n
PHềNG GD & ĐT QUỳ hợp
Trờng tiểu học châu lộc
P DNG PHNG PHP DY HC LINH HOT VO
DY HC MễN TH CễNG LP 1
Giáo viên: Nguyễn Thị Hoa
Tổ : 1 - Trờng Tiểu học Châu Lộc
Năm học 2010 2011
Số điện thoại: 0972 908 509
Phn I. Đặt vấn đề:
1
n
Ngày nay, cùng với sự phát triển đi lên của xã hội là sự phát trển nh vũ bão của
cuộc cách mạng khoa học công nghệ thông tin. Nó đã trở thành lực lợng sản
xuất trực tiếp không chỉ thay thế cho các hoạt động lao động chân tay mà còn thay
thế cho cả hoạt động trí óc của con ngời. Do đó đòi hỏi phải có đội ngũ cán bộ
khoa học kỹ thuật có trình độ cao. Với đặc điểm này cách mạng khoa học công
nghệ đang ảnh hởng một cách sâu sắc và toàn diện tới mọi lĩnh vực hoạt động xã
hội nói chung, chất lợng đào tạo trong nhà trờng nói riêng. Một trong những môn
học đảm bảo cho thế hệ trẻ có khả năng hoà nhập với khoa học công nghệ, góp
phần quan trọng vào việc rèn luyện phơng pháp suy nghĩ, phơng pháp giải quyết
vấn đề, phát triển t duy kĩ thuật cho học sinh đó là phân môn thủ công ( kĩ thuật ) ở
tiểu học. Đây cũng chính là môi trờng thuận lợi để hình thành các phẩm chất cần
thiết của ngời lao động mới nh : cần cù, cẩn thận, có ý thức vợt khó, làm việc có nề
nếp, có kế hoạch, tác phong khoa học, tính tự giác, ham hiểu biết và óc sáng tạo.
Chớnh vỡ vy nờn tụi ó suy ngh, tỡm tũi v la chn ti: p dng phng
phỏp dy hc mi vo dy hc mụn th cụng lp 1 theo hng linh hot la
chn ni dung, phng phỏp v hỡnh thc dy hc.
Phn II: Ni dung
1.Thực trạng và nguyên nhân
hình thành cho các em thói quen t duy, tích cực, độc lập suy nghĩ, sáng tạo và làm
việc theo quy trình. Đồng thời phơng pháp dạy học của thầy cũng phải thay đổi để
đảm bảo 3 điều kiện:
- GV đầu t suy nghĩ, xây dựng hệ thống câu hỏi phù hợp với các đối tợng HS: hoàn
thành tốt, hoàn thành và cha hoàn thành để tất cả HS đều tích cực hoá hoạt động t duy.
- HS tự lực tiếp cận kiến thức với các mức độ khác nhau dựa vào t duy của mình.
- Qua mỗi bài dạy thủ công GV phải xây dựng cho HS một hệ thống các hoạt động
nhằm giúp cho từng trẻ có thao tác gấp, xé, cắt, dán giấy cụ thể , phù hợp với năng lực
của mình để chiếm lĩnh tri thức mới. Đó là HS đợc hoạt động theo quy trình kĩ thuật.
Đối với bản thân, GV phải hình thành cho mình một hệ thống các kỹ năng dạy học
nh : xác định mục tiêu, yêu cầu bài học; lựa chọn phơng tiện thiết bị cho từng bài; tự
làm đồ dùng dạy học; phối hợp các PPDH thủ công và kỹ năng tiến hành bài dạy thủ
công theo các mô hình tổ chức khác nhau để thu hút, hấp dẫn HS vào bài học
Từ đó tôi đã áp dụng vào việc chuẩn bị cho bài dạy và từng hoạt động của tiết thủ
công nh sau:
1. Phần chuẩn bị :
Trong giờ thủ công việc chuẩn bị của cả thầy và trò đóng một vai trò rất quan trọng,
nó quyết định sự thành công của bài học. Do đó , trớc mỗi giờ học GV phải chuẩn bị
chu đáo: giáo án, các đồ dùng trực quan để HS quan sát trực tiếp nh : bài mẫu, tranh
ảnh, vật thật của sản phẩm, tranh vẽ quy trình các bớc, dụng cụ và nguyên vật liệu để
làm mẫu cho học sinh, chuẩn bị trớc hiện trờng làm việc đối với bài có thể dạy ở sân
trờng hoặc vờn trờng ( VD: Dạy bài: xé dán hình cây đơn giản). Để đảm bảo cho việc
làm mẫu đợc tốt, đúng thời gian và quy trình thì GV phải làm thử trớc ở nhà từ 1 đến
2 lần . Phân tích, xác định xem công việc đó gồm những thao tác, động tác nào. Sắp
xếp chúng theo thứ tự nào để học sinh dễ hiểu. Dự đoán những sai sót có thể xẩy ra
Từ đó xác định thời gian, chọn lọc những lời giải thích và vị trí làm mẫu cho phù
hợp. Trớc khi học một bài thủ công GVcần thông báo cho HS biết phảichuẩn bị những
gì ; bút chì, thớc, kéo, giấy màu, giấy vở HS, keo dán Có thể thông báo tóm tắt nội
dung tiết học sắp tới để các em biết và quan sát trớc vật thật trong thực tế hàng ngày.
3
các nếp gấp ).
? Các đồ vật này có đẹp không ? Các em có muốn sau này tự mình sẽ làm đợc các đồ
vật này không ? Từ các nhận xét của HS, GV giới thiệu bài mới và hớng dẫn HS
quan sát nhận xét mẫu.
b . Hớng dẫn HS quan sát nhận xét
4
n
* Ch a áp dụng PPDH linh hot: GV không chuẩn bị bài mẫu hoặc chuẩn bị cha chu
đáo.
**PPDH linh hot: GV tăng cờng sử dụng đồ dùng trực quan có kích thớc đủ lớn màu
sắc hài hoà, rõ nét, đẹp, đảm bảo tính thẩm mĩ, tính s phạm để thu hút sự chú ý của
HS, làm cho các em yêu thích bài mẫu, phấn khởi, nâng cao tinh thần học tập. Kết
hợp với hệ thống câu hỏi ngắn gọn , dễ hiểu để hớng dẫn cách quan sát, so sánh, phân
tích, tổng hợp, tìm ra đặc điểm về hình dáng, cấu trúc, tỷ lệ, màu sắc của bài mẫu
góp phần rất lớn trong việc giáo dục thẩm mĩ cho HS.
Ví dụ 1: Bài Xé , dán hình cây đơn giản . GV chia nhóm 4 HS, phát cho mỗi nhóm
1 bài mẫu xé dán hình cây đơn giản do GV chuẩn bị. Yêu cầu các nhóm thảo luận theo
các câu hỏi:
? Cây có những bộ phận nào? (Thân cây, tán lá cây).
? Nêu đặc điểm hình dáng của các bộ phận? (Thân màu nâu, hình chữ nhật dài; tán lá
màu xanh, tán tròn hoặc dài). ?
Đặc điểm hình dáng của các loại cây nh thế nào? (Không giống nhau: cây to, cây nhỏ,
cây cao, cây thấp )
? Khác nhau về đặc điểm hình dáng nhng các loại cây vẫn giống nhau ở chỗ nào?
(Đều có 2 bộ phận chính là thân cây và tán lá cây).
Các nhóm thảo luận, trình bày xong, GV hỏi cả lớp:
? Hãy kể thêm các đặc điểm của cây mà mình đã nhìn thấy? (Thân có 1 hoặc 2 nhánh,
tán lá có màu sắc khác nhau:màu xanh đậm, màu xanh nhạt, màu vàng, nâu, đỏ)
GV : Đặc điểm hình dáng, màu sắc của cây không giống nhau nên khi xé tán lá cây
em có thể chọn màu mình biết, mình thích.
GV dùng que chỉ vào mép giấy, đờng dấu, chiều mũi tên và làm mẫu nếp gấp thứ nhất.
Lu ý HS dùng tay trái giữ chặt mép giấy, tay phải miết mép giấy cho thật phẳng
? Ta đã gấp xong hình nào ở tranh quy trình ? Đợc nếp gấp thứ mấy ? ( Hình 1b, gấp
xong nếp gấp thứ nhất ).
?Hãy nêu lại cách gấp nếp gấp thứ nhất ? ( HS quan sát tranh quy trình và nêu ).
? Để gấp đợc nếp gấp thứ 2 ta làm thế nào ?(Lật tờ giấy cho mặt màu ra ngoài rồi gấp
vào 1 ô theo đờng dấu ).
? Gấp vào 1 ô sau đó ta làm gì ? (Dùng tay miết mép giấy cho thật phẳng ).
? Ta vừa thực hiện xong hình nào ở tranh quy trình ? Hãy nêu lại cách gấp ? (Thực
hiện xong hình 3 và 4 , lật tờ giấy )
? Nếp gấp thứ nhất và nếp gấp thứ 2 giống nhau chỗ nào ? (Đều gấp vào 1 ô rồi miết
mép giấy cho phẳng).
? Quan sát hình 5 và 6 ở tranh quy trình, lên bảng thực hiện nếp gấp thứ 3 ? (HS lên
bảng vừa thao tác vừa trình bày cách gấp ).
GV lu ý : Các mép giấy khi gấp vào phải trùng lên dòng kẻ ngang thì các nếp gấp
mới thẳng và khi xếp lại mới chồng khít lên nhau , không bị lệch .
? Để có các nếp gấp tiếp theo ta làm thế nào ?( Lật mặt giấy, gấp vào 1 ô rồi lại lật)
HS lên bảng thực hành tiếp Lớp theo dõi, nhận xét : ?Ta đã gấp xong hình nào?
(H7)
? Muốn gấp đợc các đoạn thẳng cách đều ta làm thế nào ? (HS trình bày).
6
n
Sau khi hớng dẫn mẫu lần 1 xong GV cần làm mẫu tóm tắt toàn bộ các bớc với tốc
độ bình thờng nhằm ghi lại ấn tợng về tiến trình công việc. Để đánh giá kết quả làm
mẫu, xác định mức độ nắm vững qui trình của HS, GV có thể yêu cầu 1 HS làm mẫu,
cả lớp quan sát, nhận xét, tuỳ thuộc kết quả làm thử mà chuyển sang thực hành.
Đối với các bài kĩ thuật xé, cắt dán giấy khi hớng dẫn thao tác xé, cắt các đờng
thẳng, đờng cong GV nên làm chậm , dứt khoát , chỗ nào khó có thể làm nhiều lần để
HS hiểu và làm đợc. Cần tập cho HS thao tác xé : tay trái giữ chặt tờ giấy sát cạnh hình
đã vẽ bằng ngón trỏ và ngón cái còn các ngón khác đỡ phía dới tờ giấy, tay phải dùng
việc, giúp đỡ HS yếu bằng cách chỉ ra những chỗ cha đúng, gợi ý cách điều chỉnh để
7
n
HS tự sửa chữa. Trong trờng hợp HS quá yếu GV không nên tỏ ra khó chịu làm các em
chán nản mà phải chỉ bảo cặn kẽ để động viên khích lệ các em. Những HS xé hoặc cắt
xong trớc nên nhắc trẻ sắp xếp hình cho cân đối , đẹp rồi bôi hồ nhẹ nhàng lên mặt trái
của hình, dùng giấy lót để ấn cho hình dính vào vở thủ công, thu dọn giấy vụn và dụng
cụ. Động viên các em bổ sung thêm chi tiết cho sản phẩm thêm phong phú.
Ví dụ: Bài Xé dán hình con gà con .
Khi HS xé đợc các bộ phận của con gà con, GV hớng dẫn HS dán tuỳ theo vị trí
của các bộ phận để tạo ra các chú gà con có các hoạt động khác nhau nh: dán đầu
xuống thấp rồi dùng bút chấm vào phía dới chân gà để có chú gà đang mổ thóc hoặc
dán ở trên vai tạo thành chú gà đang ngoảnh ra sau. Với cách dán chân khác nhau tạo
thành chú gà đang chạy, đang đứng hay đang nằm, vẽ thêm cỏ cây, mặt trời, mây, để
có bức tranh đẹp. (Cú sn phm kốm theo)
Khi đã có sản phẩm tạo hình hoàn thiện GV sử dụng các biện pháp trò chơi hoá sản
phẩm, chúng có vai trò quan trọng đối với sự phát triển khả năng tởng tợng và sáng tạo
của trẻ. Động cơ lúc này gắn liền với ham muốn của trẻ làđợc chơi đợc vận động với
sản phẩm của mình tạo nên .Từ đó trẻ ý thức rõ hơn về ý tởng tạo hình và có thể nảy
sinh ý tởng mới. Hơn nữa việc sử dụng các sản phẩm tạo hình vào các tình huống, vận
động thực sẽ giúp trẻ dễ dàng nhận xét đánh giá và thởng thức các giá trị mỹ thuật
cũng nh chất lợng, kỹ thuật của các sản phẩm tạo hình đã hoàn thiện.
Ví dụ1: Dạy bài : Xé dán hình quả cam. Khi HS đã xé đợc các bộ phận của hình
quả cam GV chia lớp theo nhóm, mỗi nhóm đợc phát một tấm bìa nhỏ có vẽ hình
chiếc giỏ. HS theo nhóm dán quả mình vào để tạo thành giỏ cam đẹp. . (Cú sn phm
kốm theo)
Ví dụ 2: Dạy bài : Xé dán hình cây đơn giản. Khi HS xé xong hình cỏc bộ phận
của cây GV phát cho mỗi nhóm một tấm bìa HS dán sản phẩm của các bạn theo hình
thức xen kẽ để tạo thành rừng cây. Đối với những sản phẩm gấp giấy GV cho HS trình
bày thành hàng để cả lớp dễ quan sát, so sánh. Khi đánh giá sản phẩm cần cho HS nói
vậy GV phải chuẩn bị hệ thống câu hỏi phát vấn dựa vào kiến thức mà HS đã tiếp nhận
ở bài trớc; vào tranh quy trình, bài mẫu, vật thực vào kiến thức thực tế của HS và
tránh những câu hỏi không có khả năng giúp HS phát huy trí lực. Lấy thực hành làm
trọng tâm, xây dựng phong cách lao động công nghiệp, thực hiện đúng công nghệ cho
HS.
Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ tôi đã rút ra trong quá trình giảng dạy phân
môn thủ công lớp 1, có thể vẫn còn nhiều hạn chế. Kính mong quý đồng nghiệp các
cấp góp ý, giúp đỡ để quá trình giảng dạy của tôi ngày một tốt hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn !
Chõu Lc, ngày 16 tháng 4 năm 2011
Ngời viết
Nguyn Th Hoa
9