biết viết nét thanh nét đậm. Muốn
vậy đầu tiên giáo viên cho học sinh viết chữ theo kiểu chữ đứng nét đều rồi tăng
dần đến luyện cách viết chữ theo kiểu nghiêng nét thanh, nét đậm. Đồng thời giáo
viên phải hướng dẫn học sinh sử dụng bút mài (nét thanh, nét đậm) của các cơ sở
tin cậy. Trong khi giảng dạy mỗi giáo viên phải cho các em
* Tư thế ngồi viết:
+ Khi viết phải ngồi ngắn ngắn
+ Lưng thẳng, đầu hơi cúi mắt cách vở khoảng 20cm-30cm
+Ngồi không tỳ vào cạnh bàn, hai chân để thoải mái
+ Tay trái tì giữa vở tay phải cầm bút viết, ngón cái., ngón trỏ, và ngón giữa
giữ bút
* Cách cầm bút
+ Khi viết các ngón tay cầm bút và khuỷu tay di chuyển bút mềm mại thoải
mái từ trái sang phải
+không cầm bút bằng tay trái
+Các chữ viết liền mạch, không nhấc bút từng nét từng chữ cái
i. Về phía giáo viên
- Bản thân tự rèn luyện khi viết chữ.
-Viết chữ mẫu mực ở mọi lúc mọi nơi ,ở vở học sinh khi chấm điểm, lời phê
trên bảng lớp
Lập kế hoạch khảo sát trên thực tế để đưa ra danh sách luyện viết chữ cho

Qua đánh giá xếp loại cuối học kỳ II và cuối năm việc rèn chữ đãp giúp cho
cho các em nâng cao hiệu quả các môn học khác. Trong lớp tôi các em đã cố gắng
vượt bậc. Học lực giỏi, khá ở các môn đã tăng lên nhiều, hạn chế xếp loại trung
bình cụ thể qua bảng thống kê sau:
Giáo viên: Tạ Thị Kim Thu - Trường tiểu học Thọ Sơn
- 9 -
KINH NGHIỆM RÈN CHỮ VIẾT ĐÚNG VÀ ĐẸP CHO HỌC SINH LỚP 4
Biểu 5: Bảng thống kê chất lượng học tập các môn học lớp 4B cuối kỳII
và cuối năm học 2007 - 2008:
TS
HS
Các môn
học
Xếp loại học lực
Giỏi Khá Trung bình Yếu
Cuối
kỳ I
Cả
năm
Cuối
kỳ I
Cả
năm
Cuối
kỳ I
Cả
năm
Cuối
kỳ I
Cả

hứng thú cho các em học sinh học tập nhất là việc rèn chữ.
+ Phối kết hợp ba môi trường "Gia đình - nhà trường - xã hội", kết hợp với
phụ huynh, nhà trường để nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh tiểu học.
a) Những thuận lợi trong quá trình thực hiện:
Kinh nghiệm này đã sử dụng với giáo viên của khối lớp 4 cho toàn thể học
sinh khối lớp 4.
Với sáng kiến này sẽ đẩy mạnh phong trào "Rèn chữ - giữ vở" nâng cao chất
lượng chữ viết góp phần giáo dục toàn diện cho học sinh.
b) Những chú ý trong quá trình áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Tuỳ thuộc vào từng cơ sở, vật chất ở từng trường, lớp ở mỗi địa phương
khác nhau mà giáo viên giảng dạy cho linh hoạt, hiệu quả.
2 - Ý kiến đề xuất.
Để cho phong trào "Rèn chữ - giữ vở" ở trong các trường học. Ban giám
hiệu nhà trường, các cấp quản lý chỉ đạo cần thực hiện tốt các yêu cầu sau:
+ Tiêu chuẩn về cơ sở vật chất (phòng học , bàn ghế, ánh sáng) theo đã quy
định như đã nêu ở trên.
Giáo viên: Tạ Thị Kim Thu - Trường tiểu học Thọ Sơn
- 11 -
KINH NGHIỆM RÈN CHỮ VIẾT ĐÚNG VÀ ĐẸP CHO HỌC SINH LỚP 4
+ Đồ dùng học tập của các em học sinh "Mẫu chữ cái, bộ viết chữ, sách vở,
bút mực…) có đủ để phục vụ tốt cho hoạt động giảng dạy của giáo viên và học
sinh.
+ Hàng năm thường xuyên duy trì phong trào thi viết chữ đẹp trong giáo viên và
học sinh từ đó gây hứng thú cho giáo viên và học sinh thực hiện tốt phong trào rèn
chữ trong nhà trường.
Sáng kiến "Kinh nghiệm rèn chữ viết đúng và đẹp cho học sinh lớp 4" của
tôi đã được hội đồng nghiên cứu khoa học nhà trường tham gia thẩm định đánh giá
xếp loại.

Thọ Sơn, tháng 11 năm 2008