B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
KHOA KINH T PHÁT TRIN
CHUYÊN TT NGHIP
CHT LNG TÍN DNG TRONG MÔI TRNG
THÔNG TIN BT CÂN XNG
TI NGÂN HÀNG THNG MI Á CHÂU
G
G
V
V
H
H
D
D
:
:
T
T
h
h
S
SN
N
g
g
S
S
V
V
T
T
H
H
:
:P
P
h
h
m
mT
T
h
h
n
n
h
ht
t
h
h
c
c–
–K
K
3
3
5
5
ii
LI CM N
Li đu tiên ca khóa lun này, em xin chân thành cm n thy giáo - Thc s
Nguyn Xuân Lâm - Khoa Kinh T Phát Trin, Trng i hc Kinh t Thành Ph
H Chí Minh đã trc tip hng dn, nhit tình giúp đ em kin thc cng nh
phng pháp trong sut thi gian hoàn thành đ tài tt nghip ca mình.
Em xin chân thành gi li cm n đn các quý Thy, Cô trong Khoa Kinh T Phát
trin, Trng i hc Kinh t thành ph H Chí Minh đã tn tình truyn dy kin
thc trong nhng nm qua. Nhng kin thc tip thu đc trong quá trình hc
không ch là nn tng cho quá trình nghiên cu khóa lun mà còn là hành trang quý
báu đ giúp em vng bc trên đng đi v sau.
Trong thi gian thc tp và hoàn thành bn chuyên đ này, em cng nhn đc
nhng ý kin góp ý, các tài liu cn thit và các thông tin sát thc v thc tin tác
nghip ca các cán b phòng tín dng chi nhánh NHTMCP Á Châu- Vng Tàu. Em
xin chân thành cm n s ch bo nhit tình này
Cui cùng em xin kính chúc quý Thy, cô cng nh các anh/ch có nhiu nng
lng đ hoàn thành nhng mc tiêu đi mình.
Trân trng kính chào!
SV: Phm Th Thanh
SV: Phm Th Thanh GVHD: ThS Nguyn Xuân Lâm
v
CHNG 2: C S LÝ THUYT 3
2.1 Tng quan v hot đng qun lý cht lng tín dng 3
2.1.1 Cht lng tín dng 3
2.1.1.1 nh ngha cht lng tín dng 3
2.1.1.2 Các nhân t nh hng ti cht lng tín dng trong môi trng thông tin
bt cân xng 4
2.1.1.3 Các ch tiêu đánh giá cht lng tín dng 5
2.1.2 Qun lý cht lng tín dng ca các TCTD 7
2.1.2.1 Ri ro tín dng 7
2.1.2.2 Quy trình và ni dung qun lý tín dng 8
2.2 Lý thuyt v thông tin bt cân xng 11
2.2.1 Thông tin bt cân xng và các h qu nh hng đn hot đng tín dng
Ngân hàng 11
2.2.2 La chn bt li 13
2.2.3 Ri ro đo đc 14
2.2.4 nh hng ca môi trng thông tin bt cân xng lên hiu qu hot đng
tín dng ngân 16
2.2.5 C ch gim thiu các h qu ca bt cân xng thông tin 17
2.3 Các nghiên cu liên quan 20 SV: Phm Th Thanh GVHD: ThS Nguyn Xuân Lâm
vii
CHNG 3: THC TRNG CHT LNG TÍN DNG TRONG MÔI
TRNG THÔNG TIN CÂN XNG TI NGÂN HÀNG THNG MI
NHTMCP Á CHÂU 24
3.1 Công tác qun lý qun lý tín dng ti NHTMCP Á Châu 24
3.1.1 Khái quát kt qu hot đng tín dng NHTMCP Á Châu 24
TSB Tài sn đm bo
UBTCQG U ban tài chính quc gia
SV: Phm Th Thanh GVHD: ThS Nguyn Xuân Lâm
ix DANH MC HÌNH V
Hình 2.1 Phân loi ri ro tín dng
Hình 2.2 Biu đ th hin kh nng hoàn vn ca khách hàng
Hình 3.1 Tình hình d n ca NHTMCP Á Châu so vi các ngân hàng ln.
Hình 3.2 Tình hình li nhun tín dng NHTMCP Á Châu 2008-2012
Hình 3.3 Tình hình n xu NHTMCP Á Châu giai đon 2008-2012
Hình 3.4 Tc đ gia tng n xu các ngân hàng ln giai đon 2008-2012
nhiên, nm 2012 nn kinh t đã chng kin hàng lot các món n xu ngân hàng t
nh ti ln, làm nh hng nghiêm trng ti hot đng kinh t ca quc gia.
Theo kinh nghim ca các nc cùng vi thc t thì nhng tht bi trên các th
trng đu bt ngun t vic thiu thông tin, và nhng cuc khng hong đã xy ra
là h qu ca tình trng này. Khng hong nm 2008 bt đu t nhng công ty BS
ln ti Hoa K, các công ty đc s bo lãnh ca chính ph, nhng chính ph li
không th kim soát tt c nhng hot đng ca h, chính vì th ri ro đo đc đã
xy ra, các công ty này làm n thu l và kéo c h thng tài chính đi xung. Vì vy,
thông tin bt cân xng có th làm lng lon th trng, dù đó là th trng lao đng,
th trng bo him, TTCK hay th trng tín dng…. Tt c nhng ri ro mà môi
trng thông tin bt cân xng mang li s không th nào đc loi tr hoàn toàn.
Tuy nhiên, nn kinh t vn phi trang b nhng c ch sàng lc hiu qu, nhm hn
ch ti đa nhng tn tht mà nhng ri ro t môi trng này gây ra, đc bit khi mà
nn kinh t đang ri vào giai đan suy thoái thì các vn đ thông tin bt cân xng
li càng xy ra vi muôn hình vn trng hn. Li th chc chn thuc v nhng
ngi có thông tin nhiu hn, cho nên ngi vay vn có th có hành vi thay đi
kh nng tr n thc t ca mình bng nhiu cách khác nhau. nhng hành vi trên
đt đc và gây ra mt con s n xu cho h thng NHTM Vit Nam nm 2012 lên
đn trên 200.000 t (NHNN, 2012) thì còn có s tn ti song song ca các hành vi
li ích nhóm. Vn đ thông tin bt cân xng trong tín dng chc chn là mang li
nhiu ri ro, nhng kt qu mà h thng NHTM đt đc thc ti dng nh không
tng xng vi nhng ri ro y.
Cng nh các NHTMCP khác thì NHTMCP Á Châu đã song hành cùng vi s đi
mi cng nh phát trin ca nn kinh t. NHTMCP Á Châu là mt ngân hàng vi
hn hai mi nm kinh nghim trên th trng tài chính Vit Nam, cng nh mang
trong mình nhng th mnh v tài chính, con ngi cng nh phng thc qun
SV: Phm Th Thanh GVHD: ThS Nguyn Xuân Lâm
2
SV: Phm Th Thanh GVHD: ThS Nguyn Xuân Lâm
3
1.4 Phng pháp nghiên cu
Ngun s liu mà nghiên cu này
thu thp ch yu là s liu th cp t các BCTC,
báo cáo ni b ca NHTMCP Á Châu cng nh các s liu đc NHNN Vit Nam
công b. Vi b s liu th cp thu đc, nghiên cu s dùng phng pháp phân
tích đnh tính (thng kê mô t) đ tr li các câu hi nghiên cu.
Trong nghiên cu này, phng pháp tip cn da theo các bng chng thc nghim
nhm xác đnh và phân tích các biu hin ca tình trng thông tin bt cân xng trên
th trng tín dng ca NHTMCP Á Châu.
1.5 Cu trúc ca nghiên cu
Phn còn li ca nghiên cu đc cu trúc nh sau. Chng 2 cung cp c s lý
thuyt cho nghiên cu. Thc trng ca công tác qun lý cht lng tín dng ti
NHTMCP Á Châu trong giai đan 2008-2012 s đc phân tích trong Chng 3
.
Cui cùng, Chng 4 s đa ra kt lun và nhng gii pháp nhm nâng cao cht
lng tín dng ti NHTMCP Á Châu.
mc tiêu tng trng và phát trin nn kinh t mà các khon tín dng đem li. i
vi ngân hàng - mt t chc kinh doanh mà li nhun vn là mi quan tâm hàng
đu thì cht lng tín dng đc hiu nh là mc đ an toàn và kh nng sinh li
ca t chc này th hin bng vic thu n gc và lãi đúng hn theo hp đng. M
rng hn cho khái nim
trên nhng đng trên góc đ ca khách hàng thì cht lng
tín dng đc phn ánh thông qua hn mc cho vay đáp ng đúng nhu cu, lãi sut
hp lý, th tc đn gin, gii ngân đúng thi hn…Vì vy, khi đ cp đn cht
lng tín dng ngi ta có th hiu nó bao gm nhng yu t
nh va nêu trên.
2.1.1.2 Các nhân t nh hng ti cht lng tín dng trong môi trng thông
tin bt cân xng
Có nhiu nguyên nhân nh hng ti cht lng tín dng, nhng nghiên cu ch đ
cp đn nhng nguyên nhân làm cht lng tín dng đi xung do môi trng thông
tin bt cân xng gây nên.
SV: Phm Th Thanh GVHD: ThS Nguyn Xuân Lâm
5
Nguyên nhân t phía khách hàng. Có nhng khách hàng c ý la đo ngân hàng
nên đã li dng tình hình thông tin không đy đ ca các BCTC cng nh hn ch
v kim soát TSB nhm chim đot tài sn ca ngân hàng. Ngc li, khách hàng
có phng án kinh doanh tt nhng không đ TSB, hay hin ti doanh nghip
cha có đc mt tình hình tài chính vng chc nên h cng đã t loi b mình
trong danh sách cho vay ca ngân hàng. Nng lc ca mt ông ch doanh nghip
khó lòng mà đánh giá đc thông qua nhng ln tip xúc ca cán b tín dng. Vì
vy, nhng nhà qun lý vi bit tài che giu thông tin tt thì có th qua mt các cán
b tín dng, điu đó làm nên nhng bt li cho ngân hàng khi cho vay nhng không
lng trc nhng ri ro tim n bên trong doanh nghip. Nhng khách hàng cha
có kinh nghim thì đành chp nhn b loi b khi danh mc đu t ca ngân hàng.
này là thp. Có hai ch tiêu phn ánh nh sau:
Li nhun tín dng trung dài hn
D n tín dng trung dài hn
Ch tiêu này phn ánh kh nng sinh li ca các khon tín dng trung dài hn ca
ngân hàng, cho bit mt đng d n cho vay trung, dài hn mang li bao nhiêu đng
li nhun. T l cao tc li nhun tín dng trung dài hn ln, cht lng cao.
Li nhun tín dng trung dài hn
Tng li nhun ngân hàng
Ch tiêu này cho bit mc đ đóng góp ca hot đng tín dng trung dài hn vào
toàn b kt qu sn xut kinh doanh ca ngân hàng. T l cao phn ánh cht lng
tín dng kh quan, vì nhng khon vay trung dài hn luôn cho mt mc lãi sut cao
hn ngn hn nhng điu đó cng đng ngha vi vic ngân hàng chp nhn đi
mt vi nguy c ri ro tim tàng mà khan vay trung dài hn mang li.
Mc tng trng d n tín dng trung, dài hn. Ch tiêu này phn ánh mc tng
trng d n tín dng trung dài hn, ch tiêu này càng cao chng t kh nng đu t
vào tín dng trung dài hn ca ngân hàng ln. Mt mc tng trng đu đn và n
đnh qua các nm chng t cht lng tín dng trung dài hn ca ngân hàng là rt
đáng mong đi.
Tng trng tín dn =
D n tín dng nm
(
t
)
D n tín dng nm (t 1)
D n tín dng nm (t)
100%
T l n quá hn. Công tác nâng cao cht lng tín dng ca các ngân hàng luôn
hàng. Khi khách hàng tip cn ngân hàng, h luôn mong mun vay đc vn vi
nhng th tc nhanh nht và hn mc cho vay ln nht có th. Vì th, th tc xét
duyt đn gin, thái đ phc v khách hàng nhit tình ca các cán b tín dng s
to mt tâm lý thoi mái và hình nh tt trong mi khách hàng. Cán b tín dng là
b mt ca ngân hàng và khách hàng cng ch làm vic thông qua h. Nh th,
ngoài nng lc chuyên môn thì cái ct yu ca mt ngi làm công tác tín dng đó
chính là đo đc ngh nghip. Ngân hàng nào có đc đ ng nhân viên chuyên
nghip, nhit tình và tn tâm vi công vic thì chc chn khách hàng ca h s luôn
cm thy hài lòng.
C s vt cht, công ngh hin đi ca ngân hàng cng nh hng tích cc đn
cht lng tín dng. Cht lng tín dng không th đánh giá cao nu ch có nhng
ngi dân thành ph mi tip cn đc vn. Mt h thng ngân hàng vi các phòng
giao dch tri khp c nc, c s vt cht cng nh trang thit b hin đi nh
hng rt ln đn ti tâm lý khách hàng, cng nh to điu kin cho công tác tip
cn thông tin khách hàng và hoàn tt th tc cho vay ca cán b tín dng. Mt khi
c s d liu, thông tin có đ an toàn tt thì công tác cho vay cng s nhanh chóng
thc hin và gim thiu đc ri ro.
hot đng kinh doanh ca ngân hàng có hiu qu, cht lng tín dng cao thì
ngân hàng phi luôn luôn quan tâm ti các ch tiêu va nêu trên. Các ch tiêu này
phi thng xuyên đc kim tra và đánh giá. iu đó giúp cho ngân hàng nhìn
kim soát đc ri ro đ t đó có nhng bin pháp điu chnh kp thi đ hot đng
tín dng đc tng trng trong môi trng lành mnh.
SV: Phm Th Thanh GVHD: ThS Nguyn Xuân Lâm
8
2.1.2. Qun lý cht lng tín dng ca các TCTD.
2.1.2.1 Ri ro tín dng
Trong các hot đng ca ngân hàng thì tín dng là hot đng mang li nhiu li
Ri ro tín dng
Ri ro
giao
d
ch
Ri ro
danh
mc
Ri ro
la
chn
Ri ro
đm
bo
Ri ro
nghip
v
Ri ro
ni ti
Ri
ro tp
trung
SV: Phm Th Thanh GVHD: ThS Nguyn Xuân Lâm
9
Hot đng tín dng ra đi đã h tr quá trình phát trin ca nn kinh t, nhng càng
hàng ch cho khách hàng vay vn khi và ch khi ngân hàng đã hoàn toàn tin tng
vào kh nng hoàn tr (vn + lãi) ca khách hàng khi đáo hn.
các khon cho vay an toàn và hiu qu, thông tin phi đc ngân hàng khai thác
t nhiu ngun khác nhau nh: h s đ ngh cp tín dng, h s khách hàng, các
c quan chc nng có liên quan (c quan thu, trung tâm thông tin tín dng ca
NHNN) trc tip phng vn khách hàng, cp nht thông tin trên th trng nhm
SV: Phm Th Thanh GVHD: ThS Nguyn Xuân Lâm
10
phc v kp thi cho các giai đon ca quy trình tín dng. Vì vy, sau khi ngân
hàng nhn h s đ ngh cp tín dng, ngân hàng phi tin hành phân tích kh nng
hin ti và tim tàng ca khách hàng v vic s dng vn tín dng cng nh kh
nng hoàn tr vn vay ngân hàng t nhng thông tin c bn này nhm đa ra nhng
gii pháp phòng nga và hn ch ri ro. Tt nhiên đ có đc nhng thông tin chính
xác và đy đ thì ngân hàng phi bit cách to ra thông tin cho riêng mình. Giai
đon phân tích tín dng là giai đon quan trng, song giai đon quyt đnh cp tín
dng li là giai đon quyt đnh nht, hình thành quan h tín dng gia ngân hàng
và khách hàng th hin bng hp đng tín dng. ây cng là c s đ các nhân viên
và nhà qun tr ngân hàng trin khai các thao tác nghip v gii ngân cho khách
hàng, tin hành giám sát và thanh lý tín dng. Thông tin chính xác, quyt đnh cp
tín dng hp lý thì chc chn kh nng thanh toán ca khách hàng s cao, vn tín
dng đc hoàn tr đúng hn, góp phn nâng cao cht lng hot đng tín dng ca
ngân hàng.
Trong quy trình tín dng, kt qu ca giai đon trc luôn là tin đ đ thc hin
các giai đon tip theo, nh hng đn cht lng công vic ca các giai đon sau.
Tuy nhiên, tùy tng trng hp c th mà các giai đon ca quy trình tín dng có
th đc các cán b tín dng áp dng mt cách linh hot to thun li cho khách
hàng vay vn. Kt qu đánh giá ca các cán b tín dng s quyt đnh đn hiu qu
Ngun: Nguyn Minh kiu (2009 ).
Các bc trên là nhng khâu quan trng trong quy trình cp tín dng ti các
NHTM. Trong quy trình trên thì khâu phân tích tín dng là quan trng nht, các cán
b tín dng phi thu thp d liu v khách hàng. u tiên, cán b tín dng phi
phân tích các BCTC cng nh báo cáo thu, sau đó h s có nhng bui trò chuyn
nhm tìm hiu thêm v nng lc cng nh phm cht ca khách hàng. Quá trình này
luôn to áp lc ln cho cán b tín dng, các doanh nghip nh thì vic các BCTC
ca h rt d chình sa, nhng vic tìm hiu thông tin v h trong quá trình trao
đi thì các cán b tín dng có kh nng nhn ra d hn. Ngc li, vi nhng doanh
nghip ln, các BCTC ca h rt khó đ chnh sa, nhng khi điu đó đc thc
hin thì các cán b tín dng khó lòng mà tìm ra đc sai sót. Cùng vi khó khn
trên thì vic tìm hiu thông tin ch doanh nghip càng khó khn hn, vì h là nhng
ngi qun tr tt thng che giu thông tin rt gii. Chính nhng khó khn y mà
các ngân hàng thng phi “trang b” nhng nhân viên có cht lng tt nht cho
phòng tín dng.
Vn đ li chuyn sang mt hng khác khi mà ngân hàng đã gii ngân xong cho
khách hàng, vì l khi tin v tay khách hàng thì ngân hàng khó lòng đ bit h s
dng đng vn ca mình vào vic gì, h có thc hin đúng nh k hoch khi trình
bày phng án đ vay vn hay không. Do vy, sau khi gii ngân thì các ngân hàng
luôn có nhng phng án nhm giám sát khách hàng, có nh th ngân hàng mi có
Lp h s vay vn
Phân tích tín d
ng
nào ri ro mà hot đng tín dng mang li.
2.2 LÝ THUYT V THÔNG TIN BT CÂN XNG
2.2.1 Thông tin bt cân xng và các h qu nh hng đn hot đng tín dng
Ngân hàng.
Có mt ai đó đã nói rng: “Nu bn n ngân hàng 1 đôla đó là chuyn ca bn,
nhng nu bn n ngân hàng 1 triu đôla thì đó li là vn đ ca ngân hàng”. Mi
nghe thì có v nh điu này hi bt lp lý nhng đó mi là bn cht ca th gii
thc mà chúng ta đang sng. Trong nhng thp niên 60 ca th k 19 thì lý thuyt
th trng hiu qu bao trùm toàn b nn kinh t, các nhà kinh t cho rng th
trng tài chính hot đng mt cách hiu qu, vì toàn b nhng thông tin v doanh
nghip, cá nhân đu th hin ht trên nhng báo cáo ca các c phiu công ty này.
Cho nên, quan nim chung ca các nhà kinh t tài chính này là th trng có th
hot đng hiu qu mà không cn s can thip ca chính ph.
Thc t đã dn chng minh rng các th trng không h hiu qu, dù đó là th
trng lao đng, th trng bo him, th trng tài chính hay th trng tín dng…
Các th trng này là hiu qu thì nn kinh t đã không phi tn kém lp ra nhng
hp đng, nhng cam kt, hay cn nhng yêu cu v TSB vô cùng rc ri nh
hin nay. Nhng nm va qua Vit Nam cng nh th gii đã phi chng kin
nhng s c xy ra, nguyên nhân chính đó là tình trng th trng không hiu qu,
khi mà thông tin gia các bên giao dch là không tng xng vi nhau. Các c
phiu trên sàn chng khoán luôn b làm thao túng , làm giá… cùng vi đó còn là
tình trng nhng danh nghip va và nh khát vn nhng không th tip cn các
TCTD - ni luôn d tha vn. Ngân hàng có th tin vào nhng BCTC mà các công
ty mang ti đ vay vn không? Câu tr li chc chn là không, nhng bn báo cáo
đó ch mang tính tham kho, các cán b tín dng phi xung tn ni kim tra tình
hình thc t, tìm hiu c v nhân cách ca ngi đi vay, nhng mt điu na đ làm
nên quyt đnh cho vay thì ngi đi vay phi có TSB đ ln cho khon vay đó.
Vy nu các doanh nghip có nng lc tt, nhng không đ TSB, đôi khi ngi đi
vay bit đc nhng yêu cu đó ca ngân hàng nên đã c tình có hành vi la đo.
SV: Phm Th Thanh GVHD: ThS Nguyn Xuân Lâm
Nhng du hiu ca th trng cho thy
rng th trng tín dng tn ti thông tin
không cân xng, các cá nhân có hành vi nâng cao tim nng thc s ca bn thân.
Nhng doanh nghip có ri ro thp thng s không chp nhn vay vi mt mc lãi
sut cao. Trong khi đó, nhng doanh nghip có ri ro cao t d án li sn sang chp
nhn mt mc lãi sut khá cao.
Tuy nhiên, hin nay các ngân hàng đu xp hng tín dng khách hàng nên có th
phân loi các khách hàng có nhng mc ri ro khác nhau thì phi chp nhn mt
mc lãi sut khác nhau. Khi đó, th trng s cân bng nhng v trí khác nhau mà
ti đó h có th ti đa hóa trong c hai trng hp là: có ri ro và không có ri ro.
Tuy nhiên, s phân loi trên không th là trit đ hoàn toàn nên vn có nhng khách
hàng tt b loi b vì h không có kh nng chp nhn mt mc lãi sut quá cao.
SV: Phm Th Thanh GVHD: ThS Nguyn Xuân Lâm
14
Ngc li, ngân hàng li vô tình chp nhn mt khách hàng đy ri ro khi h chp
nhn mt mc lãi sut cao.
Gi s có hai bên tham gia giao dch, ngi vay vn và ngân hàng cùng tham gia
trên mt th trng tín dng. Có hai mc cht lng đi vi kh nng tr n ca
khách hàng: cht lng tt (H) và cht lng kém (L). Ngi bán và ngi mua
đánh giá tr giá ca hai loi cht lng này bng mc lãi sut nh sau:
Bng 2.2 ánh giá cht lng khách hàng thông qua lãi sut ca ngân hàng
Cht lng Lãi sut
Ngi vay vn
H l
1
L h
1
. Ngc li, ngi vay vn vi cht lng thp s rt hài
lòng khi chu mc lãi sut này vì h li mt khon là h
1
- P. Kt qu mà ngân hàng
mang v là khách hàng cht lng thp và h còn b l mt khon tin là l
2
- P. Vì
vy, ngân hàng đã có mt la chn bt li, h đã chn khách hàng ti và loi b
mt khách hàng tt. Mt h qu na mang li cho trng hp này là nhng khách
hàng cht lng ti đã loi nhng khách hàng có cht lng tt ra khi cuc chi.
La chn bt li ch xy ra trong trng hp ngi bán có thông tin tt hn ngi
mua. Trng hp khi hai bên đu không bit v cht lng sn phm thì la chn
bt li cng không xy ra. Mt điu hin nhiên đây là ngi bán luôn bit rõ v
cht lng sn phm hn ngi mua. Vì vy, ngi mua t bo v quyn li ca