B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
NGUYN TH NGC NGÂN
MT S GII PHÁP NHM TNG CNG
S THA MÃN CHO NHÂN VIÊN
TI CÔNG TY TNHH DECOTEX VIT NAM Chuyên ngành: QUN TR KINH DOANH
Mã s: 60.34.05
LUN VN THC S KINH T
Ngi hng dn khoa hc: TS. NGUYN THANH HI
12.2.1 Mô hình bc thang nhu cu ca Maslow…………………………11
1.2.2.2 Mô hình hai nhân t ca Herzberg………………………………. 13
1.2.2.3 Mô hình E-R-G ca Alderfer……………………………………. 16
1.2.2.4 So sánh ba mô hình…………………………………………… 17
Tóm tt chng 1…………………………………………………………… 18
Chng 2: ánh giá mc đ tha mãn ca nhân viên ti công ty TNHH Decotex
Vit Nam …………………………………………………………… 19
2.1 Gii thiu khái quát v công ty TNHH Decotex Vit Nam ……… 19
2.2 ánh giá chung v tình hình sn xut kinh doanh ti công ty TNHH
Decotex Vit Nam…………………………………………………… 21
2.3 ánh giá mc đ tha mãn ca nhân viên ti công ty TNHH Decotex
Vit Nam ….……………………………………………… 24
2.3.1 c đim ngun nhân lc ti công ty Decotex Vit Nam 24
2.3.2 ánh giá chung v mc đ tha mãn ca nhân viên ti công ty
Decotex Vit Nam 28
2.3.2.1 Phng pháp nghiên cu ……………… ……………………… 28
2.3.2.2 Các kt qu nghiên cu ………………………………. 32
Tóm tt chng 2 47
Chng 3: Mt s gii pháp nhm tng cng s tha mãn cho nhân viên ti
công ty TNHH Decotex Vit Nam 49
3.1 Mc tiêu và quan đim xây dng gii pháp 49
3.1.1 Mc tiêu 49
3.1.2 Quan đim xây dng gii pháp 49
3.2 Gii pháp nhm nâng cao s tha mãn ca nhân viên v yu t
lãnh đo 49
3.2.1 Lng ghép s mnh ca công ty vào các mc tiêu và hot đng
ca các nhân viên hàng đu 50
3.2.2 Duy trì các giá tr ca công ty 51
3.2.3 Truyn đt vn hóa công ty 52
3.2.4 nh hng phát trin cho nhân viên 52
DANH MC T VIT TT
AJDI (Adjusted Job Descriptive Index): thang đo mô t thành phn công vic điu
chnh.
ANOVA (Analysis of Variance) : phân tích phng sai.
EFA (Exploration Factor Analysis): phân tích nhân t khám phá.
E-R-G (Existence – Relatedness – Growth): (mô hình) tn ti - mi quan h - phát trin.
JDI (Job Descriptive Index): thang đo mô t thành phn công vic.
KMO (Kaiser – Meyer- Olkin Measurement of sapmpling adequacy): ch s đo lng
s thích hp ca phân tích nhân t.
SPSS (Statistical Package for Social Sciences): Phn mm x lý thng kê dùng trong
các ngành khoa hc xã hi.
DANH MC BNG BIU
1. Bng 2.1.a Doanh thu t nm 2004-2008 ca công ty Decotex Vit Nam.
theo đ tui.
18. Bng 2.17: Mc đ cm nhn ca nhân viên đi vi ba thành phn ca s gn kt
theo chc nng nhim v.
19. Bng 3.1: Tiêu chun đánh giá mc đ hoàn thành công vic ca nhân viên.
DANH MC HÌNH V, TH 1. Hình 1.1 Mô hình v quan h gia s tha mãn đi vi công vic và s gn kt vi
đi mt vi vn đ khó khn, đó là không gi đc nhân viên có nng lc lâu dài
trong khi phi rt khó khn mi tuyn dng đc nhân viên thc s có nng lc,
và càng gp nhiu khó khn hn trong bi cnh Vit Nam hi nhp kinh t th gii,
cnh tranh trên th trng lao đng ni đa càng gay gt hn. S tha mãn trong
công vic cng nh s gn kt ca nhân viên vi doanh nghip có ý ngha rt quan
trng đi vi các nhà lãnh đo doanh nghip trong vic xây dng và thc thi các
chính sách qun tr ngun nhân lc nhm qun lý và s dng lao đng hiu qu
nht. Nht là trong bi cnh cnh tranh gay gt hin nay, các doanh nghip buc
phi la chn và áp dng các mô hình qun tr ngun nhân lc mi, các gii pháp
và chính sách nhm thu hút ngun nhân lc trình đ cao, phát huy tính n lc
trong công vic… to cho ngi lao đng cm giác tha mãn và an tâm trong công
tác, t hào v công ty và gn bó vi công ty.
Công ty TNHH Decotex Vit Nam, thuc tp đoàn Albani Group ca c,
đc thành lp ti Vit Nam nm 2002, bt đu t mt phân xng sn xut nh
ti khu công nghip Tân Bình, thành ph H Chí Minh. Công ty chuyên sn xut
rèm ca theo tiêu chun cht lng và quy trình công ngh ca công ty m, đ
phc v cho th trng các nc Âu, M. Sau hn nm nm hot đng ti Vit
Nam, quy mô ca công ty ngày càng m rng, vn điu l tng t 1 triu USD lên
5 triu USD, đu t thêm hai phân xng mi ti khu công nghip Tân Bình, và
tng s nhân viên tng t 70 ngi (nm 2002) lên 450 ngi (2008). Công ty
TNHH Decotex Vit Nam nhn đnh Vit Nam là mt th trng hp dn còn b
ng và đang xây dng chin lc phát trin mng li phân phi ti th trng
Vit Nam. Là mt công ty hot đng trong lãnh vc sn xut, vic bo đm ngun
nhân lc n đnh cho hot đng sn xut kinh doanh là đc bit quan trng. Nhn
thy tm quan trng ca vic bo đm ngun nhân lc n đnh cho hot đng sn
xut kinh doanh, công ty TNHH Decotex Vit Nam đang nghiên cu xây dng
chin lc qun tr ngun nhân lc, và bt đu bng vic kho sát, đánh giá mc
đ hài lòng ca nhân viên ti công ty, t đó đ ra nhng gii pháp, chính sách
nhm ci thin nhng khim khuyt, đng thi hng ti hoàn thin chính sách
qun tr ngun nhân lc, t đó to ra cm giác tha mãn, an tâm cho ngi lao
đc công ty, các trng phòng ban liên quan.
- Nghiên cu ti bàn: các thông tin th cp đc thu thp và s dng ch yu
t s liu ca các phòng ban ca công ty.
- Phân tích tng quan hi quy tuyn tính bi, phân tích ANOVA, kim đnh
bng T-test, da trên kt qu x lý s liu thng kê SPSS.
5. Kt cu lun vn:
Lun vn gm 3 chng:
Chng 1: C s lý lun v s tha mãn ca ngi lao đng.
Chng 2: ánh giá mc đ tha mãn ca nhân viên ti công ty TNHH Decotex
Vit Nam.
Chng 3: Mt s gii pháp nhm tng cng s tha mãn cho nhân viên ti công
ty TNHH Decotex Vit Nam. 1
CHNG 1: C S LÝ LUN V S THA MÃN CA NGI LAO NG
1.1 Lý lun v s tha mãn, s gn kt ca nhân viên đi vi công ty.
1.1.1 Khái nim v s tha mãn:
1.1.1.1 Mt s khái nim trc nm 2002:
“S tha mãn đi vi công vic là cm xúc đi vi công vic”. Cranny, Smith,
and Stone (1992) đnh ngha s tha mãn đi vi công vic là mt phn ng tình cm
(đó là cm xúc) đi vi công vic, có đc t s đi chiu so sánh gia nhng gì thc
1.1.1.2 Khái nim theo quan đim ca Howar M. Weiss (2002):
Trong nghiên cu ca mình nm 2002, Howar M. Weiss cho rng “s tha mãn
đi vi công vic là thái đ đi vi công vic, và thái đ đc đnh ngha nh trong
nhng nghiên cu tâm lý xã hi c bn”.
1
Thái đ không phi là phn ng tình cm,
mà là s đánh giá hoc nhn đnh v mt đi tng, và s đánh giá thì không đng
ngha vi cm xúc. Các nhà nghiên cu v thái đ đng tình cho rng đánh giá là nn
tng thit yu ca thái đ. Do đó, s tha mãn v công vic, đc đnh ngha nh là
thái đ, chính là đánh giá tích cc (hoc tiêu cc) v công vic và hoàn cnh công vic.
Theo Howar M. Weiss, s tha mãn đi vi công vic bao gm ba yu t cu
thành: đánh giá v công vic, tri nghim cm xúc, nim tin vào công vic.
1.1.2 Khái nim v s gn kt vi công ty:
Trong khi s tha mãn đc đnh ngha là mc đ cm xúc tích cc đi vi
công vic thì s gn kt vi công ty đc đnh ngha là lòng trung thành đi vi công
ty (Mueller, Wallace, & Price, 1992; Price, 1997), hoc s gn kt vi công ty là mt 1
Howard M. Weiss (2002), “Deconstructing job satisfaction. Separating evaluations, beliefs and affective
experiences”, Human Resource Management Review, Volume 12 Number 2 (2002), trang 173-194.
3
dng cm xúc gn bó da trên lòng trung thành đi vi công ty (Allen & Meyer, 1990;
Meyer & Allen, 1984; Meyer, Allen, & Gellatly, 1990).
Theo nghiên cu ca Aon Consulting (M), s gn kt vi công ty gm 3 yu t
sau:
- S n lc: nhân viên trong công ty n lc ht mình nâng cao k nng đ có th
cng hin nhiu hn cho công vic; sn sàng hy sinh quyn li cá nhân khi cn thit đ
giúp đ nhóm, t chc làm vic thành công.
nghiên cu này cho rng nhng cm xúc ca nhân viên đi vi công vic s dn đn
cm xúc ca h đi vi công ty. C th, các nhà nghiên cu này đã gn lin quan đim
này vi gi đnh rng, so vi s gn kt vi công ty, s tha mãn đi vi công vic
bin thiên trc tip và tc thì bi các điu kin làm vic thay đi (Mowday et al.,1982;
Mueller Price, & Wynn, 1996). Tuy nhiên các nhà nghiên cu cng còn nhiu tranh cãi
v gi đnh này.
√ S gn kt dn đn s tha mãn (Bateman & Strasser, 1984; Vandenberg &
Lance, 1992). Các nhà nghiên cu này cho rng nhân viên s điu chnh mc đ tha
mãn đi vi công vic phù hp vi mc đ gn kt vi công ty. iu này phù hp vi
khía cnh tâm lý xã hi chung cho rng con ngi thay đi thái đ đ phù hp vi
nhng hoàn cnh h gn kt (O’Reilly & Caldwell, 1980, 1981; Staw, 1980). Tuy
nhiên, so vi gi đnh trên thì gi đnh này có ít bng chng hn.
√ S tha mãn và s gn kt có mi quan h tng h (Farkas & Tetrick, 1989;
Lance, 1991; Mathieu, 1991; Mottaz, 1988). Mc dù đa ra gi thuyt này, nhng
không có nhà nghiên cu nào có th đa ra lp lun vng chc v mi quan h tng
h gia s tha mãn và s gn kt. Có nhà nghiên cu thì cho rng s tha mãn tác
đng đn s gn kt mnh hn, điu này li gn vi gi đnh s tha mãn dn đn s
5
gn kt. Cng có nhà nghiên cu ch đa ra nhn đnh rng gia s tha mãn và s gn
k có mi quan h tng h, tuy nhiên không ch ra yu t nào có tác đng mnh hn.
√ S tha mãn và s gn kt không có mi quan h tng h. (Curry, Wakefield,
Price, & Muller, 1986; Dougherty et al., 1985). Các nhà nghiên cu này đã cho rng
mi quan h gia s tha mãn và s gn kt không xác thc. Tuy nhiên, cng ch có
hai nghiên cu cho ra kt qu này.
Lý thuyt ca Lawler’s (1992) cho rng có mi quan h gia s tha mãn và s
gn kt, đc mô t nh: càng nhiu cm xúc tích cc tc thi, nh là s tha mãn, thì
càng nhiu s gn kt tình cm lâu dài, nh là s trung thành. Lý thuyt ca Lawler
cho rng, nhng cm xúc tích cc dn đn s gn kt dài lâu. Sau này, Mueller &
Lawler (199) đã phát trin lý thuyt này thành gi thuyt v mi quan h gia nhng
điu kin làm vic, s tha mãn đi vi công vic, và s gn kt vi t chc. H lp
Hình 1.1: Mô hình v quan h gia s tha mãn đi vi công vic và
s gn kt vi công ty ca Douglas B. Currivan (1999)
C cu ni làm vic
S t qun (+)
Th ch hóa (-)
H tr xã hi (+)
H tr ca đng nghip
H tr ca cp trên
Cng thng trong công vic (-)
Nhp nhng vai trò
Xung đt vai trò
Khi lng công vic
Lng (+)
c tính riêng
Liên quan đn công vic
S tha mãn đi vi
công vic
Lòng trung thành
vi công ty
Ý đnh li vi
công ty
Ngh vic
(*) ng gch chéo là gi đnh v s tác đng ca s tha mãn đi vi công vic và
s gn kt vi công ty đn ý đnh li công ty và quyt đnh ngh vic, không có
trong phn phân tích ca nghiên cu ca Douglas B. Currivan (1999)
1.1.4 Các yu t tác đng đn s tha mãn và s gn kt ca nhân viên.
ã có nhiu nghiên cu v các yu t tác đng đn s tha mãn đi vi công
vic và s gn kt đi vi công ty, đin hình nh:
- Tin lng: liên quan đn cm nhn ca nhân viên v tính công bng (bên trong
và bên ngoài) trong chính sách lng.
Trong các đ tài nghiên cu ti Vit Nam, Trn Th Kim Dung (2005) đã b
sung thêm 2 yu t: phúc li và điu kin làm vic (giám sát công vic; thông tin giao
tip).
3
Trong đ tài nghiên cu này, thang đo mô t công vic điu chnh (Adjusted Job
Descriptive Index – AJDI) đc s dng đ đo lng mc đ tha mãn ca nhân viên 3
Trn Th Kim Dung (2005), Nhu cu, s tha mãn ca nhân viên và mc đ gn kt đi vi t chc, B2004-
22-67, tài nghiên cu khoa hc cp b, Trng i hc kinh t thành ph H Chí Minh.
8
công ty TNHH Decotex Vit Nam, đng thi đánh giá nh hung ca các yu t thành
phn công vic đi vi các yu t thành phn ca s gn kt vi công ty (s n lc;
nim t hào; lòng trung thành). Các yu t đc đim cá nhân (gii tính, tui tác, trình
đ, chc nng) đc b sung thêm đ kim đnh nh hng ca các đc đim cá nhân
đn s tha mãn công vic chung và các yu t thành phn ca s gn kt. Mô hình
nghiên cu tng quát nh hình 1.2.
trng đn ba thành phn:
- nh hng và trng tâm ca các cách ng x: nhng yu t tích cc đc xác
đnh nh: s tin cy; s sáng to; tính hu dng, đúng lúc. Các yu t tiêu cc: s
chm chp; vng mt; hiu qu kém; rút lui.
- Mc đ c gng: s gn bó toàn tâm toàn ý, n lc ht mình đi li vi s c
gng ch va đ đt yêu cu.
- S duy trì bn b các cách ng x: s n lc luôn đc duy trì, lp li, đi
ngc vi s đu hàng sm.
ng viên bao hàm c vic luôn tìm tòi và thu hiu nhng đng lc và nhu cu
ca nhân viên, bi đó chính là khi ngun ca nhng hành đng và cách ng x xut
phát t mi con ngi. Nhim v ca nhà qun tr là nhn bit nhng đng lc và nhu
cu ca nhân viên nhm đnh hng hành vi, cách ng x ca nhân viên, t đó khuyn
khích đng viên nhân viên hoàn thành công tác. Vai trò ca đng viên đi vi vic
hoàn thành công tác có th tóm tt trong hình 1.3.
4 C h
i
Nhu cu &
đng lc
S cng
thng
đc đng viên, li đc to nhng c hi (nh đc đào to đúng mc) và nhng
điu kin làm vic thích hp s c gng thc hin nhim v. Nhng mc tiêu rõ ràng,
kèm theo s nhn thc v các chính sách khích l cng là nhng yu t đng viên có
tác dng mnh, dn đn nhng n lc c gng hoàn thành nhim v. Khi nhân viên
hoàn thành nhim v hiu qu, công ty ghi nhn kt qu đó và có ch đ đãi ng. Nu
ch đ đãi ng này thích đáng v bn cht, thi gian và phân phi, thì nhu cu và đng
lc ca nhân viên đc tha mãn.
Qua đó, thy đc rng đim bt đu quan trng nm bc đu tiên “thu hiu
nhng nhu cu ca nhân viên”. T đó, đã có nhiu hc thuyt nghiên cu v nhu cu
và đng lc ca nhân viên, nhm giúp các nhà qun tr hiu đc vic các nhu cu bên
trong ca nhân viên tác đng nh th nào đn hành vi và cách ng x ca h.
Có nhiu cách phân loi nhu cu. Mt cách đn gin nht là (1) nhng nhu cu
sinh lý c bn, và (2) nhng nhu cu tâm lý-xã hi. Nhng nhu cu sinh lý c bn gm
có: thc n, nc ung, tình dc, ng, không khí, và nhit đ va đ thoi mái. Nhng
nhu cu này phát sinh t nhng yêu cu ca cuc sng và quan trng đ nhân loi tn
ti. ây là nhng nhu cu chung ca c th gii, nhng li khác nhau v mc đ quan
trng gia tng cá th.
Nhu cu tâm lý-xã hi có v m h hn vì đó là nhng nhu cu ca trí tu và
tinh thn, ch không phi nhu cu ca th xác. Nhng nhu cu này phát trin khi con
ngi trng thành. Chính nhng nhu cu tâm lý-xã hi này mi tht s phc tp đi
vi các nhà qun tr đi vi vn đ đng viên nhân viên. Gn nh là nhng hành đng
ca các nhà qun tr đu có tác đng đn nhu cu tâm lý-xã hi. Do đó, nhng k hoch
ca các nhà qun tr cn phi tính đn tác đng ca nhng k hoch đó đn nhu cu
tâm lý-xã hi ca nhân viên.
11
By kt lun quan trng v “nhu cu tâm lý-xã hi” đó là, nhng nhu cu này:
5
- Chu nh hng mnh m bi kinh nghim.
- Khác nhau v loi và cng đ mi ngi.
- Thay đi theo thi gian mi ngi.
Edition 2007, Chng 5: Motivation, trang 105.
12
Mô hình Bc thang Mô hình Hai nhân t Mô hình E-R-G
nhu cu ca Maslow ca Herzberg ca Alderfer
5. Nhu cu hoàn thành
và hin thc hóa bn
thân.
4. Nhu cu v s tôn
trng và đa v
3. Nhu cu quan h xã
hi
2. Nhu cu an toàn và
an ninh
1. Nhu cu sinh lý
Bn thân công vic
S hoàn thành
Kh nng phát trin
Nhng nhu cu bc thp. Nhng nhu cu cp mt gm nhng nhu cu sinh lý
cn bn cn cho s tn ti nh thc n, không khí, nc, ng. Nhng nhu cu cp hai
là nhng nhu cu an toàn cho c th nh môi trng làm vic không nguy him; và an
toàn v kinh t nh bo đm không b đui vic hoc ch đ hu trí đy đ. Hai cp
nhu cu này đc xp vào loi nhng nhu cu cp thp, tng đng vi nhu cu sinh lý
c bn đ cp phn trên.
Nhng nhu cu bc cao hn. Có ba cp nhu cu bc cao hn. Cp th ba trong
bc thang nhu cu liên quan đn vn đ tình cm, s ph thuc và quan h xã hi ti
ni làm vic. Cp th t gm nhng nhu cu đc quý trng, có đa v, t nhn thc v
giá tr và tài nng ca bn thân. Cp th nm là nhu cu hin thc hóa bn thân, đó là