TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
KHOA KINH T PHÁT TRIN
TÀI TT NGHIP:PHÂN TÍCH THC TRNG PHÁT TRIN
NGÀNH THÉP VIT NAM VÀ A RA
GII PHÁP PHÁT TRIN KINH DOANH
THÉP CA CÔNG TY C PHN KIM KHÍ
TP H CHÍ MINH GVHD: Thy Lê Trung Cang
SVTH : Lê Th Kiu Nga
MSSV : 108204121
Lp : Kinh T Hc K34
NHN XÉT CA GIÁO VIÊN HNG DN
Bng : Tình hình xut bán các mt hàng kim khí ca Công ty C Phn Kim Khí H
Chí Minh giai đon 2009-2011 31
Bng : Chi tit v li nhun gp ca tng mt hàng kinh doanh ca Công ty C phn
Kim khí H Chí Minh nm 2009-2010 31
Biu đ : T trng doanh thu đóng góp trung bình vào kt qu doanh thu hàng nm
t nm 2009 - 2011ca tng xí nghip và vn phòng công ty 32
Bng : So sánh kt qu hot đng kinh doanh 9 tháng đu nm 2010 và nm 2011 ca
Công ty C phn Kim Khí H Chí Minh và mt s công ty cùng ngành 34
SVTH: Lê Th Kiu Nga GVHD: Thy Lê Trung Cang
1
MC LC
Li m đu 3
Chng I: C s lý lun v li th phát trin, mô hình cnh tranh, phân tích
SWOT ca ngành và hot đng thng mi, hiu qu kinh doanh ca doanh
nghip 5
1. C s lý thuyt v li th phát trin, áp lc cnh tranh và phân tích SWOT v
đim mnh, đim yu, c hi, thách thc ca ngành 5
1.1. Lý thuyt li th tng đi 5
1.2. Mô hình 5 áp lc cnh tranh 5
1.3. Mô hình SWOT 7
2. C s lý thuyt v hot đng thng mi và hiu qu kinh doanh ca doanh
nghip 8
2.1. Lý thuyt v hot đng thng mi 9
2.2. Lý thuyt v phát trin kinh doanh ca doanh nghip 9
2.2.1. Chin lc kinh doanh 9
2.2.2. Hiu qu kinh doanh ca doanh nghip 10
Chng III: Mt s gii pháp và kin ngh nhm tng cng hiu qu kinh
doanh thép ca Công ty C phn Kim Khí H Chí Minh 39
1. Nhng gii pháp nhm tng cng hiu qu kinh doanh ca Công ty C phn
Kim Khí H Chí Minh 40
2. Nhng kin ngh nhm phát trin gii pháp thúc đy hiu qu kinh doanh
Công ty C phn Kim Khí H Chí Minh 44
2.1. Kin ngh đi vi Nhà Nc 44
2.2. Kin ngh đi vi Tng công ty thép Vit Nam VNSteel 45
Kt lun 45
Ph lc 48
Tài liu tham kho 51 SVTH: Lê Th Kiu Nga GVHD: Thy Lê Trung Cang
3
LI M U
Nm 2007 là ct mc đánh du cho mt bc tin khá ni bt ca Vit Nam-
tham gia t chc Thng Mi WTO. Nm trong mt sân chi thng mi chung trên
th gii là mt thun li nhng cng chính là khó khn. iu này xut phát t s cam
kt khi gia nhp WTO, đó là vn đ v bãi b dn dn hàng rào thu quan, vì th
+ H thng c s lý thuyt v li th phát trin ngành và hiu qu hot đng kinh
doanh ca doanh nghip
+ Phân tích thách thc và trin vng phát trin ngành thép tác đng đn hot
đng kinh doanh ca công ty trong thi gian gn đây
+ xut mt s gii pháp nhm phát trin kinh doanh thép cho công ty trong
thi gian ti
i tng nghiên cu: Tim nng và khó khn trong vic phát trin ca ngành
thép tác đng đn vic phát trin kinh doanh ca công ty c phn Kim Khí H Chí
Minh
Phm vi nghiên cu: Bài nghiên cu đc thc hin da trên nhng đánh giá
v s phát trin ca ngành tác đng đn hot đng phát trin kinh doanh ca doanh
nghip t 2009 đn nay.
Phng pháp nghiên cu:
Bài lun ch yu dùng phng pháp thng kê miêu
t, so sánh, phân tích đ hoàn thành bài vit
Kt cu ca khóa lun: Ngoài phn m đu và kt lun thì khóa lun gm 3
chng sau:
Chng I: C s lý thuyt v li th phát trin ngành, mô hình cnh tranh, phân
tích SWOT ca ngành và hot đng thng mi ca ngành, hiu qu hot đng kinh
doanh ca doanh nghip.
Chng II: Thc trng s phát trin ca ngành thép tác đng đn s phát trin
kinh doanh thép ca công ty c phn Kim Khí H Chí Minh.
Chng III: Mt s gii pháp tng cng hiu qu kinh doanh thép ca công ty
c phn Kim Khí H Chí Minh.
:
Mô hình cnh tranh hoàn ho ng ý rng tc đ điu chnh li nhun theo mc
ri ro là tng đng nhau gia các doanh nghip và ngành kinh doanh. Tuy nhiên,
vô s nghiên cu kinh t đã khng đnh rng các ngành khác nhau có th duy trì các
mc li nhun khác nhau và s khác bit này phn nào đc gii thích bi cu trúc
khác nhau ca các ngành. Michael Porter, nhà hoch đnh chin lc và cnh tranh
hàng đu th gii hin nay, đã cung cp mt khung lý thuyt đ phân tích. Trong đó,
ông mô hình hóa các ngành kinh doanh và cho rng ngành kinh doanh nào cng phi
chu tác đng ca nm lc lng cnh tranh. Các nhà chin lc đang tìm kim u th
SVTH: Lê Th Kiu Nga GVHD: Thy Lê Trung Cang
6
ni tri hn các đi th có th s dng mô hình này nhm hiu rõ hn bi cnh ca
ngành kinh doanh mình đang hot đng.
S đ1
: 5 yu t to nên áp lc cnh tranh ca doanh nghip Áp lc cnh tranh ca nhà cung cp
S lng và quy mô nhà cung cp: S lng nhà cung cp s quyt đnh đn áp
lc cnh tranh, quyn lc đàm phán ca h đi vi ngành, doanh nghip. Nu trên th
trng ch có mt vài nhà cung cp có quy mô ln s to áp lc cnh tranh, nh hng
ti toàn b hot đng sn xut kinh doanh ca ngành.
Kh nng thay th sn phm ca nhà cung cp : Trong vn đ này ta nghiên cu
kh nng thay th nhng nguyên liu đu vào do các nhà cung cp và chi phí chuyn
đi nhà cung cp (Switching Cost).
Thông tin v nhà cung cp : Trong thi đi hin ti thông tin luôn là nhân t thúc
Áp lc cnh tranh ni b:
Các doanh nghip đang kinh doanh trong ngành s cnh tranh trc tip vi nhau
to nên mt cng đ cnh tranh. Trong mt ngành các yu t sau s làm gia tng sc
ép cnh tranh trên các đi th.
+ Tình trng ngành: nhu cu, tc đ tng trng, s lng đi th cnh tranh.
+ Cu trúc ca ngành: ngành tp trung ( ngành ch có mt hoc mt vài soanh
nghip nm gi vai trò chi phi) hay ngành phân tán (là ngành có nhiu doanh nghip
cnh tranh vi nhau nhng khôg doanh nghip nào chi phi các doanh nghip còn li).
+ Các rào cn rút lui: rào cn v công ngh, vn đu t; ràng buc vi ngi lao
đng, ràng buc vi chính ph và các t chc liên quan, ràng buc chin lc, k
hoch.
1.3 Mô hình SWOT:
SVTH: Lê Th Kiu Nga GVHD: Thy Lê Trung Cang
8
Mô hình SWOT ra đi t nhng nm 60 - 70 ti Vin nghiên cu Stanford. Phân
tích SWOT là mt trong 5 bc hình thành chin lc sn xut kinh doanh ca mt
doanh nghip. SWOT th hin đc tp hp các yu t phân tích nh: Strengths (đim
mnh), Weakness (đim yu), Opportunities (c hi) và Threats (thách thc).
Strengths và Weaknesses là các yu t ni ti ca công ty còn Opportunities và
Threats là các nhân t tác đng bên ngoài. SWOT cho phép phân tích các yu t khác
nhau có nh hng tng đi đn kh nng cnh tranh ca công ty. SWOT thng
đc kt hp vi PEST (Political, Economic, Social, Technological analysis), mô hình
phân tích th trng và đánh giá tim nng thông qua yu t bên ngoài trên các
phng din chính tr, kinh t, xã hi và công ngh.
i tng phân tích SWOT là mt công ty, mt sn phm, mt d án, mt ý
tng đng nào đó. Th trng là c ch đ thng mi hot đng đc. Dng
nguyên thy ca thng mi là hàng đi hàng (barter), trong đó ngi ta trao đi trc
tip hàng hóa hay dch v mà không cn thông qua các phng tin thanh toán. Vi
hình thc này, không phân bit rõ ràng đc ngi bán và ngi mua, do ngi bán
mt hàng A li là ngi mua mt hàng B đng thi đim. Theo thi gian hình thành
nên mt phng tin trao đi đa nng hn đ đn gin hóa thng mi đó là tin t.
Thng mi là hot đng tn ti vì nhiu lý do, trong đó nguyên nhân c bn là
t s chuyên môn hóa và phân chia lao đng. Các nhóm ngi nht đnh nào đó ch
tp trung vào vic sn xút đ cung ng các hàng hóa hay dch v thuc vào mt
ngành ngh nào đó sau đó s trao đi hàng hóa hay dch v vi nhng ngi khác.
Ngòai ra thng mi cng tn ti gia các khu vc là do s khác bit gia các khu
vc này đem li li th so sánh hay li th tuyt đi trong quá trình sn xut ra các
hàng hoá hay dch v cho phép thu đc li th trong sn xut hàng lot.
Theo quan nim v lut:
Theo iu 5, Khon 2 Lut Thng mi đã đnh ngha: “Hot đng thng mi
là vic thc hin mt hay nhiu hành vi thng mi ca thng nhân, bao gm vic
mua bán hàng hóa, cung ng dch v thng mi và các hot đng xúc tin thng
mi nhm mc đích li nhun hoc thc hin chính sách kinh t - xã hi”
Hot đng thng mi bao gm ba hình thc:
+ Hot đng mua bán hàng hóa th trng trong nc (ca thng nhân Vit
Nam và thng nhân nc ngoài).
+ Các dch v thng mi nh đi lý mua bán hàng hóa, gia công trong thng
mi, dch v, giao nhn hàng hóa và mt s dch v khác.
+ Các hot đng xúc tin thng mi nh: môi gii, qung cáo, trng bày gii
thiu hàng hóa và mt s hot đng khác.
2.2 Lý thuyt v chin lc kinh doanh và hiu qu kinh doanh ca
doanh nghip
sut quá trình kinh doanh ca doanh nghip.
CHNG II:
THC TRNG S PHÁT TRIN CA NGÀNH THÉP TÁC
NG N VIC KINH DOANH THÉP CA CÔNG TY C PHN KIM KHÍ
THÀNH PH H CHÍ MINH.
1. Tng quan v s phát trin ca ngành thép Vit Nam
1.1 Lch s hình thành và quá trình phát trin ngành công nghip thép
Vit Nam:
SVTH: Lê Th Kiu Nga GVHD: Thy Lê Trung Cang
11
Lch s ngành công nghip thép có th chua làm 2 giai đon ln là trc và sau
ngày đt nc thng nht (1975). Thi k trc nm 1975, ngành thép ca 2 min
đc hình thành bi 2 h thng có đc trng kinh t khác nhau. Min Bc, có nhà máy
thép Thái Nguyên (TISCO) đc xây dng t 1959, nhà máy này đc thit k xây
dng nh vào vin tr ca Trung Quc. Vi s ra đi m gang đu tiên vào nm 1963,
nhng phi đn nm 1975 mi có m thép đu tiên ra đi ti công ty gang thép Thái
Nguyên. min Nam, cng nhà máy thép cng đc xây dng tuy quy mô nh,
nhng đc ài Loan và Nht Bn cung cp k thut nên đc tip thu các k thut
tng đi mi. Sau giai đon 1975, các nhà máy thép đc quc hu hóa và xây dng
nên nhà máy luyn kim đen Min Nam, vi công sut 80.000 tn/nm. Trong giai
đon t 1975-1990 này, ngành thép Vit Nam phát trin rt chm do kinh t đt nc
ri vào khng hong. Phn ln s dng ngun thép nhp khu ca các nc ông Âu
và Liên Xô c, vì vy ngành thép không phát trin đc và duy trì sn lng mc
xut ni đa, ngành thép có trên 60 doanh nghip sn xut thép xây dng và 4 doanh
nghip sn xut thép tm. Trong đó s các doanh nghip sn xut thép xây dng có 3
doanh nghip có công sut ln trên th trng hin nay là Công ty Thép Min Nam
vi công sut 910.000 tn/nm, tp đoàn thép Vit – Pomina vi công sut 600.000
tn/ nm, công ty Gang thép Thái Nguyên vi công sut 550.000 tn/nm. Có khong
20 doanh nghip tm c trung bình có công sut t 120.000 – 300.000 tn/nm. Ngoài
ra còn rt nhiu các nhà máy nh vi công sut 10.000 – 50.000 tn/nm. Xét trên
khía cnh loi hình sn xut ca các công ty thép, thì quá trình phát trin ngành thép
gn nh b coi là đi ngc chiu khi công nghip cán thép có trc công nghip luyn.
iu này đc lý gii là do hn ch v vn đu t, do chính sách phát trin ngành
cha phù hp. S d nh th là do Vit Nam không có chính sách bo h đúng mc
cho phn gc là luyn phôi thép, cho nên thi gian gn đây ngành thép phát trin đc
mt phn là nh ngun phôi nhp khu, không tn dng đc li th giàu tài nguyên
ca Vit Nam. Theo thng kê hin nay, đ có th duy trì hot đng sn xut kinh
doanh và đáp ng nhu cu tiêu th Thép trong nc, ngành Thép Vit Nam hin phi
nhp 60% phôi thép t nc ngoài, 40% là do trong nc t ch đng. Vit Nam đc
coi là nc có thuân li hn so vi mt s nc khác trong khi ASEAN khi có
ngun qung st, tr lng than antraxit ln. Tuy nhiên, do c ch u đãi thúc đy xây
dng nhà máy phôi còn nhiu hn ch và do vn đu t vào nhà máy luyn phôi luôn
cao hn nhiu ln so vi nhà máy cán thép. Trc tình hình phát trin cha cân đi
ca ngành thép hin nay, Chính ph đã phê duyt Quy hoch phát trin ngành Thép
Vit Nam giai đon 2007-2015 và có xét đn 2025 vào tháng 09/2007 vi các ch tiêu:
sn xut gang đ đáp ng cho nhu cu sn xut c khí phc v cho các c s sn xut
phôi thép (thép thô) trong nc; phát trin sn xut phôi thép, thép thành phm (gm
thép dài và thép dt); xut khu gang thép các loi.
SVTH: Lê Th Kiu Nga GVHD: Thy Lê Trung Cang
13
Biu đ 1:
So sánh s bin đng giá phôi, giá bán thép xây dng ti Vit Nam giai
đon 2003- 10 tháng đu 2008:
Bên cnh đó, trình đ khoa hc k thut cng là mt rào cn cho s phát trin
ca ngành thép. Trình đ công ngh nói chung ca ngành thép Vit Nam không cao,
cha t sn xut đc các sn phm có cht lng cao nh thép dt và các loi thép
đc bit. nc ta hin nay hu ht các nhà máy sn xut thép ch thc hin công
đon cui cùng là cán thép. Ch có mt s ít các doanh nghip có li th v đa lý nh
Thái Nguyên mi t khai thác qung và sn xut thép theo công ngh lò cao. Mt s
doanh nghip thành lp các nm gn đây nh Hoà Phát, Pomina, Vit Ý v.v. nhp
khu thép ph và s dng lò đin h quang đ sn xut phôi và thép. Còn li hu ht
các doanh nghip thép hin nay ch đn thun là mua phôi v cán ra thép nên giá tr
gia tng không cao. Cht lng thép xây dng ca Vit Nam tng t nh các nc
trong khu vc, nhng nng lc cnh tranh ca các doanh nghip trong ngành không
cao. Trong khi Trung Quc đã cm các nhà máy có lò cao di 1000 m3 thì lò cao
nht VN mi ch 500 m
3
nh thép Thái Nguyên. Mc dù vy, Vit Nam do trình
đ k thut và ngun vn còn hn ch nên các lò có công sut nh so vi th gii vn
đc s dng và các doanh nghip trong nc hin nay đang a chung loi nhà máy
SVTH: Lê Th Kiu Nga GVHD: Thy Lê Trung Cang
15
có công sut nh này. Tính toán đn gin, công sut 6 triu tn vi 60 nhà máy sn
xut thép, công sut trung bình ca Vit Nam ch là 0,1 triu tn/nhà máy. So vi
Trung Quc có 264 nhà máy sn xut thép, tng công sut đt 419 triu tn, nh vy
16
Biu đ 2: Công sut sn xut thép dt t 2006- 2010
Biu đ 3:
Công sut sn xut thép dài t 2005- 2010
Ngun: Thng kê t báo cáo phát trin ngành ca SBS
V c bn, vi nng sut thc t ca ngành thép Vit Nam giành cho sn xut
thép dài (thép xây dng ) đã gn nh đáp ng hoàn toàn cho nhu cu tiêu th, ch tr
mt s loi ln giành cho công trình xây dng ln thì mi phi nhp khu. Trong tình
trng phát trin ca ngành hin nay, đã cho thy mt s bp bênh khá ln v ngun
cung cp hàng hóa ni đa. Thép dt có công sut ti đa cng ch khong vài ngàn tn
trong khi nó có vai trò quan trng trong các ngành công nghip sn xut khác. So vi
mc sn xut vài trm ngàn tn ca thép xây dng thì đi vi hàng thép dt Vit Nam
SVTH: Lê Th Kiu Nga GVHD: Thy Lê Trung Cang
17
đang mt dn li th “sân nhà” khi ngun cu thép dt đang dn tr thành nhu cu ch
yu trong xã hi.
Biu đ 4:
Sn lng sn xut và tiêu th thép xây dng qua các nm
Thi gian 2008 – 2009, là khong thi gian rt nhy cm vi c hai khía cnh
ca th trng: cung th trng và cu sn phm. i vi ngành thép cng không tránh
45% là thép dài. Tuy nhiên Vit nam do nhu cu xây dng c bn ln nên t l trên
là khong 50% thép dt và 50% thép dài. Theo chin lc quy hoch ngành thép
2007-2015 có đnh hng ti 2025 thì nm 2025 c cu tiêu th thép dài và thép dt
ca Vit Nam s tng t nh các nc phát trin hin nay.
Bng 3:
D báo nng lc sn xut thép và kh nng tiêu th thép giai đon 2008-
2013 (đc d báo t nm 2007)
Trc nhng d báo trên, ta nhn thy rng ngành thép Vit Nam vn có kh nng
phát trin mnh hn na c v chng loi sn phm và công sut sn xut. Th nhng
thc t cho thy đ đt đc nh kt qu d báo không phi là d dàng khi ngun
hàng hóa nhp khu chim t trng quá cao trong ngun hàng trên th trng thép. K
c, ngun cung thép dài Vit Nam d tha trên s lieu d báo cng nh thc t sn
xut, nhng lng hàng xut khu cng không bù đc lng ngoi t cho hàng nhp
khu.
SVTH: Lê Th Kiu Nga GVHD: Thy Lê Trung Cang
19
Biu đ 5: Sn lng tng lng thép xut khu và nhp khu t nm 2008 đn 11
tháng nm 2011
Ngun: Theo thng kê ca hip hi thép VSA
Nhng cng có mt tín hiu đáng mng, vì theo nh tình hình hin nay, vic
xut khu thép đã bt đu co du hiu phát trin. Nm 2010, ngành thép đã rt thành
công khi xut khu đt mc 1.3 triu tn thép các loi, thu v khaongr 1.3 t USD,
tng khong 162.92% v lng và tng 174,18% v giá tr so vi nm 2009 ( xut
vi 60% phôi phi nhp khu thì kh nng đàm phán v giá ca các doanh nghip Vit
Nam cng thp, hu nh hoàn toàn chu bin đng ca giá th trng th gii.
Áp lc t phía khách hàng:
Khách hàng tiêu th thép là các cá nhân, doanh nghip xây dng và doanh
nghip sn xut máy móc công nghip, trong đó áp lc t khách hàng cá nhân không
ln do h không có nhiu thông tin v cht lng sn phm và giá c cng nh kh
nng đàm phán giá thp. Ngc li, khách hàng doanh nghip to áp lc ln do các
yu t sau:
+ Thép xây dng: ngun cung trên th trng hin đã d tha so vi nhu cu tiêu
th. Thép dt hin cha đáp ng đ nhu cu nhng t nm 2013 tr đi có kh nng
ngun cung thép dt cng tha đáp ng nhu cu.
+ Khách hàng doanh nghip thng có nhiu thông tin v giá c, cht lng sn
phm, do đó kh nng đàm phán giá cao, cng nh vic la chn và thay đi nhà cung
cp d dàng.
+ Khi lng đt mua ln và vic ký đc hp đng cung cp dài hn vi khách
hàng mang li nhiu li ích vi doanh nghip.
Nh vy có th thy sc mnh ca nhóm khách hàng này khá cao, điu này to
áp lc cho các doanh nghip trong vic ci tin công ngh, nâng cao cht lng sn
SVTH: Lê Th Kiu Nga GVHD: Thy Lê Trung Cang
21
phm, h giá bán đ có th thu hút và gi chân các khách hàng ln và truyn thng,
tng kh nng cnh tranh ca doanh nghip vi đi th cnh tranh.
Áp lc t đi th tim n:
Kh nng gia nhp ngành thép ca các đi th tim n cao do chính sách thu hút
vn đu t ca Nhà nc và nhng lng lo v quy đnh pháp lut ca Vit Nam. Vic
tip nhn các d án đu t do các đa phng thc hin, không có kh nng thm đnh