B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
oOo HUNH TH TUYT SNG PHÂN TÍCH S NH HNG CA CH S GIÁ CHNG
KHOÁN TRÊN TH GII N TH TRNG CHNG KHOÁN
VIT NAM VÀ NHNG GII PHÁP C BN PHÁT TRIN TH
TRNG CHNG KHOÁN VIT NAM Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
Mã s: 60.31.12 LUN VN THC S KINH T NGI HNG DN KHOA HC
PGS.TS. BÙI KIM YN
THÀNH PH H CHÍ MINH
NM 2010

Trang
i
iv
v
vi
1
1
2
2
3
6
6
10
11
12
1.3.3. Nhóm yu t th trng
1.4. Ch s giá chng khoán
1.4.1. Khái nim
1.4.2. Các phng pháp tính ch s giá chng khoán
1.4.3. Ch s VN-Index
1.4.4. Ch s S&P 500 (Standard and Poors
’
)
1.4.5. Ch s Nikkei 225
1.5. Mt s kinh nghim phát trin TTCK ca các nc
1.6. Lc kho các nghiên cu liên quan đn đ tài
Kt lun Chng 1

21
22
22
25
25
30
31
36
49
49
50
51
51
3.5. Phân tích mi quan h gia các ch s VN-Index, S&P 500 và
Nikkei 225…………………………………………………………………
3.5.1. Kim đnh ngim đn v (Unit root test)…………………………
3.5.2. Kim đnh Granger (Granger causality test)………………………
3.5.2.1. Mi quan h gia ch s VN-Index và S&P 500 ………………
3.5.2.2. Mi quan h gia ch s VN-Index và Nikkei 225………………
3.5.3. Phân tích nh hng ca s thay đi ch s Nikkei 225 vi các đ
tr khác nhau đn s thay đi ch s VN-Index……………………………
Kt lun chng 3

CHNG 4: MT S GII PHÁP GÓP PHN PHÁT TRIN TH
TRNG CHNG KHOÁN VIT NAM
4.1. Mt s hn ch ca TTCK Vit Nam…………………………………
4.2. Mt s gii pháp góp phn phát trin TTCK Vit Nam

78
80
DANH MC T VIT TT HNX: S Giao dch chng khoán Hà Ni
HOSE: S Giao dch chng khoán TP. H Chí Minh
NHTM: Ngân hàng thng mi
SGDCK: S Giao dch chng khoán
TTCK: Th trng chng khoán
TTGDCK: Trung tâm Giao dch chng khoán
TP. H Chí Minh: Thành ph H Chí Minh
UBCKNN: y ban chng khoán Nhà nc
DANH MC HÌNH

Trang
Hình 2.1: Khi lng chng khoán giao dch trên HOSE 2000-2009 29
Hình 2.2: Giá tr chng khoán giao dch trên HOSE 2000-2009 29
Hình 2.3: Bin đng ca ch s VN-Index t 2000-06/2010 36
Hình 2.4: Bin đng ca ch s VN-Index t 11/2003 – 07/2007 38
Hình 2.5: Bin đng ca ch s VN-Index t 07/2007 – 12/2008 43
Hình 2.6: Bin đng ca ch s VN-Index nm 2009 45
Hình 2.7: Bin đng ca ch s VN-Index 6 tháng đu nm 2010 47
Hình 3.1:
Bin đng ca ch s VN-Index, Nikkei 225 và S&P 500 vào ngày
th t hàng tun t ngày 28/07/2000 đn ngày 11/06/2010 52
thin th trng tài chính, to ra kênh huy đng vn trung và dài hn hu hiu cho
nn kinh t - ngun vn mà trc đây ch đc cung ng mt cách rt hn ch t h
thng ngân hàng. ng thi th trng chng khoán cng m ra c hi đu t hp
dn cho các nhà đu t trong và ngoài nc. Sau gn 10 nm, th trng chng
khoán Vit Nam đã không ngng phát trin v qui mô, thu hút s chú ý mnh m
ca các nhà đu t dù th trng đã tri qua không ít giai đon thng trm. Th
trng chng khoán mang li li nhun cao nhng cng tim n nhiu ri ro.
Mc tiêu ca các nhà đu t khi tham gia vào th trng chng khoán chính là
li nhun nhng vn đ bo toàn v vn trong đu t c
ng ht sc quan trng. 
thành công trên th trng chng khoán đòi hi phi có s kt hp ca nhiu yu t,
trong đó kh nng phân tích thông tin đc xem là yu t có ý ngha quyt đnh. Li
nhun t đu t chng khoán có th bao gm c tc, li tc và hp dn nht là
chênh lch giá chng khoán. S thay đi giá chng khoán trên th tr
ng li chu
nh hng mnh m t các thông tin đc công b. Mt thông tin tt có th làm giá
c phiu tng và ngc li. Thông tin trên TTCK đc chia thành hai loi c bn:
th nht là thông tin t t chc niêm yt giúp cho nhà đu t có th đánh giá v hiu
qu hot đng và trin vng ca công ty, th hai là thông tin th trng do S giao
dch chng khoán công b nh khi lng, giá tr giao d
ch, s thay đi giá chng
khoán, ch s giá chng khoán, nhng thông tin này to nên bc tranh toàn cnh v
th trng làm c s cho vic ra quyt đnh ca nhà đu t. Ngoài ra, nhng bin
đng trên các th trng chng khoán ln ca th gii cng tác đng đn th trng
chng khoán trong nc. ã có nhng nghiên cu chng minh cho mi quan h
này, chng hn nh: Bwo-Nung Huang, Chin-Wei Yang, John Wei-Shan Hu (2000)
đ

TTCK Vit Nam nhm xác đ
nh s liên thông ca TTCK Vit Nam vi TTCK các
nc.
-  xut nhng gii pháp c bn góp phn thúc đy TTCK Vit Nam phát
trin mnh m và bn vng trong quá trình hi nhp.
3. PHNG PHÁP NGHIÊN CU
 thc hin các mc tiêu đã đ ra, lun vn đã s dng các phng pháp
nghiên cu ch yu sau đây:
- Phng pháp thng kê mô t, phng pháp so sánh đc dùng đ đánh giá
th
c trng phát trin ca TTCK Vit Nam trên c s s liu thu thp đc và mu
nghiên cu (các chui ch s giá VN-Index, S&P 500, Nikkei 225).
-  xác đnh s tác đng ca các ch s giá chng khoán trên th gii đn ch
s giá chng khoán ca Vit Nam, lun vn s dng kim đnh nhân qu Granger
(Granger causality test). Ngoài ra, kim đnh ADF (Augmented Dickey Fuller) cng
đc dùng đ kim tra tính dng ca các chui s li
u nghiên cu nhm h tr cho
kim đnh Granger.
- Cui cùng, lun vn đã dùng phng pháp tham kho ý kin chuyên gia đ
tham kho các ý kin đánh giá, nhn đnh v TTCK Vit Nam, t đó, đ xut các
gii pháp c bn góp phn phát trin TTCK Vit Nam.
4. PHM VI NGHIÊN CU
4.1. Không gian
Nghiên cu này ch tp trung phân tích thc trng hot đng ca SGDCK Tp.
H Chí Minh và s nh hng c
a các ch s S&P 500 trên TTCK M, ch s
Nikkei 225 trên TTCK Nht Bn đn ch s VN-Index ca TTCK Vit Nam.
CHNG 1
C S LÝ LUN V TH TRNG CHNG KHOÁN
Chng này s trình bày mt s vn đ c bn v chng khoán và TTCK nh:
khái nim chng khoán, TTCK; đc đim ca các loi chng khoán trên th trng;
các yu t tác đng làm thay đi giá chng khoán; các phng pháp tính ch s giá
chng khoán đc áp dng  TTCK các nc và cách tính ch s VN-Index ca
TTCK Vit Nam, phn cu
i cùng ca chng là lc kho các nghiên cu thc
nghim có liên quan đn lun vn.
1.1. Khái nim chng khoán, th trng chng khoán
Chng khoán là bng chng xác nhn các quyn và li ích hp pháp ca ch
s hu chng khoán đi vi tài sn hoc vn ca t chc phát hành. Chng khoán
có th tn ti di dng chng ch hoc bút toán ghi s.
Chng khoán giao d
ch trên th trng bao gm: c phiu, trái phiu, chng
ch qu đu t và các công c có ngun gc chng khoán. Mi loi chng khoán
trao cho nhà đu t quyn và li ích khác nhau. Ngi nm gi c phiu có quyn
ch s hu đi vi mt công ty và vì vy, h s đc hng li nhun t kt qu
hot đng kinh doanh công ty cng nh
chia s ri ro mà công ty gp phi. Giá tr
ca c phiu gn lin vi giá tr ca công ty. Trái phiu trao cho ngi ch s hu
nó quyn ch n, t chc phát hành trái phiu có ngha v tr lãi và hoàn tr vn
gc đúng hn và đy đ. Các công c có ngun gc chng khoán nh chng quyn
(warrants), quyn (rights), các công c phái sinh (hp đng tng lai – futures, hp
đng quy

ngi gánh chu mi ri ro mà công ty gp ph
i. Quyn li và ngha v ca c đông
thng t l thun vi phn vn mà h đã góp và công ty. S hu c phiu này nhà
đu t s đc chia li nhun (gi là c tc) tu thuc vào kt qu hot đng sn
xut kinh doanh ca công ty hàng nm, đc tham gia hp i hi đng c đông,
đc b phi
u quyt đnh nhng vn đ quan trng ca công ty, đc bu c và ng
c vào Hi đng qun tr công ty và là ngi cui cùng đc chia tài sn khi công
ty gii th hoc phá sn. Bên cnh nhng quyn li đc hng thì nhà đu t có
ngha v là không đc rút vn đã góp và chu trách nhim v các khon n ca
công ty trong phm vi s vn c ph
n ca mình.
- C phiu u đãi còn gi là c phiu đc quyn là loi c phiu đc hng
nhng quyn u tiên hn so vi c phiu thng. Ngi s hu c phiu u đãi
đc hng mt mc c tc c đnh hàng nm theo t l lãi sut c đnh không ph
thuc vào tình hình sn xut kinh doanh c
a công ty, ngoài ra, còn đc u tiên chia
c tc và chia tài tài sn còn li ca công ty khi công ty gii th hoc phá sn trc
c đông thng.Tuy nhiên, các c đông u đãi không có quyn biu quyt tt c các
vn đ thuc thm quyn ca i hi đng c đông, không đc tham gia quyt
đnh chin lc ca công ty.
Mt s vn đ liên quan đn c phiu:
- C tc:
là s tin hàng nm đc trích t li nhun ca công ty phát hành đ
tr cho mi c phiu mà c đng đang nm gi.
- Tách c phiu: là vic đi mt c phiu đang lu hành thành nhiu c phiu
hn, t l tách c phiu có th là 1:2, 1:3,…do công ty quyt đnh. Vic tách c

- Trái phiu có li tc c đnh, không ph thuc vào kt qu sn xut kinh doanh
ca công ty nên ít r
i ro.
- Khi công ty b gii th hoc phá sn, ngi cm trái phiu đc u tiên tr n
trc các c đông.
T nhng đc đim trên cho thy trái phiu là loi chng khoán có tính n đnh
và ít ri ro.
Các loi trái phiu:
- Trái phiu chính ph (Government bonds): là trái phiu do Chính ph hoc
chính quyn đa phng phát hành nhm mc đích bù đp s thiu ht ngân sách,
tài tr cho các d
án xây dng c s h tng, công trình công cng, hoc qun lý
lm phát. Trái phiu chính ph là loi trái phiu an toàn nht vì đc đm bo hoàn
tr t ngun vn ngân sách Nhà nc, bù li trái phiu chính ph thng có lãi sut
thp. Trái phiu chính ph cng bao gm nhiu loi, tiêu biu có các loi trái phiu
sau:
+ Trái phiu kho bc (Treasury bonds): là trái phiu có thi hn t 1 nm tr
lên, do kho bc phát hành v
i mc đích huy đng vn theo k hoch ngân sách nhà
nc hàng nm.
+ Trái phiu đô th (Municipal bonds): do Chính ph hay chính quyn đa
phng phát hành nhm huy đng vn tài tr cho các d án đu t phát trin c s
h tng, thng có thi hn t 1 nm tr lên.
+ Công trái (State bonds): là loi trái phiu dài hn đc bit do Chính ph
phát hành nhm huy đng vn trong nhân dân đ đu t xây d
ng nhng công trình
quan trng quc gia to c s vt cht k thut cho đt nc. Công trái có thi hn
t 5 nm tr lên, lãi sut tng đi thp nhng hu nh không có ri ro.
u có th thu hi (Callable bonds): là trái phiu có kèm theo điu
khon cho phép công ty thu hi trc thi gian đáo hn ca trái phiu. Trong trng
hp này, nhm đm bo quyn li ca nhà đu t, công ty thng mua li vi giá
cao hn.
+ Trái phiu có lãi sut th ni (Floating rate bonds): là loi trái phiu mà lãi
sut ca nó đc điu chnh theo s thay đi ca lãi sut th trng. Thông thng
c 6 tháng mt ln, công ty cn c vào lãi sut tin gi ngn hn ca ngân hàng đ
điu chnh lãi sut cho phù hp giúp các nhà đu t gim ri ro lm phát.
+ Trái phiu chit khu (Zero-coupon bonds): trái phiu này khi phát hành có
giá bán thp h
n mnh giá nhng khi đáo hn nhà đu t đc nhn li vn gc
bng mnh giá ca trái phiu. Nói cách khác, t chc phát hành s không thanh toán
lãi đnh k trong sut thi hn ca trái phiu mà khon tin lãi đc tr ngay khi
phát hành và khu tr vào tin mua trái phiu.
1.2.3. Chng ch qu đu t
Chng ch qu là loi chng khoán xác nhn quyn s hu c
a nhà đu t đi
vi mt phn vn góp ca qu đi chúng.
Qu đi chúng là qu đu t chng khoán thc hin chào bán chng ch qu ra
công chúng, có hai dng là qu đóng và qu m.
i vi qu đóng, các chng ch qu đc phát hành mt ln vi s lng
nht đnh. Qu đóng không mua li chng ch qu khi nhà đu t
 có nhu cu bán,
nhà đu t s mua bán chng ch qu trên TTCK tp trung.
i vi qu m, qu m đc liên tc phát hành chng ch qu ra công chúng
và sn sàng mua li chng ch qu khi nhà đu t có nhu cu, chng ch qu m
không giao dch trên TTCK th cp mà giao dch trc tip vi các đi lý đc u

+ Hp đng tng lai có th đc kt thúc trc thi hn nên có tính thanh
khon cao. Ngi mua và ngi bán có quyn chm dt hp đng trc ngày đáo
hn bng cách th
c hin mt giao dch ngc li vi giao dch ban đu.
- Hp đng quyn chn (Options): quyn chn là mt hp đng trong đó
ngi mua quyn chn đc trao cho không phi là chng khoán mà là quyn đc
mua hay đc bán mt s lng chng khoán nht đnh, vi giá c n đnh trc
trong mt thi hn nht đnh. c đim chung c
a hp đng quyn chn:
+ Quyn và ngha v ca ngi mua và ngi bán quyn không cân xng
nhau. Ngi mua quyn có quyn thc hin hay không thc hin hp đng, trong
khi ngi bán quyn phi thc hin hp đng khi bên mua quyn yêu cu. Nu
không mun thc hin quyn, ngi nm gi quyn chn có th bán quyn chn đó
cho nhà đu t khác trên TTCK nên quyn ch
n cng có tính thanh khon cao. 
các nc có TTCK phát trin, giao dch v quyn chn cng sôi đng nh các giao
dch c phiu hay trái phiu.
+ Ngi mua quyn phi tr cho ngi bán quyn mt khon tin gi là phí
quyn chn, đc xem nh giá ca quyn chn.
Có 2 loi quyn chn: quyn chn mua (Call option) và quyn chn bán (Put
option)
+ Quyn chn mua: ngi mua quyn chn mua là nhng nhà đu t d đoán
giá chng khoán tng trong tng lai. Khi giá chng khoán tng cao hn giá thc
hin hp đng, h s th
c hin quyn mua và có đc mt khon thu nhp bng
chênh lch gia giá chng khoán trên th trng giao ngay và giá mua đã tha thun
trên hp đng. Ngc li, nu giá chng khoán gim, ngi mua quyn có quyn

hp đng và giá đã tha thun ban đu thay vì phi tin hành giao nhn hàng hóa.
Vi nhng đc đim trên, các công c
phái sinh không nhng là công c phòng
nga ri ro v giá mà còn là công c đu c, các nhà giao dch s thu đc khon
li nhun t chênh lch giá nu d đoán đúng xu hng bin đng ca nó.
- Quyn u tiên mua c phiu mi
Trong quá trình phát trin, công ty c phn có th huy đng thêm vn bng cách
phát hành b sung c phiu thng, c phiu u đãi hay trái phiu. Khi đó, quyn
ki
m soát điu hành công ty cng nh li nhun ca các c đông c s b chia s
cho các c đông mi. Do vy, đ bo v quyn li ca nhng c đông hin hu,
công ty c phn s dành cho h quyn u tiên mua c phn ca công ty vi mt
mc giá đnh trc bng cách phát hành các chng quyn và quyn mua c
phn
cho các c đông này kèm theo đt phát hành c phiu thng, c phiu u đãi hay
trái phiu. Mt khác, có quyn u tiên mua c phiu mi đi kèm s giúp đt hành
nhanh chóng và hp dn các nhà đu t hn.
+ Quyn mua c phn (Rights): là loi chng khoán do công ty c phn phát
hành kèm theo đt phát hành c phiu b sung nhm đm bo cho c đông hin hu
quyn mua c phi
u mi theo nhng điu kin đã đc xác đnh. C đông đc
quyn mua s lng c phiu mi vi giá u đãi thp hn giá th trng và theo t
l tng ng vi s c phiu mà c đông đang s hu. Ht thi gian hiu lc mà
quyn mua c phn không đc thc hin thì s không còn giá tr
. Nh vy, khi
thc hin quyn này, các c đông hin hu s duy trì đc t l s hu đi vi công
ty. Nu không thc hin quyn thì h có th bán quyn cho ngi khác trên TTCK.
+ Chng quyn (Warrants): là loi chng khoán đc phát hành kèm theo trái
phiu hoc c phiu u đãi, cho phép ngi nm gi chng quyn đc quyn mua
mt s lng c

phiu ch yu da trên c s d đoán v mc thu nhp. Tuy nhiên, giá c phiu
không phi lúc nào cng có mi quan h cht ch vi thu nhp. Có nhng thi
đim, giá c phi
u tng nhanh hn thu nhp; vào nhng thi đim khác, nó b tt li
đng sau thu nhp. ôi khi trên thc t, nó li bin đng theo chiu hng ngc li
vi thu nhp. Do vy, dù mt ngi theo dõi rt sát th trng đã d đoán đúng xu
hng thay đi ca thu nhp, nhng không có gì bo đm rng anh ta có th d
đoán chính xác xu hng bin đi c
a giá c phiu.
- C tc: c tc là nhân t quan trng th hai sau thu nhp trong vic xác đnh
giá chng khoán. Tuy nhiên, c tc không đóng vai trò quan trng đi vi loi c
phiu tng trng là loi c phiu mà ngi ta coi s tng giá ca chúng là rt quan
trng, thng xuyên mang li li sut đu t cui cùng ln hn nhiu so vi c tc
hin ti.
- Lãi sut: nh
ng bin đng ca lãi sut có nh hng gián tip đn giá c
phiu trên th trng. Lãi sut tng làm tng chi phí vay đi vi công ty, t đó, làm
gim li nhun mà công ty dùng đ chia c tc cho các c đông. Vì vy, c tc hin
có t c phiu thng s kém hp dn đi vi các nhà đu t tìm li tc, làm h
chuyn hng tìm ngu
n thu nhp tt hn  ni có lãi sut cao hn. Thêm vào đó,
lãi sut tng có th nh hng đn trin vng phát trin ca công ty vì nó khuyn
khích công ty gi li tin nhàn ri hn là liu lnh dùng s tin đó đ m rng qui
mô sn xut kinh doanh. Do vy, lãi sut tng s dn đn giá c phiu gim và
ngc li. Tuy nhiên, s dao đng ca lãi su
t không phi luôn đc tip theo bi
s phn ng trái ngc ca giá c phiu. Ch khi nào lãi sut phn ánh xu hng

khoán ca các nhà đu t, dn đn s mt cân đi v quan h cung cu ch
ng
khoán. Chng hn, khi có du hiu st gim giá chng khoán trên th trng, nu
tâm lý ca nhà đu t không vng vàng thì h s c gng rút vn bng cách bán
chng khoán. ng thái này s truyn sang các nhà đu t khác làm s lng bán
tng vt, kt qu là giá chng khoán ri xung thp hn giá tr thc ca nó. Thêm
vào đó, yu t đu c trên TTCK cng gây nên nhng c
n đt bin v giá c.
Tóm li, s bin đng giá chng khoán chu nh hng ca nhiu yu t khác
nhau, trong đó yu t c bn nht vn là kh nng sinh li và trin vng phát trin
ca doanh nghip.
i vi TTCK Vit Nam, v c bn thì giá c phiu ca công ty niêm yt cng
chu nh hng ca các yu t
 nói trên nhng mc đ không rõ ràng mà giá c
phiu thay đi bi nhng yu t ch yu sau:
- Yu t tâm lý “by đàn”, th hin tng đi rõ nét nht là  trong giai đon
đu th trng mi thành lp. Chúng ta có th thy rõ hin tng này qua biu hin
giá ca đa s các c phiu đu lên hoc đu xung, giá c phiu bin đng t
ng
hoc gim không phn ánh tình hình hot đng sn xut kinh doanh ca công ty, mà
ch yu do yu t tâm lý ca ngi đu t trên th trng. Sau này mi có s phân
hoá v bin đng giá gia các loi c phiu khác nhau, tuy nhiên, hin nay yu t
này vn chim xu th ch đo.
- Thu nhp công ty, yu t này có tác đng tng đi rõ rt ti giá c phiu,
din bin trên TTCK Vit Nam đã cho thy giá c phiu ca mt s công ty niêm
yt đã tng “kch trn” nhiu phiên bi công ty công b li nhun sau thu tng vt
so vi nm trc đó.
1.4.2. Các phng pháp tính ch s giá chng khoán
Ch s giá chng khoán thng đc các th trng chng khoán ni ting s
dng là ch s giá bình quân đn gin và ch s tng hp.
1.4.2.1. Ch s giá bình quân đn gin
Ch s này đc tính toán da trên phng pháp bình quân s hc. Tuy nhiên,
s khác nhau gia 2 phng pháp này là  ch “s chia” trong ch s bình quân s
hc đc đi
u chnh trong các trng hp nh tách - gp c phiu, phát hành
quyn, tng vn,…đ đm bo tính liên tc ca ch s theo thi gian. Ch s này
đc xác đnh nh sau: Trong đó: I là ch s giá bình quân
P
1
là giá ca chng khoán i thi k nghiên cu
P
0
là giá chng khoán i thi k gc
Có hai ch s ni ting thuc loi này là ch s trung bình công nghip Dow
Jones (Dow Jones Industrial Average – DJIA) ca M và ch s Nikkei 225 ca
Nht.
1.4.2.2 .Ch s tng hp
Vic đa ra ch s này nhm so sánh giá tr th trng hin ti vi mt giá tr
tham chiu, hay còn gi là giá tr c s ti mt thi đim xác đnh tr
c đó (gi là
k gc hay là k c s). Thông thng giá tr c s đc chn là 100.
Ch s tng hp đc tính toán da trên các bin đng v giá và s lng c