B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.H CHÍ MINH
oOo
DNG TH KIM OANH
GII PHÁP M RNG CHO VAY I VI DOANH
NGHIP CÓ VN U T NC NGOÀI TI
NGÂN HÀNG TMCP NGOI THNG VIT NAM CHUYÊN NGÀNH: KINH T TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
MÃ S: 60.31.12
LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC: TS. V TH MINH HNG
LI CÁM N
d®c
Tôi xin chân thành cám n Quý thy cô Trng i hc Kinh T Tp. H Chí
Minh đã tn tâm ging dy, truyn đt nhng kin thc quý báu cho tôi trong sut
thi gian tôi hc tp ti trng. c bit, tôi xin chân thành cám n TS. V Th
Minh Hng đã nhit tình hng dn cho tôi hoàn thành lun vn này.
Tôi cng xin chân thành cám n các anh ch đng nghip đang công tác ti
Ngân hàng TMCP Ngoi Thng Vit Nam – Chi nhánh Th c đã ht lòng h
tr, cung cp s liu và đóng góp ý kin quý báu giúp tôi hoàn thành lun vn.
GHTD : Gii hn tín dng
HSBC : Ngân hàng Hng Kông và Thng Hi
IMF : Qu tin t Quc t
MHB : Ngân hàng Phát trin nhà đng bng sông Cu Long
MPDF : T chc quc t h tr doanh nghip va và nh
NHNN : Ngân hàng Nhà nc
PGD : Phòng giao dch
Sacombank : Ngân hàng thng mi c phn Sài Gòn Thng Tín
TCTD : T chc tín dng
Techcombank : Ngân hàng TMCP K Thng Vit Nam
TMCP : Thng mi c phn
Vietinbank : Ngân hàng TMCP Công Thng Vit Nam
Vietcombank : Ngân hàng thng mi c phn ngoi thng Vit Nam
WB : Ngân hàng Th gii
DANH MC BNG BIU – TH
TRANG
PHN BNG BIU
Bng 1.1 : S d án đu t và s vn đng ký phân theo đa phng 6
Bng 1.2: Tng s lao đng và s lao đng bình quân trong doanh nghip FDI 6
Bng 1.3: Doanh thu thun ca các doanh nghip FDI 7
Bng 1.4: Tng vn đu t, vn ca khu vc có vn đu t nc ngoài 8
Bng 1.5: S lao đng làm vic trong doanh nghip FDI 9
Bng 1.6: Tng tài sn, t l cho vay/tng tài sn ca h thng ngân hàng
Vit Nam 11
Bng 1.7: T l cho vay doanh nghip FDI/tng d n ca các ngân hàng 12
Bng 1.8: T l n xu toàn ngành ngân hàng t nm 2006 đn nm 2008 13
Bng 1.9: Vn ch s hu và tng tài sn ca mt s ngân hàng hàng đu
Biu đ 2.2: C cu d n theo loi tin 32
Biu đ 2.3 : C cu d n theo loi hình doanh nghip 32
Biu đ 2.4: C cu d n theo phân ngành kinh t 33
Biu đ 2.5: D n ca doanh nghip FDI ti Vietcombank 40
Biu đ 2.6:Lãi sut cho vay trung bình ca các ngân hàng thng mi Vit Nam 42
Biu đ 2.7: Vn ch s hu ca mt s NHTM ln nht Vit Nam nm 200744 MC LC
Trang
LI M U 1
CHNG 1: TNG QUAN V TÍN DNG NGÂN HÀNG I VI
DOANH NGHIP CÓ VN U T NC NGOÀI TI VIT NAM 3
1.1. Tng quan v hot đng ca doanh nghip FDI ti Vit Nam 3
1.1.1. Khái nim doanh nghip FDI 3
DOANH NGHIP CÓ VN U T NC NGOÀI TI VIETCOMBANK
T NM 2006 N NM 2008 26
2.1. Khái lc v Ngân hàng thng mi c phn ngoi thng Vit Nam 26
2.1.1. Thông tin chung 26
2.1.2. Quá trình hình thành và phát trin 26
2.1.3. Mô hình t chc và mng li hot đng 29
2.1.31. Mô hình t chc 29
2.1.3.2. Mng li hot đng 29
2.1.4. Hin trng hot đng kinh doanh ca Vietcombank 29
2.1.4.1. Huy đng vn 29
2.1.4.2. Hot đng tín dng 31
2.1.4.3. Hot đng thanh toán quc t 33
2.1.4.4. Hot đng mua bán ngoi t 34
2.1.4.5. Hot đng kinh doanh th 34
2.1.4.6. Kt qu hot đng kinh doanh 35
2.2. Hin trng hot đng cho vay đi vi các doanh nghip FDI
ti Vietcombank 36
2.2.1. Chính sách tín dng 36
2.2.2. Quy trình tín dng 37
2.2.3. Các phng thc cho vay đi vi doanh nghip FDI 39
2.2.4. Hin trng hot đng cho vay đi vi các doanh nghip FDI ti
Vietcombank 39
2.2.4.1. Quy mô và tc đ tng trng d n ca các doanh nghip FDI
ti Vietcombank 40
2.2.4.2. T trng d n cho vay đi vi các doanh nghip FDI 42
2.2.5. Nhng thun li và hn ch ca Vietcombank trong hot đng cho vay
các doanh nghip FDI 43
2.2.5.1. Thun li 43
2.2.5.2. Hn ch 51
- Khái lc hot đng và vai trò ca các doanh nghip FDI ti Vit Nam. Rút
ra nhng rào cn tip cn ngun vn tín dng ngân hàng ca các doanh nghip FDI.
- Phân tích hin trng hot đng cho vay đi vi các doanh nghip FDI ti
Vietcombank. T đó, rút ra nhng thun li và hn ch ca Vietcombank trong cho
vay các doanh nghip FDI.
- 2 -
- Rút ra các gii pháp nhm m rng cho vay đi vi các doanh nghip FDI
ti Vietcombank.
3. I TNG VÀ PHM VI NGHIÊN CU:
- i tng nghiên cu: Ngân hàng TMCP Ngoi thng Vit Nam.
- Phm vi nghiên cu: Hot đng cho vay đi vi các doanh nghip FDI ca
Ngân hàng TMCP Ngoi thng Vit Nam.
4. PHNG PHÁP NGHIÊN CU:
S dng phng pháp duy vt bin chng kt hp vi phng pháp nghiên
cu thng kê, so sánh, phân tích…đi t c s lý thuyt đn thc tin nhm gii
quyt và làm sáng t mc đích đt ra trong lun vn.
5. KT CU LUN VN:
Ngoài phn m đu và phn kt lun, lun vn đc chia làm 3 chng, c
th:
Chng 1: Tng quan v tín dng ngân hàng đi vi doanh nghip có vn đu
t nc ngoài ti Vit Nam.
Chng 2: Thc trng hot đng cho vay đi vi các doanh nghip có vn đu
t ti Vietcombank t nm 2006 đn nm 2008.
Chng 3: Các gii pháp nhm m rng đi vi cho vay các doanh nghip có
vn đu t nc ngoài ti Vietcombank.
- Doanh nghip liên doanh gia nc ngoài và các đi tác trong nc.
1.1.2. Khái lc quá trình phát trin ca các doanh nghip FDI ti Vit Nam
1.1.2.1. Các giai đon phát trin ca doanh nghip FDI ti Vit Nam
Hot đng đu t trc tip nc ngoài bt đu thc hin t nhng nm 1980
theo các hip đnh song phng gia Chính Ph Vit Nam vi Chính Ph Liên Xô
- 4 -
và các nc xã hi ch ngha lúc đó. Hình thc đu t ch yu đc thc hin bng
các liên doanh thm dò và khai thác du khí, trng cao su.
Ngày 29/12/1987, Lut đu t trc tip ca nc ngoài đc Quc hi thông
qua. T thi đim này, hot đng đu t trc tip nc ngoài chính thc đc trin
khai hot đng rng rãi và phát trin nhanh chóng.
n nay, đu t trc tip nc ngoài (FDI) đã đc nhìn nhn nh là mt b
phn quan trng ca nn kinh t và là mt trong nhng “tr ct” tng trng kinh t
ca Vit Nam. Nh có s đóng góp quan trng ca FDI mà Vit Nam đã đt đc
tc đ tng trng kinh t cao trong nhiu nm qua và đc bit đn là quc gia
phát trin nng đng, đi mi, thu hút đc s quan tâm ca cng đng quc t.
Có th phân chia các giai đon phát trin ca doanh nghip FDI nh sau:
- T nm 1986 tr v trc: Nn kinh t nc ta cha có khu vc có vn đu
t nc ngoài.
- Giai đon 1986 -1990: Khu vc FDI đc hình thành và bt đu tham gia
hot đng trong mt s ít ngành công nghip nh: thm dò và khai thác du khí, sn
xut bánh ko, may mc.
- Giai đon t 1990 đn nay: Khu vc FDI tr thành b phn quan trng ca
nn kinh t quc dân.
1.1.2.2. Mt s yu t đánh giá quá trình và quy mô phát trin ca doanh
nghip FDI ti Vit Nam:
- S doanh nghip FDI
Biu đ 1.1: S lng doanh nghip FDI ti Vit Nam t nm 2004 đn nm 2007
3.156
3.697
và dch v t vn vi 1.341 d án và vn đu t đng ký khong 14 t USD. Tính
chung hai lnh vc này chim 78% tng s d án đu t và 66% vn đu t đng
ký. Nm 2008, vn FDI đng ký tip tc tp trung vào lnh vc công nghip - xây
dng, chim 56,7%, tip đn là dch v 41,8%, còn li là lnh vc nông, lâm ng
nghip còn đt t l thp.
- a bàn hot đng
Trong giai đon t nm 1988 đn 2007, khu vc ông Nam B và đng bng
sông Hng là ni thu hút nhiu ngun vn FDI nht c v s lng d án ln s vn
đu t. Trong giai đon này, s d đu t vào hai khu vc này là 8.912 d án vi
tng s vn đng ký khong 77 t USD, chim gn 84% tng s d án và 78% tng
s vn đu t đng ký ca c nc.
- 6 -
Nm 2008, Bc trung b và duyên hi min trung là ni thu hút nhiu vn đu
t nht vi tng s vn đng ký 32,9 t USD, gp 3 ln tng vn đu t trc đó.
Khu vc ông Nam B vn thu hút FDI mnh, dn đu c nc v tng s d án và
xp th hai v tng vn đu t vi 611 d án và 21,5 t USD.
Bng 1.1 : S d án đu t và s vn đng ký phân theo đa phng
a bàn
1988- 2007
2008
S d
án
S vn đng ký
(Triu USD)
S d
án
S vn đng ký
(Triu USD)
ng bng sông Hng 2.261 26.728 382 5.336
Trung du và min núi phía bc 447 3.169 25 217
- Tài sn c đnh và đu t dài hn
Giá tr tài sn c đnh và đu t dài hn ti khu vc FDI tng dn qua các nm
v con s tuyt đi. Nm 2004, giá tr tài sn c đnh và đu t dài hn ti khu vc
- 7 -
này là 237 nghìn t đng, con s này ln lt là 270 nghìn t đng, 337 nghìn t
đng và 390 nghìn t đng trong nm 2005, nm 2006 và nm 2007.
Tuy nhiên, xét v tc đ cho thy tc đ tng giá tr tài sn c đnh và đu t
dài hn ti khu vc FDI nm 2006 cao hn nm 2005 (25% ca nm 2006 so vi
14% ca nm 2005) nhng sang nm 2007 gim li ch còn 16%.
Biu đ 1.2: Tài sn c đnh và đu t dài hn ca các doanh nghip FDI
237
270
337
390
0
100
200
300
400
2004 2005 2006 2007
Giá t r TSC và T dài hn (Nghìn t VND)
(Ngun: Niên giám thng kê tóm tt nm 2008)
- Doanh thu thun
Bng 1.3: Doanh thu thun ca các doanh nghip FDI
Nm
Ch tiêu
2004 2005 2006 2007
Tng doanh thu thun (Nghìn t đng)
374 468 597 736
(Ngun: Niên giám thng kê tóm tt nm 2008)
im ni bt ca ngun vn FDI so vi các ngun vn khác ch, ngun vn
này đi kèm theo vi nó là chuyn giao công ngh, thúc đy xut khu, tip nhn
kin thc qun lý hin đi.
1.1.3.2. Nâng cao nng lc công ngh ca Vit Nam bng vic chuyn giao công
ngh qua các d án FDI.
Thông qua các d án FDI, công ngh cng đc chuyn giao. iu này đã góp
phn nâng cao nng lc công ngh còn hn ch ca Vit Nam. Cùng vi chuyn
giao công ngh, các d án FDI cng góp phn đào to ngun nhân lc cho vn hành
và qun lý. Nh đó đã nâng cao trình đ, tay ngh ca ngi lao đng. i vi mt
s khâu ch yu ca dây chuyn công ngh tiên tin hoc đc thù, lao đng sau khi
tuyn dng đc đa đi bi dng các doanh nghip m nc ngoài. n nay,
hu ht các công ngh có trình đ tiên tin và đi ng cán b, công nhân k thut
cao Vit Nam đc tp trung trong khu vc có vn FDI.
1.1.3.3. y mnh xut khu
- 9 -
Doanh nghip FDI vn tip tc gi v trí “đu tàu” trong vic to giá tr xut
khu. T trng xut khu FDI chim khong 40% trong tng kim ngch xut khu
và tip tc tng lên qua các nm. Nu nm 2004, khi này chim 34% trong tng
kim ngch xut khu thì đn nm 2007 tng lên 39,7% và nm 2008 chim khong
44%, đt 24,2 t USD, tng 24%. Nu tính c du thô, kim ngch xut khu ca
doanh nghip FDI đt 34,5 t USD, chim 55% tng kim ngch xut khu.
Doanh nghip FDI tham gia xut khu hu ht các mt hàng ch lc, đc bit
là các mt hàng công nghip nh hàng dt may chim t trng 59%. Theo thng kê,
xut khu 10 mt hàng ch lc ca doanh nghip FDI chim 27,5% tng kim ngch
xut khu nm 2008.
1.1.3.4. To vic làm
Các doanh nghip FDI đã góp phn to thêm vic làm cho ngi lao đng.
Con s ngi lao đng làm vic trong các doanh nghip FDI ngày càng tng. Nm
2004, s lao đng làm vic trong các doanh nghip FDI ch khong 952 nghìn
khu. Quy mô đu t ca khu vc này mc va và nh là ch yu. Liên kt gia
khu vc FDI vi các doanh nghip ni đa còn rt ít, cha hình thành đc các
ngành công nghip ph tr, liên kt sn xut theo chui cung ng hàng hoá. Bo v
môi trng cha đc chú ý đn, thiu tính phát trin bn vng, nhiu doanh
nghip không có h thng x lý cht thi hoc có nhng cha bo đm các tiêu
chun v x lý cht thi bo v môi trng. Hu qu gây ô nhim môi trng t các
d án FDI đang đc bc l rõ và làm hu dit môi trng sng nghiêm trng.
1.2. S cn thit khách quan ca tín dng ngân hàng đi vi các doanh
nghip FDI
1.2.1. áp ng nhu cu vn ca các doanh nghip FDI
Cng nh các doanh nghip khác, doanh nghip FDI cng có nhu cu vn
phc v hot đng sn xut kinh doanh. Mc dù các doanh nghip này đc hu
thun t ngun vn ca ch đu t là cá nhân nc ngoài hoc công ty m, các
doanh nghip này vn có nhu cu vay vn ti các ngân hàng ca nc s ti. iu
này xut phát t nhiu nguyên nhân.
Th nht, ngun lc tài chính ca các ch đu t không phi là vô hn, cha
k, ngay bn thân các ch đu t này cng có khi phi vay vn ngân hàng nhm đáp
ng nhu cu vn ca bn thân mình.
Th hai, công ty m có th có nhiu công ty con. Vic tng vn đu t cho
công ty con đt th trng nào mt phn da vào đánh giá tim nng phát trin ti
- 11 -
th trng đó. Và cha chc các doanh nghip FDI ti Vit Nam nm v trí u tiên
đc đu t thêm vn.
có th ch đng đáp ng nhu cu sn xut kinh doanh, các doanh nghip
FDI rt cn đn ngun vn vay ngân hàng ti nc s ti.
Bên cnh đó, các doanh nghip FDI có nhu cu kt hp s dng nhiu sn
phm dch v ngân hàng nh: thanh toán trong nc và quc t, mua bán ngoi t,
chit khu, chi lng
1.2.2. nh hng t hot đng cho vay doanh nghip FDI đi vi ngân hàng
1.2.2.1. To ra thu nhp t hot đng cho vay
70%
47%
60%
79%
74%
70%
0% 20% 40% 60% 80% 100%
Vietcombank
BIDV
Agribank
MHB
ACB
Sacombank
DongA bank
Eximbank
Nm 2008
Nm 2007
Nm 2006
(Ngun: T tng hp t trang web ca các ngân hàng)
- 12 -
Theo s liu ca Cc tng thng kê, tính ti cui nm 2007, s doanh nghip
FDI chim 3,2% tng s doanh nghip ti Vit Nam nhng chim đn 18,2% tng
vn sn xut kinh doanh và 21,2% doanh thu thun. Hin ti, có nhiu các doanh
nghip FDI có nhu cu vay vn ngân hàng song t l d n cho vay doanh nghip
này ti các ngân hàng còn khá thp.
Bng 1.7: T l cho vay doanh nghip FDI/tng d n ca các ngân hàng
STT Tên ngân hàng 2006 2007 2008
1. Vietcombank
13,8% 12,0% 8,6%
Mt khi doanh nghip có quan h vay vn vi ngân hàng, các khon tin thu
đc t bán hàng thng đc các ngân hàng yêu cu hoc doanh nghip t đng
chuyn vào tài khon ca doanh nghip m ti ngân hàng vay. iu này va giúp
ngân hàng qun lý đc dòng tin vào ca doanh nghip và doanh nghip va tit
kim chi phí và thi gian trong vic phi chuyn tip t mt ngân hàng khác v
ngân hàng bên vay đ tr n vay. Ngun tin này khi cha đc s dng, tm thi
trên tài khon thanh toán ca doanh nghip vay vn s là ngun vn huy đng khá
r ca ngân hàng. i vi các doanh nghip FDI, mt phn tin chuyn v là ngoi
t, do đó tng huy đng ngoi t cho ngân hàng.
Vì đ tit kim chi phí và thi gian, các doanh nghip cng thng tho thun
vi đi tác m tài khon ti cùng mt h thng ngân hàng. Do đó, ngân hàng vay
vn cng thu hút đc khách hàng đi tác ca bên vay.
1.2.2.4. Phân tán ri ro
Trong c cu d n cho vay theo thành phn kinh t ca các ngân hàng, đc
bit là các ngân hàng thng mi quc doanh, mt s lng ít các DNNN nhng li
chim d n khá cao trong tng d n cho vay ca ngân hàng. Nhóm khách hàng
này gp khó khn s đy các ngân hàng cho vay vào tình trng ri ro cao. Do đó,
hin nay các ngân hàng hng dn phát trin d n đi vi các thành phn kinh t
ngoài Nhà Nc, các doanh nghip va và nh trong đó có doanh nghip FDI.
Biu đ 1.4: D n tín dng ca các thành phn kinh t nm 2006 -2008
(VT: Nghìn t đng)
(Ngun: IMF, nm 2008: s liu tháng 10)
- 14 -
Bng 1.8: T l n xu toàn ngành ngân hàng t nm 2006 đn nm 2008
Ch tiêu 2006 2007 2008
T l n xu/tng d n toàn ngành
2,6% 1,5% 3,0%
(Ngun: IMF, nm 2008: s liu tháng 10)
Nu so sánh vi các doanh nghip Vit Nam, các doanh nghip FDI có công
lnh vc thanh toán quc t, kinh doanh ngoi t, chuyn tin kiu hi và các dch
v ngân hàng tin ích khác cho các nhà đu t, cá nhân ngi nc ngoài Vit
Nam. Vi th mnh ca nhng ngân hàng hin đi, công ngh cao, cung cp nhiu
sn phm tin ích đa dng, ngân hàng nc ngoài đang có u đim vt tri hn
các ngân hàng trong nc. Các ngân hàng nc ngoài s dn chim th phn trong
cung cp các sn phm dch v ngân hàng cho các khách hàng, không nhng là các
khách hàng nc ngoài vn là nhng khách hàng ch yu ca các ngân hàng này
mà có kh nng thu hút c nhng khách hàng Vit Nam.
Bng 1.9: Vn ch s hu và tng tài sn ca mt s ngân hàng hàng đu th gii
VT: Triu USD
Stt
Tên ngân hàng Vn ch s
hu
Tng tài
sn
1.
Natixis
18.979 604.738
2.
BNP Paribas SA
11.443 1.483.934
3.
The Bank of Tokyo-Mitsubishi UFJ Ltd
8.450 1.362.598
4.
JPMorgan Chase Bank National Association
1.785 1.179.390
5.
Deutsche Bank AG
1.771 1.485.008