B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
j
PHM TH NGC HNH CU TRÚC VN VÀ TÁI CU TRÚC
VN CHO CÁC DOANH NGHIP
NGÀNH THC PHM SAU GIAI ON
KHNG HONG KINH T Chuyên nghành:Kinh t tài chính – Ngân hàng
Mã s : 60.31.12
LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN: TS. NGUYN TH THÚY VÂN
THÀNH PH H CHÍ MINH – 2010
1.1.3.4 Chi phí phá sn 10
1.1.3.5 c đim ca nn kinh t 11
1.2 Lý thuyt ca MM v cu trúc vn ca doanh nghip 12
1.3 Lý thuyt trt t phân hng (The Pecking- Order Theory) 16
1.4 S cn thit phi tái cu trúc vn sau thi k khng hong kinh t 17
1.5 Kinh nghim xác lp cu trúc vn ca các công ty thc phm ln trên th gii
Và bài hc kinh nghim cho Vit Nam 18
1.5.1 Kinh nghim xác lp cu trúc vn ca mt s công ty thc phm ln
trên th gii 18
1.5.2 Kinh nghim sáp nhp, mua li ca mt s tp đoàn thc ph
m ln
trên th gii 21
1.5.3 Bài hc kinh nghim cho Vit Nam 22
Kt lun chng 1 24
Chng 2: Thc trng cu trúc vn ca các doanh nghip ngành thc phm
ti Vit Nam trong thi k trc và trong khng hong kinh t hin nay 25
2.1 Phân tích thc trng cu trúc vn ca các doanh nghip ngành thc phm 25
2.1.1 Thc trng cu trúc vn ca các doanh nghip ngành thc phm 26
2.1.1.1 T l n vay trong ngu
n vn 26
2.1.1.2 Phân tích hiu qu s dng n ca các doanh nghip
ngành thc phm 28
2.1.1.3 Phân tích kh nng thanh toán n ca các doanh nghip
ngành thc phm 33
2.1.2 ánh giá cu trúc vn ca các công ty thc phm Vit Nam trong
thi gian qua 34
2.1.3 Kt qu mà các doanh nghip ngành thc phm đã đt đc nhng
nm trc khng hong kinh t xy ra 36
2.1.4 Nhng khó khn trong vic qun tr c
3.2.2 Chuyn đi c cu tài tr hin ti 58
3.2.3 Xem xét điu chnh c cu ca doanh nghip 58
3.2.4 Sáp nhp, hp nht, mua li nhm nâng cao nng lc cnh tranh đ tái cu
trúc vn cho các doanh nghip ngành thc phm hi phc và phát trin
sau thi k
khng hong kinh t 58
3.2.5 Nâng cao cht lng qun tr tài chính ca công ty 62
3.2.5.1 y mnh hot đng ri ro tài chính 62
3.2.5.2 Nâng cao vai trò kim tra, kim soát ni b 63
3.2.5.3 Nâng cao trình đ cán b công nhân viên 63
3.3 Gii pháp đi vi vic điu hành qun lý v mô 64
3.3.1 Chính sách kích cu ca chính ph 64
3.3.2 H tr tài chính nhm phc hi sn xut và đy mnh xut khu
hàng thc phm 65
3.3.3 Phát trin th trng vn, u tiên th trng vn dài hn 65
3.3.4 Phát trin các t chc đnh mc tín nhim Vit Nam 67
3.3.4.1 S cn thit phi phát trin các t chc đnh mc tín nhim (CRA)
ti Vit Nam 67
3.3.4.2 iu kin đ xây d
ng t chc tín nhim (CRA) 68
3.3.5 Tng cng kim tra, giám sát, đm bo tính công khai minh bch
ca thông tin 68
Kt lun chng 3 69
KT LUN
Ph lc 1
Ph lc 2
Tài liu tham kho
LI CAM OAN
ROE : Return on equity ratio: T sut sinh li trên vn c phn
TNDN : Thu nhp doanh nghip
TSC : Tài sn c đnh
TSL : Tài sn lu đng
TTCK : Th trng chng khoán
V : Value: Giá tr
WACC : Weight cost of capital Chi phí s dng vn bình quân
WTO : The World Trade Organization : T chc thng mi th gii
DANH MC CÁC BNG
Bng 1.1: Cu trúc vn ca công ty Cocacola, nhà sn xut hàng đu trên th
gii trong lnh vc nc gii khát.
Bng 1.2: Cu trúc vn ca Pepsi, cng là mt nhà sn xut nc gii khát ln
trên th gii
Bng 1.3: Cu trúc vn ca Tyson Food, công ty chuyên sn xut và bán các loi
tht bò, tht gà, tht heo, và thc n nhanh.
Bng 1.4: Cu trúc vn ca ConAgrafood, công ty thc phm chuyên cung cp
các loi s
n phm rau qu, ng cc
Bng 2.1: T trng n trên ngun vn ca ngành thc phm (12 công ty)
Bng 2.2: T trng n trên ngun vn ca 5 công ty thc phm đin hình t nm
2005-2008
Bng 2.3: T trng n vay ngn hn và n vay dài hn trên ngun vn ca các
công ty ngành thc phm qua các nm 2005-2006-2007-2008
Bng 2.4: T s đòn cân tài chính ca BBC qua 4 nm 2005-2006-2007-2008
B
ng 2.5: T s đòn cân tài chính ca BHS qua 4 nm 2005-2006-2007-2008.
Bng 2.6: T s đòn cân tài chính ca IFS qua 4 nm 2005-2006-2007-2008.
Bng 2.7: T s đòn cân tài chính ca SCD qua 4 nm 2005-2006-2007-2008.
Bng 2.8: T s đòn cân tài chính ca TRI qua 4 nm 2005-2006-2007-2008.
1. S cn thit ca đ tài nghiên cu
Quan h kinh t Vit Nam và kinh t th gii ngày càng cht ch đc bit k t
khi Vit Nam tr thành thành viên chính thc ca WTO. Dù vi nhng mc đ
khác nhau nhng nhng bin đng ca kinh t th gii luôn tác đng đn kinh t
Vit Nam
Nm 2008, kinh t th gii ri vào khng hong nng n. N
c M có v th đc
bit trong nn kinh t th gii và đi vi Vit Nam do chim ¼ tng GDP, 1/5
tng nhp khu toàn cu, là trung tâm tài chính ln và phát trin mnh nht th
gii, là nhà đu t hàng đu vào Vit Nam. Vì vy, tác đng tiêu cc ca khng
hong tài chính M đã nh hng đn tt c các ngành kinh t trên th gii
cng nh các ngành kinh t
Vit Nam. Mc dù ngành thc phm là ngành có
đ co dãn cung cu thp nhng nhng tác đng ca cuc khng hong tài chính
trong nm 2008 đã nh hng không nh đn tình hình kinh doanh trong ngành.
Vi nhng lý do trên, vic tìm hiu, nghiên cu, phân tích tình hình cu trúc vn
ca các công ty ngành thc phm Vit Nam đ vit lên đ tài: “Cu trúc vn và
tái cu trúc vn cho các doanh nghip ngành thc phm sau giai đan khng
hang kinh t” có ý ngha thi
t thc v c lý lun và thc tin đi vi các doanh
nghip trong nc.
2. Mc tiêu nghiên cu
Vi mong mun ng dng các lý thuyt đã hc nhà trng vào thc t qun lý
trong doanh nghip, mc tiêu nghiên cu ca đ tài là:
- Làm rõ các lý lun, khái nim, cách phân tích t lý thuyt đã hc nhà trng.
- Phân tích thc trng v cu trúc vn ca các doanh nghip ngành thc phm
hi
n nay.
- xut mt s gii pháp nhm tái cu trúc vn cho các doanh nghip ngành
TÁI CU TRÚC VN
1.1 TNG QUAN V CU TRÚC TÀI CHÍNH, CU TRÚC VN
1.1.1 Khái nim v cu trúc tài chính, cu trúc vn và s cn thit phi nghiên
cu cu trúc vn
1.1.1.1 Khái nim v cu trúc tài chính, cu trúc vn
Cu trúc tài chính bao gm n ngn hn cng vi n trung, dài hn và vn c phn
thng đ tài tr tài sn ca doanh nghip.
Cu trúc vn là s kt hp gia n
trung, dài hn và vn c phn thng ca doanh
nghip .
Hình 1.1: S đ biu din cu trúc vn ca doanh nghip Vn vay,
40%
Vn c
phn, 60%
Vn c
phn, 40%
Vn va
y
,
60%
Công ty có th chn la mt trong nhiu cu trúc vn có th thay th cho nhau, ví d
nh công ty có th chp nhn cu trúc vn có t l n rt cao, hay mt cu trúc vn có
t l n thp, công ty có th phát hành c phiu có lãi sut th ni, trái phiu có kh
nng chuyn đi, thuê tài chính …vì s lng các yu t là rt ln nên s thay đi
phn) khi và ch khi giá tr ca doanh nghip tng lên. Vì th, giám đc tài chính s
chn la c
u trúc vn mà h tin rng h s ti thiu hóa chi phí, ti thiu hóa ri ro đ
giá tr doanh nghip cao nht. ây chính là cu trúc vn ti u.
1.1.1.2 S cn thit phi nghiên cu cu trúc vn.
Nghiên cu cu trúc vn chính là nhim v ca các nhà qun tr tài chính ca doanh
nghip. Mt cu trúc vn ti u luôn nhm đn ti đa hóa giá tr ca doanh nghip,
nhm ti đa hóa giá tr c phn ca công ty, ti đa hóa ca ci ca c đông trong công
ty.
Lun vn tt nghip - 3 -
Phm Th Ngc Hnh Khóa 15 Hình 1.2 S đ biu din đòn by tài chính
Bt li khi
có n
im hòa
v
n
Thu nhp
tr
c lãi va
y
Lun vn tt nghip - 4 -
Phm Th Ngc Hnh Khóa 15 1.1.2 Nguyên tc c bn đ xây dng cu trúc vn
1.1.2.1 Nguyên tc tng thích
Trong bng cân đi ca doanh nghip bao gi cng có phn tài sn và phn ngun
vn. Trong ngun vn có n và vn ch s hu, phn tài sn gm: tài sn lu đng và
tài sn c đnh. Mt cu trúc vn ti u luôn đc xây dng trên c s tng thích
gia tài s
n và ngun vn. Ngun vn vay ngn hn thì đc tài tr đ thanh toán tài
sn lu đng nh thanh toán tin lng nhân viên, mua nguyên vt liu cho sn xut.
Ngc li, ngun vn vay dài hn và vn ch s hu s đc tài tr đ mua trang thit
b, tài sn c đnh, xây dng nhà xng mà gi chung là tài sn c đnh ca công ty.
Nguyên tc tng thích còn th hin trong c
u trúc vn ca tng ngành ngh kinh
doanh. i vi ngành ngh kinh doanh có chu k sng ngn, vòng quay sn phm
Ch s hu vn luôn mun nm quyn kim soát hot đng ca các công ty. i vi
công ty nhà nc thì quyn kim soát thuc nhà nc. i vi công ty t nhân, quyn
kim soát là ca ngi ch doanh nghip, đi vi công ty c phn thì quyn kim soát
là hi
đng qun tr, hi đng qun tr bao gm các c đông ln ca công ty và c
đông ln nht s tr thành ch tch hi đng qun tr. Nguyên tc kim soát các ch
s hu là h không mun chia s quyn lc kim soát cho ai khác nên đ đm bo
quyn kim soát ca h thì h phi luôn góp vn tng thêm khi công ty m rng s
n
xut. Tuy nhiên, điu này khó mà thc hin đc trong tình hình kinh t khó khn khó
mà có th phát hành c phiu đ huy đng vn bng ngun vn c phn. Do vy, đi
vi công ty c phn, khi qui đnh cu trúc vn nh th nào, hi đng qun tr luôn suy
ngh đn quyn kim soát công ty.
Khi công ty đc tài tr bng n vay, quyn kim soát các thành viên trong Hi đng
qun tr s
không thay đi, ch n không có quyn kim soát doanh nghip. Tuy
nhiên, nu không tr n đúng hn theo quy đnh thì doanh nghip s b các ch n tch
biên tài sn và nguy c mt kh nng thanh toán cng nh phá sn có th xy ra.
1.1.2.4 Nguyên tc ti đa hóa giá tr doanh nghip thông qua đánh đi gia ri ro và
li nhun
Các giám đc tài chính khi la chn cu trúc vn luôn xem xét kt hp hài hòa gi
a
li nhun và ri ro, nhm ti đa hóa giá tr ca doanh nghip và ti đa hóa giá c
phiu ca công ty. Khi s dng n vay càng nhiu công ty s đt đc li ích t tm
chn thu và t đó li nhun ca công ty gia tng. Tuy vy, s dng gia tng đòn by
tài chính dn đn ri ro kh nng thanh toán cùng ri ro phá sn cng gia tng. Khi đ
ó,
các nhà đu t cng lo s ri ro phát sinh, h n đnh mc giá c phiu trên th trng
gim đi.
1.1.2.5 Nguyên tc s dng chính sách tài tr linh hot
thit cho sn, doanh nghip có th ti thiu hóa s c phiu cn thit đ tránh tình
trng loãng giá. Hn na, vi s gia tng ca vn c phn thng s làm tng vn ch
s hu và làm tng kh nng phát hành n sau này.
1.1.3 Các yu t nh hng đn cu trúc vn ca doanh nghip
1.1.3.1 Chu k kinh doanh ca ngành
Các xu hng kinh t
có th và thc s nh hng đn thành qu ca ngành. Bng
vic nhn din và giám sát các bin s và các gi đnh ch yu, chúng ta có th giám
sát đc nn kinh t và đo lng đc các hàm ý ca thông tin mi đi vi vin cnh
kinh t và phân tích ngành.
V hình thc, có th có hai xu hng:
1) Nhng thay đi mang tính chu k, xut phát t nhng bin đng đi lên và đi xu
ng
ca chu k kinh doanh.
Lun vn tt nghip - 7 -
Phm Th Ngc Hnh Khóa 15 2) Nhng thay đi mang tính cu trúc xy ra khi nn kinh t trãi qua nhng thay đi
ch yu v cách thc mà nó vn hành. Ví d d tha lao đng hoc d tha vn có
th tn ti mt vài lnh vc này trong khi thiu dng lao đng hoc vn li tn ti
mt vài lnh vc khác.
S chuyn đi t kinh t ch ngha xã h
i sang kinh t th trng ông Âu, s
chuyn đi t nn kinh t sn xut sang nn kinh t dch v M là nhng ví d v
thay đi cu trúc khi phân tích ngành.
Các nhà phân tích cho rng thành qu ca ngành có quan h vi các giai đan ca chu
k kinh doanh và mi chu k kinh doanh thì khác nhau nên ta không ch xem xét lch
s mà còn phi xem xét xu hng ca chu k kinh doanh vì chính xu hng đó s xác
đnh thành qu tng lai.
cu mua trang thit b, tài sn c đnh ln. Ví d: ngành công nghip sn xut ô tô thì
cn ngun vn dài hn ln, còn công nghip sn xut thc ph
m thì ngun vn dài
hn có th mt phn đc thay th bng ngun vn ngn hn.
b. Các bin đng kinh t nh hng đn đ co giãn sn phm: Tùy theo đ co giãn
trong tiêu dùng ca ngi dân mà doanh s ca sn phm cng thay đi. Trong tình
hình khng hong kinh t xy ra, ngành công nghip sn xut ô tô, ngành du lch s b
nh hng nng n nht, trong khi ngành công nghip sn xu
t thc phm thit yu
cho nhu cu hng ngày li có th bin đng thp. Do vy, nhu cu vn có th xem xét
t các bin đng trong nhu cu kinh doanh ca sn phm.
c. Tính cht ca cnh tranh: mc đ cnh tranh trong ngành cng tác đng đn quyt
đnh tài tr vn ca nhà qun tr. i vi các doanh nghip trong ngành đc quyn
nh doanh nghip cung ng sn ph
m đin, nc …không có s cnh tranh ca các
doanh nghip khác nên li nhun tng đi n đnh hn các doanh nghip thuc
ngành phi chu cnh tranh gay gt. Khi đó các doanh nghip trong ngành đc quyn
đc u th la chn ngun tài tr sao cho tn dng ti đa li ích ca tm chn thu
bng ngun tài tr n.
Lun vn tt nghip - 9 -
Phm Th Ngc Hnh Khóa 15 d. Chính sách điu tit ca chính ph: Do chính sách kinh t xã hi nhiu quc gia
mà các doanh nghip trong lnh vc công ích thng phi chu s kim soát cht ch
bi các qui đnh lut pháp đ đm bo li ích ca nhân dân, chng hn nh chính ph
quy đnh mc giá ca hàng hóa trong lnh vc công ích. Do vy, vic huy đng ngun
vn cng phi đc xem xét sao cho không nh hng đn l
i nhun ca doanh
nghip. Mt chính sách u đãi thu cng khuyn khích doanh nghip s dng ngun
Nhân t quan trng mà ta có th trích t bng phân tích tài chính, chính là dòng tin
thc t ca công ty. Phân tích lu lng dòng tin giúp ta gii thích đc s thay đi
trong tài khon tin và các khon tng đng tin.
Giá tr tài sn ca công ty luôn bng giá tr n cng vi giá tr ca vn c phn, dòng
tin đc thu t tài sn ca công ty (đc gi là hot đng kinh doanh), CF (A) phi
bng lng ti
n tr cho ch n CF (D) và lng tin tr cho c đông CF (E)
CF(A) = CF(D) + CF(E)
Trc tiên, vic xác đnh dòng tin ca công ty là xem xét dòng tin t hot đng kinh
doanh, gm c doanh thu hàng hóa và dch v. Lu lng tin hot đng kinh doanh
đc xác đnh nh là thu nhp trc lãi vay và khu hao tr đi thu, to ra mt lng
tin có đc t các hot đng kinh doanh. Dòng tin nên luôn luôn là dng, mt
công ty s g
p khó khn nu dòng tin kinh doanh b âm trong mt thi gian dài bi vì
công ty không th to ra đ tin đ chi tr cho các chi phí hot đng. Tng lu lng
tin ca công ty bao gm phn tng gim trong vic s dng vn và tng thêm vn.
Do vy, đi vi doanh nghip có dòng tin dng và n đnh thì kh nng s dng
đòn by tài chính rt có th đ tn d
ng li ích ca tm chn thu.
d. Xp hng tín nhim: đây là yu t quan trng đ nhà đu t chn công ty làm ni
đu t trong tng lai. T các báo cáo tài chính ca công ty c phn, các công ty đnh
mc tín nhim s tin hành đnh giá, xp hng tín nhim cho các công ty. Công ty có
mc xp hng tín nhim càng cao càng to đc nim tin cho nhà đu t.
e. Bo đm quyn kim soát hay tác đng u tiên c
a qun tr: vi lý thuyt trt t
phân hng ca C. Myers th hin các doanh nghip thích tài tr t ngun vn bên
trong hn là bên ngoài đ đm bo quyn kim soát trong hi đng qun tr ca các c
đông ln hin thi. Nu c phn thng đc phát hành thêm cho c đông mi thì
quyn kim soát ca hi đng qun tr có th thay đi.
lut pháp trong v
phá sn ca hãng hàng không Continent – Airlines là $2.000.000
trong vòng mt tháng.
1.1.3.5 c đim ca nn kinh t.
Mi giai đon phát trin ca nn kinh t quc gia cng nh nn kinh t th gii cng
nh hng đn vic quyt đnh cu trúc vn ca doanh nghip. Trong xu th toàn cu
Chi
p
hí
p
há sn
Giá tr ca DN
có đ
òn b
y
Giá tr ca DN
không có đòn
by
PV ca t
m
chn thu
Giá tr t
i
đa ca DN
N
thuyt « Chính sách phân phi, chi phí s dng vn và tài chính doanh nghip », đó là
Merton Miller và Franco.H.Modigliani.
Hai ông cho rng trong điu kin th trng cnh tranh hoàn ho, không xét đn yu t
thu thì chính sách đòn cân n, chi phí s dng vn và chính sách phân phi không
nh hng gì đn giá tr doanh nghip.
Các gi đnh v th trng cnh tranh hoàn ho mà MM đã đa ra là :
- Không có các chi phí giao d
ch khi mua bán chng khoán.
- Có đ s ngi mua và ngi bán trên th trng, vì vy không có mt nhà đu
t riêng l nào có nh hng ln đn giá c chng khoán.
- Có sn thông tin liên quan cho tt c các nhà đu t và không phi mt tin.
- Tt c các nhà đu t có th vay hay cho vay vi cùng lãi sut, thêm vào đó,
gi đnh tt c các nhà đu t đu hp lý và có k vng
đng nht v li nhun
ca mt doanh nghip. Ngoài ra, các doanh nghip hot đng trong các điu
kin tng t, có cùng mc ri ro kinh doanh và không phi np thu thu nhp
doanh nghip.
Lun vn tt nghip - 13 -
Phm Th Ngc Hnh Khóa 15 Theo MM, giá tr ca mt doanh nghip đc xác đnh bi dòng tin trong tng lai
phát sinh t tài sn thc ca doanh nghip ch không phi bng các chng khoán mà
doanh nghip phát hành. Nh vy tng giá tr ca các chng khoán do doanh nghip
phát hành s bng chính vic chia nh nhng dòng tin trong tng lai thành nhiu
phn chia cho các c đông và ch n. Mà dòng tin phát sinh t tài sn thc là không
đi dù doanh nghip có tài tr bng phng th
c gì đi chng na. Bng nhng lp
lun v chi phí c hi đi vi s la chn ca c đông trong doanh nghip và phân
tích t sut li nhun trên giá tr tài sn, MM cho rng tác đng đòn by làm gia tng