MỞ BÀI
Trong nền kinh tế sản xuất hàng hoá, hoạt động trao đổi hàng hoá, dịch vụ
giữa các thương nhân với nhau thông qua mua bán là điều kiện quan trọng cho
sự tồn tại và phát triển của xã hội. Khi mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ trên
thị trường, tuỳ thuộc vào đối tượng giao dịch, thị trường cũng như tính chất, thời
cơ của từng thương vụ, thương nhân có thể lựa chọn các phương thức giao dịch
cho phù hợp. Một trong những phương thức giao dịch được các thương nhân sử
dụng phổ biến nhất hiện nay là hình thức giao dịch qua trung gian trong hoạt
động thương mại (trung gian thương mại).
Có rất nhiều hình thức trung gian thương mại khác nhau như: đại diện cho
thương nhân, môi giới thương mại, uỷ thác mua bán hàng hoá, đại lí thương
mại… Trong phạm vi bài viết này, nhóm chúng tôi xin đi vào phân tích một
trong các hình thức trung gian thương mại phổ biến nhất, đó là đại lí thương mại.
Để có thể tìm hiểu rõ hơn về hình thức này, nhóm chúng tôi đã chọn đề tài số 4:
“Nguyễn văn A có nhu cầu làm đại lý kinh doanh xăng dầu cho công ty thương
mại xuất nhập khẩu X. Hãy tư vấn các thủ tục pháp lý để A có thể tiến hành
hoạt động kinh doanh xăng dầu chô công ty thương mại XNK X.”
NỘI DUNG
Điều 166 Luật Thương mại năm 2005 quy định: “ Đại lý thương mại là
hoạt động thương mại, theo đó bên giao đại lý và bên đại lý thoả thuận việc bên
đại lý nhân danh chính mình mua, bán hàng hoá cho bên giao đại lý hoặc cung
ứng dịch vụ của bên giao đại lý cho khách hàng để hưởng thù lao”. Chúng ta thấy
so với Luật thương mại năm 1997, Luật thương mại hiện hành đã mở rộng phạm
vi hoạt động cho các đại lí thương mại sang lĩnh vực cung ứng dịch vụ. Điều này
là hoàn toàn phù hợp với xu thế hội nhập và toàn cầu hoá hiện nay khi các loại
hình dịch vụ đang dần hình thành và phát triển mạnh mẽ, chiếm ưu thế trên thị
trường.
Vì chỉ có Nguyễn Văn A có nhu cầu làm đại lý kinh doanh nên có hai loại
hình doanh nghiệp phù hợp với A, đó là doanh nghiệp tư nhân (DNTN) hoặc
công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH) một thành viên. Về vấn đề vốn, trong
DNTN không xuất hiện sự góp vốn, DNTN không có sự tách bạch giữa sở hữu

“Thương nhân bao gồm tổ chức kinh tế được thành lập hợp pháp, cá nhân hoạt
động thương mại một cách độc lập, thường xuyên và có đăng ký kinh doanh”.
Điều 13 Luật Doanh Nghiệp 2005 quy định: “ Tổ chức, cá nhân Việt Nam,
tổ chức, cá nhân nước ngoài có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt
Nam theo quy định của Luật, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này…”
Cũng theo khoản 1 Điều 12 Nghị định 102/2010/NĐ-CP ngày 1 tháng 10
năm 2010 về hưóng dẫn chi tiết một số điều của luật doanh nghiệp quy định về
quyền thành lập doanh nghiệp: Tất cả các tổ chức là pháp nhân, bao gồm cả
doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, không phân biệt nơi đăng
ký địa chỉ trụ sở chính và mọi cá nhân không phân biệt nơi cư trú và quốc tịch,
nếu không thuộc đối tượng quy định tại khoản 2 Điều 13 của Luật Doanh nghiệp,
đều có quyền thành lập, tham gia thành lập doanh nghiệp tại Việt Nam theo quy
định của Luật Doanh nghiệp.
* Các trình tự đăng ký kinh doanh mà ông A cần phải tiến hành:
Theo quy định tại Điều 15 Luật Doanh nghiệp về trình tự đăng ký kinh
doanh thì:
1. Người thành lập doanh nghiệp nộp đủ hồ sơ đăng ký kinh doanh theo
quy định của Luật này tại cơ quan đăng ký kinh doanh có thẩm quyền và phải
chịu trách nhiệm về tính trung thực, chính xác của nội dung hồ sơ đăng ký kinh
doanh.
2. Cơ quan đăng ký kinh doanh có trách nhiệm xem xét hồ sơ đăng ký kinh
doanh và cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh trong thời hạn mười ngày làm
việc, kể từ ngày nhận hồ sơ; nếu từ chối cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh
doanh thì thông báo bằng văn bản cho người thành lập doanh nghiệp biết. Thông
báo phải nêu rõ lý do và các yêu cầu sửa đổi, bổ sung.
3. Cơ quan đăng ký kinh doanh xem xét và chịu trách nhiệm về tính hợp lệ
của hồ sơ khi cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh; không được yêu cầu
người thành lập doanh nghiệp nộp thêm các giấy tờ khác không quy định tại Luật
này.
4. Thời hạn cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh gắn với dự án đầu tư

04 năm 2010 của chính phủ về đăng ký kinh doanh).
A kinh doanh trong lĩnh vực xuất nhập khẩu xăng dầu không thuộc các
trường hợp yêu cầu phải có giấy chứng chỉ hành nghề nên khi A đã chuẩn bị đầy
đủ các giấy tờ cần thiết như giấy đề nghị đăng ký kinh doanh, dự thảo Điều lệ
công ty, danh sách thành viên bản sao, giấy chứng minh nhân dân, hộ chiếu hoặc
chứng thực cá nhân hợp pháp khác; văn bản xác nhận vốn pháp định của cơ
quan, tổ chức có thẩm quyền… A đến (Phòng kinh doanh, Sở kế hoạch đầu tư)?
tỉnh nơi đặt trụ sở của đại lý kinh doanh xăng dầu của A để đăng ký kinh doanh.
* Về tên của doanh nghiệp, theo quy định tại Điều 31 Luật Doanh nghiệp
2005 và một số quy định tại các Điều 13, 14, 15, 16 Nghị định số 43/2010/NĐ-
CP về đăng ký doanh nghiệp thì:
1. Tên doanh nghiệp phải viết được bằng tiếng Việt, có thể kèm theo
chữ số và ký hiệu, phải phát âm được và có ít nhất hai thành tố sau đây:
a) Loại hình doanh nghiệp;
b) Tên riêng.
2. Tên doanh nghiệp phải được viết hoặc gắn tại trụ sở chính, chi
nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp. Tên doanh nghiệp phải được in
hoặc viết trên các giấy tờ giao dịch, hồ sơ tài liệu và ấn phẩm do doanh nghiệp
phát hành.
3. Căn cứ vào quy định tại Điều này và các điều 32, 33 và 34 của
Luật này, cơ quan đăng ký kinh doanh có quyền từ chối chấp thuận tên dự kiến
đăng ký của doanh nghiệp. Quyết định của cơ quan đăng ký kinh doanh là quyết
định cuối cùng.
Theo những quy định trên, theo chúng tôi, ông Nguyễn Văn A có thể đặt
tên cho đại lý của mình là Công ty trách nhiệm hữu hạn Nguyễn Văn A.
Ông Nguyễn Văn A sau khi đã trở thành một thương nhân phải có thêm
các điều kiện (quy định tại khoản 2 và 3 Điều 14 Nghị định số 84/2009/NĐ-CP )
để trở thành đại lý xăng dầu:
- Có cửa hàng bán lẻ xăng dầu thuộc sở hữu doanh nghiệp hoặc đồng sở
hữu.