Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2014 – 2015
A.TÓM TẮT ĐỀ TÀI Trang 3
B.GIỚI THIỆU Trang 4
C.PHƯƠNG PHÁP Trang 5
a. Khách thể nghiên cứu Trang 5
b. Thiết kế nghiên cứu Trang 5
c. Quy trình nghiên cứu Trang 6
d. Đo lường và thu thập dữ liệu Trang 7
D.PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN KẾT QUẢ Trang 7
E.KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Trang 8
TÀI LIỆU THAM KHẢO…………………… ……… Trang 10
PHỤ LỤC CỦA ĐỀ TÀI Trang 11
Ý KIẾN NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC Trang 35
Đề tài: Nâng cao hiệu quả làm văn phần truyện ngắn cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua hệ thống các
dạng đề nghị luận về một tác phẩm, một đoạn trích văn xuôi1
MỤC LỤC
Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2014 – 2015
KẾ HOẠCH
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SƯ PHẠM ỨNG DỤNG
Tên đề tài: Nâng cao hiệu quả làm văn phần truyện ngắn cho học sinh lớp 12 trường
THPT Lộc Hưng qua hệ thống các dạng đề nghị luận về một tác phẩm, một đoạn
trích văn xuôi.
Giáo viên nghiên cứu: Nguyễn Mộng Duyên
Đơn vị (trường, huyện): Trường THPT Lộc Hưng – Trảng Bàng
Bước Hoạt động
1. Hiện trạng;
Nguyên nhân
- Học sinh chưa nắm vững cách làm bài văn nghị luận về một tác
phẩm, một đoạn trích văn xuôi, nên kết quả học tập chưa cao.
- Cách giáo viên thường áp dụng là dạy kiến thức từng bài, không
chú ý đến việc hệ thống các dạng đề nghị luận về một tác phẩm,

vậy, việc cho học sinh nắm phương pháp làm bài từng dạng đề
nghị luận về một tác phẩm, một đoạn trích văn xuôi , giáo viên có
tác động nâng cao hiệu quả làm văn phần truyện ngắn cho học sinh
lớp 12, thi để xét tốt nghiệp và đại học, cao đẳng.
Đề tài: Nâng cao hiệu quả làm văn phần truyện ngắn cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua hệ thống các
dạng đề nghị luận về một tác phẩm, một đoạn trích văn xuôi2
Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2014 – 2015
A.TÓM TẮT ĐỀ TÀI
Giáo dục phổ thông nước ta đang thực hiện bước chuyển từ chương trình giáo dục
tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của người học, nghĩa là từ chỗ quan tâm đến
việc học sinh học được cái gì đến chỗ quan tâm học sinh vận dụng được cái gì qua việc
học. Để đảm bảo được điều đó, nhất định phải thực hiện thành công việc chuyển từ
phương pháp dạy học theo lối " truyền thụ một chiều" sang dạy cách học, cách vận dụng
kiến thức, rèn luyện kĩ năng, hình thành năng lực và phẩm chất; đồng thời phải chuyển
cách đánh giá kết quả giáo dục từ nặng về kiểm tra trí nhớ sang kiểm tra , đánh giá năng
lực vận dụng kiến thức giải quyết vấn đề, coi trọng cả kiểm tra đánh giá kết quả học tập
với kiểm tra đánh giá trong quá trình học tập để có thể tác động kịp thời nhằm nâng cao
chất lượng của các hoạt động dạy học và giáo dục.
Trước bối cảnh đó và để chuẩn bị cho quá trình đổi mới chương trình sách giáo
khoa giáo dục phổ thông sau năm 2015, cần thiết phải đổi mới đồng bộ phương pháp dạy
học và kiểm tra đánh giá kết quả giáo dục theo định hướng phát triển năng lực người học.
Những quan điểm và đường lối chỉ đạo của nhà nước về đổi mới giáo dục nói
chung và giáo dục trung học nói riêng được thể hiện trong nhiều văn bản, đặc biệt trong
văn bản sau:
Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011-2020 ban hành kèm theo Quyết định
711/ QĐ-TTg ngày 13/06/2012 của Thủ tướng Chính phủ chỉ rõ: " Tiếp tục đổi mới
phương pháp dạy học và đánh giá kết quả học tập, rèn luyện theo hướng phát huy tính
tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo và năng lực tự học của người học"; " Đổi mới kỳ thi
tốt nghiệp trung học phổ thông, kỳ thi tuyển sinh đại học,cao đẳng theo hướng đảm bảo,
thiết thực, hiệu quả, khách quan và công bằng; kết hợp kết quả kiểm tra đánh giá trong

đẳng. Và môn văn là một trong những môn thi bắt buộc dùng để xét tốt nghiệp. Không
những thế, học sinh THPT ở các tỉnh phải tập trung về thành phố Hồ Chí Minh, trường tổ
chức cụm thi.
- Mặt khác, cấu trúc đề thi vẫn theo năm 2014, thang điểm 10, nhưng đề ra theo định
hướng phát triển năng lực học sinh. Sở Giáo dục đào tạo Tây Ninh đã ra công văn số
437/SGDĐT-GDTrH ngày 09 tháng 03 năm 2015, chỉ đạo các trường tổ chức tốt việc ôn
thi tốt nghiệp năm 2015 cho học sinh lớp 12. Cho nên, cùng với nhiều môn học khác,
môn Ngữ văn cấp THPT đã góp phần trang bị cho học sinh hệ thống kiến thức đầy đủ và
giáo viên phải hướng dẫn học sinh vận dụng kiến thức để giải quyết hiệu quả các dạng
của đề thi.
Là giáo viên dạy Ngữ văn, tôi luôn băn khoăn, trăn trở về vấn đề này. Chính vì vậy,
tôi mạnh dạn viết đề tài “ Nâng cao hiệu quả làm văn phần truyện ngắn cho học sinh lớp
12 trường THPT Lộc Hưng qua hệ thống các dạng đề nghị luận về một tác phẩm, một
đoạn trích văn xuôi”.Thông qua đó, tôi muốn giới thiệu với quý thầy cô giáo và các em
Đề tài: Nâng cao hiệu quả làm văn phần truyện ngắn cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua hệ thống các
dạng đề nghị luận về một tác phẩm, một đoạn trích văn xuôi4
Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2014 – 2015
học sinh một số phương pháp để giải các dạng đề nghị luận về một tác phẩm, một đoạn
trích văn xuôi rất có hiệu quả. Vận dụng được những phương pháp này, nó sẽ giúp học
sinh lớp 12 trường THPT Lộc Hưng làm văn phần truyện ngắn đạt được kết quả hơn.
C. PHƯƠNG PHÁP
I. Khách thể nghiên cứu
- Giáo viên có nhiều năm kinh nghiệm trong giảng dạy, nhiều năm đạt chiến sĩ thi đua,
luôn nhiệt tình và trách nhiệm cao trong công tác giảng dạy và giáo dục học sinh.
- Để thực hiện đề tài, tôi đã chọn ra hai nhóm lớp có sĩ số tương đương nhau, trình độ
nhận thức như nhau, các em đều tích cực trong học tập. Cụ thể nhóm A (Lớp thực
nghiệm) gồm lớp 12A và nhóm B ( Lớp đối chứng) gồm lớp 12B1.
II. Thiết kế nghiên cứu
Tôi dùng kết quả kiểm tra một tiết ( Bài viết số 5) để làm bài kiểm tra trước tác
động. Kết quả cho thấy điểm trung bình của 2 nhóm có sự khác nhau. Do đó, tôi dùng

truyện ngắn như bình thường
- Đối với lớp thực nghiệm, khi dạy bài “Nghị luận về một tác phẩm, một đọan trích
văn xuôi”, tôi đã hướng dẫn học sinh cách giải quyết các dạng bài văn nghị luận về tác
phẩm văn xuôi . Và tiến hành thực hành ở các tiết tự chọn để giúp học sinh nâng cao hiệu
quả làm văn trong kì thi để xét tốt nghiệp THPT cũng như tuyển sinh đại học và cao
đẳng.
2. Tiến hành dạy thực nghiệm:
Thời gian tiến hành dạy thực nghiệm vẫn tuân theo kế hoạch dạy học, thời khoá
biểu của nhà trường để đảm bảo tính khách quan.
Đề tài: Nâng cao hiệu quả làm văn phần truyện ngắn cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua hệ thống các
dạng đề nghị luận về một tác phẩm, một đoạn trích văn xuôi6
Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2014 – 2015
IV. Đo lường và thu thập dữ liệu
Tôi cho học sinh hai lớp làm kiểm tra 1tiết để kiểm tra việc hình thành kĩ năng làm bài
ở các em, dạng lập dàn ý.
Sau khi học xong bài Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu, tôi đã tiến hành
kiểm tra và chấm bài theo đáp án đã xây dựng.
D. PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN KẾT QUẢ
I. Phân tích dữ liệu và kết quả
Bảng so sánh điểm trung bình bài kiểm tra sau tác động
Đối chứng Thực nghiệm
ĐTB 6,03 6,58
Độ lệch chuẩn 0,062 0,62
Giá trị P của T-test 0,0014
Chênh lệch giá trị TB chuẩn (SMD) 0,88
Sau tác động kiểm chứng chênh lệch ĐTB bằng T-Test cho kết quả P = 0,0014 < 0,05,
cho thấy: sự chênh lệch giữa ĐTB nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng rất có ý nghĩa,
tức là chênh lệch kết quả ĐTB nhóm thực nghiệm cao hơn ĐTB nhóm đối chứng là
không ngẫu nhiên mà do kết quả của tác động.
Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn SMD =

đã giúp học sinh nâng cao hiệu quả làm văn phần truyện ngắn cho học sinh lớp 12. Riêng
học sinh trường THPT Lộc Hưng, tôi cho rằng cách giải các dạng đề trên có thể áp dụng
cho tất cả khối 12.
Đề tài này tôi đã thể hiện bằng văn bản. Tôi rất muốn được trao đổi đề tài này với các
đồng nghiệp và tất cả học sinh lớp 12 trong và ngoài phạm vi nhà trường. Cám ơn quý
thầy cô đã quan tâm những điều tâm huyết được tôi trình bày trong bài này. Tôi cũng
mong rằng qua đây chất lượng giáo dục thế hệ trẻ ngày càng được nâng lên, góp một
phần nhỏ vào sự nghiệp giáo dục ở địa phương.
Đề tài: Nâng cao hiệu quả làm văn phần truyện ngắn cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua hệ thống các
dạng đề nghị luận về một tác phẩm, một đoạn trích văn xuôi8
Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2014 – 2015
CÁC TỪ VIẾT TẮT:

TB: Trung bình
ĐTB: điểm trung bình

Đề tài: Nâng cao hiệu quả làm văn phần truyện ngắn cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua hệ thống các
dạng đề nghị luận về một tác phẩm, một đoạn trích văn xuôi9
Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2014 – 2015
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Sách giáo khoa Ngữ văn lớp 12 tập hai ( Chương trình chuẩn)
2. 45 đề thi đại học môn Ngữ văn
Tác giả Lê Anh Xuân ( chủ biên), Vũ Thị Dung, Đỗ Lê Hoàn, Bùi Thùy Linh, Nguyễn
Thị Ánh Tuyết – Nhà xuất bản đại học quốc gia thành phố Hồ Chí Minh
3. Gợi ý ôn tập thi tốt nghiệp trung học phổ thông môn Ngữ văn
Tác giả: Nguyễn Thanh Bình- Lê Thanh Tùng- Hoàng Thị Thành – Nhà xuất bản giáo
dục Việt Nam.
4. Hướng dẫn ôn tập kì thi trung học phổ thông quốc gia năm học 2014-2015 môn
Ngữ văn
Tác giả: Nguyễn Duy Kha (chủ biên), Nguyễn Phượng, Ngô Văn Tuần – Nhà xuất bản

@/Tìm hiểu đề:
- Xác định vị trí, nội dung và nghệ thuật của đoạn trích.
Đề tài: Nâng cao hiệu quả làm văn phần truyện ngắn cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua hệ thống các
dạng đề nghị luận về một tác phẩm, một đoạn trích văn xuôi11
PHỤ LỤC
Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2014 – 2015
- Xác định thao tác lập luận cần vận dụng ( phân tích, chứng minh, bình giảng,bình
luận).
- Xác định phạm vi tư liệu ( Chọn lọc tình tiết, từ ngữ, câu văn trong phạm vi đoạn
trích).
@/ Lập dàn ý :
1/ Mở bài :
- Giới thiệu tác giả
à
tác phẩm
à
vị trí đoạn trích cần phân tích.
- Nêu khái quát nội dung, nghệ thuật của đoạn trích mà đề yêu cầu phân tích.
2/ Thân bài:
- Bước 1: Tóm tắt nội dung đoạn trích.
- Bước 2 : Lần lượt triển khai phân tích các biểu hiện cụ thể về nội dung và nghệ thuật
của đoạn trích.
( Mỗi luận điểm được trình bày bằng một đoạn văn bằng cách diễn dịch hoặc quy nạp và
được liên kết bằng các câu từ chuyển ý)
3/ Kết bài :
- Khẳng định và đánh giá những thành công và hạn chế về nội dung, nghệ thuật của đoạn
trích
- Vai trò của đoạn trích trong việc thể hiện ý nghĩa tác phẩm.
III/Dạng đề nghị luận về một ý kiến bàn về một tác phẩm, một đoạn trích văn xuôi.
@/Tìm hiểu đề:

- Xác định thao tác lập luận cần vận dụng ( phân tích, chứng minh, bình giảng,bình
luận).
- Xác định phạm vi tư liệu ( Chọn lọc tình tiết, từ ngữ, câu văn trong phạm vi tác phẩm
đề ra ).
@/Lập dàn ý
1/ Mở bài :
- Giới thiệu tác giả
à
tác phẩm
à
vị trí đoạn trích cần phân tích.
- Giới thiệu nhân vật mà đề yêu cầu so sánh.
2/ Thân bài:
- Bước 1: Trình bày những điểm giống nhau giữa hai hoặc nhiều nhân vật
- Bước 2 : Trình bày những điểm khác nhau giữa hai hoặc nhiều nhân vật
- Bước 3 : Nêu ý nghĩa và tác dụng của ý kiến đối với văn học và đời sống.
( Mỗi luận điểm được trình bày bằng một đoạn văn bằng cách diễn dịch hoặc quy nạp và
được liên kết bằng các câu từ chuyển ý)
3/ Kết bài :
- Khẳng định ý kiến về một tác phẩm, đoạn trích
- Vai trò của đoạn trích trong việc thể hiện ý nghĩa tác phẩm.
V/ Kiểu bài kết hợp nghị luận văn học và nghị luận xã hội
@/Tìm hiểu đề:
- Xác định vị trí, nội dung và nghệ thuật của tác phẩm.
- Xác định thao tác lập luận cần vận dụng ( phân tích, chứng minh, bình giảng,bình
luận).
Đề tài: Nâng cao hiệu quả làm văn phần truyện ngắn cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua hệ thống các
dạng đề nghị luận về một tác phẩm, một đoạn trích văn xuôi13
Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2014 – 2015
- Xác định phạm vi tư liệu ( Chọn lọc tình tiết, từ ngữ, câu văn trong phạm vi tác phẩm,

+Trước khi về làm vợ Tràng : thích đùa và biết đùa pha chút liều lĩnh bạo mồm
bạo miệng , thị tỏ ra thật cong cớn , ăn nói chao chát chỏng lỏn
Đề tài: Nâng cao hiệu quả làm văn phần truyện ngắn cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua hệ thống các
dạng đề nghị luận về một tác phẩm, một đoạn trích văn xuôi14
Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2014 – 2015
+Khi theo về làm vợ Tràng : , thị thay đổi hẳn, vẻ đanh đá , cong cớn đã biến mất
( đó chỉ là vẻ bên ngoài để chống chọi với đời), con người thật của chị hoàn toàn khác.
+Chị trở nên hiền thục đảm đang là người vợ hiền dâu thảo, biết cư xử tế nhị, khôn
khéo, nhạy bén với thời cuộc
- Đánh giá
+Nghệ thuật
+Giá trị tác phẩm qua nhân vật người vợ nhặt : Giá trị hiện thực, giá trị nhân đạo
c.KẾT BÀI:
- Nhân vật người vợ nhặt đã góp phần làm rõ giá trị hiện thực cho tác phẩm.Là nhân
vật thật đáng thương vì chị là nạn nhân của chế độ thực dân phát xít tàn bạo lúc đó
- Suy nghĩ riêng của HS
Đề 2: Phân tích nhân vật bà cụ Tứ trong truyện ngắn Vợ nhặt của Kim Lân
*Giáo viên hướng dẫn học sinh lập dàn ý
1.MỞ BÀI: Giới thiệu tác giả, tác phẩm,
- Giới thiệu nhân vật bà cụ Tứ: Trong tác phẩm ,bà cụ Tứ là nhân vật gây nhiều xúc
động nhất vì tấm lòng yêu thương con của người mẹ và niềm tin yêu vào cuộc sống
2.THÂN BÀI
- Giới thiệu : Bối cảnh của câu chuyện, nhan đề Vợ nhặt
- Nhân vật bà cụ Tứ
+ Lai lịch, hoàn cảnh
+ Tâm trạng bà khi đột nhiên thấy con mình có vợ : Khi mới về nhà, khi hiểu ra cớ
sự , bà hiểu lí do của mối duyên này .Và từ chỗ xót xa cho con trai , bà chuyển sang
thương xót con dâu; Chấp nhận con dâu mới không xét nét khen chê; Nén nỗi lo trong
lòng bà an ủi, động viên khuyên nhủ con tin vào tương lai
- Sáng hôm sau , tâm trạng bà thay đổi hẳn. Trong bữa cơm nghèo , bà là người tạo

- Giá trị hiện thực sâu sắc của tác phẩm
2.THÂN BÀI:
- Hiện thực người dân lao động bị chà đạp
+ Thế lực cường quyền
+ Thế lực thần quyền
- Ý nghĩa của giá trị hiện thực
+ Thể hiện nhân quan sắc sảo của Tô Hoài
+ Tiếng nói tố cáo các thế lực chà đạp lên quyền sống con người
3.KẾT BÀI: Chốt lại giá trị hiện thực sâu sắc của tác phẩm
Đề tài: Nâng cao hiệu quả làm văn phần truyện ngắn cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua hệ thống các
dạng đề nghị luận về một tác phẩm, một đoạn trích văn xuôi16
Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2014 – 2015
Mị và A Phủ tuy cảnh ngộ khác nhau, nhưng đều trở thành nô lệ cho nhà thống lí.
Tuổi trẻ, thân xác, tâm hồn bị chà đạp dã man. Tô Hoài đã xây dựng nhân vật Mị và A
Phủ đối lập với cha con thống lí Pá Tra, khắc họa bi kịch của số phận, từ đó làm nổi bật
giá trị hiện thực của truyện ngắn này.
Sau khi lập dàn ý đề bài, giáo viên chốt lại:
DÀN Ý CHUNG VỀ PHÂN TÍCH GIÁ TRỊ HIỆN THỰC CỦA TÁC PHẨM
1. Mở bài:
- Giới thiệu về tác giả, tác phẩm.
- Giới thiệu về giá trị hiện thực
2. Thân bài:
- Giới thiệu hoàn cảnh sáng tác
- Giải thích khái niệm hiện thực:
+ Khả năng phản ánh trung thành đời sống xã hội một cách khách quan, trung thực.
+ Xem trọng yếu tố hiện thực và lí giải nó bằng cơ sở xã hội lịch sử.
- Phân tích các biểu hiện của giá trị hiện thực:
+ Phản ánh đời sống xã hội lịch sử trung thực.
+ Khắc họa đời sống, nội tâm trung thực của con người.
+ Giá trị hiện thực có sức mạnh tố cáo (hay ca ngợi) xã hội, chế độ.

- Giới thiệu về giá trị nhân đạo.
2.Thân bài:
- Giới thiệu hoàn cảnh sáng tác
- Giải thích khái niệm nhân đạo: Giá trị nhân đạo là một giá trị cơ bản của văn học
chân chính, được tạo nên bởi niềm cảm thông sâu sắc với nỗi đau của con người, sự nâng
niu trân trọng những nét đẹp trong tâm hồn con người và lòng tin vào khả năng vươn dậy
của họ.
- Phân tích các biểu hiện của giá trị nhân đạo:
+ Tố cáo chế độ thống trị đối với con người.
+ Bênh vực và cảm thông sâu sắc đối với số phận bất hạnh con người.
+ Trân trọng khát vọng tư do, hạnh phúc và nhân phẩm tốt đẹp con người.
+ Đồng tình với khát vọng và ước mơ con người.
- Đánh giá về giá trị nhân đạo.
3. Kêt bài:
- Đánh giá ý nghĩa vấn đề đối với sự thành công của tác phẩm
- Cảm nhận của bản thân về vấn đề đó
Đề tài: Nâng cao hiệu quả làm văn phần truyện ngắn cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua hệ thống các
dạng đề nghị luận về một tác phẩm, một đoạn trích văn xuôi18
Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2014 – 2015
3.Phân tích giá trị nghệ thuật của tác phẩm:
Dạng đề này thường yêu cầu:
Đề 1: Phân tích tình huống truyện ngắn Vợ nhặt của Kim Lân
*Giáo viên hướng dẫn học sinh lập dàn ý
a.MỞ BÀI: Giới thiệu tác giả, tác phẩm
- Một trong những sáng tạo nghệ thuật đặc sắc của Kim Lân trong truyện ngắn Vợ
nhặt là xây dựng được tình huống truyện độc đáo và hấp dẫn.
b.THÂN BÀI:
-Tình huống truyện là "cái tình thế xảy ra truyện" là "một khoảnh khắc mà trong đó
sự sống hiện ra rất đậm đặc" là "cái khoảnh khắc chứa đựng cả một đời người" (Nguyễn
Minh Châu).

+ Tình huống 2 ý nghĩa và tác dụng đối với tác phẩm.
+ Tình huống:
- Bình luận về giá trị của tình huống
3. Kết bài:
- Đánh giá ý nghĩa vấn đề đối với sự thành công của tác phẩm
- Cảm nhận của bản thân về tình huống đó.
Đề 2: Anh (chị) hãy phân tích nghệ thuật trần thuật của nhà văn Tô Hoài trong
truyện ngắn Vợ chồng A Phủ
* Giáo viên hướng dẫn học sinh lập dàn ý:
a.MỞ BÀI: Giới thiệu tác giả, tác phẩm
- Nghệ thuật trần thuật của nhà văn Tô Hoài trong truyện ngắn Vợ chồng A Phủ
b.THÂN BÀI:
- Sơ lược về cốt truyện
- Nghệ thuật trần thuật của Tô Hoài trong Vợ chồng A Phủ
+ Giới thiệu nhân vật
+ cách kể chuyện uyển chuyển, linh hoạt mang phong cách truyền thống nhưng cũng đầy
sáng tạo
+ Dẫn dắt các tình tiết khéo léo làm mạch truyện liên tục biến đổi, hấp dẫn mà không
trùng lập.: tuân theo lối trần thuật sự kiện theo trình tự thời gian, tạo nên một dòng chảy
liền mạch, đan xen các hồi ức một cách tự nhiên.
Đề tài: Nâng cao hiệu quả làm văn phần truyện ngắn cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua hệ thống các
dạng đề nghị luận về một tác phẩm, một đoạn trích văn xuôi20
Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2014 – 2015
+ Vận dụng kĩ thuật đồng hiện của điện ảnh( đồng hiện quá khứ, hiện tại, viễn cảnh
tương lai)
+ Giọng điệu trần thuật: Nhịp kể chậm, giọng trầm lắng, nhiều chỗ hòa vào dòng ý nghĩ
và tiếng nói bên trong của nhân vật.
-> Mang lại vẻ đẹp, sức hấp dẫn cho truyện ngắn; tình cảm của nhà văn.
c.KẾT BÀI: chốt lại nghệ thuật trần thuật của nhà văn Tô Hoài trong truyện ngắn Vợ
chồng A Phủ

b.Thân bài: Phân tích vẻ đẹp văn xuôi
- Tóm tắt nội dung đoạn trích.
- Giọng điệu chủ đạo
- Vẻ đẹp nhân văn: Tình mẫu tử tuyệt đẹp.
Cội nguồn làm nên vẻ đẹp nhân văn của đoạn văn nói riêng và của tác phẩm nói chung là
lòng yêu thương, sự cảm thông đối với con người
( Mỗi luận điểm được trình bày bằng một đoạn văn bằng cách diễn dịch hoặc quy nạp và
được liên kết bằng các câu từ chuyển ý)
c. Kết bài :
- Khẳng định vẻ đẹp nhân văn: Tình mẫu tử tuyệt đẹp được tác giả thể hiện trong đoạn
trích
- Vai trò của đoạn trích trong việc thể hiện ý nghĩa tác phẩm.
Sau khi lập dàn ý đề bài, giáo viên chốt lại:
DÀN Ý CHUNG VỀ PHÂN TÍCH MỘT ĐOẠN TRÍCH TRONG TÁC PHẨM
1.Mở bài:
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm, đoạn trích (xuất xứ, hoàn cảnh sáng tác,…)
- Dẫn nội dung nghị luận.
2.Thân bài:
- Ý khái quát : tóm tắt tác phẩm, đoạn trích.
- Làm rõ nội dung, nghệ thuật theo định hướng của đề
- Nêu cảm nhận, đánh giá về tác phẩm, đoạn trích.
3. Kết bài:
Nhận xét, đánh giá khái quát tác phẩm, đoạn trích (cái hay, độc đáo)
Đề tài: Nâng cao hiệu quả làm văn phần truyện ngắn cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua hệ thống các
dạng đề nghị luận về một tác phẩm, một đoạn trích văn xuôi22
Trường THPT Lộc Hưng Năm học 2014 – 2015
III. Dạng đề nghị luận về một ý kiến bàn về một tác phẩm, một đoạn trích văn
xuôi.
Dạng đề này thường yêu cầu:Phân tích tác phẩm để làm rõ một ý kiến hoặc một nhận
định nào đó

1. Mở bài: Nêu vấn đề nghị luận (trích dẫn ý kiến).
2. Thân bài:
- Giải thích ý kiến: các khía cạnh, vấn đề được nêu trong đề bài.
- Phân tích, chứng minh, bình luận:
+ Phân tích các khía cạnh của vấn đề được nêu trong đề bài (dẫn chứng).
+ Bình luận:
. Ý nghĩa (đối với văn học và đời sống).
. Tác dụng (đối với văn học và đời sống).
3 Kết bài
- Thái độ, ý kiến của người viết về vấn đề.
- Liên hệ rút ra bài học.
IV/ Kiểu bài nghị luận so sánh hai hoặc nhiều nhân vật trong một hoặc nhiều tác
phẩm.
Dạng đề này thường yêu cầu:
1.Phân tích so sánh hai nhân vật trong một tác phẩm
Đề 1 : Phân tích và so sánh tính cách của hai nhân vật Việt và Chiến trong tác phẩm
“ Những đứa con trong gia đình” của Nguyễn Thi.
* Giáo viên hướng dẫn học sinh lập dàn ý:
a.MỞ BÀI: Giới thiệu tác giả, tác phẩm, hai nhân vật Việt và Chiến
b.THÂN BÀI:
*Những điểm giống nhau:
- Chiến và Việt là những đứa con trong một gia đình có truyền thống yêu nước và cách
mạng.
- Cả hai có lòng căm thù giặc sâu sắc, luôn khao khát ra trận trả thù nhà, đền nợ nước.
- Cả hai chị em đều là những đứa con hiếu thảo, giàu tình cảm với gia đình, với người
thân, với quê hương.
- Việt và Chiến đều là những chiến sĩ trẻ, sớm lập được chiến công.
- Dù là những chiến sĩ dũng cảm, kiên cường nhưng vẫn còn nét ngây thơ, trẻ con
*Những điểm khác nhau:
Đề tài: Nâng cao hiệu quả làm văn phần truyện ngắn cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua hệ thống các

- Giai cấp, hoàn cảnh sống
- Vẻ đẹp tâm hồn nhân vật:
+ Bản lĩnh, dám sống, dám là chính mình bất luận thời thế đổi thay.
+ Tự trong
+ Ý thức sâu sắc về giá trị bản thân
Đề tài: Nâng cao hiệu quả làm văn phần truyện ngắn cho HS lớp 12 trường THPT Lộc Hưng qua hệ thống các
dạng đề nghị luận về một tác phẩm, một đoạn trích văn xuôi25