Chương 2
Tổng quan về các phương
pháp và kĩ thuật trong nghiên
cứu xã hội học.
1. Nắm được các bước đi để thực hiện một nghiên
cứu xã hội học
2. Nắm được các phương pháp, kĩ thuật cơ bản
trong nghiên cứu xã hội học
3. Hiểu được mối tương quan giữa lý thuyết và
phương pháp.
Slide 2
1. Phương pháp nghiên cứu khoa học?
Phương pháp là gì?
Kỹ thuật là gì?
Phương pháp nghiên cứu khoa học: Là một chuỗi
nghiên cứu gồm các bước tuần tự có tổ chức, có hệ thống
nhằm đảm bảo tính khách quan tối đa và tính nhất quán
trong việc nghiên cứu vấn đề.
Slide 3
2. Đặc điểm của nghiên cứu khoa học
!"#$%
& '()
* +
, '-./0"#$%
1 23
Nghiên cứu thực tiễn
Slide 7
'7$8##"39:
1. Xác định đề tài nghiên cứu và hình thành các câu
hỏi
1.2 Các nguyên tắc lựa chọn đề tài
•
;
•
2<=67
•
2<>?
•
!@AB$C
•
2<@
•
2<##
•
D>8EF3G
Slide 8
Những chức năng của tựa đề và nguyên tắc đặt tựa
đề nc
•
Tựa đề nghiên cứu cần phải đặt 1 cách vắn tắt, nêu được nội
dung, đối tượng, thời điểm, nơi chốn nghiên cứu
-
Các nguyên tắc đặt tựa đề nc: (4W, 1H)
1.Đề tài phải rõ ràng, không dị nghĩa
2.Thích hợp, đi thẳng vào vấn đề
TRƯỜNG: DO ĐÂU?
1. Tính cố kết cộng đồng tại ấp
Bình Minh, huyện Tân Phú
trong giai đoạn hiện nay.
2. Những nguyên nhân dẫn đến
hiện tượng nhiễm HIV trong
thanh thiếu niên tại địa
phương X, hiện nay
3. Những cơ hội và thách thức
của nền giáo dục Vn trong bối
cảnh toàn cầu hóa.
4. Những nguyên nhân dẫn đến
ô nhiễm môi trường tại
phường X, Quận Y hiện nay
'7$8##"39:
H#I#00J0;K
*'7$8#"#"9#I=#
Slide 12
'7$8##"39:
2/ Bước thăm dò và xem lại thư tịch:
Xem lại tất cả các tài liệu về vấn đề nghiên cứu,
bao gồm lý thuyết và phương pháp đã sự dụng để
nghiên cứu vấn đề đó
Slide 13
'7$8##"39:
3/ Xây dựng mô hình phân tích (xây dựng khung khái
niệm)
3.1 Thao tác hoá các khái niệm:
–
Định nghĩa khái niệm
nghi thức tổ chức đám
cưới và hình thức cư
trú sau hôn nhân
Mô thức (cách thức)
tìm hiểu người bạn
đời
– Anh chị tìm hiểu nhau bằng cách nào (qua mai
mối, tự tìm hiểu )
– Anh chị mong tìm người bạn đời ở đâu (công
viên, cơ quan )
– Anh chị thích ai là người tỏ tình trước
Tiêu chuẩn người bạn
đời tương lai
S
Tiêu chuẩn về chiều cao, ngoại hình?
S
Tiêu chuẩn về học vấn, nghề nghiệp
S
Tiêu chuẩn về gia đình, sức khỏe,
Điều kiện để kết hôn
– Khi nào sẽ kết hôn
– Sẽ kết hôn ở đâu?
– Những yếu tố ảnh hưởng đến độ bền vững của
HN
Những người có ảnh
hưởng và có quyền
quyết định trong hôn
nhân
– Ai là người anh chị hỏi ý kiến khi đi đến quyết
định hôn nhân?
•
Thanh niên có xu hướng chọn bạn đời (phụ thuộc)qua tự
quen biết (độc lập).
•
Thanh niên có trình độ học vấn cao (độc lập) thì thu
nhập cao (phụ thuộc).
•
Sinh viên (độc lập) khoa học xã hội có xu hướng tử tự
(phụ thuộc) nhiều hơn sinh viên khoa học tự nhiên.
Slide 18
'7$8##"39:
4/ Thu thập dự kiện và kiểm chứng giả thuyết
4.1 Phương pháp thu thập dữ kiện
•
D#I$%
•
D#I5
4.2 Kiểm chứng giả thuyết
•
2$.L0>OR7UP
-VW7U#X8$
;@
•
;@L7UR#X)#$#U
R#XF7U
Slide 19
III. Các phương pháp trong nghiên cứu XHH
Quan sát
Thí nghiệm
Slide 20
Slide 23
IV. CHỌN MẪU
TRONG NGHIÊN CỨU XHH
MẪU LÀ GÌ?
1. Mẫu là một tập hợp các yếu tố (các đơn
vị) đã được chọn từ một tổng thể các
yếu tố
2. Tổng thể này có thể được liệt kê một
cách đầy đủ nhưng cũng có thể chỉ là
giả thiết.