Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam. Tiểu luận tốt nghiệp
Lời cảm ơn
Để hoàn thành bài tập này, bản thân tôi cũng đã có nhiều cố gắng khắc phục
khó khăn, nghiên cứu lí luận, điều tra thực tiễn.
Trân trọng cảm ơn các Giáo s, phó Giáo s Tiến sĩ, các giảng viên của học viện
Thanh thiếu niên Việt Nam đã tận tình dạy bảo, cung cấp cho tôI những kiến thức
khoa học bổ ích.
Trân trọng cảm ơn Tiến sĩ Lê Hữu Tuấn, phó trởng khoa Mác- Lê- Nin, học
viện Thanh thiếu niên Việt Nam đã hớng dẫn, giúp đỡ tôi thực hiện đề tài này.
Trân trọng cảm ơn phòng Giáo dục - đào tạo- Huyện Thanh Ba- Sở Giáo dục
- Đào tạo tỉnh Phú Thọ, ban Giám Hiệu, các thầy cô giáo, các em học sinh trờng
THCS Võ Lao, trờng THCS Và các bạn đồng nghiệp đã giúp đỡ tôi hoàn thành
bài tập tốt nghiệp này.
Ngày tháng năm 2009
Tác giả
Nguyễn Thị An
Học viên: Nguyễn Thị An : Lớp trung cấp chính trị khoá Phú Thọ.
1
Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam. Tiểu luận tốt nghiệp
Các chữ viết tắt
HS: học sinh
THCS: Trung học cơ sở
THPT: Trung học phổ thông
XHCN: Xã hội chủ nghĩa
CNH + HĐH: Công nghiệp hoá + Hiện đại hoá
NXB: Nhà xuất bản
ĐHSP: Đại học s phạm
Học viên: Nguyễn Thị An : Lớp trung cấp chính trị khoá Phú Thọ.
2
Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam. Tiểu luận tốt nghiệp
Mục lục Trang
Mục đích của giáo dục là đào nên những con ngời mới phát triển toàn diện
về Đức - Trí - Thể - Mỹ - Kỹ thuật để đáp ứng yêu cầu về nguồn lực lợng xây dụng
và bảo vệ tổ quốc, đạo đức là vấn đề quan trọng quyết định đến nhân cách của mỗi
con ngờig mà xa nay đã dạy Tiên học lễ - Hậu học văn Bác Hồ kính yêu của
chúng ta đã dạy Có tài mà không có đức thì là vô dụng, có đức mà không có tài
thì làm việc gì cũng khó . Chúng ta đều biết: Vấn đề giáo dục đạo đức cho học
sinh ở bậc THCS luôn là vấn đề đợc mọi thời đậi quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh
hiện nay, xã hội ngày càng phát triển đời sống ngày càng cao, thị trờng ngày càng
rộng mở, hội nhập ngày càng mạnh mẽ, lối sống ngà càng phong phú thì vấn đề
quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh ở bậc trung học cơ sởcàng khó khăn và phức
tạp, bên cạnh những tấn gơng con ngoan, trò giỏi, học sinh nghèo vợt khó vơn lên
học tập, giành những thành tích xuất sắc tô thăm truyền thống dòng họ, quê hơng
và đất nớc. Còn có những hiện tợng suy thoái về đạo dức, băng hoại về tâm hồn,
méo mó vè nhân cách, chạy theo lối sống thực dụng,vô cảm với nỗi đau của đòng
loại làm tổn thơng đến gia đình - Nhà trờng - Làm vẩn đục cuộc sống trong lành
và bản sắc văn hoá xã hội.
Giáo dục đạo đức là vấn đề luôn đợc các nhà nghiên cứu quan tâm và đó
cũng là những mặt giáo dục quan trọng của quá trình hình thành nên những con ng-
ời có đủ phẩm chất và năng lực để xây dựng quê hơng đất nớc, đáp ứng thời kỳ
công nghiệp hoá - Hiện đại hoá đất nớc.
Thanh Ba quê tôi là một vùng đất màu mỡ rừng cọ đồi chè, đồng xanh ngào
ngạt Nằm bên cạnh đó với trờng trung học cơ sở Võ Lao, ngày một đổi mới
đang hoà nhịp với cuộc sống chung của đất nớc. Vì vậy càng đòi hỏi nhỡng công
Học viên: Nguyễn Thị An : Lớp trung cấp chính trị khoá Phú Thọ.
4
Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam. Tiểu luận tốt nghiệp
đân tơng lai có đủ tài đủ sức để xây dựng quê hơng, phát huy truyền thống của quê
hơng Võ Lao anh hùng. Trớc nhỡng yêu cầu đó đòi hỏi nhỡng cá nhân học sinh
phảI đợc giáo dục để phát triển toàn diện đáp ứng nhu cầu của xã hội.
Xuất phát từ tầm quan trọng trong vấn đề giáo dụcdaoj đức, Đảng và Nhà n-
3. Đối tợng và khách thể nghiên cứu:
3.1. Đối tợng nghiên cứu
Các giải pháp quản lý của Hiệu trởng nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức
cho học sinh ở Trờng THCS Võ Lao - Thanh ba - Phú Thọ.
3.2. Đối tợng nghiên cứu:
Công tác quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh tại Trờng THCS
Võ Lao - Thanh Ba - Phú thọ.
4. Phạm vi nghiên cứu:
Trờng THCS Võ Lao - Thanh Ba - Phú Thọ.
5. Phơng pháp nghiên cứu:
5.1. Phơng pháp nghiên cứu lý luận:
Tiến hành đọc, nghiên cứu, phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá, khái quát hoá
các tài liệu có liên quan đến công tác quản lý giáo dục đạo đức cho học sinhđó là:
Chủ nghĩa xã hội khoa học, chủ nghĩa Mác - Lênin, t tởng Hồ Chí Minh.
Văn kiện Đại Hội Đảng toàn quốc lần thứ IX lần thứ X
Giáo dục tâm lý học, giáo dục học, khoa học, khoa học quản lý giáo dục,
luật giáo dục năm 2005. điều lệ Trờng TH, Từ điển Tiếng Việt, từ điển giáo dục
các tác phẩm, giáo trình về khoa học quản lí giáo dục. Các công trình nghiên cứu
khoa học quản lí của các nhà lí luận, các nhà quản lý giáo dục, các nhà giáo có
liên quan đến đề tài nh luận văn, luận án, các báo cáo khoa học, các chuyên khảo,
các bài viết trên báo.
Các tài liệu trên đợc đọc, nghiên cứu, phân tích, nhận xét, tóm tắt và trích
dẫn cho việc giảI quyết các nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài.
Học viên: Nguyễn Thị An : Lớp trung cấp chính trị khoá Phú Thọ.
6
Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam. Tiểu luận tốt nghiệp
5.2. Phơng pháp nghiên cứu thực tiễn.
5.2.1. Phơng pháp điều tra bằng Anket ( trng cầu ý kiến bằng một số câu hỏi nhất
loạt).
- Tiến hành điều tra bằng An ket để khảo sát thực trạng đạo đức của học sinh
ơng, 10 mục, 25 tiểu mục.
Chơng 1: Cơ sở lí luận của đề tài: 04 mục, 10 tiểu mục.
Chơng 2: Thực trạng công tác quản lí của Hiệu trởng trong việc giáo dục đạo đức
cho học sinh ở trờng THCS Võ Lao - Thanh ba - Phú thọ: 04 mục , 10 tiểu mục.
Chơng 3: Các biện pháp chỉ đạo thử nghiệm: 02 mục, 05 tiểu mục.
Chơng 1:
Cơ sở lí luận của vấn đề nghiên cứu.
1.1: Một số khái niệm:
1.1.1: KháI niệm quản lí giáo dục:
* Quản lý: có nhiều kháI niệm khác nhau về quản lí tuỳ theo cách hiểu và
tiếp cận. Theo Từ điển Tiếng Việt định nghĩa: Quản lí là trông coi và giữ gìn
theo những yêu cầu nhất định .
Quản lí là hoăch định tổ chức, bố trí nhân sự, lãnh đạovà kiểm soat công việc
và những nỗ lực của con ngời nhằm đat đợc những mục tiêu đề ra.
Quản lí là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra công việc của
các thành viên thuộc một hệ thống các đơn vị và việc sử dụng các nguồn lực phù
hợp để đạt đợc những mục đích nhất định.
Hoạt động quản lí là một dạng lao động đặc biệt của ngời lãnh đạo mang
tính tập hợp của các loại lao động trí óc, liên kết bộ máy quản lí thành một chỉnh
thể thống nhất, điều hoà, phối hợp các khâu, các cấp quản lí hoạt động nhịp nhàng
mang lại hiệu quả cao.
Học viên: Nguyễn Thị An : Lớp trung cấp chính trị khoá Phú Thọ.
8
Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam. Tiểu luận tốt nghiệp
*Tóm lại: Quản lí là việc đặt ra các mục tiêu lựa chọn các phơng tiện, điều kiện
và tác động vào từng thành tố của hệ thống bằng các phơng pháp thích hợp nhằm
đạt đợc mục tiêu quản lí. Quản lí là một khoa học có đối tợng, mục tiêu, nội dung,
phơng pháp, hình thức và các điều kiện nhất định.
*Quản lí giáo dục:
Cũng nh quản lí xã hội nói chung, quản lí giáo dục là hoạt động có ý thức của
là một hoạt động đặc biệt là sản phẩm của quá trình phân công lao động
và chuyên môn hoá sâu.
Chức năng cụ thửctong quản lí giáo dục là một tập thể lao động, trong đó
mọi ngời liên kết với nhau cùng thực hiện nhiệm vụ của tập thể và của cá nhân
mình. Nhiệm vụ của ngời quản lí là làm cho mọi ngời biết nhiệm vụ của mình, biết
phơng pháp hoạt động nhằm thực hiện có hiệu quả, có mục tiêu, có tổ chức. Đây là
chức năng kế hoạch hoá của nhà quản lí.
- Kế hoạch hoá bao gồm việc xây dựng mục tiêu chơng trình hành động,
xác định từng bớc đi , những điều kiện, phơng pháp, phơng tiện, nguồn
lực cần thiết, tong một thời gan nhất định của hệ thống quản lí và bị quản
lí.
- Chức năng tổ chức trong quản lí giáo dục là việc thiết kês cơ cấu các bộ
phận phù hợp với mục tiêu của tổ chức. Chức năng tổ chức trong quản lí
chủ yếu đề cập tới phơng thức hoạt động, quyền hạn của từng bộ phận,
tạo điều kiện cho sự liên kết ngay, liên kết dọc và đặc biệt chú ý đến việc
bố trí cán bộ, con ngời phù hợp để tổ chức vận hành thuận lợi nhất.
- Chức năng điều khiển: Thể hiện năng lực của ngời chỉ huy của ngời cán
bộ quản lí, sau khi xây dựng kế hoạch và sắp xếp tổ chức ngời cán bộ
quản lí phảI điều khiển cho hệ thóng hoạt động nhằm thực hiện kế hoạch
đã đề ra, đây là quá trình sử dụng quyền lực quản lí để tác động đến các
đối tợng bị quản lí. Vì vậy đòi hỏi ngời điều khiển phảI có tri thức, trí tuệ,
có kỹ năng ra quyết định quản lí và thực hiện quyết định.
Học viên: Nguyễn Thị An : Lớp trung cấp chính trị khoá Phú Thọ.
10
Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam. Tiểu luận tốt nghiệp
- Chức năng kiểm tra: Là chức năng quan trọng của nhà quản lí là chức
năng xuyên suốt quá trình của quản lí giáo dục.
Kiểm tra là hoạt động nhằm thẩm định, đánh giá, xác định một hành vi, một
kết quả, một hoạt động của ác nhân hay tổ chức trong quá trình thực hiện
quyết định, để từ đó các những quyết định điều chỉnh, điều khiển cho phù
Theo từ điển tiếng việt (NXB Giáo dục 2002) Đạo đức là những tiêu
chuẩn quy tắc đợc d luận xã hộithừa nhận, quy định hanh vi quan hệ của
con ngời với nhau và với xã hội .
Một con ngời cần phải đợc giáo dục để có những phẩm chất tốt đẹp,
có thái độ hành vi c xử phù hợp với các chuẩn mực đạo đức của xã hội đợc
coi là ngời có đạo đức.
Đạo đức là một bộ phận quan trọng trong hệ thống các phơng pháp
quản lý điều tiết hành vi của các thành viên của tập thể ngời trong xã hội dựa
trên sức mạnh của d luận xã hội, của tập quán, phong tục, truyền thống.
Theo PGS. TS Hà Nhật Thăng: Đạo đức là thành lập cơ bản của
nhân cách, phản ánh đầy đủ bộ mặt nhân cách của một cá nhân đã đợc
xã hộihoá. Đạo đức đợc thể hiện ra ở cuộc sống tinh thần, tâm hồn trong
sạchở tháI độ xúc cảm, tình cảm, ở hành vi hoạt động hàng ngày một
cách có hiệu quả .
* Tóm lại: Đạo đức là toàn bộ những nguyên tắc chuẩn mực nhằm điều
chỉnh và đánh giá cách ứng xử của con ngời trong hệ thống các phơng pháp
quản lý và điều tiết hành vi của các thành viên tập thể ngời, dựa trên sức
mạnh của d luận xã hội.
* Giáo dục đạo đức:
Giáo dục đạo đức là một qúa trình phức tạpvà lâu dài, bền bỉ đòi hỏi
sự tác động liên tục về thời gian và không gian, việc giáo dục đạo đức đợc
thực hiện qua nhiều con đờng khác nhau.
Giáo dục đạo đức là công việc chung của toàn xã hội, song giáo dục ở
nhà trờng giữ vai trò dịnh hớng quan trọng, gia đình là môi trờng giáo dục
Học viên: Nguyễn Thị An : Lớp trung cấp chính trị khoá Phú Thọ.
12
Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam. Tiểu luận tốt nghiệp
thờng xuyên, cần có một môi trờng giáo dục, môi trờng văn hoá thuận lợi
cho việc giáo dục đạo đức cho con ngời. Đặc biệt là thế hệ trẻ. Giáo dục đạo
đức là quá trình kết hợp nâng cao nhận thức với việc hình thành tháI độ xúc
giáo dục đạo đức không chỉ định hớng cho các hoạt động giáo dục đào tạo
mà còn định hớng cho hoạt động dạy học nói chung và dạy môn đạo đức
nói riêng (môn Giáo dục công dân).
Tuỳ theo cấp học và đặc điểm lứa tuổi học sinh mà chức năng, nhiệm
vụ này đợc cụ thể hoá thành những yêu cầu, chuẩn mực cụ thể cho phù hợp
với đặc điểm đối tợng giáo dục, thiết kế chơng trình, nội dung giáo dục phù
hợp nhằm phát huy hiệu quả quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh.
1.2.2: Nội dung gáo dục đạo đức cho học sinh THCS:
- Tăng cờng giáo dục thế giới quan khoa học cho học sinh để giúp cho
các em hiểu biết đúng đắn thế giới hiện thực, có suy nghĩ đúng đắn với niềm
tin khoa học.
- Giáo dục t tởng cách mạng XHCN cho học sinh nhằm giáo dục các
em có những ớc mơ hoài bão cao đẹp, có định hớn đúng đắn và phấn đấu
không ngừng để trở thành ngời lao động chân chính.
Giáo dục lòng yêu quê hơng , nâng cao lòng yêu nớc XHCN, đây là
một trong những phẩm chất cơ bản của mỗi con ngời, biết tự hào, tự tôn dân
tộc, truyền thống kiên trung bất khuất của cha ông, tự hào về những giá trị
văn hoá truyền thống và những trang sử vẻ vang của dân tộc. Có ý thức trách
nhiệm với tổ quốc, với nhân dân, sẵn sàng bảo vệ tổ quốc.
- Tăng cờng ý thức lao động để các em biết đợc giá trị lao động, biết tiết
kiệm của công. Sẵn sàng tham gia vào các việc lao động vừa sức ở gia
đình, nhà trờng, địa phơng để rèn kỹ năng lao động, thực hành.
- Tăng cờng giáo dục lòng yêu thơng con ngời và ứng xử có văn hoá, phẩm
chất này nhằm giáo dục các em biết yêu thơng quý trọng ông bà, cha mẹ,
Học viên: Nguyễn Thị An : Lớp trung cấp chính trị khoá Phú Thọ.
14
Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam. Tiểu luận tốt nghiệp
anh chị em, ngời thân, biết kính trọng thầy cô, ngời lớn tuổi. Giúp đỡ bạn
bè, ngời già, em nhỏ, biết ứng xử có lễ độ lịch sự, hoà nhã với mọi ngời.
- Tăng cờng giáo dục ý thức pháp luật, chấp hành kỉ luật, cung cấp cho các
thành, hoặc phê phán của giáo viên, tập thể, của xã hội đối với những hành vi của
cá nhân hay ttập thể học sinh có những hành động gơng mẫu thực hiện các chuẩn
mực đạo đức hặc không phù hợp với các chuẩn mực mà xã hội quy định.
1.2.4: Con đờng giáo dục đạo đức cho học sinh THCS:
- Hoạt động học tập môn đạo đức ( giáo dục công dân ) ở nhà trờng THCS.
Với chức năng chủ yếu là cung cấp cho học sinh một hệ thống chuẩn mực, giú học
sinh phân biệt đợc đâu là hành vi có đạo đức, đâu là hành vi vô đạo đức trong đời
sống xã hội, cần kết hợp việc giáo dục đạo đức thông qua các môn học trong chơng
trình của cấp học THCS.
- Để biến tri thức đạo đức thành niềm tin đạo đức còn phảI thông qua các
hoạt động ngoại khoá về văn hoá, nghệ thuật, các hoạt động xã hội, giao lu văn
nghệ, thể dục thể thao, nhân đạo từ thiện Và chỉ có qua hoạt động mới hình
thành niềm tin đạo đức trong sáng. Quan trọng hơn nữa là qua sự giao tiếp với ngời
thực, việc thực, với những hành vi đạo đức trong sáng, học sinh sẽ tiếp thu đợc cách
sống phù hợp với chuẩn mực đạo đức đã đợc học. Sức thuyết phục to lớn của những
hành vi thực qua hình ảnh ngời thực là nó có khả năng đi thẳng vào niềm tincủa cá
nhân, của tập thể vì các em trực tiếp nhìn thấy, chứng kiến, và những hành vi ấy sẽ
in sâu vào trong tâm trí các em, khó phai mờ, trở thành mẫu mực để các em làm
theo trong những hoàn cảnh đòi hỏi cách ứng xử tơng tự.
- Trong việc giáo dục đạo đức cần phảI hiểu biết vị trí đặc biệt, cơ bản của
các hoạt động: Học chủ nghĩa cộng sản bằng cách tham gia cuộc đấu tranh
không ngừng vô sản (Lê nin). Cuộc sống xã hội càng phức tạp, quan hệ
giữa con ngời càng phong phú đa dạng và biến động thì trong giáo dục đạo đức, chủ
thể càng phảI lĩnh hội đợc cái tinh thần của hệ thống nguyên tắc. Quan điểm của
đạo đức xã hội chủ nghĩa mới có thể giúp họ tìm đợc nhỡng chuẩn mực ứng xử
Học viên: Nguyễn Thị An : Lớp trung cấp chính trị khoá Phú Thọ.
16
Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam. Tiểu luận tốt nghiệp
trong các tình những huống quan hệ phức tạp, đa dạng trong đời sống, vì cùng một
hành vi giống nhau nhng lại có những động cơ khác nhau. Do đó việc giáo dục đạo