B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
gñh LÊ TH MINH

LUN VN THC S KINH T TP.H Chí Minh – Nm 2010

B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
gñh

LÊ TH MINH

hc trong thi gian qua.
Chân thành cm n TS.Nguyn Th Uyên Uyên đã tn tình hng dn, nhng ý kin đóng
góp quý báu ca Cô đã giúp tôi hoàn thành lun vn này.
Xin trân trng cm n.

Tác gi lun vn
Lê Th Minh
C
C
H
H
H






N
N
N
G
G
G
2
2
2
:
:
:
N
T
T
T
H
H
H



T
T
T
R
R
R






N
N
N
G



U
U
U



M
M
M



T
T
T
S
S
S

T
T
T
R
R
R
Ê
Ê
Ê
N
N
N
T
T
T
H
H
H



G
H
H
H



C
C
C
K
K
K
I
I
I
N
N
N
H
H
H
N
T
T
T
H
H
H



T
T
T
R
R
R






N
N
N
G



U
U
U
V
V
V
I
I
I



T
T
T
N
N
N
A
A
A
M

G
G
G
3
3
3
:
:
:
T
T
T
H
H
H



C
C
C

T
T
T
R
R
R






N
N
N
G
G
G
T
T
T
R
R
R
Á
Á
Á




T
T
T
N
N
N
A
A
A
M
M
M
38
3.1 Tng quan th trng tài chính Vit Nam hin nay 38
3.2 Thc trng th trng trái phiu Vit Nam 43
3.2.1 C s pháp lý cho s phát trin th trng trái phiu 43
3.2.2 Thc trng th trng trái phiu 44
3.2.2.1 Thc trng th trng trái phiu Chính ph 44
3.2.2.2 Thc trng th trng trái phiu doanh nghip 57
3.2.2.3 Các hot đng phái sinh tín dng trên th trng trái phiu 64
3.2.2.4 ánh giá chung v th trng trái phiu Vit Nam 65
3.2.3 Nguyên nhân th trng trái phiu Vit Nam cha phát trin 68
3.2.3.1 Hàng hóa và công c trên th trng trái phiu cha đa dng 68
3.2.3.2 T duy ca các nhà qun lý tài chính v vic s dng công c trái phiu cng nh nhn

G
I
I


I
IP
P
H
H
Á
Á
P
PP
P
H
H
Á
Á
T
TT

GT
T
R
R
Á
Á
I
IP
P
H
H
I
I


U
UV
V
I
I


KT LUN 105
DANH MC CÁC T VIT TT

ABS Chng khoán đc đm bo bng tài sn
(Asset – Backed Security)
BIS Bank for International Settlements
BoK Ngân hàng Trung ng Hàn Quc
(Bank of Korea)
CRA T chc đnh mc tín nhim
(Creadit Rating Agency)
CSRC y ban Giám qun Trung Quc
(China Security Regulatory Commission)
GSO Tng cc thng kê
EMU Liên minh tin t và kinh t Châu Âu
(Economic and Monetary Union)
EU Liên minh Châu Âu
(European Uninion)
EC European Commission
FIM Th trng (các công c) thu nhp c đnh
(Fixed Income Market)
KBNN Kho bc nhà nc
KRW ng tin Won ca Hàn Quc
KSDA Hip hi các nhà kinh doanh chng khoán Hàn Quc
(Korea Securities Dealer Association)
NHNN Ngân hàng nhà nc
NHTM Ngân hàng thng mi
MBS Chng khoán đc đm bo bng tài sn th chp
(Mortgage Backed Securities)
NDRC y ban ci cách và phát trin quc gia
(National Development & Reform Commission) DANH MC CÁC BNG, BIU

Bng 2.1: Các công c lu hành trên th trng trái phiu Trung Quc
Bng 2.2: Công cuc ci cách th trng trái phiu Hàn Quc
Bng 2.3: Giá tr giao dch bình quân/ngày trên th trng TPCP
Bng 2.4: Giá tr giao dch bình quân/ngày trên th trng TPDN
Bng 3.1: Quy mô th trng chng khoán
Bng 3.2: Thng kê mt s đt đu thu TPCP nm 2006
Bng 3.3: Thng kê các đt đu thu TPCP nm 2007
Bng 3.4: Kt qu đu thu nm 2008
Bng 3.5: Kt qu đu thu TPCP (TPCP phát hành bng đng ni t)
Bng 3.6: Kt qu đu thu TPCP đn tháng 05/2010
Bng 3.7: Kt qu đu thu TPCP (TPCP phát hành bng USD)
Bng 3.8: Kt qu đu thu TPCP theo phng thc bo lãnh
Bng 3.9: Thng kê tình hình giao dch TPCP (ti TP.HCM)
Bng 3.10: Thng kê hot đng giao dch TPCP (ti Hà Ni)
Bng 3.11: Mt s doanh nghip đc các t chc tài chính bo lãnh phát hành.
DANH MC CÁC HÌNH V,  TH

Hình 2.1: Quy mô giao dch ca trái phiu Chính ph  KSE và th trng OTC
Hình 2.2: C cu các nhà đu t trái phiu Chính ph Hàn Quc
Hình 2.3: C cu trái phiu doanh nghip Hàn Quc
Hình 2.4: C cu trái ch ca trái phiu JGB (tháng 06/2007)

H



N
N
N
M
M
M









U
U
U
+ Phm vi thi gian: tác gi kho sát thc trng hot đng ca th trng trái phiu Vit Nam t
khi hình thành cho đn thi đim nm 2010.
4. PHNG PHÁP NGHIÊN CU
Phng pháp nghiên cu ch yu là phng pháp đnh tính, thng kê, so sánh đ đánh giá thc
trng ca th trng trái phiu Vit Nam. Ngoài ra, tác gi thc hin kho sát lch s phát trin ca
th trng trái phiu ca nhng quc gia đi trc đ h tr cho vic đ xut nhng gii pháp phát
trin TTTP Vit Nam.
5. KT CU CA  TÀI
 gii quyt vn đ, tác gi kt cu đ tài thành 4 chng, bao gm:
- Chng 1: Nêu lên tng quan v th trng trái phiu. Trong chng này, tác gi tp trung đa
ra vai trò ca th trng trái phiu và nhng nn tng c bn ca mt th trng trái phiu phát
trin hiu qu.
- Chng 2: Tp trung nghiên cu v quá trình hình thành và phát trin ca mt s th trng trái
phiu  Trung Quc, Nht bn, Hàn Quc, khu vc Châu Âu và M đ đúc kt nhng kinh
nghim thit thc cho Vit Nam.
- Chng 3: Tp trung kho sát thc trng hot đng ca th trng trái phiu Vit Nam đ thy
đc nhng thành công cng nh tn ti ca th trng hin nay, t đó có nhng gii pháp phù
hp gii quyt nhng tn ti này.
- Chng 4: Tác gi đã đ xut nhng gii pháp đ thúc đy th trng trái phiu phát trin hiu
qu. Trong đó, tác gi tp trung vào mt s gii pháp nh: xây dng đng cong lãi sut chun,
thit lp h thng đnh mc tín nhim, tng cng s minh bch thông tin, xây dng h thng
các nhà to lp th trng.
Trang 1/105
CHNG 1:
T
T
T







T
T
T
R
R
R






N
N
N
G
G
G
T
T
T

1.1 KHÁI NIM VÀ VAI TRÒ CA TH TRNG TRÁI PHIU TRONG NN KINH T
1.1.1 Khái nim th trng trái phiu
Th trng trái phiu (còn đc bit đn là th trng n, th trng thu nhp c đnh – fixed
income market) là ni mà các thành phn tham gia trên th trng mua bán các loi chng khoán
n, thng là trái phiu.
1.1.2 Vai trò ca th trng trái phiu
1.1.2.1 Vai trò ca th trng trái phiu đi vi Chính ph
¬ Th trng trái phiu (TTTP) là ni Chính ph có th huy đng lng vn ln trong toàn xã
hi đ qii quyt vic cân đi thu chi ngân sách quc gia.
TTTP là mt b phn ca th trng chng khoán, là ni tp trung và tích ly vn nhà ri trong toàn
xã hi. Thông qua phát hành TPCP ra TTTP, Chính ph có th trc tip (đi vi TPCP, trái phiu
đa phng, trái phiu đô th) hoc gián tip (đi vi trái phiu đc Chính ph bo lãnh) huy đng
ngun vn tit kim khng l trong toàn dân nhm giúp Chính ph thc hin nhng chin lc phát
trin kinh t quc dân, phát trin c s h tng, các chng trình quc gia v xã hi, an ninh quc
phòng,….Ngun vn ln t TPCP phát hành trong và ngoài nc là ngun vn quan trng đ b
sung vào ngân sách Nhà nc, gii quyt nhng vn đ thâm ht ngân sách Nhà nc, thc hin
nhng d án đu t phát trin kinh t - xã hi, quan trng nht là h tr Chính ph kim soát lun
tin lu thông trong nn kinh t và kim soát lm phát.
¬ TTTP là ni giúp Chính ph thit lp c s đng cong lãi sut chun
Giá ca TPCP đc xem là ngun thông tin tt nht v k vng lm phát và lãi sut trên th trng.
Tp hp lãi sut (lãi sut
Zero coupon hay lãi sut giao ngay) ca các TPCP theo tng k đáo hn
hình thành nên đng cu trúc k hn ca lãi sut, gi là đng cong lãi sut chun, mà trên c s
này nhng ngi tham gia th trng xác đnh lãi sut cho các loi chng khoán n khác.
 thit lp đng cong lãi sut chun cho TTTP, Chính ph phi thc hin vic phát hành các
công c chun này ra TTTP. Ngoài ra, thông qua TTTP, Chính ph có th nm bt thông tin v tình
trng lu hành ca các chng khoán khác và công c chun trên th trng, t đó Chính ph có s
điu chnh lu lng ca các chng khoán chun sao cho phù hp vi s thích ng ca th trng
và nhm duy trì s tn ti liên tc ca đng cong lãi sut chun.
1.1.2.2 Vai trò ca th trng trái phiu đi vi doanh nghip

kim. S d, so vi c phiu, đu t vào trái phiu s có mc đ ri ro thp hn, th hin  nhng
u th do đc tính ca trái phiu mang li :
- Khi đu t vào TPDN, bi vì trái phiu có tính đáo hn nên vào thi đim đáo hn, trái ch s
đc hoàn li vn gc. Nu không tr đc n khi đáo hn, trái ch có quyn thu gi tài sn,
thm chí buc doanh nghip phi thanh lý, đ thu hi n. Trái li, đi vi ch s hu c phiu,
nu mun thu hi vn, h ch có th bán đ chuyn quyn s hu c phiu cho nhà đu t khác.
Trng hp đu t vào TPCP, thì nhà đu t li càng an tâm hn v kh nng hoàn vn bi vì
nhng th mnh ca TPCP so vi TPDN.
- Trái ch đc hng mc lãi sut tng đi n đnh và đc bit trc.
- Trái quyn ca ch n đi vi li nhun và đi vi tài sn ca doanh nghip đc u tiên hn
so vi trái quyn ca ch s hu.
Trang 3/105
Ngoài ra, thông qua giao dch trên TTTP, nhà đu t có thêm nhiu la chn đ thit lp danh mc
đu t sao cho ti u hóa li nhun và gim thiu ri ro cho nhng khon đu t ca mình.
1.1.2.4 Vai trò ca th trng trái phiu đi vi th trng vn

Mt trong nhng vai trò quan trng nht ca TTTP là góp phn chng khng hong tài chính. Vì
TTTP hình thành s h tr và làm gim áp lc cho h thng ngân hàng trong vic cung ng vn vay
cho doanh nghip, đng thi làm gim nhng ri ro do ph thuc vào h thng NHTM
1
. Nó góp
phn làm th trng vn ngày càng hoàn thin, th trng tài chính ngày càng vng chc. Nói mt
cách khác, nó có th ngn nga nn kinh t ri vào khng hong.
Ngoài ra, TTTP còn góp phn trong vic khi thông ngun vn trong toàn xã hi và to tính thanh
khon cho các loi trái phiu
- V vai trò khi thông ngun vn trong toàn xã hi: TTTP đã h tr cho th trng c phiu và
h thng NHTM trong vic tp trung và tích ly lng vn ln nhàn ri trong nn kinh t, luân
chuyn vn t ni tha đn ni thiu.
- V vai trò to tính thanh khon: Kh nng thanh khon là mt trong nhng đc tính hp dn ca
chng khoán. Nh có TTTP mà các t chc phát hành có th đa các loi trái phiu đn nhà đu

giao dch trái phiu.
- D nhiên, không phi ch tn ti nhng thành phn tham gia (nhà phát hành, nhà đu t) và mt
“sàn giao dch đin t” thì TTTP có th vn hành hiu qu.  TTTP hot đng mt cách hiu
qu và ngày càng phát trin thì cn có mt h thng c s h tng thit yu. C s h tng đc
đ cp bao gm nhng yu t c bn ca TTTP (chng hn: lut phát, đng cong lãi sut
chun đ làm tiêu chun đnh giá trái phiu phi chính ph, đnh mc tín nhim, các công c bo
him ri ro), h thng công ngh thông tin, h thng thanh toán và minh bch thông tin giao
dch (h thng báo giá đin t ca các dealer broker).
1.3 CÁC NHÂN T CU THÀNH TH TRNG TRÁI PHIU
1.3.1 Hàng hóa và công c trên th trng trái phiu
¬ V hàng hóa trên th trng trái phiu
Hàng hóa trên TTTP là chính là trái phiu. So vi c phiu, hàng hóa trái phiu đa dng hn rt
nhiu, vi nhiu chng loi
3
khác nhau. Da vào nhng tiêu chí phân loi khác nhau, trái phiu bao
gm các loi sau:
- Cn c vào ch th phát hành:
+ TPCP, trái phiu đc Chính ph bo lãnh, trái phiu chính quyn đa phng
+ TPDN: bao gm các dng nh trái phiu chuyn đi, trái phiu không chuyn đi; trái phiu
có bo đm hoc có th chp, trái phiu không bo đm hoc không có th chp; trái phiu có
th thu hi trc hn; trái phiu thu nhp.
- Cn c vào thi hn ca trái phiu: trái phiu ngn hn (có thi hn t 1 đn 5 nm), trái phiu
trung hn (có thi hn t 5 đn 15 nm), trái phiu dài hn (có thi hn trên 15 nm)
- Cn c vào vic ghi danh: bao gm trái phiu vô danh và trái phiu ký danh
- Cn c vào tính cht lãi sut ca trái phiu: trái phiu có lãi sut th ni và trái phiu có lãi sut
c đnh
Ngoài ra còn trên th gii còn có mt s loi trái phiu sau: trái phiu chit khu, trái phiu quc t,
trái phiu đa tin t, trái phiu có th chuyn đi (đi vi lãi sut), trái phiu tin kép.
¬ Công c trên th trng trái phiu
Công c đc đ cp  đây chính là các công c bo him ri ro tín dng. Tr phi đu t vào nhng

phát hành tài sn c s này là ngi đi vay. Theo cách din gii khác, phái sinh tín dng còn là mt
s tha thun song phng nhm chuyn ri ro t đi tng này sang đi tng khác. Giá tr ca
phái sinh tín dng phát sinh t giá tr ca nhng tài sn c s nh giá, lãi sut, ch s hoc các công
c tài chính khác.
Khi ri ro v n lãi hay v n vn xy ra, trái ch chu nhiu mt mát, giá tr tài sn b st gim,
trong trng hp xu nht thì b mt vn hoàn toàn. Mc đ ri ro tín dng khác nhau theo tình
hình tài chính ca ngi đi vay và nh hng bi sc khe ca mt nn kinh t mnh. Phái sinh tín
dng đc thit k da trên nhng tài sn c s mà ngi phát hành tài sn này chính là ngi đi
vay. Do đó, phái sinh tín dng gn kt vi nhng đc đim liên quan đn tài sn c s, chng hn
nh:
- Tình trng v n ca ngi phát hành tài sn c s
- Cu trúc tài chính nm di mc gii hn đ có th bo v khi tình trng v n
- Kh nng v n lãi (mt kh nng tr lãi)
-  lch tín dng ca trái phiu so vi TPCP vt quá xa mc chun
- ánh giá tín nhim thp di mc chun
Bt k t chc tài chính nào (các ngân hàng đu t và thng mi, công ty bo him, qun lý qu,
qu bo him) mà mong mun loi b ri ro tín dng thì có th s dng các công c phái sinh tín
dng. Các công c phái sinh tín dng giúp h thc hin tái cu trúc li hot đng ca h gim thiu
ri ro trong khi vn duy trì nhng tài sn này trên bng cân đi. Công c phái sinh tín dng đc bit
phù hp vi nhng mc đích sau:
- T chc phát hành công c n (tài sn c s) ban đu hay ngi đi vay không cn phi tham gia
vào quá trình chuyn nhng ri ro tín dng và cng không cn bit giao dch chuyn nhng
ri ro này, do đó cho phép s duy trì đc mi quan h gia ngi đi vay và cho vay. 5
Ri ro không tr đc lãi còn gi là
s v n “technical” (technical default)
6
Ri ro không hoàn li vn gc còn gi là

hin phát hành thành công trái phiu, công c ra th trng.
Tùy thuc vào tng thi đim và đnh hng phát trin TTTP khác nhau ca mi quc gia mà quy
mô (đc đo lng bng lng và tr giá trái phiu đc phát hành) vai trò ca các t chc phát
hành này khác nhau. Nhng nhìn chung, trong giai đon đu phát trin ca TTTP, Chính ph
thng chim t trng ln trong tng tr giá trái phiu đc phát hành và cng là t chc gi vai trò
ch đo trong vic cung cp hàng hóa ra TTTP. S d nh vy là do trong thi k đu ca th trng
trng trái phiu, hàng hóa rt ít và các t chc phi Chính ph thng cha mnh dn thâm nhp th
trng mi này. Do đó, ngun cung hàng hóa ca th trng rt thp và không đa dng. Chính ph
đi đu trong vai trò ca t chc phát hành va to ra cung hàng hóa ban đu cho th trng va đnh
hng cho s phát trin ca th trng sau này. Khi TTTP dn dn phát trin cùng vi s tham gia 7
Khái quát mt s sn phm phái sinh tín dng: Xem ph lc 5
Trang 7/105
ca nhiu t chc phát hành phi Chính ph, Chính ph phát hành trái phiu ch yu là đ tip tc
thc hin vai trò đnh hng phát trin th trng. TPCP đc phát hành, ngoài mc đích là huy
đng vn theo k hoch ngân sách quc gia, ch yu là các công c chun dùng đ thit lp đng
cong lãi sut chun cho TTTP.
¬ Nhà đu t
S phát trin bn vng ca TTTP cng nh bt k th trng chng khoán nào khác đu da trên
mt trong nhng nn tng là quan h cung – cu. Trong đó, cung không ngng ln mnh v s
lng ln cht lng trong mi tng quan phù hp vi cu. Và nhà đu t chính là yu t to nên
“cu” hàng hóa các loi chng khoán (trái phiu, c phiu, sn phm phái sinh) trên th trng
chng khoán.  nhng TTTP phát trin, thành phn các nhà đu t c s rt đa dng. Các ngân
hàng, qu đu t và các t chc tit kim theo các tha thun hp đng (qu hu trí, công ty bo
him) đã to nên nhà đu t c s cho TTTP. Mc dù s hình và phát trin các t chc tài chính
trung gian  mi quc gia có nhng đim khác nhau đáng k, nhng nhìn chung  nhng quc gia
có t chc tài chính cha phát trin thì các nhà đu t c s cho TTTP không đa dng.
Tùy thuc vào tình hình phát trin ca h thng các t chc tài chính trung gian  mi quc gia mà

mt nhà môi gii và va mang tính cht ca mt nhà t doanh.
¬ Các ch th khác trên th trng: các ch th này chính là các c quan qun lý và giám sát
hot đng ca th trng, các t chc đnh mc tín nhim, các t chc thc hin chc nng lu
ký và thanh toán bù tr, …Các ch th này to ra mi liên kt gia t chc phát hành vi nhà
đu t, h tr cho TTTP đc hot đng mt cách hiu qu.
1.4 NN TNG C BN CA MT TH TRNG TRÁI PHIU PHÁT TRIN HIU
QU
TTTP là th trng giao dch các công c n, thông qua th trng này, các t chc huy đng ngun
vn vay đ đáp ng nhu cu hot đng sn xut kinh doanh hoc Chính ph đáp ng nhu cu chi
tiêu cân đi ngân sách quc gia. Mt TTTP phát trin hiu qu phi đm bo đc 2 vn đ sau:
- m bo s dng hiu qu ngun vn vay đc huy đng trong toàn xã hi nhm đáp ng nhu
cu phát trin hot đng sn xut kinh doanh ca doanh nghip hoc đáp ng nhu cu ngân sách
ca Chính ph đ phát trin nn kinh t quc gia.
- m bo s ti đa hóa phúc li đc to ra thông qua vic s dng hiu qu ngun vn vay.
Phúc li này có th là s tng li nhun, gim chi phí, m rng hot đng sn xut kinh doanh,
hoc c s h tng,… và không to ra gánh nng n cho th h tng lai Kt qu là thúc
đy toàn nn kinh t phát trin, to ra “kháng th” cho nn kinh t đi vi nhng bin đng bên
ngoài, hoc là nn kinh t không b ri vào cuc khng hong,… Nhng phúc li đt đc phi
đc duy trì liên tc và không đc suy gim theo thi gian cng nh theo tng giai đon phát
trin ca nn kinh qua các th h.
Nn tng c bn đ mt TTTP phát trin hiu qu bao gm: Chính ph và h thng pháp lý, tính
thanh khon ca th trng th cp, đnh mc tín nhim, đng cong lãi sut chun và các phng
pháp đnh giá trái phiu. Mc dù nhng nn tng này không phi là yu t quyt đnh mi s thành
công ca TTTP, nhng thiu vng chúng s gây cn tr s phát trin ca th trng.
1.4.1 Chính ph và h thng pháp lý
Chính ph gi vai trò quan trng trong vic xây dng và phát trin th trng chng khoán ca mt
quc gia. Vai trò ca Chính ph th hin :
Trang 9/105
-  phát trin TTTP, Chính ph đi đu nh là t chc phát hành trái phiu ra th trng, thit lp
đng cong lãi sut chun đáng tin cy đ thúc đy s phát hành trái phiu  khu vc doanh

thp. Tính thanh khon cao là mt trong nhng tính hp dn ca chng khoán đi vi các nhà đu
t bi vì nó cho thy s linh hot và an toàn ca vn đu t.
Trang 10/105
Yu t thanh khon ca chng khoán nói chung thng có liên quan mt thit nhiu đn tính đa
dng ca các nhà đu t, yu t tín nhim ca t chc phát hành, s minh bch thông tin trên th
trng, liên quan đn yu t c s h tng ca th trng chng khoán mà trong đó quan trng nht
là nhà to lp th trng. Các yu t này nh hng rt ln đn tính thanh khon ca trái phiu trên
TTTP.
Vai trò ca yu t thanh khon th hin:
- Thanh khon đc xem nh là mt trong nhng nhân t đ đnh giá trái phiu, nht là TPDN.
Ngha là, nhà đu t s đòi hi sut sinh li, li sut tng thêm, ca loi chng khoán kém thanh
khon cao hn chng khoán có tính thanh khon cao đ mà bù đp cho chi phí giao dch trong
quá trình giao dch mua bán trái phiu. Phn li sut tng thêm này còn đc coi nh là phí bù
đp ri ro thanh khon.  mt phng din khác, giá trái phiu phn nào th hin mc đ ri ro
thanh khon ca trái phiu đó.
- Ngoài ra, k t nhng tháng cui nm 2007 đn nay, yu t thanh khon đã đc phát hin ra
rng nó đóng vai trò quan trng trong cuc khng hong tài chính. Cuc khng hong tài chính
va qua không phi là cuc khng hong tha hàng hóa, khng hong do đình tr sn xut,…
mà là cuc khng hong phát sinh t yu t thanh khon kém ca tài sn th chp, tài sn bo
đm (bt ngun t M). Khái quát ngn gn nguyên nhân ca cuc khng hong này là do s
st gim nhanh chóng giá tr tài sn th chp (bt đng sn) đm bo cho các khon vay và các
chng khoán (chng khoán này đc gi là chng khoán đc đm bo bng tài sn th chp -
MBS). Lãi sut vay đc đy lên cao to áp lc ln lên kh nng tr n vay, to thành nhng
khon vay di chun. S st gim đt ngt giá tr bt đng sn  M kéo theo s suy gim tính
thanh khon ca bt đng sn và t đó làm nh hng đn kh nng thu hi các khon n di
chun và nh hng đn giá tr ca các chng khoán MBS trên th trng chng khoán. iu
đáng lu ý  đây chính là hiu ng lan ta. Trong mt th trng liên ngân hàng (trong nc và
xuyên quc gia), khi mt ngân hàng ri vào tình trng phá sn do không chu đng ni cú sc
hay chn đng có th khin cho các ngân hàng khác cng phi đi đu vi tình trng khó khn.
Và nu hiu ng lan ta đ ln, có th gây ra tình trng khng hong tài chính trong phm vi

nhim. Có nh vy, kt qu đánh giá mi mang tính khách quan và đáng tin cy.
- Không trì hoãn: tc là không cho phép s trì hoãn thng xuyên khi thc hin đánh giá tín
nhim ca các t chc phát hành chng khoán n bi nhng tác đng tim n.
- T chc đnh mc tín nhim ch thc hin vic đánh giá t chc phát hành, ch không vì nhng
“li ích mà t chc cho” mà đa ra nhng “li khuyên rng hay đ ngh hay t vn” nhà đu t
thc hin đu t vào sn phm chng khoán (c phiu, trái phiu, ) nào đó ca t chc phát
hành.
- Chn lc và s dng nhng thông tin đáng tin cy đc cung cp bi t chc phát hành
- Cân nhc và đánh giá mt cách cn trng, sáng sut tt c nhng tình hung liên quan đn vic
đánh giá mc tín nhim ca ngi phát hành.
- Hi đng đánh giá: vic đnh mc tín nhim phi đc quyt đnh bi mt hi đng ch không
phi là quyt đnh ca mt cá nhân nào đó. Vì vy nó phn ánh s kh nng nhn thc, trình đ,
kinh nghim và s đánh giá ca c mt t chc ch không phi ca mt cá nhân riêng l.
1.4.4 ng cong lãi sut chun
ng cong lãi sut là đng th hin mi tng quan gia lãi sut và k hn ca trái phiu hay
loi chng khoán có thu nhp c đnh ti mt thi đim nht đnh. Nu th hin trên đ th, chúng
có th đc biu din lãi sut trên trc Y và k hn trên trc X. 8
Biu tng đnh mc tín nhim cho khon vay ngn hn và dài hn: Xem ph lc 6
Trang 12/105
Mt đng cong lãi sut có th tr thành đng cong chun khi nó đc hình thành da trên mi
quan h tng quan 2 yu t lãi sut và k hn ca công c chun. Tùy theo đc đim và đnh
hng phát trin TTTP ca mi quc gia mà các th trng này la chn công c chun khác nhau
(TPCP, TPDN, công c phái sinh). Tuy nhiên, nhìn chung phn ln các quc gia đã phát trin TTTP
la chn TPCP nh là mt công c chun đ thit lp đng cong lãi sut chun.
 lý gii ti sao TPCP đc xem là c s đ xây dng đng cong lãi sut chun, lãi sut ca các
công c to ngun nhu nhp n đnh này đc phân thành 3 thành t hay 3 loi phí khác nhau.
Nhng

ro hiu qu.
1.4.5 Phng pháp đnh giá các hàng hóa trên TTTP
Trang 13/105
¬ nh giá trái phiu thông thng (Straight bond)
Trái phiu thông thng có k hn và đc hng lãi đnh k, s tin lãi da trên lãi sut danh
ngha (coupon rate) và mnh giá ca trái phiu. C hai yu này đu không thay đi trong sut thi
gian lu hành nên c tin lãi coupon đnh k là c đnh.
Nu ta gi:
P: Giá trái phiu
n: S nm còn li cho đn khi đáo hn
C: S tin lãi coupon
R: lãi sut chit khu
F: Mnh giá trái phiu
Công thc tng quát:
∑
=
+
+
+
=
n
1t
nt
)r1(
F
)r1(
C
P

Trng hp 1: Tr lãi đnh k mt nm mt ln

−
−
++
⎥
⎦
⎤
⎢
⎣
⎡
+−
=

¬ nh giá trái phiu không tr lãi đnh k (Zero coupon bond)
Trái phiu zero coupon không tr lãi đnh k cho nhà đu t, mà ch tr vn gc bng mnh giá 
cui k đáo hn. Do đó, dòng tin nhà đu t nhn đc trên trái phiu trong tng lai ch là mt
khon duy nht vn gc bng mnh giá đc chit khu v hin ti.
n
)r1(
F
P
+
=

¬ nh giá trái phiu có lãi sut th ni
Trái phiu có lãi sut th ni: Là loi trái phiu mà lãi sut ca nó đc điu chnh theo s thay đi
ca th trng. c đim này đã đm bo quyn li ca nhà đu t cng nh ca doanh nghip khi
Trang 14/105
th trng tài chính tin t không n đnh. Thông thng c sáu tháng mt ln, cn c vào lãi sut
tin gi ngn hn ca ngân hàng li điu chnh lãi sut trái phiu cho phù hp.
Lãi sut đnh k ca mt trái phiu th ni thng đc tái n đnh trên c s lãi sut th trng

tháng mt ln, và phn do khon ph tri là không thay đi. Khi đáo hn, mnh giá đc hoàn tr
ngoài khon tin lãi
Ví d: Gi s mt nhà phát hành đng ý tr cao hn lãi sut LIBOR 6 tháng mt khon là 100 đim
c bn, trong 2 nm, 6 tháng tr lãi mt ln. Gi s lãi sut chit khu hin hành ca trái phiu 2
nm là 8,5%. Giá ca chng khoán này là bao nhiêu?
-
Trái phiu có mnh giá 100 USD
-
Chênh lch gia công c th ni và công c tham chiu là 50 đim (0,5% mnh giá) cho mi k
điu chnh lãi sut (6 tháng)

Trích đoạn Th tr ng trái phi u Trung Q uc Th tr ng trái phi u Hàn Q uc Th tr ng trái phi u Châu Âu Th tr ng trái phi uM Bài hc ch os phát tri nc ath tr ng trái phi u Vit Nam

---