Các vấn đề Kinh tế quốc tế
VẤN ĐỀ 1:
Phân loại bán phá giá, Các biện pháp chống bán phá giá, Các vụ kiện chống bán
phá giá trên thế giới và Việt Nam.
1. Định nghĩa:
Bán phá giá là hiện tượng hàng hóa xuất khẩu ra thị trường nước ngoài với giá thấp
hơn giá của mặt hàng đó ở thị trường nước xuất khẩu với mục đích loại trừ đối thủ
cạnh tranh để chiếm lĩnh thị trường tiêu thụ sản phảm ở nước ngoài hoặc tìm kiếm
ngoại tệ khẩn cấp.
2. Phân loại:
Bán phá giá gồm 2 loại:
a) Bán phá giá chớp nhoáng (bán phá giá độc quyền): là hình thức bán giá xuất
khẩu tạm thời thấp hơn giá nội địa để tăng sức cạnh tranh, loại trừ đối thủ. Khi đã
đạt được mục đích thì mức giá sẽ được nâng lên ở mức giá độc quyền. Phá giá độc
quyền là hành vi vi phạm thô bạo nguyên tắc cạnh tranh vì bản chất của nó là hành
vi nhằm độc quyền hóa. Phá giá độc quyền làm hủy hoại cạnh tranh và là nguyên
nhân trực tiếp gây ra những bất ổn về kinh tế.
Phá giá độc quyền chia làm 2 loại:
• Phá giá chiến lược: là hành vi bán phá giá nằm trong một chiến
lược cạnh tranh tổng thể của nước xuất khẩu
• Phá giá cướp đoạt: là hành vi định giá thấp nhằm mục đích đẩy
đối thủ cạnh tranh vào tình trạng phá sản để giành vị trí độc
quyền tại nước nhập khẩu
b) Bán phá giá không độc quyền: biểu hiện ở loại hình thức:
• Bán phá giá bền vững: hay còn gọi là chính sách phân biệt về giá cả. bán phá
giá bền vững là xu hướng bán sản phẩm trên thị trường thế giới với giá thấp hơn
giá nội địa nhằm cực đại lợi nhuận của nhà sản xuất, xuất khẩu.
• Bán phá giá không thường xuyên (Phá giá chu kì): là bán giá xuất khẩu thấp
để tránh rủi ro của hị trường thế giới và giải quyết vấn đề khó khăn về tài chính mà
công ty đang cần giải quyết gấp. Đây là hình thức phá giá mà nhiều doanh nghiệp
sử dụng nhằm giải quyết hậu quả của việc sản xuất quá dư thừa loại hàng hóa đó.
(399 vụ) Hoa Kỳ (354 vụ) và EU (303 vụ). Trong số 97 nước bị kiện, các nước
đứng đầu là Trung Quốc (386 vụ) Hàn Quốc (94 vụ) Hoa Kỳ (146 vụ)... Đối với
Việt Nam tính đến tháng 3/2006 đã phải đối phó với 21 vụ kiện chống bán phá giá,
trong đó có 13 vụ Việt Nam phải chịu thuế chống bán phá giá. EU là nước khởi
kiện Việt Nam nhiều nhất (8 vụ) với mức thuế cao nhất lên đến 93% đối với mặt
hàng Oxyde kẽm.
1
Trong đó vụ kiện bán phá giá cá basa, cá tra giữa hiệp hội các
nhà nuôi cá catfish của Mỹ (CFA) và hiệp hội nuôi trồng và chế biến thủy sản của
Việt Nam (VASEP) là vụ kiện lớn nhất. Điều đáng chú ý là số lượng các cuộc điều
tra chống bán phá giá tăng mạnh trong thời gian gần đây.
Những mặt hàng của Việt Nam bị kiện bán phá giá:
2
Năm Nước Mặt hàng Kết luận cuối cùng của phía nước ngoài
1994 Colombia gạo không đánh thuế, mặc dù có bán phá giá
9,07%
1998 EU mì chính đánh thuế chống bán phá giá mức 16,8%
1998 EU giày dép không đánh thuế, thị phần nhỏ
1998 Ba Lan bật lửa đánh thuế chống bsan phá giá mức
0,09€/chiếc
2001 Canada tỏi thuế chống bán phá giá 1,48 CAD/kg
2002 Canada ủng có bán phá giá, khong thiệt hại: hoàn thuế:
20/72/187%
2002 EU bật lửa ga đã điều tra và rút đơn kiện
2002 Hoa Kì cá tra, cá ba
sa
có bán phá giá
2002 Hàn Quốc bật lửa đã điều tra, rút đơn kiện
2002 EU vòng kim
loại
kết về giá
2002 EU Trung Quốc Chất para-cresol Áp dụng thuế chống
bán phá giá
2000 Hàn Quốc Philipines Nhựa thông
Polypropylene nhập
khẩu từ Hàn Quốc
Bãi bỏ thuế chống
bán phá giá của
philipines
2001 EU Argentina Thuế chống bán phá
giá cả Argentina đối
với bìa Carton nhập
khẩu từ Đức và gạch
Ceramic nhập khẩu
từ Italia
quyết định áp dụng
biện pháp chống bán
phá giá bị khiếu
kiện
2004 Ấn Độ
EU Thuế chống phá giá
đối với thép cán
cuộn phi hợp kim từ
Ấn Độ
2 bên thỏa thuận
theo điều khoản 3.6
quy tắc giải quyết
tranh chấp.
Tài liệu tham khảo:
• Giáo trình “Kinh tế quốc tế” – GS.TS Hoàng Thị Chỉnh, PGS.TS Nguyễn Phú Tụ, Th.S Nguyễn Hữu Lộc.