B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
wÞv
VÕ THU PHNG MT S GII PHÁP PHC V CHO VIC LP VÀ
TRÌNH BÀY BÁO CÁO TÀI CHÍNH HP NHT TI
TNG CÔNG TY IN LC MIN NAM
Chuyên ngành: K toán
Mã s: 60.34.30
LUN VN THC S KINH T
Ngi hng dn khoa hc
PGS.TS BÙI VN DNG
Thành ph H Chí Minh, tháng 5 nm 2010
MC LC
lp 18
1.2.2.8 Lp Báo cáo kt qu kinh doanh hp nht 20
KT LUN 27
CHNG 2: THC TRNG LP VÀ TRÌNH BÀY BCTC TI TNG
CÔNG TY IN LC MIN NAM 28
2.1 Gii thiu tng quát v Tng công ty đin lc min Nam 28
2.1.1 Gii thiu chung 28
2.1.2 Gii thiu v Tng công ty đin lc min Nam 29
2.1.3 C cu t chc qun lý 33
2.1.4 C ch đu t và c ch tài chính ti EVN 35
2.1.5 Phân cp qun lý 40
2.2 Tình hình t chc công tác k toán ti PC2 45
2.2.1 Gii thiu chung v ch đ k toán đang áp dng 45
2.2.1.1 H thng tài khon k toán 46
2.2.1.2 H thng tài khon 46
2.2.1.3 Ch đ Báo cáo tài chính, Báo cáo qun tr 49
2.2.2 T chc b máy k toán ti PC2 và các đn v trc thuc 49
2.2.3 Phng pháp k toán 1 s nghip v liên quan đn đn v chính – đn v trc
thuc 51
2.2.4 Các loi BCTC đang lp ti PC2 55
2.2.5 Vic ng dng công ngh thông tin ti PC2 59
2.2.6 Mi quan h trao đi, chuyn ti và cung cp thông tin gia EVN, công ty và
các đn v trc thuc 62
2.3 Mt s nhn xét, đánh giá vic lp BCTC ti PC2 63
2.3.1 Mt s nhn xét v vic lp BCTC ti PC2 63
2.3.2 ánh giá tình hình lp và trình bày BCTC ti PC2 67
2.3.2.1 ánh giá 67
2.3.2.2 Nguyên nhân ca nhng hn ch 68
KT LUN 69
CHNG 3: MT S GII PHÁP PHC V CHO VIC LP BCTC HN
C iu chnh
DN Doanh nghip
DVMN Dch v mua ngoài
EVN Vietnam Electricity _ Tp đoàn đin lc Vit Nam
EVNSPC Vietnam Electricity Sounthern Power Corporation – Tng công ty
đin lc min Nam
FMIS Financial Management Information System
GTGT Giá tr gia tng
HQT Hi đng qun tr
PC2 Power Company No 2_ Công ty đin lc 2
Q Quyt đnh
QLDA Qun lý d án
SXKD Sn xut kinh doanh
TCKT Tài chính k toán
TK Tài khon
TNHH Trách nhim hu hn
TSC Tài sn c đnh
TT Thông t
VAS Vietnamese Accounting Standards_ Chun mc k toán Vit Nam
VCSH Vn ch s hu
VL Vt liu
XDCB Xây dng c bn
XN Xí nghip DANH MC CÁC BNG, S , PH LC S đ 2.1 Phân cp t chc ca EVN 28
S đ 2.2 T chc Công ty đin lc 2 34
Vit Nam sang hot đng theo mô hình tp đoàn kinh t. Hin nay có 8 tp đoàn
kinh t nhà nc Vit Nam hot đng theo mô hình công ty m - công ty con trong
đó có tp đoàn in lc Vit Nam, xét theo qui mô thì EVN đang đng v trí th 3
trong 8 tp đoàn kinh t nhà nc Vit Nam là công ty m ca Tng công ty đin
lc min Nam mà tin thân ca nó là Công ty đin lc 2 (PC2) và công ty TNHH
1 thành viên ng Nai, theo bng xp hng 500 doanh nghip ln nht Vit Nam
nm 2009 thì PC2 đng th 29.
2. Mc đích và ý ngha ca lun vn:
Trên c s nghiên cu mt cách có h thng lý lun v phng pháp, trình
t, th tc lp và trình bày BCTC HN, tìm hiu thc trng v vic lp BCTC HN
ti Tng công ty đin lc min Nam, t đó tác gi đa ra quan đim, phng
hng hoàn thin, đ xut mt s gii pháp phc v cho vic lp BCTC HN ti
Tng công ty đin lc min Nam.
3. i tng và phm vi nghiên cu:
- i tng nghiên cu ca lun vn: là các BCTC HN ca PC2 tin thân
ca Tng công ty đin lc min Nam va mi thành lp.
- Phm vi nghiên cu: Lun vn nghiên cu gii hn trong vic lp và trình
bày BCTC hp nht ca Tng công ty đin lc min Nam.
4. Phng pháp nghiên cu:
Lun vn da trên phng pháp lun duy vt bin chng kt hp s dng
đng b các phng pháp phân tích, tng hp, so sánh, lôgích … đ h thng hóa
lý lun, tìm hiu thc tin và đ ra các gii pháp hoàn thin trong tng lai.
5. Ý ngha khoa hc và thc tin:
Lun vn này s là mt trong nhng tài liu v vic lp BCTC HN cho
Tng công ty đin lc min Nam, cho EVN và cho nhng ngi quan tâm đn vn
đ BCTC HN.
6. Nhng đim ni bt ca lun vn:
- H thng hóa lý lun v các phng pháp, trình t th tc lp Bng cân đi
k toán hp nht, Báo cáo kt qu kinh doanh hp nht theo chun mc k
toán Vin Nam.
thông tin trên báo cáo, da trên s đm bo các tính cht đc trng ca thông tin nh
phù hp, đáng tin cy, có th so sánh và có th hiu.
H thng BCTC gm nhng vn bn quy đnh nhng vn đ chung v BCTC;
H thng biu mu BCTC; Quy đnh v ni dung và phng pháp lp BCTC. Tùy
thuc vào đc đim, mô hình kinh t, c ch qun lý và vn hóa mà v hình thc, cu
trúc, tên gi ca các BCTC có th khác nhau tng quc gia.
thông tin trên BCTC tr nên hu ích cho ngi s dng cn thit đm bo
thc hin các đc đim cht lng ca BCTC.
1.1.2 Các đc đim cht lng ca BCTC:
Các đc đim cht lng là các tính cht giúp cho các thông tin trên báo cáo tài
chính tr nên hu ích cho ngi s dng. Có bn đc đim cht lng là : Có th hiu
đc, thích hp, đáng tin cy và có th so sánh đc.
HV: VÕ THU PHNG
2
LUN VN CAO HC HDKH: PGS.TS BÙI VN DNG
Có th hiu đc. Thông tin trên báo cáo tài chính phi trình bày sao cho ngi
đc có th hiu đc chúng. Tuy nhiên, ngi đc đc gi thit rng có nhng kin
thc nht đnh v kinh t, kinh doanh, k toán và có thin chí, n lc đ đc BCTC.
Thích hp. hu ích, thông tin trên BCTC phi thích hp vi nhu cu đa ra
quyt đnh ca ngi đc. Thông tin đc gi là thích hp khi nó có th giúp ngi
đc đánh giá quá kh, hin ti hoc tng lai; cng nh khng đnh hay điu chnh
nhng đánh giá trc đây ca h. Tính thích hp bao gm tính d đoán và tính xác
nhn, hai đc tính này quan h vi nhau.
áng tin cy. Thông tin ch hu ích khi chúng đáng tin cy. Thông tin đc gi
là đáng tin cy nu chúng không b sai sót hay thiên lch mt cách trng yu. Thông tin
đáng tin cy đòi hi nhng yêu cu sau:
- Phn ánh trung thc. Thông tin phi phn nh mt cách trung thc v các
Các yu t liên quan trc tip đn vic xác đnh tình hình tài chính trong Bng
cân đi k toán là Tài sn, N phi tr và Vn ch s hu. Nhng yu t này đc đnh
ngha nh sau:
a/ Tài sn: Là ngun lc do doanh nghip kim soát và có th thu đc li ích
kinh t trong tng lai.
b/ N phi tr: Là ngha v hin ti ca doanh nghip phát sinh t các giao dch
và s kin đã qua mà doanh nghip phi thanh toán t các ngun lc ca mình.
c/ Vn ch s hu: Là giá tr vn ca doanh nghip, đc tính bng s chênh
lch gia giá tr Tài sn ca doanh nghip tr (-) N phi tr.
Các yu t ca Báo cáo hot đng kinh doanh:
Li nhun là thc đo kt qu hot đng kinh doanh ca doanh nghip. Các yu
t liên quan trc tip đn vic xác đnh li nhun là Doanh thu, thu nhp khác và Chi
phí. Các yu t Doanh thu, thu nhp khác và Chi phí đc đnh ngha nh sau:
a/ Doanh thu và thu nhp khác: Là tng giá tr các li ích kinh t doanh nghip
thu đc trong k k toán, phát sinh t các hot đng sn xut, kinh doanh thông
(1
)Trích t bài vit “Chun mc chung – Khuôn mu lý thuyt ca k toán tài chính” ca TS. V Hu c.
HV: VÕ THU PHNG
4
LUN VN CAO HC HDKH: PGS.TS BÙI VN DNG
thng và các hot đng khác ca doanh nghip, góp phn làm tng vn ch s hu,
không bao gm khon góp vn ca c đông hoc ch s hu.
b/ Chi phí: Là tng giá tr các khon làm gim li ích kinh t trong k k toán
di hình thc các khon tin chi ra, các khon khu tr tài sn hoc phát sinh các
khon n dn đn làm gim vn ch s hu, không bao gm khon phân phi cho c
đông hoc ch s hu.
Doanh thu, thu nhp khác và chi phí đc trình bày trong Báo cáo kt qu hot
đng kinh doanh đ cung cp thông tin cho vic đánh giá nng lc ca doanh nghip
Chi phí sn xut, kinh doanh và chi phí khác đc ghi nhn trong Báo cáo kt
qu hot đng kinh doanh khi các khon chi phí này làm gim bt li ích kinh t trong
tng lai có liên quan đn vic gim bt tài sn hoc tng n phi tr và chi phí này
phi xác đnh đc mt cách đáng tin cy.
Các chi phí đc ghi nhn trong Báo cáo kt qu hot đng kinh doanh phi
tuân th nguyên tc phù hp gia doanh thu và chi phí.
Khi li ích kinh t d kin thu đc trong nhiu k k toán có liên quan đn
doanh thu và thu nhp khác đc xác đnh mt cách gián tip thì các chi phí liên quan
đc ghi nhn trong Báo cáo kt qu hot đng kinh doanh trên c s phân b theo h
thng hoc theo t l.
Mt khon chi phí đc ghi nhn ngay vào Báo cáo kt qu hot đng kinh
doanh trong k khi chi phí đó không đem li li ích kinh t trong các k sau.
1.1.4 Mc đích và tác dng ca BCTC:
1.1.4.1 Mc đích:
Báo cáo tài chính phn ánh theo mt cu trúc cht ch tình hình tài chính, kt
qu kinh doanh ca mt doanh nghip. Mc đích ca báo cáo tài chính là cung cp các
thông tin v tình hình tài chính, tình hình kinh doanh và các lung tin ca mt doanh
nghip, đáp ng nhu cu hu ích cho s đông nhng ngi s dng trong vic đa ra
các quyt đnh kinh t. đt mc đích này báo cáo tài chính phi cung cp nhng
thông tin ca mt doanh nghip v: Tài sn; N phi tr; Vn ch s hu; Doanh thu,
thu nhp khác, chi phí, lãi và l; phân chia li nhun sau thu; Các lung tin.
HV: VÕ THU PHNG
6
LUN VN CAO HC HDKH: PGS.TS BÙI VN DNG
Các thông tin này cùng vi các thông tin trình bày trong Bn thuyt minh báo
cáo tài chính giúp ngi s dng d đoán đc các lung tin trong tng lai và đc
bit là thi đim và mc đ chc chn ca vic to ra các lung tin và các khon
tng đng tin – Theo VAS 21.
qun lý, điu hành hot đng sn xut kinh doanh ca doanh nghip mình.
- i vi các nhà đu t, các ch n, đòi hi BCTC vì hai lý do: h cn BCTC
đ giám sát và bt buc các nhà qun lý phi thc hin theo đúng hp đng đã ký kt
và h cn các thông tin tài chính đ thc hin các quyt đnh đu t và cho vay ca
mình.
- i vi các kim toán viên đc lp, các nhà đu t và cung cp tín dng đòi
hi BCTC phi đc kim toán bi kim toán viên đc lp. Nh vy BCTC đóng vai
trò nh là đi tng ca kim toán đc lp.
1.1.5 Các yêu cu lp và trình bày BCTC:
1.1.5.1 Các nguyên tc lp và trình bày báo cáo tài chính:
Theo VAS 21 – Trình bày BCTC –Vic lp và trình bày BCTC phi tuân th 6
nguyên tc: Hot đng liên tc,c s dn tích, nht quán, trng yu và tp hp, bù tr,
có th so sánh.
Vic thuyt minh BCTC phi cn c vào yêu cu trình bày thông tin quy đnh
trong các chun mc k toán. Các thông tin ch yu phi đc gii trình đ giúp ngi
đc báo cáo hiu đúng thc trng tình hình tài chính ca doanh nghip.
1.1.5.2 K báo cáo:
K lp báo cáo tài chính nm:
Các doanh nghip phi lp BCTC theo k k toán nm là nm dng lch hoc
k k toán nm là 12 tháng tròn sau khi thông báo cho c quan thu. Trng hp đc
bit, doanh nghip đc phép thay đi ngày kt thúc k k toán nm dn đn vic lp
BCTC cho mt k k toán nm dn đn vic lp BCTC cho mt k k toán nm đu
tiên hay k k toán nm cui cùng có th ngn hn hoc dài hn 12 tháng nhng không
vt quá 15 tháng,.
K lp BCTC gia niên đ:
HV: VÕ THU PHNG
8
LUN VN CAO HC HDKH: PGS.TS BÙI VN DNG
doanh nghip theo tng khon mc bng cách cng các khon mc tng đng ca
tài sn, n phi tr, vn ch s hu theo nguyên tc:
- i vi các khon mc ca Bng cân đi k toán không phi điu chnh thì
đc cng trc tip đ xác đnh khon mc tng đng ca Bng cân đi k
toán tng hp.
- i vi nhng khon mc phi điu chnh theo nguyên tc và phng pháp điu
chnh thích hp sau đó mi cng đ tng hp khon mc này và trình bày trên
Bng cân đi k toán tng hp.
̇ Nguyên tc và phng pháp điu chnh:
- iu chnh khon cp vn ca đn v cp trên cho đn v cp di
+ Nguyên tc điu chnh:
Giá tr ghi s ca khon cp vn ca đn v cp trên trong tng đn v cp di và
phn vn ca đn v cp trên trong vn s hu ca đn v cp di phi đc loi
tr hoàn toàn trên Báo cáo tài chính tng hp.
+ Bút toán điu chnh:
- iu chnh gim khon mc “Vn kinh doanh đn v trc thuc” ca công ty
và điu chnh gim “Ngun vn kinh doanh” đn v trc thuc chi tit phn
vn cp trên cp.
Gim khon mc “Vn kinh doanh đn v trc thuc”
Gim khon mc “ Vn đu t ca ch s hu”
- iu chnh s d các khon phi thu phi tr ni b trong cùng doanh
nghip.
+ Nguyên tc điu chnh
S d các khon phi thu phi tr gia các đn v ni b trong mt doanh nghip
phi đc loi tr hoàn toàn.
+ Bút toán điu chnh:
HV: VÕ THU PHNG
10
11
LUN VN CAO HC HDKH: PGS.TS BÙI VN DNG
- i vi nhng khon mc phi điu chnh theo nguyên tc lp và trình bày Báo
cáo kt qu hot đng kinh doanh thì phi thc hin các điu chnh thích hp
sau đó mi cng đ tng hp khon mc và trình bày trên báo cáo kt qu hot
đng kinh doanh tng hp.
Các ch tiêu ch yu phi điu chnh liên quan đn tng hp báo cáo kt qu
hot đng kinh doanh gm: Doanh thu, giá vn hàng bán, lãi l ni b, lãi l ni b
cha thc s phát sinh, li nhun k toán trc thu thu nhp doanh nghip.
Phng pháp điu chnh các ch tiêu khi lp báo cáo kt qu hot đng kinh
doanh tng hp.
Các khon doanh thu, giá vn hàng bán, lãi l ni b công ty phi đc loi tr
toàn b.
a- Bút toán điu chnh gim toàn b doanh thu ni b đã ghi nhn trong khon
mc “Doanh thu bán hàng và cung cp dch v” và trong khon mc “Giá vn hàng
bán” ca các đn v ni b ghi
Gim khon mc – Doanh thu bán hàng và cung cp dch v: Doanh thu ni b
Gim khon mc – Giá vn hàng bán: Doanh thu ni b
b- Các khon lãi, l ni b cha thc s phát sinh t các giao dch ni b phi
đc loi tr hoàn toàn tr khi chi phí to nên khon l đó không th thu hi đc.
Bút toán điu chnh:
Tng, gim khon mc – Giá vn hàng bán:Lãi, l ni b cha thc s phát sinh
Gim, tng khon mc – Tng li nhun k toán: Lãi, l ni b cha thc s
phát sinh.”
(2)
i công ty m và tp đoàn va phi lp BCTC hp nht thì phi lp BCTC
tng hp trc ( Tng hp theo loi hình hot đng: sn xut, kinh doanh; đu t
nc hoc Nhà nc có t l vn chi phi); các công ty con có th là doanh nghip nhà
nc, công ty c phn có phn chi phi ca nhà nc, công ty TNHH mt thành viên,
công ty trách nhim hu hn t 2 thành viên tr lên có hn 50% vn ca nhà nc …
1.2.2.3 iu kin xut hin BCTC hp nht:
HV: VÕ THU PHNG
13
LUN VN CAO HC HDKH: PGS.TS BÙI VN DNG
Theo thông t 161/2007/TT-BTC ngày 31 tháng 12 nm 2007 ca B tài chính
hng dn thc hin 16 chun mc k toán ban hành. Công ty m có trách nhim lp
Báo cáo tài chính hp nht khi kt thúc k k toán đ phn ánh tình hình tài chính, kt
qu hot đng kinh doanh và các dòng lu chuyn tin t ca c Tp đoàn. Trng hp
Công ty m đng thi là Công ty con b mt công ty khác s hu toàn b hoc gn nh
toàn b và đc các c đông thiu s trong công ty chp thun thì Công ty m này
không phi lp và trình bày Báo cáo tài chính hp nht.
Mt công ty đc coi là Công ty m ca mt công ty khác nu có quyn kim
soát thông qua vic chi phi các chính sách tài chính và hot đng nhm thu đc li
ích kinh t t các hot đng ca công ty này. Công ty m thng đc xem là có quyn
chi phi các chính sách tài chính và hot đng trong các trng hp sau đây:
a) Công ty m nm gi trên 50% quyn biu quyt trc tip hoc gián tip
Công ty con;
b) Công ty m có quyn trc tip hoc gián tip b nhim hoc bãi min đa s các
thành viên Hi đng qun tr, Giám đc hoc Tng giám đc ca Công ty con;
c) Công ty m có quyn b đa s phiu ti các cuc hp ca Hi đng qun tr
hoc cp qun lý tng đng;
d) Công ty m có quyn quyt đnh vic sa đi, b sung iu l ca Công ty
con;
đ) Các nhà đu t khác tho thun dành cho Công ty m hn 50% quyn biu
quyt;
cách sau:
- Cách 1: Thng nht các th tc, chính sách k toán khi lp BCTC cá th ca
công ty m và công ty con. C th nh sau: Các th tc k toán đc thng nht chung
HV: VÕ THU PHNG
15
LUN VN CAO HC HDKH: PGS.TS BÙI VN DNG
gia các đn v trong cùng tp đoàn và đc thc hin ngay khi lp BCTC cá th ca
các công ty - Các nghip v kinh t tài chính đc x lý theo th tc k toán thng
nht ngay t trên s sách k toán ca tng công ty riêng r trong tp đoàn -> Không
phát sinh điu chnh chênh lch khi tin hành hp nht BCTC.
- Cách 2: Thng nht các th tc, chính sách k toán khi lp BCTC hp nht ca
công ty m và công ty con. Trong trng hp các công ty không th thng nht đc
chính sách k toán ngay c khi các nghip v cùng loi trong cùng hoàn cnh do nhng
đc đim c hu v môi trng kinh doanh. Do vy khi lp BCTC hp nht phi điu
chnh các khon mc cn thit. Ví d nh: iu chnh s khu hao TSC do chính
sách khu hao khác nhau; iu chnh s chênh lch gia giá hp lý và giá ghi s do
đánh giá tài sn, công n ca công ty lúc bt đu hp nht
3. Th tc điu chnh - loi tr hp nht:
Trình t lp BCTC hp nht đc thc hin qua 2 bc:
- Bc 1: Công gp các khon mc tng ng trên BCTC cá th ca các công
ty thuc phm vi hp nht.
- Bc 2: Loi tr và điu chnh các khon mc cn thit đ làm cho BCTC hp
nht đc lp đúng theo quan đim hp nht.
1.2.2.6 Lp Bng cân đi k toán hp nht vào ngày quyn kim soát
đc thit lp:
Nu b qua s nh hng ca chính sách thu thì các th tc liên quan đn lp
bng cân đi k toán hp nht gm các vic c bn nh sau:
¦ ánh giá tài sn và công n ca công ty con theo giá hp lý:
¡ Xác đnh phn li ích c đông thiu s:
- Trong Bng cân đi k toán hp nht, li ích ca c đông thiu s trong giá tr
tài sn thun ca các Công ty con đc xác đnh và trình bày thành mt dòng riêng
bit. Giá tr li ích ca c đông thiu s trong giá tr tài sn thun ca các Công ty con
hp nht, gm:
HV: VÕ THU PHNG