B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
TRN TH M PHNG GII PHÁP NÂNG CAO CHT LNG TÍN DNG
TI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU
Chuyên ngành : Kinh T - Tài Chính – Ngân Hàng
Mã s : 60.31.12
LUN VN THC S KINH T TP. H Chí Minh - Nm 2010
CNG HÒA XÃ HI CH NGHA VIT NAM
c lp – T do – Hnh phúc
BN CAM OAN DANH MC NHNG T VIT TT ACB : Ngân hàng thng mi c phn Á Châu
NHTM : Ngân hàng thng mi
NHTMCP : Ngân hàng thng mi c phn
NHNN : Ngân hàng Nhà nc Vit Nam
TMCP : Thng mi c phn
TCTD : T chc tín dng
CIC : Trung tâm thông tin tín dng ca Ngân hàng nhà nc
DNNN : Doanh nghip Nhà nc
SXKD : Sn xut kinh doanh
TCBS : Chng trình phn mm đc s dng ti Ngân hàng Á
Châu (The Complete Banking Solution)
ACBA : Công ty qun lý n và khai thác tài sn ca Ngân hàng Á Châu DANH MC CÁC BNG S LIU
Bng 2.1 : Quy mô hot đng ca ACB qua các nm 2007-2009
Bng 2.2 : So sánh tng vn huy đng nm 2009 ca ACB so vi các NHTM khác.
Biu 2.3 : C cu huy đng vn theo phân loi huy đng t 2007 – 2009.
Bng 2.4 : Din bin d n ca ACB qua các nm 2007-2009
Bng 2.5 : Phân loi theo loi hình cho vay ca ACB qua các nm 2007-2009
1.1.2.1. Tín dng ngân hàng góp phn gia tng li nhun cho ngân hàng…… 3
1.1.2.2. Tín dng ngân hàng góp phn thúc đy phát trin nn sn xut… … 3
1.1.2.3. Tín dng ngân hàng góp phn n đnh tin t, n đnh giá c ………. 3
1.1.2.4. Tín dng ngân hàng góp phn n đnh, nâng cao đi sng ngi dân,
thc hin các chính sách ca ngành và đa phng ………………………… 4
1.1.3. Phân loi tín dng ngân hàng 5
1.1.4. Các sn phm tín dng ch yu ca ngân hàng 6
1.2. Cht lng hot đng tín dng ca NHTM 9
1.2.1. Cht lng tín dng ca NHTM 9
1.2.1.1. Khái nim cht lng tín dng …………………………………… 9
1.2.1.2. H thng ch tiêu đánh giá cht lng tín dng …………………… 10
1.2.2. Mi quan h tng trng tín dng và cht lng tín dng 14
1.2.3. Các bin pháp kim soát cht lng tín dng 15
1.3. Kinh nghim đánh giá cht lng và kim soát cht lng tín dng ca mt s
ngân hàng ti các quc gia 16
1.3.1. Kinh nghim t các quc gia trên th gii 17
1.3.2. Bài hc đi vi ngân hàng TMCP ti Vit Nam 19
KT LUN CHNG 1 20 CHNG 2
2. ÁNH GIÁ CHT LNG TÍN DNG TI NHTMCP Á CHÂU :
Trang
2.1. Gii thiu v NHTMCP Á Châu (ACB) 21
2.1.1. Tng quan v ACB 21
2.1.2. Thành tu 23
2.2. Thc trng huy đng vn và cho vay ti ACB 24
2.2.1. Thc trng huy đng vn ti ACB 24
2.2.2. Thc trng cho vay ti ACB 28
2.2.2.1. Tình hình d n cho vay ti ACB …………………………………. 28
3.2.6. Nâng cao vai trò công tác kim toán ni b 71
3.2.7. Nâng cao cht lng phc v khách hàng 71
3.2.8. a dng hóa sn phm cho vay đ gim thiu ri ro 73
3.2.9. S dng dch v bo him tín dng thông qua công c phái sinh đ gim thiu
ri ro 73
3.2.10. u t phát trin công ngh 76
3.3. Mt s kin ngh vi Ngân hàng Nhà nc và Chính Ph 77
3.3.1. Kin ngh đi vi NHNN 77
3.3.1.1. Nâng cao cht lng qun lý điu hành & thanh tra ca NHNN 77
3.3.1.2. Hoàn thin h thng thông tin tín dng ca ngành Ngân hàng (CIC)
………………………………………………………………………………. 79
3.3.2. Kin ngh đi vi Chính ph v vic hoàn thin c s pháp lý 80
KT LUN CHNG III 81
KT LUN CHUNG
82
Trang ph bìa
Li cam đoan
Mc lc
Danh mc ch vit tt
Danh mc các bng biu
Li m đu
trong vài nm ti.
Vì vy, các ngân hàng, đc bit là Ngân hàng thng mi c phn làm
th nào đ tn ti trong tình hình hin nay và phát trin ngày càng vng mnh
trong tng lai là mt vn đ mang tính quyt đnh s tn ti ca ngân hàng và
Ngân hàng thng mi c phn Á Châu, ngân hàng đc đánh giá tt nht Vit
Nam trong nhiu nm, cng không nm ngoi l. c bit lnh vc tín dng li
đóng mt vai trò ht sc quyt đnh trong hot đng ca ngân hàng. Vì vy đ
tn ti và phát trin bn vng ACB cn phi nâng cao cht lng tín dng ca
2
mình. ó là lý do tôi chn đ tài : “GII PHÁP NÂNG CAO CHT LNG
TÍN DNG TI NGÂN HÀNG THNG MI C PHN Á CHÂU”
2. Mc đích nghiên cu
tài nghiên cu nhm đt nhng mc đích sau đây :
- Làm sáng t mt s khái nim liên quan đn ngân hàng thng mi, tín
dng, cht lng tín dng và sáng t v mt lý lun s cn thit ca vic
nâng cao cht lng tín dng trong bi cnh kinh t hin nay
- Phn ánh thc trng hot đng tín dng ti Ngân hàng thng mi c
phn Á Châu, t đó phân tích nhng mt đt đc và nhng tn ti cn
gii quyt.
- Trên c s lý lun và phân tích đánh giá thc trng, lun vn đ xut các
gii pháp nhm nâng cao cht lng tín dng ti Ngân hàng thng mi
c phn Á Châu
3. Phng pháp nghiên cu
Lun vn ch yu da vào phng pháp thng kê, phân tích, so sánh và
đánh giá, tng hp trên c s các s liu thc t nhm đt mc tiêu nghiên cu.
Lun vn đc tin hành nghiên cu theo phng pháp thu thp các s liu phn
ánh thc trng hot đng tín dng t các báo cáo tng kt ca Ngân hàng
thng mi c phn Á Châu, đng thi s dng s liu t các tp chí, sách báo
phát trin cùng vi s phát trin ca kinh t hàng hóa, nó phn ánh mi quan h vay
mn ca các ch th da trên nguyên tc hoàn tr. Theo đó tín dng là s chuyn
nhng tm thi quyn s hu mt lng giá tr tin t hay hin vt ca ngi s hu
sang cho ngi khác s dng và s hoàn tr ngi s hu sau mt thi gian nht đnh
vi lng giá tr ln hn.
Tín dng là mt giao dch v tài sn (tin hoc hàng hóa) gia bên cho vay
(ngân hàng và các đnh ch tài chính khác) và bên đi vay (cá nhân, doanh nghip và
các ch th khác), trong đó bên cho vay chuyn giao tài sn cho bên đi vay s dng
trong mt thi hn nht đnh theo tha thun, bên đi vay có trách nhim hoàn tr vô
điu kin vn gc và lãi cho bên cho vay khi đn hn thanh toán.
Tín dng gm có nhiu hình thc: tín dng ngân hàng, tín dng thng mi,
tín dng nhà nc…Trong đó tín dng ngân hàng là mt hình thc cp tín dng ch
yu, gi vai trò quan trng trong nn kinh t, hot đng ca nó ht sc đa dng và
phong phú.
Tín dng ngân hàng :
Theo khon 8 và khon 10 theo iu 20 ca Lut các TCTD s 07/1997/QH
X đã đc Quc hi nc Cng hoà xã hi ch ngha Vit Nam khoá X, k hp th
hai thông qua ngày 12 tháng 12 nm 1997 và có hiu lc thi hành t ngày 01 tháng 10
nm 1998, thì “hot đng tín dng đc đnh ngha là vic t chc tín dng s dng
ngun vn t có, ngun vn huy đng đ cp tín dng” và “Cp tín dng” là vic
TCTD tha thun đ khách hàng s dng mt khon tin vi nguyên tc có hoàn tr
2/83
bng các nghip v cho vay, chit khu, bo lãnh, cho thuê tài chính và các nghip v
khác”.
Tín dng ngân hàng là quan h chuyn nhng quyn s dng vn t ngân
hàng qua khách hàng (t chc, cá nhân) trong thi gian nht đnh vi mt khon chi
phí nht đnh. Nói cách khác tín dng ngân hàng là quan h gia ngân hàng vi các t
chc, cá nhân đc thc hin di hình thc ngân hàng s đng ra huy đng vn và
cho vay li đi vi các đi tng trên.
mt b phn dân c khác đang thiu vn vi mc lãi sut cao hn. Nh vy, hot
đng tín dng s đem li mt khon li nhun ln t chênh lch gia lãi sut cho vay
và lãi sut tin gi, là yu t quyt đnh s tn ti và phát trin ca ngân hàng.
Tín dng ngân hàng góp phn thúc đy phát trin nn sn xut :
Tín dng là công c cung ng vn rt hu hiu đi vi nn kinh t. Vi chc
nng là trung gian tín dng, ngân hàng thng mi là cu ni gia tit kim và đu t.
Thông qua hot đng phân phi vn tín dng, các ngân hàng thng mi đã góp phn
điu hòa vn trong toàn b nn kinh t, to điu kin cho quá trình sn xut đc liên
tc, đáp ng vn kp thi cho sn xut và lu thông sn phm, góp phn phát trin
đu t cho nn kinh t.
Thc t cho thy vn tín dng luôn chim t trng ln trong c cu vn lu
đng và vn c đnh ca doanh nghip, giúp cho các nhà sn xut tin hành và m
rng sn xut, đi mi công ngh, nâng cao nng sut lao đng, to đng lc thúc đy
sn xut phát trin.
H thng ngân hàng không ch có vai trò thúc đy và h tr hot đng xut
khu mà còn có vai trò nâng cao nng lc cnh tranh ca các doanh nghip trên
trng quc t thông qua hot đng cho vay tín dng nhm nâng cao cht lng sn
phm và m rng sn xut kinh doanh.
Tín dng ngân hàng góp phn n đnh tin t, n đnh giá c :
Hot đng tín dng to điu kin cho s ra đi ca các phng tin lu thông
tín dng nh : thng phiu, k phiu, các loi séc, th tín dng, th thanh toán….
cho phép thay th mt s lng ln tin mt lu hành, nh đó làm gim bt các chi
phí có liên quan nh: in tin, đúc tin, vn chuyn, bo qun tin…. Vi s hot đng
4/83
ca tín dng, đc bit là tín dng ngân hàng đã m ra mt kh nng ln trong vic m
tài khon và giao dch thanh toán thông qua ngân hàng di các hình thc chuyn
khon hoc bù tr cho nhau. ng thi vi chc nng ca mình, ngân hàng tp trung,
tn dng nhng ngun vn nhàn ri trong xã hi, trc tip làm gim khi lng tin
mt tn ti trong lu thông. ây là nhân t tích cc làm gim vic s dng tin mt
NHNN. Trong các hot đng cp tín dng, cho vay là hot đng quan trng và chim
t trng ln nht.
Phân loi tín dng : là vic ngân hàng sp xp các khon cho vay theo tng
nhóm da trên mt s tiêu thc nht đnh. Vic phân loi cho vay có c s khoa hc
là tin đ đ thit lp các quy trình cho vay thích hp và nâng cao hiu qu qun tr
ri ro tín dng. Ngân hàng phân loi cho vay da vào các cn c sau đây:
o Da vào mc đích ca tín dng, tín dng ngân hàng phân chia thành các loi :
Cho vay phc v sn xut kinh doanh công thng nghip.
Cho vay tiêu dùng cá nhân
Cho vay mua bán bt đng sn.
Cho vay sn xut nông nghip.
Cho vay kinh doanh xut nhp khu…
o Da vào thi hn ca tín dng, tín dng ngân hàng phân chia thành các loi:
Cho vay ngn hn : là loi cho vay có thi hn đn 1 nm. Mc đích ca
loi cho vay này thng là nhm tài tr cho vic đu t tài sn lu đng.
Cho vay trung hn : là loi cho vay có thi hn trên 1 đn 5 nm. Mc
đích ca loi cho vay này là nhm tài tr cho vic đu t tài sn c đnh.
Cho vay dài hn : là loi cho vay có thi hn trên 5 nm. Mc đích ca
loi cho vay này thng là nhm tài tr đu t vào các d án đu t.
o Da vào mc đ tín nhim ca khách hàng, tín dng ngân hàng có th phân
chia thành các loi sau :
Cho vay không có bo đm : là loi cho vay không có tài sn th chp,
cm c hoc bo lãnh ca ngi khác mà ch da vào uy tín ca bn thân
khách hàng vay vn đ quyt đnh cho vay.
Cho vay có bo đm : là loi cho vay da trên c s các bo đm cho tin
6/83
vay nh th chp, cm c hoc bo lãnh ca mt bên th ba nào khác.
o Da vào phng thc cho vay, hot đng tín dng ngân hàng phân chia thành :
Cho vay theo món vay : là loi cho vay mà mi ln vay vn, khách hàng
đnh ca NHNN
Các sn phm tín dng ch yu ca ngân hàng ph bin hin nay bao gm :
Chit khu thng phiu và giy t có giá
Là vic ngân hàng đng ra ng tin trc cho khách hàng. S tin ngân hàng
ng trc ph thuc vào giá tr chng t, lãi sut chit khu, thi hn chit khu và t
l phí chit khu. Thc cht là ngân hàng đã b tin ra mua li các thng phiu và
chng t có giá ngn hn cha đn hn thanh toán theo mt giá mà bao gi cng nh
hn giá tr ca thng phiu hay giy t có giá, gi là chit khu (Discount). ây là
hình thc cho vay gián tip.
Thu chi :
Là hình thc đc bit ca tín dng ng trc, thc hin trên c s hp đng
tín dng. Khách hàng có th s dng mt s tin trong mt thi hn nht đnh vt
quá s d ngay trên tài khon tin gi thanh toán ti ngân hàng, hình thc này còn gi
là cho vay vt chi. Phng thc này gn ging nh cho vay luân chuyn nhng khác
ch thu chi ch s dng mt tài khon ghép (tài khon vãng lai) ca tài khon cho
vay và tài khon tin gi. Tài khon vãng lai va có d Có, va có d N, bên N tài
khon phn ánh các khon chi ca khách hàng, bên Có tài khon phn ánh các khon
thu ca khách hàng.
Cho vay tài tr sn xut kinh doanh :
Ngân hàng cung cp dch v này nhm đáp ng vn cho nhu cu sn xut
kinh doanh, dch v đi sng thông qua phng thc cho vay theo hp đng tín dng
gii ngân tng ln, cho vay theo hp đng hn mc tín dng.
Cho vay tr góp :
Khi vay vn, ngân hàng và khách hàng phi xác đnh và tha thun s lãi phi
tr cng vi n gc đc chia ra đ tr n theo phân k trong thi gian cho vay. 8/83
Cho vay đu t phát trin :
hàng phi thanh toán tin thuê đy đ đúng hn theo các điu khon ca hp đng
cho thuê tài chính. Khi ht hn ngi đi thuê đc quyn la chn phng án mua,
kéo dài thi hn thuê hoc tr li tài sn thit b thuê. ây là loi tín dng có nhiu u
đim, phù hp vi các doanh nghip va và nh và đc xp vào tín dng trung-dài
hn.
Vic ngân hàng cho ra đi các sn phm tín dng phù hp vi tng loi nhu
cu khác nhau s giúp cho khách hàng có nhiu s chn la khi có nhu cu tín dng,
qua đó giúp cho vic s dng vn vay đúng mc đích, mang li hiu qu, to điu
kin cho khách hàng hoàn tr vn vay cho ngân hàng đúng thi hn, góp phn nâng
cao cht lng tín dng ti ngân hàng.
1.2. Cht lng hot đng tín dng ca NHTM :
1.2.1. Cht lng tín dng ca NHTM
Khái nim cht lng tín dng :
Cht lng tín dng là mt phm trù rng, bao hàm nhiu ni dung trong đó
có ni dung quan trng và có tính lng hóa nht là t l n xu trên tng d n.
Theo quan đim thông thng ca các NHTM Vit Nam và theo mt s đnh ngha
thì khi nói đn cht lng tín dng ngi ta thng nói đn t l n xu (n xu so
vi tng d n), nu t l này đc các ngân hàng duy trì mc ≤ 3% ngha là cht
lng tín dng ca các ngân hàng đc nâng cao và ngc li. Vit Nam, theo
Quyt đnh 06/2008/Q-NHNN ngày 12/03/2008 thì mt NHTM đt đim ti đa v
ch tiêu cht lng các khon cho vay và ng trc cho khách hàng và các khon cho
vay các TCTD khác phi đm bo :
• T l n xu nh hn hoc bng 3%
• Tuân th quy đnh ca NHNN v phân loi n, trích lp và s dng d
phòng đ x lý ri ro tín dng.
Sn phm tín dng là mt trong nhng sn phm mang li nhiu li nhun và
cng tim n không ít ri ro cho các NHTM. cho vay và thu hi n hiu qu thì
ngân hàng cn phi có kh nng đánh giá đc cht lng khon vay . Nu các ngân
10/83
11/83
mc đ an toàn, kh nng sinh li và thanh khon ca ngân hàng. Do đó, cn kt hp
vic phân tích theo CAMELS vi nhng đánh giá đnh tính ca ngân hàng đ có th
thu đc kt qu phân tích ngân hàng k lng và hu ích.
V mt đnh lng, cht lng tín dng đc phân tích đánh giá bi các ch
tiêu n xu, ch tiêu vòng quay vn tín dng, ch tiêu li nhun, đc xác đnh nh
sau :
T l n xu :
T l n xu là t l phn trm gia tng các khon n xu so vi tng d n
mt thi đim nht đnh, thng là cui tháng, cui quý, cui nm. Thng đc
Ngân hàng Nhà nc (NHNN) va ban hành Quyt đnh v vic sa đi, b sung mt
s điu ca quy đnh v các t l bo đm an toàn trong hot đng ca T chc tín
dng (TCTD) ban hành kèm theo Quyt đnh s 457/2005/Q-NHNN ngày
19/4/2005 và Quyt đnh s 03/2007/Q-NHNN ngày 19/01/2007 ca Thng đc
NHNN, trong đó quy đnh : TCTD chp hành đy đ các t l khác v bo đm an
toàn trong hot đng ngân hàng, có t l n xu (NPL) t 3% tr xung và hot đng
kinh doanh có lãi liên tc trong ba nm lin k trc đó….
Theo quy đnh ca NHNN, các NHTM phi luôn duy trì ch tiêu này di
3%. ây là ch tiêu quan trng đ đánh giá cht lng tín dng ti ngân hàng. Ch tiêu
này đc tính theo công thc (1.1) sau đây :
N xu
T l n xu = x 100% ≤ 3% (1.1)
Tng d n tín dng
Ti Chng I (Quy đnh chung) - iu 2 ca Quyt đnh 493/2005/Q-
NHNN đã đánh giá chính xác hn cht lng tín dng ca các TCTD. C th “n
xu” (NPL) là các khon n thuc nhóm 3,4 và 5 quy đnh ti điu 6, điu 7 Quyt
đnh này. T l n xu trên tng d n là t l đ đánh giá cht lng tín dng ca
t chc tín dng.
T l gia tng d n cho vay so vi tng vn huy đng : ch tiêu này
thng là mt nm. Ch tiêu này đc tính theo công thc (1.3):
13/83
Doanh s thu n
Vòng quay vn tín dng = (1.3)
D n bình quân
ây là ch tiêu phn ánh s vòng chu chuyn ca vn vay (thng là mt
nm). Ch tiêu này càng tng thì vic t chc và qun lý tín dng càng tt, cht lng
cho vay càng cao. Tuy nhiên, ch tiêu này phn ánh mt cách tng đi, vì nu ngân
hàng cho vay các doanh nghip sn xut chim t trng ln d n, thì tiêu chí này
thp hn các NHTM khác khi các NHTM khác ch yu cho vay các doanh nghip
thng mi. Tuy vy, không vì th mà cht lng cho vay ca ngân hàng kém hiu
qu hn. T thc t trên, đ đánh giá cht lng tín dng da trên tiêu chí trên tng
đi chính xác thì các tiêu thc tính toán phi thng nht, vòng quay tín dng phi tính
toán cho tng loi vay, thi hn vay và tng đi tng c th.
Ngoài các ch tiêu trên, thì vic tuân th quy đnh v an toàn vn ti thiu
cng gi vai trò quan trng trong vic đánh giá cht lng tín dng ti TCTD , chng
hn nh theo Q 457/2005/Q-NHNN ngày 19/04/2005 ca thng đc NHNN ban
hành quy đnh :
Gii hn cho vay đi vi mt khách hàng đc quy đnh nh sau:
a) Tng d n cho vay đi vi mt khách hàng không đc vt quá 15%
vn t có ca t chc tín dng, tr trng hp đi vi nhng khon cho vay
t các ngun vn u thác ca Chính ph, ca các t chc, cá nhân hoc
trng hp khách hàng vay là TCTD khác;
b) Trng hp nhu cu vn ca mt khách hàng vt quá 15% vn t có ca
TCTD hoc khách hàng có nhu cu huy đng vn t nhiu ngun thì các
TCTD đc cho vay hp vn theo quy đnh ca Thng đc Ngân hàng Nhà
nc;
c) Trong trng hp đc bit, đ thc hin nhim v kinh t-xã hi mà kh
đúng quy đnh v cp tín dng ca NHNN thì ngun vn cho vay mi đm bo an
toàn. Ngha là, vic tng trng tín dng, phi hiu qu và an toàn mi đm bo là tín
dng có cht lng.