TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
KHOA KINH T PHÁT TRIN
CHUYÊN NGÀNH KINH T LAO NG VÀ QUN LÝ NNL
 CHUYÊN  TT NGHIP
MT S GII PHÁP HOÀN THIN
VN HOÁ T CHC TI
U BAN NHÂN DÂN QUN 10 SVTH: NGHIÊM HNG LÝ
KHOÁ: 13
GVHD: V HI ANH
TP.HCM, 2012
iii

LI CM N

Tôi xin t lòng bit n i vi các thy giáo, cô giáo ca Trng i hc
Kinh t thành ph H Chí Minh ã tn tình, chu áo trong quá trình ging dy, h tr
cho tôi trong thi gian hc tp ti trng.
c bit, vi tình cm trân trng nht, tôi xin bày t li cm n chân thành,
sâu sc ti thy V Hi Anh vì ã tn tình nh hng ch dn và góp ý tôi trong quá
trình thc hin khoá lun.
Xin chân thành cm n các v lãnh o U ban Nhân dân Qun 10, lãnh o
V n phòng U ban nhân dân Qun 10 ã to i!u kin v! vt cht cng nh tinh thn
trong thi gian tôi theo hc ti trng i hc Kinh t. Ngoài ra, còn có Ban lãnh
o các n v cng nh các ng nghip ã ng h∀, giúp # cho tôi thc tp và
hoàn thành tt khóa lun này.
n v thc tp

v

NHN XÉT CA GIÁO VIÊN HNG DN

1. Tinh thn chp hành k lut 2. N∀i dung chuyên ! thc tp 3. Hình th%c 4. Nhn xét chung

5. i∃m s


vii

3.1.2. nh hng phát tri∃n v n hoá t0 ch%c trong c quan hành chính nhà nc. 39
3.2. M∀t s gii pháp c9 th∃ 41
3.2.1. Nhóm các gii pháp hin i hoá công s: 41
3.2.2. Nhóm các gii pháp hoàn thin và thc thi pháp lut 43
3.2.3. Nhóm các gii pháp tuyên truy!n, giáo d9c 49
3.2.4. Nhóm các gii pháp nâng cao tinh thn trách nhim 53
KT LU+N 56
TÀI LI8U THAM KHO 58

viii

DANH M!C CÁC BNG

Bng 2.1. C cu ngun nhân lc theo ∀ tu0i 25
Bng 2.2. Trình ∀ chuyên môn ca cán b∀, công ch%c 25
Bng 2.3. Trình ∀ qun lý hành chính nhà nc ca cán b∀, công ch%c 26
Bng 2.4. Trình ∀ lý lun chính tr ca cán b∀, công ch%c 27
ix

DANH SÁCH CÁC BIU , S , HÌNH NH

Hình 1.1. Các tng giá tr ca v n hoá t0 ch%c 10
Hình 1.2. Mô hình V n hoá Denison 16
Hình 1.3. Bn  chin lc 19
Hình 2.1. S  t0 ch%c b∀ máy chính quy!n qun 10 23
Hình 2.2. C cu ngun nhân lc theo ∀ tu0i 25
Hình 2.3. Trình ∀ chuyên môn ca cán b∀, công ch%c 26
Hình 2.4. Trình ∀ qun lý hành chính nhà nc ca cán b∀, công ch%c 26

lng hot ∀ng ca cán b∀, công ch%c trong c quan nhà nc, ra s%c xây dng
n!n hành chính nhà nc dân ch, trong sch, v1ng mnh, hin i và t ng s hài
2

lòng trong ph9c v9 nhân dân.
Rõ ràng, mun xây dng b∀ máy nhà nc v1ng mnh, i!u áng quan tâm
là phi xây dng tt v n hoá trong các c quan hành chính nhà nc. B:i vì, c
quan hành chính nhà nc là b∀ mt ca chính quy!n, là ni cán b∀, công ch%c trc
tip thc thi ch trng, chính sách ca ng và pháp lut ca Nhà nc, thng
xuyên tip xúc vi ngi dân ∃ gii quyt công vic theo yêu cu, nguyn vng
ca ngi dân; ng thi cng là ni cán b∀, công ch%c quan h, giao tip vi cán
b∀ cp trên, cùng cp, cp di, các c quan khác. Song song ó, vic xây dng
môi trng làm vic, tr9 s: c quan hành chính, cách bài trí công s:, trang ph9c ca
cán b∀, công ch%c phi áp %ng c yêu cu ph9c v9 và tôn trng nhân dân, to
m? quan, v n minh, hin i – sch ≅p – an toàn cho công s: hành chính.
Qua các nghiên c%u cho thy v n hóa t0 ch%c trong các c quan hành chính
càng cao thì vic thc hin ch%c n ng ca b∀ máy qun lý hành chính Nhà nc
càng y  và rõ ràng hn, nâng cao uy tín ca b∀ máy qun lý. Vì th, ngày nay
vic xây dng và duy trì v n hóa t0 ch%c là vn ! c quan tâm hàng u : các
c quan hành chính Nhà nc.
Tuy nhiên, trên thc t hin nay b∀ máy hành chính nc ta vn còn m∀t b∀
phn cán b∀, công ch%c hành chính cha 0n nh và chuyên nghip, h9t hng v!
nhi!u mt trong ó tinh thn trách nhim, ý th%c t0 ch%c k lut còn yu, k? n ng
giao tip, phng pháp, cách th%c qun lý, phong cách t0 ch%c i!u hành, mi quan
h, li làm vic chm 0i mi; tinh thn ph9c v9 nhân dân cha cao; t quan liêu,
tham nhng, sách nhiΑu nhân dân cha c ng n chn, vn ! xây dng và bài trí
tr9 s: ca c quan hành chính m∀t s ni xây dng tuΒ tin, không th∃ hin tính
trang nghiêm và gây lãng phí, tht thoát Nh1ng vn ! trên ã gây ra s trì tr, tr:
ngi ln cho công cu∀c ci cách, làm gim hiu qu hot ∀ng ca b∀ máy hành
chính nhà nc.


4. Phng pháp nghiên c,u
! tài s5 d9ng phng pháp nghiên c%u có tính t0ng hp, phng pháp
nghiên c%u tài liu, v n bn ca t0 ch%c, phng pháp phân tích, phng pháp i
chiu so sánh.
5. K−t c.u c(a khoá lun
Ngoài phn m: u và kt lun, kt cu ca lun v n gm có 3 chng:
Chng 1: C s: lý lun v! v n hoá t0 ch%c
Chng 2: Thc trng v! v n hoá t0 ch%c ti U ban nhân dân qun 10
Chng 3: M∀t s gii pháp hoàn thin v n hoá t0 ch%c ti U ban nhân
dân qun 10
5

CHNG 1: C S∀ LÝ LUN V VN HOÁ T CHC

1.1. Khái ni/m v0n hoá
Trong lch s5 ra i, tn ti và phát tri∃n ca nhân loi, thut ng1 v n hoá ra
i t< rt sm, luôn song hành và b0 sung nhi!u nét ngh=a mi qua t<ng giai on
lch s5. n nay ã có bit bao nh ngh=a v! v n hoá vi nh1ng cách tip cn khác
nhau. Tuy vy, vic diΑn t y  khái nim này là không n gin, trong khi ó
xã h∀i ngày càng phát tri∃n thì cách hi∃u v! v n hoá càng phong phú.
Gn ây, UNESCO cng a ra nh ngh=a v! v n hoá c nhi!u ngi
chp nhn: “V n hoá phn ánh và th∃ hin m∀t cách t0ng quát, sng ∀ng mi mt
ca cu∀c sng (ca mi cá nhân và các c∀ng ng) ã diΑn ra trong quá kh%, cng
nh ang diΑn ra trong hin ti, qua hàng bao th k, nó ã cu thành nên m∀t h
thng các giá tr, truy!n thng, th6m m? và li sng mà da trên ó t<ng dân t∀c t
kh;ng nh bn sc riêng ca mình”. UNESCO còn nhn mnh rΧng, ngày nay v n
hoá v<a là m9c tiêu, v<a là ∀ng lc và là h i!u tit ca s phát tri∃n kinh t – xã
h∀i.
Theo Ch tch H Chí Minh – ngi anh hùng dân t∀c, danh nhân v n hoá

Th% t, v n hoá là nhu cu tt yu ca xã h∀i, là môi trng sng phát tri∃n
ca con ngi. B:i vy, s phát tri∃n v n hoá là yêu cu thng xuyên ca c∀ng
ng xã h∀i nhΧm ∃ duy trì s tn ti, phát tri∃n ca cá nhân và c∀ng ng xã h∀i.
T< các khía cnh bn cht nêu trên ca v n hoá, có th∃ a ra m∀t nh
ngh=a v! v n hoá nh sau: V n hoá là hot ∀ng tinh thn nhΧm khách th∃ hoá n ng
lc bn cht ngi ∃ sáng to ra các giá tr vt cht và tinh thn hng ti các
chu6n mc Chân – Thin – M? nhΧm ∃ duy trì s tn ti và phát tri∃n ca cá nhân
và c∀ng ng xã h∀i.
1.2. V0n hoá t1 ch,c
1.2.1. Khái nim vn hoá t chc
Trong m∀t xã h∀i r∀ng ln, mi t0 ch%c c coi là m∀t xã h∀i thu nh. Xã
h∀i ln có n!n v n hoá ln, xã h∀i nh (t0 ch%c) cng cn xây dng cho mình m∀t
n!n v n hoá riêng bit. N!n v n hoá y chu nh h:ng và ng thi cng là m∀t b∀
phn cu thành nên n!n v n hoá ln. Theo Edgar H. Schein – M∀t nhà qun tr n0i
7

ting ngi M? thì: “v n hoá t0 ch%c gn vi v n hoá xã h∀i, là m∀t bc tin ca
v n hoá xã h∀i, là tng sâu ca v n hoá xã h∀i”.
Theo T0 ch%c lao ∀ng quc t (International Labour Organiztion – ILO):
“V n hoá t0 ch%c là s tr∀n ln c bit các giá tr, các tiêu chu6n, thói quen và
truy!n thng, nh1ng thái ∀ %ng x5 và lΑ nghi mà toàn b∀ chúng là duy nht i vi
m∀t t0 ch%c ã bit”.
Còn theo Edgar H. Schein: “V n hoá t0 ch%c là t0ng hp nh1ng quan nim
chung mà các thành viên trong t0 ch%c hc c trong quá trình gii quyt các vn
! n∀i b∀ và x5 lý các vn ! vi môi trng xung quanh”.
Các khái nim trên !u ã ! cp n nh1ng nhân t tinh thn ca v n hoá t0
ch%c nh: Các quan nim chung, các giá tr, các huy!n thoi, nghi th%c… ca t0 ch%c
nhng cha ! cp n nhân t vt cht – nhân t quan trng ca v n hoá t0 ch%c.
Có th∃ hi∃u, v n hoá t0 ch%c là h thng các giá tr h1u hình và vô hình, th∃
hin qua h thng tri th%c tích lu?, các quan i∃m, các ni!m tin, các nguyên tc i!u

tr mang tính n!n tng, ph0 bin c phát tri∃n thành phng châm hot ∀ng ca
t0 ch%c, ví d9 nh “Ci cách hành chính vì nguyn vng ca nhân dân”. Các thành
viên trong t0 ch%c cn bit, hoà nhp vào không khí v n hoá ca t0 ch%c, cng nh
óng góp vào vic phát tri∃n các giá tr, ni!m tin. Các giá tr có th∃ c duy trì và
phát tri∃n thông qua các chin lc truy!n bá có ch ích (ví d9 nh trng hp các
thành viên mi c gii thiu v! các truy!n thng ca t0 ch%c, các thành viên lâu
n m kèm cp, ch bo các thành viên mi…) hoc do h t thân quan sát, cm nhn
và i!u chnh hành vi cho phù hp.
– Phn ánh môi trng và các h giá tr ln hn mà t0 ch%c chu nh
h:ng.
V n hóa t0 ch%c là m∀t b∀ phn ca v n hóa truy!n thng dân t∀c, là m∀t
dòng chy ca v n hóa dân t∀c, mang bn sc v n hóa dân t∀c. Nó không ng<ng bo
9

tn nh1ng giá tr tt ≅p ca v n hóa truy!n thng ca dân t∀c nh: truy!n thng
yêu nc, truy!n thng nhân o, tinh thn tng thân tng ái, lá lành ùm lá rách,
truy!n thng ung nc nh ngun, tôn s trng o
Cùng vi thi gian, các giá tr v n hóa truy!n thng y c phát huy trong
n!n v n hóa t0 ch%c hin i. Lòng yêu nc trc ây c bi∃u hin : hành ∀ng
u tranh bo v T0 quc, chng gic ngoi xâm thì ngày nay, lòng yêu nc c
th∃ hin m∀t cách thit thc : thái ∀ làm vic tn tình, tinh thn trách nhim cao,
không ng<ng nâng cao trình ∀ chuyên môn nghip v9, tu d#ng o %c nâng
cao hiu qu làm vic, góp phn xây dng t nc giàu ≅p. Nu nh trc ây
“oàn kt” c th∃ hin : tình làng ngh=a xóm, mi ngi dân chung s%c, chung
lòng sn xut, chin u, ùm bc nhau trong khó kh n, hon nn thì ngày nay,
trong n!n v n hóa t0 ch%c, tinh thn oàn kt còn c th∃ hin : mi quan h ng
thun, s thng nht hài hòa ca mi thành viên trong t0 ch%c. T< ó to i!u kin
cho các t0 ch%c hành chính gn kt vi nhau, có trách nhim vi v trí công vic
m nhim, cùng nhau thc hin m9c tiêu chung ca Nhà nc. M∀t mt, v n hóa
t0 ch%c là m∀t b∀ phn cu thành v n hóa dân t∀c, mt khác v n hóa t0 ch%c li góp

11

– Kin trúc và cách bày trí ni làm vic phn ánh các giá tr và ni!m tin
ca t0 ch%c. Do vy, công s: hành chính nhà nc phi trang trng, uy nghiêm, phù
hp vi a v pháp lý, tính cht và quy mô hot ∀ng ca c quan, công s:. Tr9 s:
ca c quan hành chính nhà nc cn phi b trí : v trí trung tâm : a phng,
phi có bi∃n ! tên công s: và các b∀ phn ∃ liên h. Cách b trí khu làm vic, ch
ngi làm vic và các thit b khác cn to nên cnh quan xanh, sch, ≅p, an toàn và
thun li cho vic giao tip gi1a công ch%c và công dân, t0 ch%c n làm vic.
– C cu t0 ch%c, phân công nhim v9 ca t<ng n v trong t0 ch%c và
mi quan h gi1a các phòng ban, gi1a các cá nhân. C cu t0 ch%c b∀ máy ca c
quan hành chính nhà nc là t0ng hp các b∀ phn khác nhau, có mi liên h và
quan h ph9 thu∀c ln nhau, c chuyên môn hoá và có nh1ng trách nhim, quy!n
hn nht nh, c b trí theo nh1ng cp, nh1ng khâu khác nhau nhΧm bo m
thc hin các ch%c n ng, nhim v9 chung ã c xác nh.
– Các quyt nh thành lp và quy ch hot ∀ng ca ca t0 ch%c.
– Cách th%c thc hin nghi lΑ, nghi th%c, t0 ch%c s kin và phong trào
nh k nim các ngày lΑ ln ca t nc, các dp quan trng ca ngành và các s
kin ca t0 ch%c nh k nim ngày thành lp, lΑ tuyên dng,… cách th%c t0 ch%c
các cu∀c hp, cách b trí ch ngi, cách gii thiu i bi∃u,…
– Các bi∃u tng, logo. Bi∃u tng c thù ca công s: hành chính nhà
nc là quc huy, quc kΒ và quc ca.
– Kh6u hiu, phng châm, trit lý hành ∀ng.
– Ngôn ng1, ng ph9c, xe c∀, cách bi∃u l∀ cm xúc, hành vi %ng x5
thng thy ca các thành viên và các nhóm làm vic trong t0 ch%c. Trang ph9c ca
các thành viên trong t0 ch%c th∃ hin rt nhi!u i!u v! t0 ch%c ó. Khi m∀t t0 ch%c
la chn ng ph9c, là hng ti s thng nht trong n∀i b∀, th∃ hin tinh thn nht
trí, nht quán trong hành ∀ng i vi ngi bên ngoài. Cách trang ph9c tm tt
to nên m∀t thông ip v! thái ∀ ca nhân viên i vi nhau và c bit là i vi
ngi bên ngoài khi vào làm vic.

13

Các chu3n mc %+o %,c công v∋
o %c công v9 là nh1ng giá tr o %c và chu6n mc pháp lý c áp
d9ng cho công ch%c trong l=nh vc hot ∀ng công v9. Ngi công ch%c có o %c
công v9 là th∃ hin lng tâm và trách nhim ca mình vì li ích chung và li ích
ca ngi khác, ý th%c rõ v! cái cn phi làm và mong mun c làm vì nh1ng li
ích ó. Trong n!n công v9, nh1ng giá tr o %c ca cán b∀ công ch%c có th∃ bao
gm:
– Trung thc và tuân th pháp lut nghiêm ngt.
– Bit gii quyt nh1ng tình hung xung ∀t.
– Hoàn thành trách nhim công v9 và tuân th quy ch công s:.
–  kh n ng xác nh chính sách nhà nc và công v9.
– Bit hip ng và không chp nhn tiêu cc xã h∀i.
Các tiêu chu6n trên cn phi c th∃ ch hoá ∃ to nên m∀t bc chuy∃n
cho n!n hành chính. Công ch%c là nhân t quan trng i vi s thành công ca ci
cách khu vc công, do ó vic tuân th quy ch o %c công v9 s∆ óng góp vào
nh1ng n lc ci cách trong các l=nh vc khác. Nâng cao các giá tr o %c công v9
cùng vi các k hoch, các sáng kin ci cách hành chính phi là m∀t trong nh1ng
nhim v9 u tiên hàng u ca b∀ máy hành chính.
V& v0n hoá giao ti−p
Giao tip trong hành chính là hot ∀ng xác lp mi quan h và s tip xúc
gi1a con ngi vi nhau trong phm vi hành chính nhΧm tho mãn nh1ng nhu cu
nht nh. Hot ∀ng giao tip trong hành chính diΑn ra qua hai mi quan h c bn
là giao tip trong n∀i b∀ c quan hành chính, bao gm giao tip gi1a cp trên vi
cp di và giao tip gi1a cán b∀ công ch%c vi nhau; giao tip gi1a cán b∀ công
ch%c i din c quan hành chính nhà nc vi công dân và các t0 ch%c.
Nh ã bit, s kt hp gi1a c5 ch, iu b∀ s∆ làm hu thun cho li nói,
14


th∃ hi∃u c n!n v n hoá ó : b! n0i ca nó, t%c là có kh n ng suy oán mi
thành viên ca t0 ch%c s∆ nói gì trong m∀t tình hung nào ó. Ch khi nào nm c
tng th% ba ca v n hoá t0 ch%c, ngi ta mi có kh n ng d báo h s∆ làm gì khi
vn d9ng nh1ng giá tr này vào thc tiΑn (nh1ng i!u c công b hay b∀c l∀ công
khai cha chc ã phn ánh c thc cht ca vn !).
1.2.4. Mi quan h gia vn hoá t chc và hiu qu hot ng ca c
quan hành chính nhà nc
Bt kΒ m∀t t0 ch%c nào cng phi có “v n hoá mnh” mi trng tn c.
Vì vy xây dng v n hoá t0 ch%c là i!u u tiên mà mi t0 ch%c cn lu tâm ti.
Nhi!u khi ánh giá v! t0 ch%c ngi ta thng chú trng n t0 ch%c b∀ máy, nhân
s, l=nh vc hot ∀ng. Tuy nhiên, mun nhn th%c sâu sc v! giá tr ca t0 ch%c
phi ánh giá c tm nhìn, s% mnh và giá tr ct lõi ca t0 ch%c.
Trong nh1ng n m gn ây, các nhà nghiên c%u trong l=nh vc khoa hc
qun lý ã tp trung nghiên c%u cách th%c xác nh các phng din ca v n hoá t0
ch%c và s%c nh h:ng ca chúng n tính hiu qu và kh n ng cnh tranh ca t0
ch%c. Tin s= Daniel Denison, hin ang là giáo s phát tri∃n t0 ch%c ti IMD – Vin
Phát tri∃n Qun lý Quc t ti Lausanne, Th9y S= ã a ra Mô hình V n hoá
Denison giúp các nhà lãnh o nhn din, phân tích và ánh giá các c i∃m quan
trng ca v n hoá t0 ch%c có nh h:ng trc tip n hiu qu hot ∀ng ca t0
ch%c, giúp t0 ch%c phát tri∃n 0n nh và lâu dài.
Trung tâm ca mô hình là ni!m tin và quan nim c bn ca t0 ch%c.
Nh1ng ni!m tin và quan nim này là ngun gc ca các hot ∀ng và hành vi trong
t0 ch%c, nhng c 6n di nh1ng hot ∀ng c thù hàng ngày ca t0 ch%c. Mô
hình bn yu t (c th∃ hin trong hình 1.2) ánh giá bn c i∃m tiêu bi∃u ca
v n hoá t0 ch%c là: s% mnh, tính thng nht, s tham gia, kh n ng thích %ng.
16

Hình 1.2. Mô hình V0n hoá Denison

Trên c s: mô hình Denison, nhóm tác gi Yali Zhang, Xia Li và Feng Pan

mnh xây dng và thc hin quy ch dân ch ti c s:, to i!u kin ∃ công ch%c
có c h∀i thc hin quy!n và ngh=a v9 tham gia qun lý quá trình hot ∀ng. ây là
m∀t trong nh1ng cách tt nht ∃ quyt nh ca ngi qun lý tr: thành chính
quyt nh ca ngi b qun lý. Vic phân công công vic trên c s: hài hoà gi1a
quy!n hn và trách nhim, quy!n li và ngh=a v9 s∆ làm cho các thành viên tr: nên
tn tâm i vi t0 ch%c, h s∆ quan tâm nhi!u hn n li ích t0 ch%c và nâng cao
tinh thn trách nhim. T< ó giúp t0 ch%c có th∃ 6y nhanh tin ∀ thc hin công
vic, ch;ng hn nh ci tin các quy trình n∀i b∀, gim bt s lng các quy trình,
th t9c không cn thit.
Tính th)ng nh.t: các t0 ch%c thng nht cao phát tri∃n m∀t t duy và thit
lp m∀t h thng qun tr n∀i b∀ da trên s ng thun h tr. H ánh giá cao s
tn tâm ca nhân viên, nh1ng giá tr c bn chính yu, m∀t phng pháp làm vic
rõ ràng, m∀t xu hng ∃ thúc 6y t< bên trong, và m∀t b∀ quy nh rõ ràng v!