BăGIÁOăDCăVÀăÀOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTP.HCM

LÊăTHI

ăHỌ

NGăMINH

GIIăPHÁPăHOÀNăTHINăCHÍNHăSÁCHă
TăGIÁăCAăVITăNAM

LUNăVNăTHCăSăKINHăT  
BăGIÁOăDCăVÀăÀOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTP.HCM


LIăCAMăOAN

Tác   này do chính tác gi

.

: 



Trangăphăb

ố

a
Liăcamăđoan
Mcălc
Danhămcăcácătăvitătt
Danh mcăcácăbng
Danhămcăcácăđăth
Danhămcăcácăhìnhăv
Trang
PHÂ

NăM

ăÂ

U 1
CHNGă1. LụăLUNăCHUNGăVÊ

 





 18
1.3.2. Malaysia 22
1.3.3.  1997-1998 
 24
1.3.4.  26
KÊ

TăLUÂ

NăCHNGă1 28
CHNGă 2.ă THCă TRNG CHÍNHă SÁCHă IUă HÀNHă Tă GIÁă CA
VIÊ

TăNAM 29
2.1. Ch́nhăsáchăđiuăhƠnhătăgiáăcaăVităNam 29
2.1.1. 1997-1999 29
2.1.2.  1997-1998 






(1999-2006) 31





 1999-
2009 49
2.3. Cácătháchăthcăđtăraăđiăviăch́nhăsáchătăgiáăthôngăquaăphân tích
trngătháiăcaănnăkinhătăVităNamăquaăsăđăSwan 51
2.3.1. 

 52
2.3.2.   58
2.4. Cơnănh

căl

iắch ậ chiăphố

ăkhiăpháăgiáăVND 62
2.4.1. 



 63
2.4.2.  64
2.4.3.  65
2.4.4.  66
2.4.5.  67
KÊ









 80
3.2.6. 










 80
3.2.7. 

, 










CNY
:



CPI
:

EUR
:

FDI
:





FPI
:







GDP

:
Ringgit Malaysia
NEER
:

NHNN
:







NHTM
:





NHTW
:



NK
:



THB
:



TKVL
:

TWD
:



USD
:



VND
:

WB
:





XK
:



Trang ăth 1.1 : 1990-2009 21
ăth 2.1 : So sánh RER  USD/VND, 







 /




 48
ăth 2.2 : 











(J-curve) 16
Hìnhă2.1 :  51

1
PHN M U
1. Lý do chn đ tài
T giá hi đoái là bin s có vai trò quan trng vào loi bc nht trong nn
kinh t m và vic hoch đnh chính sách t giá là mt trong nhng trng tâm ca
nhim v điu hành kinh t v mô. Phân tích chính sách t giá nhm rút ra các hàm
ý v mt điu hành chính sách có ý ngha quan trng trong phân tích kinh t v mô
đi vi nn kinh t m. Vì vy trong điu kin hin nay, các qu
c gia luôn s dng
t giá trc ht là công c hu hiu nhm tác đng tích cc đn tng trng kinh t
và hng đn phát trin kinh t bn vng. Trong giai đon hin nay, nn kinh t
Vit Nam đang trên đà tìm đnh hng phc hi sau nhng tn thng t cuc
khng hong tài chính toàn cu thì vic tip tc nghiên cu gii pháp hoàn thin
chính sách t
 giá là cn thit. Vì vy tác gi chn đ tài đ thc hin lun vn tt
nghip là ch đ: “Gii pháp hoàn thin chính sách t giá ca Vit Nam”.
2. Mc đích nghiên cu
Thc tin cho thy, s bin đng ca t giá hi đoái có quan h mt thit vi
kt qu ca nn kinh t v mô. ây là mt bin s quan tr
ng nh hng đn s
cnh tranh ca hàng hoá ngoi thng và nhng bin s khác trong nn kinh t. i
vi Vit Nam, vic nghiên cu và tho lun v chính sách t giá hi đoái trong thi
gian qua là mt vn đ nhy cm, không nhng vì chính bn thân tm quan trng
ca nó mà còn vì nh hng ln lao ca nó đn nn kinh t. Do vy, qua phân tích
nhng vn đ liên quan đn chính sách t
giá có th đ xut nhng hng đi trong

GIÁCHNG 2. THC TRNG CHÍNH SÁCH T GIÁ TI VIT NAM
CHNG 3. CÁC GII PHÁP HOÀN THIN CHÍNH SÁCH T GIÁ CA
VIT NAM
3

CHNG 1
LÝ LUN CHUNG V T GIÁ
HI OÁI VÀ CHÍNH SÁCH T GIÁ
1.1 Lý lun chung v t giá hi đoái
1.1.1 Khái nim t giá hi đoái
 T giá hi đoái xut hin cùng vi s ra đi và phát trin ca thng mi
quc t, nó đc gii thích bi mt hin tng đn gin là hàng hoá không có biên
gii quc gia trong khi tin ch đc chp nhn trên lãnh th quc gia phát hành ra
nó. Ngày nay, trong điu kin ca mt nn kinh t
m, thng mi quc t, các hot
đng đu t và giao dch tài chính quc t tr thành ph bin, vic thanh toán gia
các quc gia và mua bán các ngoi hi trên th trng đòi hi phi có s chuyn đi
đng tin nc này sang nc khác.  thc hin vic chuyn đi tin t gia các
nc, các quc gia phi da vào t giá hi đoái.
Nh
vy, t giá hi đoái là h s quy đi ca mt đng tin nc này sang
đng tin nc khác. Hay nói cách khác, t giá hi đoái là giá c đn v tin t ca
mt nc đc biu hin bng khi lng các đn v tin t nc ngoài.
 Xut phát t góc đ phm vi quc gia, có hai phng pháp niêm yt t giá
hi đoái:

Phng pháp trc tip: tc là yt giá đng ngoi t bng khi lng đng

và sc cnh tranh s đc nâng cao, mc cu m rng và khi lng hàng hóa xut
khu s gia tng. Nn kinh t thu đc nhiu ngoi t và cán cân thanh toán đc
ci thin. ng thi vi vic gia tng xut khu s to tác đ
ng lan truyn thúc đy
sn xut trong nc phát trin và to vic làm n đnh cho ngi lao đng. Tuy
nhiên đng ni t gim giá s làm cho mt bng giá c trong nc tng cao và sc
ép lm phát trong nc tr nên mnh m hn.
Ngc li, khi giá tr đng tin ca mt quc gia tng so vi các đng tin
khác s làm cho xut khu gim đi nhng nh
p khu thì li tng lên, cán cân thanh
toán tr nên xu đi. Hàng hóa nhp t nc ngoài tr nên r hn làm cho lm phát
trong nc gim thp vì nhng hàng hóa đó đu đc tính vào trong ch s giá c
trong nc. Th nhng sn xut trong nc s thu hp và tht nghip gia tng cùng
vi s đi xung ca hot đng xut khu.
T tác đng trc tip đ
n cán cân thng mi, b phn đóng vai trò ch cht
ca cán cân vãng lai, t giá còn có tác đng ti cán cân vn thông qua vic to môi
trng kinh t v mô n đnh cho các giao dch vn nh vay n và đu t. Thông
qua nh hng quan trng đn hai thành phn chính trong cán cân thanh toán ca
mt nc, t giá s tác đng đn d tr ngoi hi và kh nng thanh toán quc t
ca quc gia đ
ó.
5
T giá còn tác đng mnh đn hot đng ca các doanh nghip. Các hot
đng xut nhp khu, vay n, liên doanh, liên kt đu t… có liên quan đn ngoi
t và nu thiu hoc không quan tâm s dng công c phòng nga ri ro t giá thì
tình hình tài chính, kh nng thanh khon và có th c kh nng thanh toán ca
doanh nghip s gp khó khn khi t giá bin đng quá mc d đoán.
Ngoài ra, t
tác đng ti xut nhp khu, t giá cng tác đng trc tip vào

6
T giá thc song phng (Bilateral real exchange rate - RER) và t giá thc
đa phng hay t giá thc hiu lc (Real Effective Exchange Rate - REER) là các
nhân t thng đc tính toán đ đánh giá tác đng ca t giá đn hot đng ngoi
thng ca mt quc gia. V ý ngha ca REER tác đng đn hot đng xut nhp
khu cng tng t nh t giá thc song phng, nhng REER th hin tng quan
sc mua ca ni t vi tt c các đng tin ca các đi tác thng mi chính, do đó
nó phn ánh v th tng hp v sc cnh tranh thng mi quc t ca mt nc vi
tt c các nc còn li; trong khi đó, t giá thc song phng đn thun ch đ cp
đn v th cnh tranh thng mi qu
c t ca 2 quc gia mà thôi.
T giá thc có ý ngha quan trng:
Xét  trng thái tnh
:

Nu t giá thc > 1, thì ni t đc coi là đnh giá thc quá thp và ngoi t
đc coi là đnh giá thc quá cao. iu này có ngha là: (i) nu chuyn đi ni t ra
ngoi t ta ch mua đc ít hàng hóa hn  nc ngoài so vi  trong nc; và (ii)
Nu chuyn đi mi đng ngoi t ra ni t ta s mua đc nhiu hàng hóa hn 
trong nc so v
i  nc ngoài. Do đó khi t giá thc >1 thì s giúp ci thin cán
cân thng mi.

Nu t giá thc < 1, thì ni t đc coi là đnh giá thc quá cao và ngoi t
đc coi là đnh giá thc quá thp. Khi t giá thc nh hn 1 s làm cho cán cân
thng mi tr nên xu đi.

Nu t giá thc = 1, thì sc mua đi ni và sc mua đi ngoi ca hai đng
ti
n là nh nhau, tc hai đng tin là ngang giá sc mua, do đó tác đng làm cho

Toàn dng lao đng và n đnh giá c. Khi các ngun lc kinh t ca mt
quc gia đ
c s dng đy đ và mc giá ca quc gia đó n đnh thì quc gia đó
đc xem là  trong tình trng cân bng ni. Mt s lãng phí và khó khn s xut
hin khi các ngun lc không đc s dng đy đ hoc quá mc s dn đn tình
trng “quá nóng” và các ngun lc b s dng quá mc thì s lãng phí  mt dng
khác (mc dù ít tác hi h
n). Vic s dng thp quá hay cao quá các ngun lc còn
dn đn nhng bin đng v mc giá chung, làm gim hiu qu ca nn kinh t
bng cách làm cho giá tr thc t ca đn v tin t kém n đnh và nh vy làm cho
tính cht hng dn đi vi các quyt đnh kinh t kém hiu qu. Do tin lng và
giá c trong nc tng khi các nhu cu v
 lao đng và sn lng vt quá tim nng
và gim trong trng hp ngc li, nên chính ph phi ngn chn nhng bin đng
ln trong tng cu so vi mc có vic làm đy đ ca nó đ duy trì mt mc giá n
đnh, có th d kin trc. Mc giá không n đnh còn gây ra mt tác đng đc bit
có hi đi vi giá tr thc t
 ca các kh c vay n. Vì các khon vay mn có xu
hng đc xác đnh theo đn v tin t nên nhng thay đi v mc giá c không
8
đc d kin trc làm cho thu nhp b phân phi li gia các ch n và con n. V
mt lý thuyt, mt chiu hng tng hay gim giá có th đoán trc đc mt cách
hoàn ho s không nhiu tn tht vì mi ngi đu có th tính đc mt cách d
dàng gía tr thc t ca đng tin vào bt k thi đim nào trong t
ng lai. Nhng
trong thc t, rt khó có th đoán trc đc t l lm phát. Thc ra, kinh nghim
cho thy rng tính cht không th đoán trc đc ca mc giá chung b phóng đi
rt nhiu trong nhng thi k có s thay đi mc giá nhanh chóng.
Cho nên, đ tránh tình trng mt n đnh mc giá, chính ph phi ngn chn
s dao đng ln trong tng sn ph

hi đu t trong nc có hiu qu
 hn. Trng hp này thng thy  nhng nc
đang phát trin và hoàn toàn là mt trng hp không nên có.
 Mt khác, mt s d tha trong tài khon vãng lai nói lên rng mt nc
đang tích t tài sn ca h  nc ngoài. Mt lý do tim tàng phát sinh t thc t là
đi vi mc tit kim quc gia đã cho, mt s d tha tng lên trong tài khon vãng
lai bao hàm s
đu t thp hn v nhà xng và thit b  trong nc. Nu nh mt
d tha ln trong tài khon vãng lai ca mt nc phn ánh s vay mn quc t
quá ln ca nc ngoài thì trong tng lai nc ch nhà s không có kh nng thu
đc s tin mà h cho vay. Nói cách khác, nc ch nhà có th mt mt phn ca
ci ca h 
nc ngoài nu các nc ngoài thy rng h đã đi vay nhiu hn kh
nng tr n ca h. Ngc li, vic không thanh toán n gia nhng ngi trong
nc dn đn s phân phi li ca ci quc gia bên trong nc ch nhà, nhng
không gây ra s thay đi nào v mc ca ci quc gia.
Tóm li, mc tiêu ca cân đi bên ngoài là mt tài khon vãng lai cho phép
thc hin đc nhng li ích quan trng t nhng dòng vn đu t dài hn mà
không phi mo him đi phó vi nhng vn đ đã nêu. Trong thc t, thng là
không th bit chính xác mc thâm ht hay thng d tài hon vãng lai này nên là
bao nhiêu. Vì vy, các quc gia thng c gng tránh thâm ht hoc d tha quá
ln.
1.2.3 Các công c điu hành chính sách t giá
Do tm quan trng c
a t giá trong nn kinh t m nên hu ht các chính ph
đu tác đng trc tip hay gián tip đn t giá. Trong thc t, vic tác đng vào t
giá hi đoái có th đc thc hin bng nhiu công c và cách thc khác nhau, vì
mi thay đi trong các yu t kinh t v mô ít nhiu đu có tác đng đn nhng giao
dch ca c dân và Chính ph nc đó vi th gi
i bên ngoài và nh vy s có tác

đi cùng chiu ca lãi sut trên th trng. T đó, tác đng đn xu hng dch
chuyn ca các dòng vn quc t làm thay đi tài khon vn hoc ít nht cng làm
nhng ngi s hu vn trong nc chuyn
đi đng vn ca mình sang đng tin
có lãi sut cao hn đ thu li t đó làm thay đi t giá hi đoái. C th, nu lãi sut
tng s dn đn là mt dòng vn vay ngn hn trên th trng th gii s đ vào
trong nc và nhng ngi s hu vn ngoi t trong nc s có xu hng chuyn
đi đng ngoi t
 ca mình sang ni t đ thu lãi cao hn. Kt qu là t giá gim
(đng ni t tng). Trong trng hp ngc li, nu mun t giá tng thì s gim lãi
sut chit khu.
11
 Can thip gián tip qua các hàng rào ca chính ph: Chính ph cng có th
tác đng mt cách gián tip đn các t giá hi đoái bng cách áp đt các hàng rào
đi vi tài chính (kim soát vn trc tip và gián tip) và mu dch quc t (thu
quan, hn ngch, tr giá…)
 Các bin pháp khác có th đc áp dng nh quy đnh t l d tr bt buc
bng ngoi t
, lã sut trn đi vi tin gi ngoi t, trng thái ngoi hi đi vi các
ngân hàng thng mi.
1.2.4 Các ch đ t giá hi đoái
Ch đ t giá c đnh và th ni là hai trung hp đc trng thuc hai cc
trong vic phân loi ch đ t giá. Do các quc gia khác nhau có nhng s la chn
khác nhau, và s la chn c
a mi quc gia cng có th thay đi t thi gian này
sang thi gian khác, chính vì vy trong thc t đã và đang tn ti rt nhiu loi ch
đ t giá khác nhau. Hu nh ít có quc gia nào áp dng ch đ t giá c đnh hoc
th ni thun túy mà thay vào đó là mt h thng t giá kt hp gia th ni và c
đnh vi nhng đ
c trng đa dng phù hp vi đc đim tng quc gia.

thng d hoc thâm ht c cu trong cán cân vãng lai đ có th tn dng nh
ng u
th trong s chu chuyn vn, kt hp vi mt s toàn dng lao đng vi lm phát
thp.
1.2.5 Nhng cách thc điu chnh s mt cân bng t giá
1.2.5.1 Mô hình t giá cân bng trên c s mô hình Swan
Các khái nim cân bng bên trong và cân bng bên ngoài đã đc Trevor
Swan (1955) mô t bng đ th và đc bit đn là “Swan Diagram”. Do không đ
cp đn lung chu chuyn vn qu
c t nên mô hình Swan Diagram coi điu kin
bên ngoài chính là trang thái cân bng cán cân vãng lai.
13

Hình 1.1:  th Swan
Trc tung ca đ th biu din t giá. Trc hoành biu din chi tiêu trong
nc, bao gm: tiêu dùng (C), đu t (I), và chi tiêu ca chính ph (G).
ng IB có đ nghiêng đi xung t trái sang phi là vì khi t giá gim
(nâng giá ni t) dn đn xut khu gim, nhp khu tng, do đó đ duy trì công n
vic làm đy đ thì cn thit phi tng chi tiêu trong nc, đ
c gii thích nh sau:
Khi nn kinh t có công n vic làm đy đ, thì thu nhp quc dân đt giá tr
ti đa ti Y( là mt hng s), X là xut khu, M là nhp khu
Y = (C+I+G) + (X-M)
Chi tiêu trong nc : (C+I+G) = Y +(M-X).
Y không đi, nên (M-X) tng thì (C+I+G) cng phi tng đ trng thái luôn
cân bng. Nhng đim nm bên phi đng IB đu thuc vùng áp lc lm phát lên
nn kinh t, bi vì ng vi m
i mc t giá nht đnh, nhu cu chi tiêu trong nc là
ln hn so vi mc chi tiêu đ duy trì công n vic làm đy đ. Trái li, bên trái IB
là vùng áp lc gim phát (suy thoái) bi vì ti đó nhu cu chi tiêu nh hn so vi

Theo thng kê ca Qu Tin T Quc T IMF, trong hu ht các trng hp
 các nc đang phát trin, s
 mt cân bng trong t giá hi đoái xy ra di dng
lên giá thc ca đng ni t làm mt kh nng cnh tranh quc t th hin  vic
tng giá hàng xut khu và gim giá hàng nhp khu, dn đn mt s thâm ht ngày
càng ln trong cán cân thanh toán vãng lai. Kt qu là mt s mt cân bng ngoi t
đã xy ra. Vic quay tr li m
c tiêu cân bng ngoi đc tin hành bng s điu
chnh tng quan giá c gia hàng hóa xut nhp khu thông qua bin pháp c bn
là thc hin phá giá.
15
V nguyên lý mc đích ca phá giá tin t là đ tng kh nng cnh tranh
quc t và đ ci thin tình hình cán cân thng mi trong tài kha vãng lai. Phá giá
s giúp tng giá hàng nhp khu và gim giá hàng xut khu. Tuy nhiên, đ thc
hin vc phá giá thành công cng cn phi có hàng lot nhng điu kin kèm theo.
Khi phá giá đng tin s có hai loi nh hng ngc nhau ti tng tr
giá
hàng hóa xut, nhp khu:
 nh hng ca giá: hàng hóa xut khu tính theo ngoi t s r hn, hàng
hóa nhp khu tính theo ni t s đt hn, vì vy nh hng ca giá s làm cho cán
cân vãng lai xu đi.
 nh hng ca lng: hàng hóa xut khu r hn s dn ti tng khi lng
hàng xut khu, hàng hóa nhp khu đt h
n s làm gim khi lng hàng nhp
khu, vì vy nh hng ca lng s ci thin cán cân vãng lai. nh hng ca
lng cn có thi gian vì nó ph thuc vào nhu cu ca bên ngoài.
Vì vy, nh hng thun ca phá giá đng tin đi vi cán cân vãng lai ph
thuc vào nh hng ca giá hay nh hng ca lng ni tri hn.
Theo lý thuyt Marshall – Lerner thì không phi bao gi
 vic phá giá làm